Η Ελλάδα γιορτάζει τον Νίκο Καζαντζάκη, ταξιδευτή του κόσμου

Φέτος είναι το έτος Καζαντζάκη που έφτασε πλησίστιος στην εποχή μας, κερδίζοντας τη μάχη με το χρόνο.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Η Ελλάδα γιορτάζει τον Νίκο Καζαντζάκη, ταξιδευτή του κόσμου

Εξήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη, ενώ το υπουργείο Πολιτισμού έχει αφιερώσει το έτος που διανύουμε στη μνήμη του.

Ο Καζαντζάκης θα σαρώσει με τα μεταπολεμικά του μυθιστορήματα το ελληνικό κοινό και θα γίνει πολύ γρήγορα γνωστός και στο εξωτερικό, κατακτώντας στις προτιμήσεις διαδοχικών γενεών ξένων αναγνωστών μιαν αξιοζήλευτη θέση: θέση την οποία θα διατηρήσει, έστω και κάπως περιορισμένη, μέχρι τις ημέρες μας.

Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία, από το 1946, όταν κυκλοφορεί το πιο συζητημένο του βιβλίο, το «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», έως και τον θάνατό του, το 1957, στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας, ο Καζαντζάκης προλαβαίνει να γράψει και να τυπώσει επτά μυθιστορήματα, τα οποία, συμπληρωμένα με τη μεταθανατίως δημοσιευμένη αυτοβιογραφία του «Αναφορά στον Γκρέκο» (1961), θα συγκροτήσουν και θα αποδεσμεύσουν τη δυναμική της σύγχρονης καζαντζακικής εικόνας, όπως όλοι λίγο-πολύ την ξέρουμε: μια εικόνα, η οποία θα μεταδώσει προς πάσα κατεύθυνση την ιδέα της νεώτερης Ελλάδας μέσα από ένα καθαρώς ζορμπακικό πνεύμα - πνεύμα το οποίο δεν είναι άλλο από το πνεύμα της σοφά απλοϊκής και συνάμα μυθικής και άκρως ζωοδότρας αντρικής λεβεντιάς.

Ο Καζαντζάκης εγκαινιάζει τη μυθιστορηματική του παραγωγή σε ηλικία 63 ετών, ενώ πριν από τον πόλεμο είναι στραμμένος στη δοκιμιογραφία, το θέατρο και την ποίηση.

Το 1938 δημοσιεύει την «Οδύσσεια», ένα ποιητικό έπος 33.333 στίχων με θέμα του το μακρύ ταξίδι του Οδυσσέα στην αρχαιότητα: από την Ελλάδα και την Αφρική μέχρι τον Ισημερινό και τον Νότιο Πόλο. Τα ταξίδια, ωστόσο, δεν θα τον απασχολήσουν μόνο ως ποιητή. Ζώντας από τη δημοσιογραφία, που του επιτρέπει να επισκέπτεται τα πιο διαφορετικά σημεία της υδρογείου (Ρωσία, Ιαπωνία, Κίνα, Αγγλία, Ισπανία, Ιταλία, Αίγυπτος, Σινά, Ιερουσαλήμ, αλλά και Κύπρος ή Μοριάς), ο Καζαντζάκης (από τους πρωτοπόρους της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας εν Ελλάδι) ξεκινάει να καταγράφει τις ταξιδιωτικές του εντυπώσεις σε βιβλία από το 1927, για να συνεχίσει μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Τα ταξιδιωτικά βιβλία ήταν άλλωστε εκείνα που του εξασφάλισαν προπολεμικά το πολυπληθές αναγνωστικό του κοινό, προετοιμάζοντας ενδεχομένως και τη στροφή προς το μυθιστόρημα.

