Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών

Με στόχο ένα Ινστιτούτο με τεράστια ακίνητη περιουσία στη Βενετία και επιστημονικό κύρος αφαιρεί κάθε αρμοδιότητα από το Υπουργείο Παιδείας και την Ακαδημία

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών

Πρόκειται για ένα από τα πιο φημισμένα και διεθνώς αναγνωρισμένα Ινστιτούτα στον κόσμο. Είναι αυτό των Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών στη Βενετία, καμάρι του επιστημονικού κόσμου. Στις 27 Μαΐου, στο Opengov το Υπουργείο Εξωτερικών έθεσε για μια εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ανασύσταση του Κέντρου Ανάλυσης και Σχεδιασμού και του Επιστημονικού Συμβουλίου, Συνταξιοδοτικές και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Εξωτερικών – Αναδιαμόρφωση Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών».

Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών

Γιατί όμως το ινστιτούτο και γιατί τώρα; Γιατί να μετατραπεί αυτό το μοναδικό ελληνικό πνευματικό ίδρυμα στην αλλοδαπή «σε πολιτιστικό κέντρο ποικίλης αρμοδιότητας», γιατί να αφαιρεθούν οι ευθύνες από το Υπουργείο Παιδείας και την Ακαδημία Αθηνών για την στελέχωσή του; Οι επιστημονική κοινότητα έχει ξεσηκωθεί καθώς στο σχέδιο νόμου «διαβάζει» ένα θολό σχήμα που στην ουσία όπως καταγγέλλουν οι επιστήμονες υπονομεύει το κύρος που το Ινστιτούτο έχει κατακτήσει εδώ και πολλές δεκαετίες. Μιλούν για τον κίνδυνο αλλοίωσης του αυστηρά επιστημονικού χαρακτήρα του και ζητούν από την πολιτεία να διαφυλάξει την ανεξαρτησία τού μόνου ερευνητικού ιδρύματος της Ελλάδας στο εξωτερικό.

Το Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας ιδρύθηκε το 1951 ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, εποπτευόμενο και επιχορηγούμενο από τα Υπουργεία Εξωτερικών και Εθνικής Παιδείας. Η εποπτεία ασκείται μέσω δύο τριμελών Επιτροπών, της Εποπτικής και της Διαχειριστικής, στις οποίες μετέχουν εκπρόσωποι των δύο συναρμοδίων Υπουργείων, τη δε ευθύνη του επιστημονικού έργου και της εν γένει λειτουργίας του έχει ο Διευθυντής του.


Ο σκοπός του Ιδρύματος είναι επιστημονικός - ερευνητικός. Ειδικότερα, το Ινστιτούτο έχει δραστηριότητα εκδοτική, στο πλαίσιο της οποίας εκδίδει βιβλία Ελλήνων και αλλοδαπών επιστημόνων, καθώς και ετήσιο επιστημονικό περιοδικό, με τίτλο "Θησαυρίσματα", όπου δημοσιεύονται μελέτες ερευνητών. Επίσης, διοργανώνει επιστημονικά συνέδρια και διαλέξεις. Τέλος, παρέχει δωρεάν φιλοξενία σε ερευνητές-επιστήμονες που εργάζονται για διατριβές τους.

Με σκοπό να διευκολύνει Έλληνες επιστήμονες να ασχοληθούν με την έρευνα της Μεταβυζαντινής Περιόδου, προσφέρει κατ’ έτος συνολικώς έξι υποτροφίες μεταπτυχιακών σπουδών, διαρκείας 1-3 ετών. Στους υποτρόφους παρέχεται δωρεάν στέγη και μηνιαία αποζημίωση.

Το Ινστιτούτο Βενετίας, εξάλλου, είναι ιδιοκτήτης σημαντικής περιουσίας, ακινήτου και κινητής, η οποία του περιήλθε από δωρεά της Ελληνικής Κοινότητος Βενετίας. Πρόκειται για τριανταπέντε ακίνητα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και αρχιτεκτονικά μνημεία ιδιαίτερης πολιτιστικής σημασίας, όπως ο ναός του Αγίου Γεωργίου, το Μουσείο του Ινστιτούτου και η Φλαγγίνειος Σχολή.

Επίσης, το Ινστιτούτο έχει στην κυριότητά του 300 εικόνες, μεταξύ των οποίων τρεις Παλαιολόγειες, 250 αντικείμενα και σκεύη λατρείας, το Αρχείο του Ελληνισμού Βενετίας (1498-1953), καθώς και συλλογή χειρογράφων. Εξαιρετικά δείγματα της Συλλογής αυτής αποτελούν η "Μυθιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου", βυζαντινό χειρόγραφο με μικρογραφίες, η Συλλογή Μουσικών Βυζαντινών Χειρογράφων, καθώς και Πατριαρχικά έγγραφα του 16ου αιώνα.

Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών - εικόνα 2

Η Ακαδημία Αθηνών σε επιστολή της προς τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά, αναφέρει ότι «πλην της προαγωγής των βυζαντινών και μεταβυζαντινών σπουδών, στο σχέδιο νόμου προβλέπεται τώρα «η ανάδειξη των εν γένει φιλολογικών, ιστορικών και άλλων συναφών πτυχών του ελληνικού πολιτισμού, καθώς και η δι’ αυτών προαγωγή της πολιτιστικής διπλωματίας μέσω διοργάνωσης, μεταξύ άλλων διεθνών εκδηλώσεων, σεμιναρίων και εκθέσεων, και η παροχή εκπαιδευτικών προγραμμάτων». Αυτό κατά τους επιστήμονες παραβιάζει άρθρα του Συντάγματος και υπογραμμίζουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή «προϋποθέτει συμφωνία με την ιταλική κυβέρνηση» καθώς όπως αναφέρουν : «η Συμφωνία του 1948 συνάφθηκε με ανταλλάγματα».

Συγκεκριμένα στο σχέδιο νόμου (άρθρο11 παρ.2) χωρίς καμία συμφωνία με την Ιταλική Κυβέρνηση μεταβάλλονται οι σκοποί του Ινστιτούτου, παραβιάζοντας με αυτό τον τρόπο το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος στο οποίο αναφέρεται : «Oι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου. H εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων στους αλλοδαπούς τελεί πάντοτε υπό τον όρο της αμοιβαιότητας».

Στο σχέδιο νόμου αναφέρεται ότι «Ο διορισμός Προέδρου ενεργείται με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών μετά από εισήγηση, κατόπιν εξέτασης των προβλεπόμενων προσόντων καθώς και των οριζόμενων στα άρθρα 8, 27 παρ. 1, 94 παρ. 1 και 107 του ν.3528/2007 (ΦΕΚ Α΄ 26), τριμελούς Επιτροπής που συγκροτεί προς τούτο με απόφασή του ο Υπουργός Εξωτερικών». Με μια αόριστη περιγραφή ο πρόεδρος θα είναι «πρόσωπο με διακεκριμένο έργο και αποδεδειγμένη εμπειρία».

Καθώς το Ινστιτούτο κατέχει μια μεγάλη περιουσία, στην επιστολή της Ακαδημίας που υπογράφει ο Πρόεδρός της Θανάσης Βαλτινός, αναφέρεται ότι κατά το άρθρο 109, παρ. 1 του Συντάγματος «δεν επιτρέπεται η μεταβολή των περιεχομένων ή των όρων διαθήκης, κωδικέλλου ή δωρεάς, ως προς τις διατάξεις τους υπέρ του Δημοσίου ή υπέρ κοινωφελούς σκοπού». Κάτι που προστατεύει το ινστιτούτο από κάθε απόπειρα πώλησης οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, στοιχεία τα οποία είναι εξαιρετικά υψηλού τιμήματος.

Παιχνίδια του ΥΠΕΞ με το Ινστιτούτο Βυζαντινών Σπουδών - εικόνα 3

Η διαβούλευση κράτησε μόνο για πέντε μέρες και στην ουσία όλος ο έλεγχος περνά στο ΥΠΕΞ, χωρίς τη συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας που διασφαλίζει τη συνέχεια του ρόλου του ινστιτούτου. Ας σημειωθεί ότι σήμερα το Ινστιτούτο είναι το πλέον εύρωστο από αυτά που βρίσκονται στο εξωτερικό και κατέχει αποθεματικό που αγγίζει το ένα εκατομμύριο ευρώ. Η αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας είναι σχεδόν καθολική.

«Η ανάδειξη των εν γένει φιλολογικών, ιστορικών και άλλων συναφών πτυχών του ελληνικού πολιτισμού, καθώς και η δι’ αυτών προαγωγή της πολιτιστικής διπλωματίας» που επικαλείται το ΥΠΕΞ, κάθε άλλο παρά καθησυχαστικό ακούγεται. Οι επιδόσεις μέχρι τώρα σε αυτό τον τομέα μόνο ως χαμηλές μπορούν να χαρακτηριστούν.



Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΘΛΙΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΗΣ 25 Νοε 2020 | 10:12

Μαρία Μοσχολιού: "Εφυγε" η επί χρόνια Πρωθιέρεια στην Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας

Έφυγε από τη ζωή η Μαρία Μοσχολιού, επί χρόνια Πρωθιέρεια στην Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, σκορπίζοντας θλίψη στους ανθρώπους του αθλητισμού και του πολιτισμού.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ 24 Νοε 2020 | 18:36

Απίστευτο: Κλοπή σημειωματαρίων του Δαρβίνου από το Κέμπριτζ δηλώθηκε 20 χρόνια αργότερα - Τι συνέβη

Ένα από τα σημειωματάρια του Δαρβίνου που εκλάπησαν περιέχει το διάσημο σκίτσο του Tree of Life που εξερευνά την εξελικτική σχέση μεταξύ των ειδών.

ΟΔΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 23 Νοε 2020 | 15:48

Η Αιόλου κρύβει έναν αρχαιολογικό θησαυρό κάτω από την άσφαλτο- Η κεφαλή του Ερμή και οι προηγούμενες ανακαλύψεις [Εικόνες]

Με αφορμή την ανακάλυψη της κεφαλής του Ερμή το ΥΠΠΟΑ συνθέτει ένα σύντομο ιστορικό των σημαντικών ευρημάτων που βρέθηκαν στην Αιόλου και στην ευρύτερη περιοχή.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΣΕ ΓΝΩΣΤΗ ΕΚΠΟΜΠΗ 21 Νοε 2020 | 16:54

Ο Γιώργος Τσαλίκης ξεσπά κατά της Μενδώνη: Δεν τη βλέπω καν

Ο τραγουδιστής Γιώργος Τσαλίκης επιτέθηκε, μέσω εκπομπής, στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΠΟΑ 18 Νοε 2020 | 20:12

Αγία Σοφία: Η αντίδραση της Unesco για τη μετατροπή σε τζαμί - Τι απάντησε η Μενδώνη

Η Ελλάδα αναμένει τα τελικά αποτελέσματα της έκθεσης της Unesco για την αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 72 ΕΤΩΝ 17 Νοε 2020 | 09:15

Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Ψαριανός, ο ερμηνευτής του Μεγάλου Ερωτικού

Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Ψαριανός, ερμηνευτής των τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι.

ΣΠΑΝΙΟ ΕΥΡΗΜΑ 15 Νοε 2020 | 13:50

Μοναδική αρχαία κεφαλή βρέθηκε στο κέντρο της Αθήνας - Απεικονίζει τον θεό Ερμή

Το υπουργείο Πολιτισμού αποκάλυψε πως το εύρημα απεικονίζει τον θεό Ερμή σε ώριμη ηλικία.

ΔΙΑΣΗΜΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 15 Νοε 2020 | 12:16

Βικτόρια Χίσλοπ: Προσκεκλημένη της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης

Η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης συνεχίζει τον κύκλο διαδικτυακών συζητήσεων με τίτλο "Συζητώντας με…" και προσκεκλημένη τη Βικτόρια Χίσλοπ.

ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΣΕΙΡΕΣ 12 Νοε 2020 | 14:59

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο: Έφυγε από τη ζωή ο ηθοποιός Χρήστος Αυλωνίτης

Πέθανε ηθοποιός Χρήστος Αυλωνίτης. Νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο ύστερα από ατύχημα που είχε με το μηχανάκι του.

ΤΑ ΥΔΑΤΑ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΕΡΡΕΑΝ ΕΠΙ ΩΡΑ ΜΕ ΟΡΜΗ 11 Νοε 2020 | 19:38

Κακοκαιρία στην Κρήτη: Πλημμύρισε ο αρχαιολογικός χώρος στα Μάλια - Εικόνες θλίψης

Ο τεράστιος όγκος βροχής που έπεσε προκάλεσε εκτεταμένες πλημμύρες στο ανάκτορο του αρχαιολογικού χώρου στα Μάλια της Κρήτης.

ΕΙΧΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙ 5 ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ 11 Νοε 2020 | 17:30

Πέθανε ο ποιητής Δημήτρης Ελευθεράκης - Ήταν μόλις 42 ετών

Η τελευταία συλλογή του ποιητή με τίτλο "Άσπρα μήλα" θα κυκλοφορήσει στις αρχές του νέου έτους.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 81 ΕΤΩΝ 11 Νοε 2020 | 15:48

Πέθανε ο ο αμερικανός θεατρικός συγγραφέας Ισραέλ Χόροβιτς

Φυσιογνωμία του "off Broadway", ο Χόροβιτς πέθανε από καρκίνο στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη.

ΤΟΥ 1687 11 Νοε 2020 | 09:23

Απίστευτη ανακάλυψη: Ντέτεκτιβ βιβλίων εντόπισαν εκατοντάδες αντίτυπα του επαναστατικού "Principia" του Νεύτωνα

Πρόκειται για την πρώτη έκδοση των Principia του Νεύτωνα, το 1687, στο οποίο εισήγαγε τους νόμους της κίνησης και την έννοια της καθολικής βαρύτητας.