Follow us

Στην Αίγινα εντοπίστηκε σκελετός μωρού με σύνδρομο Down : Εζησε τον 13ο αιώνα προ Χριστού

Πρόκειται για ένα κοριτσάκι ηλικίας 12-16 μηνών, που έζησε τον 13ο αιώνα π.Χ. και στη σύντομη ζωή του υπέφερε από σοβαρή ασθένεια, πιθανώς συνδεδεμένη με το σύνδρομο Down.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
αρχαια ελλαδα

Τη μοναδική γνωστή μέχρι σήμερα περίπτωση συνδρόμου Down στην Ελλάδα κατά την αρχαιότητα αποκάλυψε η έρευνα σε σκελετό μικρού παιδιού, τον οποίο έφερε στο "φως" ανασκαφή στον μυκηναϊκό οικισμό κοντά στο χωριό Λαζάρηδες, στην Αίγινα. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Nature Communications".

Πρόκειται για ένα κοριτσάκι ηλικίας 12-16 μηνών, που έζησε τον 13ο αιώνα π.Χ. και στη σύντομη ζωή του υπέφερε από σοβαρή ασθένεια, πιθανώς συνδεδεμένη με το σύνδρομο Down.

Βρέθηκε θαμμένο φορώντας ένα περίτεχνο περιδέραιο φτιαγμένο από 93 χάντρες από φαγεντιανή και υαλόμαζα, καθώς και έξι από κορναλίνη, εύρημα δηλωτικό της φροντίδας που έλαβε στη ζωή και στον θάνατό του.

Στην Αίγινα εντοπίστηκε σκελετός μωρού με σύνδρομο Down : Εζησε τον 13ο αιώνα προ Χριστού
Το περιδέραιο.
αρχαια ελλαδα
Το χώμα με τα οστά του μωρού και χάντρες από το περιδέραιο.

Η ανασκαφή κοντά στο ημιορεινό χωριό Λαζάρηδες, στην ανατολική Αίγινα διεξάγεται από το 2005 από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί ένας οικισμός με το νεκροταφείο του. Τα ευρήματα, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διευθύντρια της ανασκαφής, ομότιμη καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο ΕΚΠΑ, Νάγια Πολυχρονάκου- Σγουρίτσα, καταδεικνύουν ότι ο οικισμός των Λαζάρηδων άκμασε στους δύο αιώνες της Ανακτορικής περιόδου (τον 14ο και τον 13ο αιώνα π.Χ.) και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα δρώμενα της εποχής στον ευρύτερο Αργοσαρωνικό κόλπο.

Το 2010 η ανασκαφή στον οικισμό έφερε στο "φως" ένα απροσδόκητο εύρημα, έναν μικρό κιβωτιόσχημο τάφο, που τοποθετήθηκε χρονικά στον 13ο αιώνα π.Χ. Το εύρημα έμελλε να γίνει σύντομα πολύ συγκινητικό για τους αρχαιολόγους: μέσα στον τάφο βρίσκονταν τα οστά ενός μικρού παιδιού μαζί με ένα περίτεχνο περιδέραιο. Αμέσως οι ανασκαφείς μετέφεραν το εύρημα μαζί με το χώμα που το περιέβαλλε στη Μονάδα Συντήρησης του Μουσείου Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης του ΕΚΠΑ, προκειμένου να καθαριστεί με προσοχή και να συντηρηθεί.

Στην οστεολογική έρευνα που διεξήγε στο σκελετικό υλικό η βιοαρχαιολόγος, Δρ. Ελεάννα Πρεβεδώρου, διαπίστωσε ότι έφερε μορφολογικά χαρακτηριστικά σκελετικών αλλοιώσεων δηλωτικά σοβαρότατης χρόνιας ασθένειας ή ασθενειών. Ήταν δηλαδή ένα κοριτσάκι "που πέρασε την περισσότερη, εάν όχι όλη τη ζωή του πάρα πολύ άρρωστο και υπέφερε από έντονους πόνους", όπως λέει η κ. Πρεβεδώρου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Μετέπειτα γενετικές αναλύσεις δειγμάτων του υλικού που έγιναν στο Ινστιτούτο Max Planck για την Εξελικτική Ανθρωπολογία, στη Γερμανία, αποκάλυψαν ότι το κοριτσάκι αυτό έπασχε και από σύνδρομο Down, "ωστόσο δεν γνωρίζουμε ακόμη αν και σε ποιο βαθμό τα σοβαρά προβλήματα υγείας που εντοπίστηκαν οστεολογικά συνδέονταν με το σύνδρομο", όπως διευκρινίζει η κ. Πρεβεδώρου.