Σε συνεντεύξεις που έδινε κατά καιρούς, σε Έλληνες και ξένους δημοσιογράφους, ο Καζαντζάκης δεν παρέλειπε ποτέ να τονίζει τον ρόλο που ένιωθε ότι έπαιξαν τα ταξίδια στην προσωπική, την καλλιτεχνική και την επαγγελματική του ζωή. Όπου κι αν ταξίδεψε, όπου κι αν στάθηκε, ό,τι κι αν έμαθε, ό,τι κι αν γνώρισε, δύο πράγματα δεν τον εγκατέλειψαν ούτε στιγμή: η αδηφάγα περιέργεια και η ικανότητά του να περιγράφει από τα μεγάλα μεγέθη, μέχρι τις μικρές πλην απολύτως χαρακτηριστικές λεπτομέρειες. Στις σελίδες του χωρούν τα πάντα: επαρχίες και πρωτεύουσες, λιμάνια, βουνά, ακτές και πεδιάδες, ιστορικά πρόσωπα και ιστορικά γεγονότα, θρησκείες, τέχνες, ήθη του έρωτα και ήθη του γάμου, πεποιθήσεις για τον θάνατο, παροιμίες, προκαταλήψεις, μύθοι και παραμύθια, αλλά και πολιτικά ή εκπαιδευτικά συστήματα. Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα, ο Καζαντζάκης θα αποφύγει στις παρατηρήσεις του την οποιαδήποτε μονομέρεια. Από τη μυκηναϊκή περίοδο και την κάθοδο των Δωριέων μέχρι τους κλασικούς, τους ελληνιστικούς και τους ρωμαϊκούς χρόνους, το Βυζάντιο, την τουρκοκρατία, τη φραγκοκρατία, τον Αγώνα του 1821 και τη σύγχρονη εποχή, η Ελλάδα είναι ένα ιστορικό και γλωσσικό ψηφιδωτό που ενσωματώνει στην πολύπλοκη επιφάνειά του ένα απροσμέτρητο πλήθος διασταυρώσεων, συνευρέσεων και επιρροών.

Ως ταξιδευτής της Ελλάδας και του κόσμου, ο Καζαντζάκης προβάλλει τρεις ιδιότητες ταυτοχρόνως - είναι επισκέπτης, στοχαστής και συγγραφέας. Ένας συγγραφέας που δεν θα ξεχάσει το παρελθόν και την προπολεμική του ταυτότητα, ένας συγγραφέας που θα ταξιδέψει σαν τον ήρωα του ποιητικού του έπους σε όλη τη γη. Ένας Οδυσσέας, ο οποίος δεν θα επιστρέψει στον τόπο του, αλλά θα εξακολουθήσει να τρέφεται σε όλο το μήκος της διαδρομής του από όσα έχουν να του προσφέρουν οι ξένοι (κοντινοί και μακρινοί) πολιτισμοί. Και στο σημείο αυτό, θα αποκαλυφθεί μια άλλη διάσταση της ταξιδιογραφίας του. Καμιά χώρα και καμιά κουλτούρα δεν θα τον ξενίσει. Κάθε του ταξίδι στον κόσμο είναι και ένα ταξίδι γνώσης, μια μαθητεία στο πώς σκέφτονται και πώς αισθάνονται οι άλλοι λαοί: στο πώς κατανοούν την Ιστορία και την καθημερινότητα, στο πώς χτίζουν τις αξίες και τις παραδόσεις τους, καθώς και στο πώς τιμούν και λατρεύουν τους θεούς τους. Κι έτσι, βέβαια, ο Καζαντζάκης θα φτάσει πλησίστιος μέχρι την πολυπολιτισμική εποχή μας, κερδίζοντας πανηγυρικά τη μάχη με τον χρόνο.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΟΔΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 23 Νοε 2020 | 15:48

Η Αιόλου κρύβει έναν αρχαιολογικό θησαυρό κάτω από την άσφαλτο- Η κεφαλή του Ερμή και οι προηγούμενες ανακαλύψεις [Εικόνες]

Με αφορμή την ανακάλυψη της κεφαλής του Ερμή το ΥΠΠΟΑ συνθέτει ένα σύντομο ιστορικό των σημαντικών ευρημάτων που βρέθηκαν στην Αιόλου και στην ευρύτερη περιοχή.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΣΕ ΓΝΩΣΤΗ ΕΚΠΟΜΠΗ 21 Νοε 2020 | 16:54

