Επιστήμονες καταρρίπτουν τον μύθο του χαμόγελου της Μόνα Λίζα

Το μυθικό περίβλημα που περιβάλλει τη Μόνα Λίζα είναι ένα ψεύδος—τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν στο περιοδικό «i-Perception» οι Γκέρντοτ Χόρστμαν και Σεμπάστιαν.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Επιστήμονες καταρρίπτουν τον μύθο του χαμόγελου της Μόνα Λίζα

Εάν κατά τον Βάλτερ Μπένγιαμιν εκείνο που χαρακτηρίζει ένα έργο τέχνης—και ιδιαίτερα ένα αριστούργημα—είναι η μοναδική ‘αχλύς’ που το περιβάλλει, ένα από τα παγκόσμια αριστουργήματα, η διάσημη Τζοκόντα ή αλλιώς Μόνα Λίζα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, κινδυνεύει τώρα ελέω επιστήμης να χάσει το πιο σημαντικό στοιχείο της ‘αχλύος’ της αυτής.

Πρόκειται για το ιδιαίτερο «Φαινόμενο της Μόνα Λίζα» (Mona Lisa Effect) που περιγράφει την εντύπωση η οποία δημιουργείται στον θεατή ότι τα μάτια του προσώπου του πίνακα τον παρακολουθούν ενώ εκείνος μετακινείται μπροστά από την εικόνα, το οποίο αποδιδόταν στην απαράμιλλη καλλιτεχνική δεξιότητα και στις εξειδικευμένες γνώσεις του Λεονάρντο για την ανθρώπινη ανατομία. Αυτό τώρα τίθεται υπό αμφισβήτηση από τους ερευνητές του τμήματος Τεχνολογίας Γνωστικής Διάδρασης (Cluster of Excellence Cognitive Interaction Technology -Citec) του Πανεπιστημίου του Μπίλεφελντ στη Γερμανία.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αίφνης πως το φαινόμενο αυτό δεν παρατηρείται ούτε κατ’ελάχιστον στον πίνακα του Λεονάρντο. Συνεπώς το μυθικό αυτό περίβλημα που περιβάλλει τη Μόνα Λίζα είναι ένα ψεύδος—τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν στο περιοδικό «i-Perception» οι Γκέρντοτ Χόρστμαν και Σεμπάστιαν Λοτ.

«Οι άνθρωποι είναι πολύ ικανοί στο να αξιολογούν εάν κάποιος τους παρατηρεί, η αντιληπτική ψυχολογία το έχει αποδείξει από τη δεκαετία του 1960», τονίζει ο Χόρστμαν, που ειδικεύεται στη μελέτη της κίνησης των ματιών και στην προσοχή. «Οι άνθρωποι δύνανται να αισθάνονται πως τους παρακολουθούν οι φωτογραφίες και οι πίνακες, εάν το υποκείμενο που απαθανατίζεται στον πίνακα κοιτάζει ακριβώς μπροστά του, δηλαδή υπό μηδενική γωνία», προσθέτει.

Όπως τονίζουν στο άρθρο τους «Η πλάνη της Μόνα Λίζα—Οι επιστήμονες βλέπουν να τους κοιτάζει, καίτοι δεν το κάνει (The Mona Lisa Illusion—Scientists See Her Looking at Them Though She Isn’t, vol.10(1), 1-5) ότι «εάν οι συμμετέχοντες σε έρευνες αισθάνονται (ή έχουν μία ισχυρή επιθυμία) να τους κοιτάζουν είναι μία κρίση δεκτική σε μη αντιληπτικές πληροφορίες, περιλαμβανομένων (προκατασκευασμένων) πεποιθήσεων».

Αλλά και τα στατιστικά ευρήματα της μελέτης συνηγορούν κατά της επικρατούσας άποψης πως το βλέμμα της Μόνα Λίζα ακολουθεί κατά πόδας τον θεατή. «Απεναντίας η γραμμή της θέασης και όλα τα τεμνόμενα σημεία της μετατοπίζονται με την εικόνα, είτε προς τα δεξιά, είτε προς τα αριστερά».

