Η Εύα Μανιδάκη είναι μια σκηνογράφος ερωτευμένη με την Ιαπωνία

Δημιουργός μερικών από τους ωραιότερους σκηνικούς χώρους στο θέατρο. Η Ιαπωνία την γοητεύει , το θέατρο την αναστατώνει, η αρχιτεκτονική την κάνει να πατά στη γη.

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Εύα Μανιδάκη είναι μια σκηνογράφος ερωτευμένη με την Ιαπωνία

Στο λογαριασμό της στο Instagram, έναν από τους ωραιότερους αισθητικά λογαριασμούς που έχω δει, καταλαβαίνεις αμέσως ότι έχει τρεις μεγάλες αγάπες. Την αρχιτεκτονική, το θέατρο και την Ιαπωνία. Η Εύα Μανιδάκη μια από τις πιο σημαντικές Ελληνίδες σκηνογράφους, είναι η δημιουργός πίσω από το σκηνικό του Φάουστ και του Ριχάρδου Γ΄. Ετοιμάζει το Κουκλόσπιτο, την Όπερα της Πεντάρας, αρχιτεκτονεί και ονειρεύεται το επόμενο ταξίδι της στην Ιαπωνία.

Η Εύα Μανιδάκη είναι μια σκηνογράφος ερωτευμένη με την Ιαπωνία
Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη

Όταν ήταν μικρή, η Εύα Μανιδάκη έπαιρνε τις κούτες από γάλα Βλάχας, τις άδειαζε και έφτιαχνε μια σκηνή. Δε το είχε δει πουθενά. Ζωγράφιζε κανονικά πόρτες και παράθυρα, κρεμούσε από τη μια μεριά της κούτας τις μικροσκοπικές κούκλες της, σαν μαριονέτες. Αυτό το έκανε συχνά, μια φορά το μήνα, με μικροπαραστάσεις στο σπίτι της, με άλλα έργα και άλλα «σκηνικά».

Η Εύα Μανιδάκη είναι μια σκηνογράφος ερωτευμένη με την Ιαπωνία - εικόνα 2

«Ήθελα πάντα να κάνω θέατρο», λέει, «αλλά προέρχομαι από μια οικογένεια μηχανικών και αρχιτεκτόνων. Ο πατέρας μου ήθελε να κάνουμε πρώτα αρχιτεκτονική –και η αδερφή μου και εγώ- και στη συνέχεια ότι θέλαμε. Κάναμε αρχιτεκτονική και οι δύο. Μετά η αδερφή μου πήγε στην καλών τεχνών και εγώ έκανα το βήμα προς την σκηνογραφία. Χωρίς να αφήσω ποτέ την αρχιτεκτονική».

Η μεγάλη σας αγάπη είναι το θέατρο;

Όχι, είναι η αρχιτεκτονική. Ο τρόπος που βλέπω τις παραστάσεις ή τα κείμενα είναι μέσα από αυτό το πρίσμα. Μέσα από τη δομή του κειμένου, μέσα από την αρχιτεκτονική μου παιδεία.

Πώς σας «οδηγεί» η αρχιτεκτονική να διαβάσετε ένα κείμενο;

Κάθε κείμενο έχει μια αρχιτεκτονική. Όταν το παίρνω στα χέρια μου για πρώτη φορά, κοιτάζω την αρχιτεκτονική του.

Φάουστ, Δημοτικό θέατρο Πειραιά
Φάουστ, Δημοτικό θέατρο Πειραιά

Θα μου πείτε ποιοί είναι οι μεγάλοι «αρχιτέκτονες- συγγραφείς»;

Τρομερός αρχιτέκτονας είναι ο Σαίξπηρ στον τρόπο που δομεί τα πράγματα. Ο Τσέχωφ έχει το χαρακτηριστικό του μεγάλου χειρωνάκτη. Ακόμα και τον πιο απλό ρόλο τον εντάσσει με τον τρόπο που ένας αρχιτέκτονας μπορεί να βάλει μια λεπτομέρεια πάνω στο σοβά. Κάνει αυτά τα «μικροκεντήματα». Θεωρώ ότι οι πολύ σπουδαίοι συγγραφείς είναι σπουδαίοι αρχιτέκτονες, με την έννοια του κτίζειν. Ξέρουν πολύ καλά το οικοδόμημα, τη στερεότητά του.

Και οι αρχιτέκτονες που θεωρείτε σπουδαίους;

Πολύ αγαπημένος μου από τους σύγχρονους είναι ο Ταντάο Άντο και έχω δει πολλά του έργα από κοντά, ο Κένγκο Κούμα, από Ευρωπαίους ο Ζούμθορ που τα έργα του είναι πολύ κοντά στους Ιάπωνες. Ο Κωνσταντινίδης, που και εκεί υπάρχει κάτι ιαπωνικό, δηλαδή, το τι συμβαίνει σε ένα κτίριο και πως ακουμπά πάνω στη γη. Η αρχιτεκτονική επηρεάζει το θέατρο και αντιστρόφως. Πολύ συχνά το ένα μπαίνει μέσα στο άλλο.

Όταν εργάζεσθε σαν αρχιτέκτονας, με ποιό τρόπο μπαίνει το θέατρο στην αρχιτεκτονική;

Το θέατρο με βοηθά να φτιάχνω μικροσενάρια. Για τη ζωή και τους χρήστες της. Με μεγάλη λεπτομέρεια. Αν έρθει κάποιος να του χτίσω το σπίτι, φτιάχνω ένα ολόκληρο ερωτηματολόγιο. Αν είναι οικογένεια, αν έχουν κοινωνική ζωή, αν μαγειρεύουν, αν έχουν παιδιά, αν ακούνε μουσική. Όλο αυτό είναι ένα κείμενο. Όσο μεγαλύτερη λεπτομέρεια έχει αυτό το κείμενο τόσο περισσότερο υλικό μου δίνει για να συνθέσω.

Flux, το αρχιτεκτονικό γραφείο της Εύας Μανιδάκη
Flux, το αρχιτεκτονικό γραφείο της Εύας Μανιδάκη

Flux, το αρχιτεκτονικό γραφείο της Εύας Μανιδάκη
Flux, το αρχιτεκτονικό γραφείο της Εύας Μανιδάκη

Η μεγαλύτερη δυσκολία στη σχέση ενός αρχιτέκτονα ή ενός σκηνογράφου με τον πελάτη του ή τον σκηνοθέτη του ποιά είναι;

Το δύσκολο είναι να συνδιαλέγεσαι με ανθρώπους με τους οποίους δεν έχεις κοινό λεξιλόγιο και αυτό συμβαίνει και στην αρχιτεκτονική και στο θέατρο. Όταν συνεννοείται με τον άλλο μες στη σιωπή, και προχωράς, αυτό «σου γεμίζει το στόμα σάλια».

Πόσες παραστάσεις έχετε σκηνογραφήσει;

Γύρω στις 80. Από το 2002.

Η πιο γοητευτική εμπειρία;

Η πιο γοητευτική εμπειρία ήταν αυτή με τους Ιάπωνες του θεάτρου Νο στη Νέκυια. Επειδή ήταν και σε σχέση με την Ιαπωνία.

Ριχάρδος Γ', στο Εθνικό θέατρο, σε σκηνοθεσία Γ. Χουβαρδά
Ριχάρδος Γ', στο Εθνικό θέατρο, σε σκηνοθεσία Γ. Χουβαρδά

Η σχέση σας με την Ιαπωνία πώς ξεκίνησε;

Άρχισα να αγαπώ την Ιαπωνία από το πανεπιστήμιο, στο Παρίσι. Όταν σπούδαζα αρχιτεκτονική είχε έρθει και μας έκανε μια διάλεξη ο Άντο. Έγινε μια έκθεση με έργα του που ήταν όλα με μολύβι. Γοητεύτηκα τόσο πολύ από αυτό, ενδιαφέρθηκα για τη χώρα και ξεκίνησα να πηγαίνω στην Ιαπωνία.

Μπορείτε να μου την περιγράψετε τη χώρα που αγαπάτε;

Η Ιαπωνία είναι ένα μέρος που έχει αόρατα τείχη. Πηγαίνω πάντα στο Τόκιο, -το Κυότο είναι το «χωριό μου»-, αλλά καθώς είναι νησί, η χώρα, έχει επάλληλα τείχη. Ένα από αυτά είναι η γλώσσα. Είναι αδιανόητο ένας τόσο προηγμένος λαός να μη μιλά αγγλικά. Είμαι βεβαία ότι υπάρχει μια πολιτική πίσω από αυτό.Το δεύτερο είναι οι δρόμοι. Δεν έχουν ταμπέλες. Πηγαίνεις κάπου με βάση κάποια σημεία στην πόλη, με συγκεκριμένες οδηγίες. Ο κόσμος είναι τρομερά κλειστός. Το σπίτι τους είναι κάτι πολύ κλειστό, δε σε καλούν ποτέ. Ή δε σε κοιτάνε στα μάτια. Ή όταν γελάνε κρύβουν το στόμα τους. Όλο αυτό το κομμάτι του τόσο «εσωτερικού» με γοητεύει και κάθε φορά λέω «αχ! θα καταλάβω και κάτι περισσότερο».

Τελετή επίκλησης στον Ήλιο από το ΝΟ, Επίδαυρος
Τελετή επίκλησης στον Ήλιο από το ΝΟ, Επίδαυρος

Με τον Γκένσο Ουμεουάκα και τον Μ. Μαρμαρινό στην Επίδαυρο
Με τον Γκένσο Ουμεουάκα και τον Μ. Μαρμαρινό στην Επίδαυρο

Τι έχετε καταλάβει μέχρι σήμερα από την Ιαπωνία;

Ότι ο τρόπος ο τρόπος που βλέπουν, γράφουν, γελάνε, αρχιτεκτονούν έχει μια απίστευτη συνέπεια με το τοπίο, είναι ένα πράγμα. Αυτοί οι άνθρωποι δε θα μπορούσαν να χτίζουν αλλιώς. Δε λέω ότι έχω καταλάβει, δεν έχω καταλάβει τίποτα, προσπαθώ.

Η εμπειρία σας με το θέατρο ΝΟ το καλοκαίρι στην Επίδαυρο;

Είναι ένα πολύ κλειστό σχήμα το ΝΟ, περνάς εξετάσεις και εσύ και τα σχέδιά σου. Είναι εντελώς σκληροπυρηνικοί, σαν να μπαίνεις σε μοναστήρι. Από τη δική μου πλευρά έκανα τη χάραξη της πορείας μέσα στην ορχήστρα της Επιδαύρου. Ήταν ένα μεγάλο ζήτημα γιατί έπρεπε να κρατήσω και να προσαρμόσω κάποιους κανόνες που έχουν, κανόνες πολύ αυστηρούς. Ήταν μια δύσκολη αλλά πολύ αφυπνιστική συνάντηση.

Τι προσπαθείτε να κάνετε όταν σκηνογραφείτε;

Το σκηνικό από μόνο του δε λέει τίποτα. Είναι ένα εργαλείο στα χέρια του σκηνοθέτη. Αυτό που προσπαθώ να κάνω είναι να μπορέσει το σκηνικό μου να φωτίσει κάτι σε σχέση με το κείμενο. Ακόμα και το ωραιότερο σκηνικό είναι εργαλείο στα χέρια του σκηνοθέτη και φωτίζει μια κατάσταση σε σχέση με το χώρο.

Ποιός είναι ο χώρος μέσα στον οποίο συναντιέστε με έναν σκηνοθέτη;

Η σιωπή ανάμεσά μας. Η σιωπηλή συνεννόηση. Είναι κάτι σπάνιο που χτίζεται, κατακτιέται και δίνει μεγάλη χαρά.

Φάουστ, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Φάουστ, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Το εφήμερο της δουλειάς σας επηρεάζει; Το ότι το σκηνικό σας καταστρέφεται όταν τελειώσουν οι παραστάσεις;

Βέβαια. Αυτή είναι και η τρομερή διαφορά με την αρχιτεκτονική. Με επηρεάζει και με γοητεύει συγχρόνως. Δηλαδή όταν δουλεύω στο θέατρο είναι σαν να μπαίνω σε ένα Κονκόρντ και πηγαίνω με όλες τις μηχανές στο φουλ. Αυτό στην αρχιτεκτονική δεν υπάρχει. Είναι πιο σίγουρα τα πράγματα. Το θέατρο μου δημιουργεί όλα τα κακά και τα καλά του να δουλεύεις στο κόκκινο, με κάνει να έχω τρομερές ψυχικές μεταπτώσεις, έντονα συναισθήματα.

Με τις δουλειές σας χαίρεστε;

Όχι εύκολα. Βλέπω τα λάθη, είναι σαν να υπάρχει ένα ζιζάνιο μέσα μου. Είναι σαν πάθηση. Σκέφτομαι, ότι αν σιγουρευτώ για κάτι, θα χάσω κάτι άλλο. Αυτό μου συμβαίνει κυρίως στο θέατρο. Νιώθω ότι κάθε φορά είναι η πρώτη φορά. Τέτοια ταραχή. Έχει και μια γλύκα όλο αυτό.

Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη
Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη

Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη
Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη

Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη
Από το Instagram της Εύας Μανιδάκη

Φωτογραφίες: Ευτυχία Βλάχου

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ 03 Δεκ 2021 | 11:54

Σάλος με την παράσταση του Ζαραλίκου: Εισέβαλε με μπράβους η Σάσα Σταμάτη στη σκηνή για να τη διακόψει

Αδιανόητο περιστατικό στο θέατρο "Τζένη Καρέζη". Η Σάσα Σταμάτη συνοδεία "φουσκωτών", σύμφωνα με καταγγελίες, εισέβαλε στην παράσταση του Χριστόφορου Ζαραλίκου.

ΑΠΟ ΤΙΣ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 14:18

"Μικροί πυροβολισμοί μέσα στη νύχτα": Το νέο έργο του Γιάννη Καλαβριανού στο Θέατρο Τέχνης

Έμπνευση για το έργο αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της γερμανικής λογοτεχνίας, η νουβέλα "Μίχαελ Κόλχαας" του Χάινριχ Φον Κλάιστ, η οποία βασίστηκε στην αληθινή ιστορία ενός εμπόρου αλόγων, που έζησε στη Σαξονία τον 16ο αιώνα.

ΠΡΕΜΙΕΡΑ 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:59

"H Βίλα (Ο δρόμος που δεν πήραν)" στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Τρεις γυναίκες που τις λένε "Αλεχάνδρα" συναντιούνται σε ένα δωμάτιο, επιφορτισμένες με το καθήκον να αποφασίσουν το μέλλον της Βίλας Γκριμάλντι, ενός υπαρκτού χώρου βασανιστηρίων και δολοφονιών της Χιλής κατά την δικτατορία του Πινοσέτ.

ΑΠΟ 3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:54

"Μαθήματα κωμωδίας": Η νέα παράσταση του Θοδωρή Αθερίδη στο Μικρό Παλλάς - Με εξαιρετικό καστ

Τα "Μαθήματα κωμωδίας" είναι το νέο έργο του Θοδωρή Αθερίδη που παρουσιάζεται σε δική του σκηνοθεσία, στο θέατρο Μικρό Παλλάς από την Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου.