Το εύρημα αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς είναι η πρώτη φορά που στην Ελλάδα εντοπίζεται περίπτωση συνδρόμου Down κατά την αρχαιότητα, τονίζει η ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, Νάγια Πολυχρονάκου- Σγουρίτσα, διευκρινίζοντας πάντως ότι "μπορεί να υπάρχουν και άλλες, που ωστόσο δεν έχουν τύχει εξέτασης από ένα μεγάλο ινστιτούτο, όπως το Max Planck".

Η "μικροανασκαφή" και η μελέτη του υλικού που έγινε στο εργαστήριο συντήρησης έδωσε επίσης στους ερευνητές τη δυνατότητα να κάνουν λεπτομερείς παρατηρήσεις για τον τρόπο ταφής. Όπως διαπιστώθηκε, το κοριτσάκι είχε ταφεί φορώντας το περίτεχνο περιδέραιο στον λαιμό του. "Η επιμελημένη ταφή, το κόσμημα και η κατάσταση της υγείας του, υποδηλώνουν ότι το μικρό αυτό κοριτσάκι που υπήρξε βαριά άρρωστο είχε λάβει ιδιαίτερη φροντίδα κατά τον θάνατό του και πιθανότατα και κατά τη σύντομη ζωή του", διαπιστώνει η κ. Πρεβεδώρου.

αρχαια ελλαδα
Ο κιβωτιόσχημος τάφος.

Διαβάστε Επίσης

Έρευνα σε 10.000 αρχαία γονιδιώματα

Στην ίδια δημοσίευση στο περιοδικό "Nature Communications" παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας ευρύτερης έρευνας, με επικεφαλής επιστήμονες του Ινστιτούτου Max Planck για την Εξελικτική Ανθρωπολογία, σε συνολικά σχεδόν 10.000 γονιδιώματα από αρχαία ανθρώπινα σκελετικά υπολείμματα για χρωμοσωμικές τρισωμίες. Σημειώνεται ότι τα άτομα με χρωμοσωμική τρισωμία φέρουν τρία αντίγραφα ενός χρωμοσώματος στα κύτταρά τους, αντί για δύο. Η τρισωμία των χρωμοσωμάτων 21 ή 18 έχει ως αποτέλεσμα το σύνδρομο Down και το σύνδρομο Edwards, αντίστοιχα.

Κατά την έρευνα αυτή εντοπίστηκαν έξι περιπτώσεις συνδρόμου Down, μεταξύ των οποίων και το κοριτσάκι στην Αίγινα, και μία περίπτωση συνδρόμου Edwards. Όλες οι περιπτώσεις ήταν βρεφικές ή περιγεννητικές ταφές και προέρχονται επίσης από τη νεολιθική Ιρλανδία (περίπου 3.500 π.Χ.), από τη Βουλγαρία της εποχής του Χαλκού (περίπου 2.700 π.Χ.), τρεις από την Ισπανία της Εποχής του Σιδήρου (περίπου 800-400 π.Χ., οι δύο με σύνδρομο Down, η μία με σύνδρομο Edwards) και από τη Φινλανδία (περίπου 1.720 μ.Χ.).

Μόνο λίγες περιπτώσεις συνδρόμου Down έχουν καταγραφεί σε άτομα κατά την αρχαιότητα, κυρίως λόγω των δυσκολιών στον εντοπισμό γενετικών διαταραχών σε αρχαία δείγματα DNA χωρίς τη χρήση σύγχρονων τεχνικών. Αντίθετα, φαίνεται ότι είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται το σύνδρομο Edwards σε ιστορικά ή προϊστορικά λείψανα, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι και τα επτά μωρά που εντοπίστηκαν με χρωμοσωμικές τρισωμίες φαίνεται να είχαν φροντίδα μετά θάνατον μέσω διάφορων τελετουργιών που υποδηλώνουν την αναγνώρισή τους ως μέρος των κοινοτήτων τους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΔΙΑΚΡΙΣΗ 20 Απρ 2024 | 11:02

Πρεμιέρα στη Νέα Υόρκη για τη νέα παράσταση της Ιόλης Ανδρεάδη

Η διεθνής Ελληνίδα σκηνοθέτις Ιόλη Ανδρεάδη επιστρέφει με νέα παράσταση τον προσεχή Μάιο στο φημισμένο θέατρο του Μανχάταν

ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 20/4 17 Απρ 2024 | 18:56

Εικαστική έκθεση "Η Τέχνη Είναι το Δέντρο της Ζωής" στο Κολωνάκι - Η 17χρονη ζωγράφος και η μητέρα της

"Η Τέχνη Είναι το Δέντρο της Ζωής": Ομαδική έκθεση στον Ελληνογαλλικό Σύνδεσμο στο Κολωνάκι μέχρι τις 20 Απριλίου - Συμμετέχουν η 17χρονη Δήμητρα Λουκά με το ξεχωριστό ταλέντο και η μητέρα της

ΑΥΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣ ΟΜΠΟΕ ΤΟΥΜΠΑ ΤΡΟΜΠΕΤΑ ΦΑΓΚΟΤΟ ΦΛΑΟΥΤΟ 17 Απρ 2024 | 14:50

Μέγαρο Μουσικής: Το Σαββατοκύριακο των Πνευστών - Σάββατο 27 και Κυριακή 28 Απριλίου

Ένα ξεχωριστό μουσικό διήμερο με έξι συναυλίες και ρεσιτάλ από καταξιωμένους έλληνες και ξένους σολίστ.