«Εάν το βλέμμα είναι ελαφρώς πλάγιο, πάλι θα μπορούσες να αισθανθείς πως σε παρακολουθούν. Σε αυτή την περίπτωση η αντίληψη θα ήταν ότι το θέμα του πίνακα κοιτάζει προς το αυτί του θεατή και αντιστοιχεί σε γωνία περίπου 5 μοιρών. Εάν όμως η οπτική γωνία μεγαλώσει, τότε η εντύπωση τούτη εξαφανίζεται», βεβαιώνει ο ειδήμων.

«Περιέργως δεν είναι αναγκαίο να στεκόμαστε ακριβώς ενώπιον του θέματος στον πίνακα για να έχουμε την εντύπωση πως μας παρακολουθεί», δηλώνει από την πλευρά του ο Λοτ. Εάν το φαινόμενο Μόνα Λίζα «υφίσταται αφ’ εαυτού του και είναι αναντίρρητο και αποδείξιμο, ακριβώς με τη Μόνα Λίζα, απ’ όλους τους πίνακες, δεν έχουμε αυτήν την εντύπωση».

Στα συμπεράσματά τους οι δύο επιστήμονες τονίζουν πως «η Μόνα Λίζα δεν πληροί τις προϋποθέσεις του φερώνυμου φαινομένου. Δεν κοιτάζει τον θεατή. Έτσι, οι πλευρικές μετατοπίσεις της εικόνας της αντιστοιχούν σε μετατοπίσεις της όλης γεωμετρίας (ΣτΜ του βλέμματος), αντί να είναι μία σταθερή ματιά προς τον θεατή, όπως επιτάσσει το φαινόμενο. Δεν υπάρχει αμφιβολία για την ύπαρξη του ‘φαινομένου Μόνα Λίζα’—μόνο που δεν προκαλείται από αυτή καθαυτή τη Μόνα Λίζα».

πηγή: ΑΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΝΕΑ ΕΡΕΥΝΑ 19 Οκτ 2021 | 10:58

Υπουλη νόσος η κακή χοληστερίνη: Όσα περισσότερα χρόνια την έχει κάποιος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος για την καρδιά

Η νέα μελέτη δείχνει ότι, όπως συμβαίνει και με το κάπνισμα, η "κακή"χοληστερίνη έχει σωρευτική αρνητική επίπτωση στην καρδιά, οδηγώντας σε στεφανιαία νόσο.

ΣΤΟΝ ΚΑΝΑΔΑ 14 Οκτ 2021 | 09:24

Νέες ελπίδες για τη θεραπεία του καρκίνου: Με υπέρηχους χορηγούν φάρμακα απευθείας στον εγκέφαλο

Η νέα μέθοδος κατευθυνόμενων υπερήχων επιτρέπει την προσωρινή διάνοιξη των αιμοφόρων αγγείων σε συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου

ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥΣ 13 Οκτ 2021 | 18:59

Έρευνα σοκ: 1 στους 3 επιστήμονες που μίλησαν για τον κορονοϊό δέχτηκε απειλές ακόμη και για τη ζωή του

Στην έρευνα απάντησαν 321 επιστήμονες από διάφορες χώρες - Τουλάχιστον έξι δέχτηκαν πραγματικές σωματικές επιθέσεις.

REUTERS 12 Οκτ 2021 | 09:00

Ο κορονοϊός σχετίζεται με επικίνδυνη φλεβική θρομβοεμβολή - Τι δείχνει νέα μελέτη

Η επικίνδυνη φλεβική θρομβοεμβολή μπορεί να συμβεί και σε ασθενείς με μέτρια Covid-19, όχι μόνο βαριά, σύμφωνα με νέα ευρωπαϊκή μελέτη

ΕΠΙΣΗΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 11 Οκτ 2021 | 14:31

Ερευνα: "Η Αθήνα πεθαίνει με την κίνηση"- Γιατί το κυκλοφοριακό έγινε χειρότερο απ΄οτι πριν από την πανδημία

