Γιαννούλα η Κουλουρού: ένας αστικός μύθος της Πάτρας στο θέατρο

Η θλιβερή της ιστορία έγινε μέχρι και έθιμο στο καρναβάλι και καταργήθηκε μόλις πριν λίγα χρόνια.

giannoula-i-koulourou-enas-astikos-muthos-tis-patras-sto-theatro
|
SHARE THIS
0
SHARES

Ο ανερχόμενος σκηνοθέτης Γιώργος Παπαγεωργίου, συμμετέχει φέτος για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Αθηνών, μεταφέροντας στη σκηνή μία συγκλονιστική πραγματική ιστορία. Μετά από τη μεγάλη θεατρική επιτυχία της παράστασης Αρίστος, που παίχτηκε για 2 συνεχόμενες χρονιές με διαρκή sold out και πραγματευόταν την ιστορία του Αριστείδη Παγκρατίδη, ο ταλαντούχος καλλιτέχνης καταπιάνεται με ένα ακόμα πραγματικό και «ταλαιπωρημένο» πρόσωπο της ελληνικής ιστορίας.

Η Γιαννούλα

Η Γιαννούλα που γεννήθηκε το 1868 στην Άνω Πόλη της Πάτρας, πήρε το όνομά της από τα κουλούρια που πουλούσε. Ζούσε με τον καημό να παντρευτεί. Η ελαφριά νοητική υστέρηση που τη χαρακτήριζε, ήταν ένα από τα στοιχεία της προσωπικότητάς της που εκμεταλλεύτηκαν οι κάτοικοι της Πάτρας και άρχισαν να την περιπαίζουν. Στη συνέχεια, οι φάρσες σε βάρος της Γιαννούλας πήραν διαστάσεις “αστικής διαπόμπευσης” καθώς όλο και περισσότεροι από την τοπική κοινωνία της Πάτρας συμμετείχαν στα “δρώμενα” που στήνονταν για τους γάμους της Γιαννούλας με διάφορους υποψήφιους “γαμπρούς”, οι οποίοι γάμοι φυσικά δεν έγιναν ποτέ. 

Δέκα χιλιάδες πολίτες υπολογίστηκαν όσοι βρίσκονταν στην οδό Αγίου Νικολάου και την παραλία, συνοδεύοντας τη Γιαννούλα στην τελευταία φάρσα που στήθηκε σε βάρος της. Μετά από αυτό η νοητική υστέρηση της Γιαννούλας επιδεινώθηκε. Πέθανε μόνη και φτωχή, μετά το ‘40 στην Κατοχή. Ωστόσο, η θλιβερή ιστορία της έγινε αστικός μύθος. 

 

Το καρναβαλικό έθιμο

Για πρώτη φορά το 2019,  δεν πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα το βάρβαρο έθιμο της Γιαννούλας της Κουλουρούς. Ένα έθιμο που για πολλούς ήταν "η ντροπή της πόλης" και αναβίωνε κάθε Τσικνοπέμπτη. Η απόφαση ελήφθη από τον δήμαρχο Κώστα Πελετίδη μετά από συνάντηση με το ΣΟΨΥ Πάτρας. Ο κ. Πελετίδης ζήτησε από το Δ.Σ. του Καρναβαλικού Οργανισμού να μην ξαναγίνει η αναβίωση, όπως και τελικά συνέβη. Σύμφωνα με το κατάλοιπο αυτό, ένας άνδρας ντυμένος νύφη αναζητά στον μώλο έναν γαμπρό στο λιμάνι, ο οποίος είναι ντυμένος ναύτης. Η Γιαννούλα ήταν αντικείμενο χλεύης, θύμα διαπόμπευσης ακόμη και δεκαετίες μετά τον θάνατό της.

 

Το 2015 ο Σύλλογος Ψυχικής Υγείας Πάτρας ζήτησε την κατάργηση του εθίμου.Στην ανακοίνωσή του, σημείωνε: "Για μας στον ΣΟΨΥ Πάτρας, είναι αδιανόητο να θεωρείται σήμερα έθιμο και να διαιωνίζεται ως παράδοση ο εμπαιγμός ενός ανθρώπου με ψυχική νόσο και μαζί με αυτήν το άθλιο της συμπεριφοράς μερίδας πολιτών που με τη στάση τους μετέτρεψαν σε μαρτυρική τη ζωή του. Δεν θεωρούμε έθιμο, ούτε τη διαπόμπευση, ούτε τον δημόσιο εξευτελισμό, ούτε τον θρήνο, ούτε τη συμβολική επανάληψή τους κάθε χρόνο εν είδη διασκέδασης των καρναβαλιστών. Η αναβίωση του γάμου της Γιαννούλας της Κουλουρούς, αποτελεί προβολή προς το μέλλον μια αρρωστημένης αντίδρασης του κοινωνικού συνόλου απέναντι στον ψυχικά πάσχοντα και μέσω της σάτιρας μεταφέρει το μήνυμα της νομιμοποίησης δια της διασκέδασης τέτοιων απαράδεκτων συμπεριφορών".

 

Η παράσταση

Η παράσταση θα επιχειρήσει μέσω της αφήγησης της πραγματικής ιστορίας της “Γιαννούλας της Κουλουρούς”. Η ιστορία της θα ζωντανέψει μέσα από το κείμενο της Θεοδώρας Καπράλου, τις ερμηνείες της εξαιρετικής Έλενας Τοπαλίδου, που ενσαρκώνει τη Γιαννούλα, του φετινού νικητή του βραβείου Χορν, Μιχάλη Συριόπουλο και των υπολοίπων ηθοποιών, αλλά και τη ζωντανή μουσική που έχει γράφει η Ματούλα Ζαμάνη. Η σκηνογραφική λύση της Ευαγγελίας Θεριανού, μέσα από χειροποίητα μέσα, αναδεικνύει ακόμα περισσότερο τον πυρήνα μιας ιστορίας διαπόμπευσης που μέχρι και σήμερα αποτελεί παραδοσιακό δρώμενο της πατρινής αποκριάς. 

 

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία:Γιώργος Παπαγεωργίου

Κείμενο:Θεοδώρα Καπράλου

Μουσική:Ματούλα Ζαμάνη

Σκηνογράφος:Ευαγγελία Θεριανού

Επιμέλεια κίνησης:Μαρίζα Τσίγκα

Σχεδιασμός φωτισμών:Αλέκος Αναστασίου

Βοηθός σκηνοθέτη:Δημήτρης Καλακίδης

Φωτογραφίες:Δομνίκη Μητροπούλου

Παραγωγή:GooTheaterCompany

Παίζουν:Έλενα Τοπαλίδου, Μιχάλης Συριόπουλος, Κίμωνας Κουρής, Αθανασία Κουρκάκη

Στην παράσταση θα συμμετέχουν ζωντανά επί σκηνής οι μουσικοί: Μένιος Γούναρης, Γιάννης Κονταράτος, Ρία Ελληνίδου, Παναγιώτης Τσάκος

 
Διάρκεια:80 λεπτά

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook