Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών

Με στόχο ένα Ινστιτούτο με τεράστια ακίνητη περιουσία στη Βενετία και επιστημονικό κύρος αφαιρεί κάθε αρμοδιότητα από το Υπουργείο Παιδείας και την Ακαδημία

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών

Πρόκειται για ένα από τα πιο φημισμένα και διεθνώς αναγνωρισμένα Ινστιτούτα στον κόσμο. Είναι αυτό των Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών στη Βενετία, καμάρι του επιστημονικού κόσμου. Στις 27 Μαΐου, στο Opengov το Υπουργείο Εξωτερικών έθεσε για μια εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ανασύσταση του Κέντρου Ανάλυσης και Σχεδιασμού και του Επιστημονικού Συμβουλίου, Συνταξιοδοτικές και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Εξωτερικών – Αναδιαμόρφωση Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών».

Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών

Γιατί όμως το ινστιτούτο και γιατί τώρα; Γιατί να μετατραπεί αυτό το μοναδικό ελληνικό πνευματικό ίδρυμα στην αλλοδαπή «σε πολιτιστικό κέντρο ποικίλης αρμοδιότητας», γιατί να αφαιρεθούν οι ευθύνες από το Υπουργείο Παιδείας και την Ακαδημία Αθηνών για την στελέχωσή του; Οι επιστημονική κοινότητα έχει ξεσηκωθεί καθώς στο σχέδιο νόμου «διαβάζει» ένα θολό σχήμα που στην ουσία όπως καταγγέλλουν οι επιστήμονες υπονομεύει το κύρος που το Ινστιτούτο έχει κατακτήσει εδώ και πολλές δεκαετίες. Μιλούν για τον κίνδυνο αλλοίωσης του αυστηρά επιστημονικού χαρακτήρα του και ζητούν από την πολιτεία να διαφυλάξει την ανεξαρτησία τού μόνου ερευνητικού ιδρύματος της Ελλάδας στο εξωτερικό.

Το Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας ιδρύθηκε το 1951 ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, εποπτευόμενο και επιχορηγούμενο από τα Υπουργεία Εξωτερικών και Εθνικής Παιδείας. Η εποπτεία ασκείται μέσω δύο τριμελών Επιτροπών, της Εποπτικής και της Διαχειριστικής, στις οποίες μετέχουν εκπρόσωποι των δύο συναρμοδίων Υπουργείων, τη δε ευθύνη του επιστημονικού έργου και της εν γένει λειτουργίας του έχει ο Διευθυντής του.


Ο σκοπός του Ιδρύματος είναι επιστημονικός - ερευνητικός. Ειδικότερα, το Ινστιτούτο έχει δραστηριότητα εκδοτική, στο πλαίσιο της οποίας εκδίδει βιβλία Ελλήνων και αλλοδαπών επιστημόνων, καθώς και ετήσιο επιστημονικό περιοδικό, με τίτλο "Θησαυρίσματα", όπου δημοσιεύονται μελέτες ερευνητών. Επίσης, διοργανώνει επιστημονικά συνέδρια και διαλέξεις. Τέλος, παρέχει δωρεάν φιλοξενία σε ερευνητές-επιστήμονες που εργάζονται για διατριβές τους.

Με σκοπό να διευκολύνει Έλληνες επιστήμονες να ασχοληθούν με την έρευνα της Μεταβυζαντινής Περιόδου, προσφέρει κατ’ έτος συνολικώς έξι υποτροφίες μεταπτυχιακών σπουδών, διαρκείας 1-3 ετών. Στους υποτρόφους παρέχεται δωρεάν στέγη και μηνιαία αποζημίωση.

Το Ινστιτούτο Βενετίας, εξάλλου, είναι ιδιοκτήτης σημαντικής περιουσίας, ακινήτου και κινητής, η οποία του περιήλθε από δωρεά της Ελληνικής Κοινότητος Βενετίας. Πρόκειται για τριανταπέντε ακίνητα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και αρχιτεκτονικά μνημεία ιδιαίτερης πολιτιστικής σημασίας, όπως ο ναός του Αγίου Γεωργίου, το Μουσείο του Ινστιτούτου και η Φλαγγίνειος Σχολή.

Επίσης, το Ινστιτούτο έχει στην κυριότητά του 300 εικόνες, μεταξύ των οποίων τρεις Παλαιολόγειες, 250 αντικείμενα και σκεύη λατρείας, το Αρχείο του Ελληνισμού Βενετίας (1498-1953), καθώς και συλλογή χειρογράφων. Εξαιρετικά δείγματα της Συλλογής αυτής αποτελούν η "Μυθιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου", βυζαντινό χειρόγραφο με μικρογραφίες, η Συλλογή Μουσικών Βυζαντινών Χειρογράφων, καθώς και Πατριαρχικά έγγραφα του 16ου αιώνα.

Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών - εικόνα 2

Η Ακαδημία Αθηνών σε επιστολή της προς τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά, αναφέρει ότι «πλην της προαγωγής των βυζαντινών και μεταβυζαντινών σπουδών, στο σχέδιο νόμου προβλέπεται τώρα «η ανάδειξη των εν γένει φιλολογικών, ιστορικών και άλλων συναφών πτυχών του ελληνικού πολιτισμού, καθώς και η δι’ αυτών προαγωγή της πολιτιστικής διπλωματίας μέσω διοργάνωσης, μεταξύ άλλων διεθνών εκδηλώσεων, σεμιναρίων και εκθέσεων, και η παροχή εκπαιδευτικών προγραμμάτων». Αυτό κατά τους επιστήμονες παραβιάζει άρθρα του Συντάγματος και υπογραμμίζουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή «προϋποθέτει συμφωνία με την ιταλική κυβέρνηση» καθώς όπως αναφέρουν : «η Συμφωνία του 1948 συνάφθηκε με ανταλλάγματα».

Συγκεκριμένα στο σχέδιο νόμου (άρθρο11 παρ.2) χωρίς καμία συμφωνία με την Ιταλική Κυβέρνηση μεταβάλλονται οι σκοποί του Ινστιτούτου, παραβιάζοντας με αυτό τον τρόπο το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος στο οποίο αναφέρεται : «Oι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου. H εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων στους αλλοδαπούς τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αμοιβαιότητας».

Στο σχέδιο νόμου αναφέρεται ότι «Ο διορισμός Προέδρου ενεργείται με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών μετά από εισήγηση, κατόπιν εξέτασης των προβλεπόμενων προσόντων καθώς και των οριζόμενων στα άρθρα 8, 27 παρ. 1, 94 παρ. 1 και 107 του ν.3528/2007 (ΦΕΚ Α΄ 26), τριμελούς Επιτροπής που συγκροτεί προς τούτο με απόφασή του ο Υπουργός Εξωτερικών». Με μια αόριστη περιγραφή ο πρόεδρος θα είναι «πρόσωπο με διακεκριμένο έργο και αποδεδειγμένη εμπειρία».

Καθώς το Ινστιτούτο κατέχει μια μεγάλη περιουσία, στην επιστολή της Ακαδημίας που υπογράφει ο Πρόεδρός της Θανάσης Βαλτινός, αναφέρεται ότι κατά το άρθρο 109, παρ. 1 του Συντάγματος «δεν επιτρέπεται η μεταβολή των περιεχομένων ή των όρων διαθήκης, κωδικέλλου ή δωρεάς, ως προς τις διατάξεις τους υπέρ του Δημοσίου ή υπέρ κοινωφελούς σκοπού». Κάτι που προστατεύει το ινστιτούτο από κάθε απόπειρα πώλησης οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, στοιχεία τα οποία είναι εξαιρετικά υψηλού τιμήματος.

Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών - εικόνα 3

Η διαβούλευση κράτησε μόνο για πέντε μέρες και στην ουσία όλος ο έλεγχος περνά στο ΥΠΕΞ, χωρίς τη συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας που διασφαλίζει τη συνέχεια του ρόλου του ινστιτούτου. Ας σημειωθεί ότι σήμερα το Ινστιτούτο είναι το πλέον εύρωστο από αυτά που βρίσκονται στο εξωτερικό και κατέχει αποθεματικό που αγγίζει το ένα εκατομμύριο ευρώ. Η αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας είναι σχεδόν καθολική.

«Η ανάδειξη των εν γένει φιλολογικών, ιστορικών και άλλων συναφών πτυχών του ελληνικού πολιτισμού, καθώς και η δι’ αυτών προαγωγή της πολιτιστικής διπλωματίας» που επικαλείται το ΥΠΕΞ, κάθε άλλο παρά καθησυχαστικό ακούγεται. Οι επιδόσεις μέχρι τώρα σε αυτό τον τομέα μόνο ως χαμηλές μπορούν να χαρακτηριστούν.



Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ 03 Δεκ 2021 | 16:06

Πέθανε ο Νίκος Σταθούλης - Εκτιμητής έργων τέχνης και βιογράφος του Ιόλα

Έχασε τη μάχη για τη ζωή ο σύμβουλος τέχνης και προσωπικός βιογράφος του Αλέξανδρου Ιόλα, Νίκος Σταθούλης.

ΕΚΔΟΘΗΚΕ ΤΟ 1876 02 Δεκ 2021 | 18:41

Ελβετία: Σπάνιο ελληνικό νόμισμα πουλήθηκε στην τιμή ρεκόρ των 162.000 ευρώ

Ένα σπάνιο ελληνικό νόμισμα των 50 δραχμών έφτασε στην τιμή ρεκόρ των 162.000 ευρώ σε δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην Ελβετία.