Αύξηση της κίνησης κατά 30% στη Λεωφόρο Κηφισίας και 15% στον Κηφισό, καταγράφει έρευνα του Πολυτεχνείου - Μείωση κατά 50% στη χρήση των ΜΜΜ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ 11 Οκτ 2021 | 13:10

Στην Κρήτη οι αρχαιότερες πατημασιές προγόνων του ανθρώπου ηλικίας 6,5 εκατ. χρόνων

Οι απολιθωμένες πατημασιές ανακαλύφθηκαν στην ακτή στο χωριό Τράχηλος, κοντά στο Καστέλι Κισσάμου της δυτικής Κρήτης.

ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΡΑΠ 04 Οκτ 2021 | 15:16

Θεσσαλονίκη: Ποινική δικογραφία για τους διοργανωτές της συναυλίας του Γιάννη Πάριου- "Ξέφυγε η κατάσταση"...ομολογούν

Σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος των διοργανωτών της συναυλίας και υποβλήθηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης - Δεν συμπεριλαμβάνεται ο Γιάννης Πάριος

ΑΝΑΤΕΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΝΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΑΤΟ 27 Σεπ 2021 | 19:11

Στο στόχαστρο οι "ψεκασμένοι": Κατεπείγουσα εισαγγελική έρευνα για ιστοσελίδες αρνητών και αντιεμβολιαστών

Προκαταρκτική εξέταση για το ενδεχόμενο διάπραξης σειράς αξιόποινων πράξεων, από ιστοσελίδες και αναρτήσεις αρνητών του κορονοϊού και του εμβολίου

ΕΝΝΕΑ ΥΠΟΠΤΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΙΛ 26 Σεπ 2021 | 18:08

Την Τρίτη τα πορίσματα για τους απατεώνες αντιεμβολιαστές του διαδικτύου

Συνεχίζονται οι έρευνες των αστυνομικών για τον εντοπισμό και σύλληψη διαχειριστών σελίδων και γκρουπ σντιεμβολιαστών και αρνητών, στο διαδίκτυο

Η ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΠΡΟΣΦΑΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ 25 Σεπ 2021 | 15:43

Κορονοϊός - Λύματα: Ανησυχία για τη Βόρεια Ελλάδα - Αυξάνεται το ιικό φορτίο στη Θεσσαλονίκη

Αυξομειώσεις στη συγκέντρωση του ιικού φορτίου του SARS-CoV-2 στα αστικά απόβλητα της Θεσσαλονίκης παρατηρούνται στις τελευταίες μετρήσεις της εβδομάδας

ΝΕΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ 24 Σεπ 2021 | 20:27

Γιαμαρέλλου: Μελέτη έδειξε πως το λουκέτο στα σχολεία δεν περιορίζει τη διασπορά από το πρώτο κρούσμα

Για μια νέα μελέτη από την Αγγλία που αφορά τα κρούσματα στα σχολεία και τους μαθητές μίλησε η Ελένη Γιαμαρέλλου

ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΙ ΤΗΝ "ΠΑΝΟΥΚΛΑ" 23 Οκτ 2021 | 16:30

Η σκηνοθέτης Σοφία Καραγιάννη στο TheTOC: Ο ιός της ανθρώπινης βλακείας και της λήθης μας χτύπησε πριν τον κορονοϊό

Η Σοφία Καραγιάννη φέτος σκηνοθετεί την παράσταση "Πανούκλα", βασισμένη στο ομώνυμο αφήγημα του Καμύ. - Πώς είναι να ασχολείται με ένα τέτοιο έργο εν μέσω πανδημίας;

ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ Η ΚΗΔΕΙΑ 22 Οκτ 2021 | 18:39

Πέθανε ο ζωγράφος και σκηνοθέτης Κυριάκος Κατζουράκης

Πέθανε σε ηλικία 77 ετών ο ζωγράφος και σκηνοθέτης Κυριάκος Κατζουράκης.