Ο Γιώργος Τσαλίκης ξεσπά κατά της Μενδώνη: Δεν τη βλέπω καν

Ο τραγουδιστής Γιώργος Τσαλίκης επιτέθηκε, μέσω εκπομπής, στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΠΟΑ 18 Νοε 2020 | 20:12

Αγία Σοφία: Η αντίδραση της Unesco για τη μετατροπή σε τζαμί - Τι απάντησε η Μενδώνη

Η Ελλάδα αναμένει τα τελικά αποτελέσματα της έκθεσης της Unesco για την αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 72 ΕΤΩΝ 17 Νοε 2020 | 09:15

Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Ψαριανός, ο ερμηνευτής του Μεγάλου Ερωτικού

Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Ψαριανός, ερμηνευτής των τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι.

ΣΠΑΝΙΟ ΕΥΡΗΜΑ 15 Νοε 2020 | 13:50

Μοναδική αρχαία κεφαλή βρέθηκε στο κέντρο της Αθήνας - Απεικονίζει τον θεό Ερμή

Το υπουργείο Πολιτισμού αποκάλυψε πως το εύρημα απεικονίζει τον θεό Ερμή σε ώριμη ηλικία.

ΔΙΑΣΗΜΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 15 Νοε 2020 | 12:16

Βικτόρια Χίσλοπ: Προσκεκλημένη της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης

Η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης συνεχίζει τον κύκλο διαδικτυακών συζητήσεων με τίτλο "Συζητώντας με…" και προσκεκλημένη τη Βικτόρια Χίσλοπ.

ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΣΕΙΡΕΣ 12 Νοε 2020 | 14:59

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο: Έφυγε από τη ζωή ο ηθοποιός Χρήστος Αυλωνίτης

Πέθανε ηθοποιός Χρήστος Αυλωνίτης. Νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο ύστερα από ατύχημα που είχε με το μηχανάκι του.

ΤΑ ΥΔΑΤΑ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΕΡΡΕΑΝ ΕΠΙ ΩΡΑ ΜΕ ΟΡΜΗ 11 Νοε 2020 | 19:38

Κακοκαιρία στην Κρήτη: Πλημμύρισε ο αρχαιολογικός χώρος στα Μάλια - Εικόνες θλίψης

Ο τεράστιος όγκος βροχής που έπεσε προκάλεσε εκτεταμένες πλημμύρες στο ανάκτορο του αρχαιολογικού χώρου στα Μάλια της Κρήτης.

ΕΙΧΕ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙ 5 ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ 11 Νοε 2020 | 17:30

Πέθανε ο ποιητής Δημήτρης Ελευθεράκης - Ήταν μόλις 42 ετών

Η τελευταία συλλογή του ποιητή με τίτλο "Άσπρα μήλα" θα κυκλοφορήσει στις αρχές του νέου έτους.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 81 ΕΤΩΝ 11 Νοε 2020 | 15:48

Πέθανε ο ο αμερικανός θεατρικός συγγραφέας Ισραέλ Χόροβιτς

Φυσιογνωμία του "off Broadway", ο Χόροβιτς πέθανε από καρκίνο στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη.

ΤΟΥ 1687 11 Νοε 2020 | 09:23

Απίστευτη ανακάλυψη: Ντέτεκτιβ βιβλίων εντόπισαν εκατοντάδες αντίτυπα του επαναστατικού "Principia" του Νεύτωνα

Πρόκειται για την πρώτη έκδοση των Principia του Νεύτωνα, το 1687, στο οποίο εισήγαγε τους νόμους της κίνησης και την έννοια της καθολικής βαρύτητας.

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ FACEBOOK 10 Νοε 2020 | 19:25

Πένθος στον καλλιτεχνικό κόσμο: Πέθανε ο ηθοποιός Χρήστος Ζορμπάς

Έφυγε από τη ζωή στα 82 του χρόνια ο ηθοποιός Χρήστος Ζορμπάς

ΤΟ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΟ «ΑΝΤΙΟ» 10 Νοε 2020 | 18:22