ΑΠΟ ΤΙΣ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 14:18

"Μικροί πυροβολισμοί μέσα στη νύχτα": Το νέο έργο του Γιάννη Καλαβριανού στο Θέατρο Τέχνης

Έμπνευση για το έργο αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της γερμανικής λογοτεχνίας, η νουβέλα "Μίχαελ Κόλχαας" του Χάινριχ Φον Κλάιστ, η οποία βασίστηκε στην αληθινή ιστορία ενός εμπόρου αλόγων, που έζησε στη Σαξονία τον 16ο αιώνα.

ΠΡΕΜΙΕΡΑ 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:59

"H Βίλα (Ο δρόμος που δεν πήραν)" στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Τρεις γυναίκες που τις λένε "Αλεχάνδρα" συναντιούνται σε ένα δωμάτιο, επιφορτισμένες με το καθήκον να αποφασίσουν το μέλλον της Βίλας Γκριμάλντι, ενός υπαρκτού χώρου βασανιστηρίων και δολοφονιών της Χιλής κατά την δικτατορία του Πινοσέτ.

ΑΠΟ 3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:54

"Μαθήματα κωμωδίας": Η νέα παράσταση του Θοδωρή Αθερίδη στο Μικρό Παλλάς - Με εξαιρετικό καστ

Τα "Μαθήματα κωμωδίας" είναι το νέο έργο του Θοδωρή Αθερίδη που παρουσιάζεται σε δική του σκηνοθεσία, στο θέατρο Μικρό Παλλάς από την Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου.

ΑΠΟ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:21

"Χριστουγεννιάτικοι Μπελάδες" στο Θέατρο Πρόβα - Μία διαδραστική παράσταση για τα παιδιά

Το έργο έχει ανέβει με τη διαδραστική μέθοδο και στηρίζεται στη συμμετοχή των μικρών θεατών που από τη θέση τους βοηθούν ενεργά στην εξέλιξή της παράστασης.

ΑΠΟ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:15

Το παραμύθι επιστρέφει: Τα "Χριστούγεννα του Σκρουτζ" στον Πολυχώρο Πολιτισμού IDEAL

Οι μικροί μας φίλοι θα ταξιδέψουν στη μαγεία των Χριστουγέννων μέσα από τις περιπέτειες των αγαπημένων θρυλικών ηρώων του Ντίκενς, του Άντερσεν και των Γκρίμ.

6-28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:08

"Κι όμΩς κινείται": Οχτώ τελευταίες παραστάσεις για την παράσταση "9.25", στο Θέατρο Ροές

Η παράσταση "9.25" από την ομάδα χορού και ακροβασίας "Κι όμΩς κινείται" επιστρέφει την περίοδο των γιορτών στο θέατρο Ροές και μόνο για 8 τελευταίες παραστάσεις

ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ 02 Δεκ 2021 | 08:59

Τι θα δούμε αυτή την εβδομάδα στα σινεμά: Νοσταλγία, παραμύθι και το σύμπαν του Γουές Άντερσον

Μια ενδιαφέρουσα κινηματογραφική εβδομάδα υπόσχονται στους σινεφίλ οι ταινίες που κάνουν πρεμιέρα απόψε.

ΑΠΟ 1Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 01 Δεκ 2021 | 12:14

"Πολύ Mακριά", της Caryl Churchill στο Θέατρο 104 - Ενα επίκαιρο έργο για τη βία

Το "Πολύ Mακριά" είναι μια κραυγή αγωνίας για την αυξανόμενη -και συχνά αποδεκτή- βία και απανθρωπιά σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και περισσότερο διχασμένος.

«ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ» 01 Δεκ 2021 | 08:31

Χριστούγεννα στο "Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος" με παραστάσεις για όλη την οικογένεια στον Φάρο - Σε ένα ονειρικό τοπίο [πρόγραμμα]

Οι "Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες" του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) ζωντανεύουν στον Φάρο μέσα σε ένα φωτεινό, ονειρικό τοπίο.

ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΕΓΙΝΑΝ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 Νοε 2021 | 13:20

Εκθεση φωτογραφίας στο Ναύπλιο: "Εύζωνες / Οι φύλακες των αφανών" [εικόνες]

Την ξενάγηση έκανε η φωτογράφος, ενώ παρευρέθηκαν Εύζωνες με καταγωγή από την περιοχή που μετέφεραν τις εμπειρίες τους από την θητεία τους στην Προεδρική Φρουρά.

ΔΕΥΤΕΡΑ 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΕΩΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 29 Νοε 2021 | 12:37

3η Διεθνής Συνάντηση Fest of Fests - Webinar για το μέλλον των Φεστιβάλ του Παιδικού και Νεανικού Κινηματογράφου

Με τη συμμετοχή εκπροσώπων σημαντικών οπτικοακουστικών φεστιβάλ, εκπαιδευτικών φορέων, θεσμών και οργανισμών.