ΑΠΟ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:21

"Χριστουγεννιάτικοι Μπελάδες" στο Θέατρο Πρόβα - Μία διαδραστική παράσταση για τα παιδιά

Το έργο έχει ανέβει με τη διαδραστική μέθοδο και στηρίζεται στη συμμετοχή των μικρών θεατών που από τη θέση τους βοηθούν ενεργά στην εξέλιξή της παράστασης.

ΑΠΟ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:15

Το παραμύθι επιστρέφει: Τα "Χριστούγεννα του Σκρουτζ" στον Πολυχώρο Πολιτισμού IDEAL

Οι μικροί μας φίλοι θα ταξιδέψουν στη μαγεία των Χριστουγέννων μέσα από τις περιπέτειες των αγαπημένων θρυλικών ηρώων του Ντίκενς, του Άντερσεν και των Γκρίμ.

6-28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:08

"Κι όμΩς κινείται": Οχτώ τελευταίες παραστάσεις για την παράσταση "9.25", στο Θέατρο Ροές

Η παράσταση "9.25" από την ομάδα χορού και ακροβασίας "Κι όμΩς κινείται" επιστρέφει την περίοδο των γιορτών στο θέατρο Ροές και μόνο για 8 τελευταίες παραστάσεις

ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗ ΠΕΤΡΑΚΟΥ 02 Δεκ 2021 | 11:25

Mυστήριο με την Θεοφανία Παπαθωμά: Αποχώρησε ξαφνικά από την παράσταση όπου πρωταγωνιστούσε

"Μυστήριο" με την αιφνίδια αποχώρηση της Θεοφανίας Παπαθωμά από το θέατρο. Γιατί αντικαταστάθηκε.

ΑΠΟ 1Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 01 Δεκ 2021 | 12:14

"Πολύ Mακριά", της Caryl Churchill στο Θέατρο 104 - Ενα επίκαιρο έργο για τη βία

Το "Πολύ Mακριά" είναι μια κραυγή αγωνίας για την αυξανόμενη -και συχνά αποδεκτή- βία και απανθρωπιά σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και περισσότερο διχασμένος.

ΑΠΟ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 25 Νοε 2021 | 13:21

Το Μυστήριο της Μαρί Ροζέ, του Εντγκαρ Άλλαν Πόε στο θέατρο Δρόμος

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα το διήγημα αυτό του Πόε "Το Μυστήριο της Μαρί Ροζέ" μεταφέρεται στο θεατρικό σανίδι με τους πρωταγωνιστές να βγαίνουν από τα παγωμένα άρθρα των εφημερίδων και να ζωντανεύουν στη σκηνή.

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΤΑΘΗ ΛΙΒΑΘΙΝΟΥ 25 Νοε 2021 | 13:09

"Συμφορά από το πολύ μυαλό" στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων - Οι πρώτες φωτογραφίες της παράστασης

Το Θέατρο της οδού Κυκλάδων - Λευτέρης Βογιατζής, ένα από τα σημαντικότερα και επιδραστικότερα θέατρα της αθηναϊκής σκηνής, περνάει στη νέα του εποχή.

"Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΟΥ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ" 25 Νοε 2021 | 11:23

Εριξε... βόμβα ο Παύλος Χαϊκάλης: Εγκαταλείπει οριστικά την υποκριτική και μετακομίζει στο χωριό του

"Αποχωρώ για να είναι όλοι ευχαριστημένοι", τονίζει ο Παύλος Χαϊκάλης μετά την κατακραυγή.

ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ 25 Νοε 2021 | 07:42

Μπέτυ Μαγγίρα: Με total black leather look σε βραδινή εμφάνιση [εικόνες]

Μία πάρα πολύ κομψή βραδινή εμφάνιση στο θέατρο πραγματοποίησε η Μπέτυ Μαγγίρα.