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ 16 Απρ 2024 | 18:44

Ενας Τούρκος στην Ακαδημία Αθηνών- Ποιος είναι ο σπουδαίος γιατρός Μεχμέτ Χαμπεράλ που γίνεται δεκτός στο Ιδρυμα

Ο Τούρκος γιατρός και καθηγητές Μεχμέτ Χαμπεράλ θα γίνει δεκτός στην Ακαδημία Αθηνών σαν Ξένος Εταίρος

ΣΤΟ Α ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 16 Απρ 2024 | 12:27

Γιάννης Φέρτης: Τελευταίο αντίο στον σπουδαίο ηθοποιό - Συντετριμμένη η Μαρίνα Ψάλτη [εικόνες]

Συγγενείς, φίλοι και συνάδελφοι του Γιάννη Φέρτη βρέθηκαν από νωρίς στο Α’ Νεκροταφείο, ενώ συγκινημένη ήταν και η τελευταία σύζυγος του ηθοποιού, Μαρίνα Ψάλτη.

ΣΤΙΣ 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 15 Απρ 2024 | 12:29

Σταμάτης Σπανουδάκης: "Για τον Αλέξανδρο και τους Αετούς" με τον Βασίλη Σαλέα

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης, μετά από τις sold out συναυλίες στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού και στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, θα εμφανιστεί για μία ακόμα φορά μπροστά στο κοινό της Αθήνας

«ΑΝΤΙΟ» 14 Απρ 2024 | 19:03

Μενδώνη: Η απώλεια του Γιάννη Φέρτη γράφει το τέλος μιας ολόκληρης ζωής αφοσιωμένης στην Τέχνη

Για έναν από τους μεγαλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του κάνει λόγο η Λίνα Μενδώνη.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 86 ΕΤΩΝ 14 Απρ 2024 | 15:59

Πέθανε ο σπουδαίος ηθοποιός Γιάννης Φέρτης

Πέθανε, σήμερα, σε ηλικία 86 ετών ο σπουδαίος ηθοποιός, Γιάννης Φέρτης, που είχε πρωταγωνιστήσει στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

14 Απρ 2024 | 11:00

Open House Athens 2024 & Εθνική Τράπεζα: Η Αθήνα μας καλεί να γνωρίσουμε τα ιστορικά της κτίρια και την αρχιτεκτονική τους

Πολλά σημαντικά κτίρια του Αθηναϊκού τοπίου ανοίγουν τις πόρτες τους στο κοινό αυτό το Σαββατοκύριακο, 13 και 14 Απριλίου.

ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 13 Απρ 2024 | 21:18

Η Πανελλήνια Ένωση Θεάτρου καταγγέλλει τη διοίκηση του ΣΕΗ για παραπλάνηση των ηθοποιών

Καταγγέλλει δημόσια τη διοίκηση του ΣΕΗ για παραπλάνηση των εργαζομένων ηθοποιών

ΓΙΑ 2 ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 13 Απρ 2024 | 10:50

Η υπερπαραγωγή ODYSSEUS έρχεται στην Ελλάδα από το Δραματικό Θέατρο της Φιλιππούπολης

Μόνο για δύο παραστάσεις, στις 30 και 31 Μαΐου ώρα 21.00, στην Κεντρική Σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά.

13 Απρ 2024 | 10:14

Ντεμπούτο της ΕΛΣΟΝ στο θρυλικό Carnegie Hall της Νέας Υόρκης

Μια ιστορική εμφάνιση της ορχήστρας, υπό τη μουσική διεύθυνση του Διονύση Γραμμένου

ΤΙ ΕΙΠΕ ΣΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ 12 Απρ 2024 | 12:34

Ο Μπόρις Τζόνσον διαφωνεί (ξανά) με την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα και… απαγγέλλει Ιλιάδα [βίντεο]

"Αν τα μουσεία άρχιζαν να απογυμνώνονται συστηματικά από τους θησαυρούς που έχουν πάρει από άλλες χώρες, τότε θα καταστρέφονταν", είπε ο Μπόρις Τζόνσον.