Η ιστορία της πτώσης του Οίκου των Ρομανώφ, μια συναρπαστική ταινία

Ο νεαρός Αϊζενστάιν μάθαινε από την Εσθηρ Σουμπ, παρακολουθώντας την με δέος να μετατρέπει τα κομμάτια του φιλμ σε έργο τέχνης.

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η ιστορία της πτώσης του Οίκου των Ρομανώφ, μια συναρπαστική ταινία

Η Εσθήρ Ιλίνιτσνα Σουμπ είναι σπάνια περίπτωση δημιουργού, αν όχι μοναδική, στα σοβιετικά, αλλά πολύ πιθανόν και στα παγκόσμια, κινηματογραφικά χρονικά. Σίγουρα δεν υπήρχαν και πολλές γυναίκες κινηματογραφίστριες – και μάλιστα καλλιτεχνικών αξιώσεων – την 10ετία του ‘20!

Η ιστορία της πτώσης του Οίκου των Ρομανώφ, μια συναρπαστική ταινία

Σίγουρα, πάντως, είναι η μοναδική που μπορεί να περηφανεύεται ότι ο νεαρός Αϊζενστάιν μάθαινε από αυτήν παρακολουθώντας την με δέος να μετατρέπει τα κομμάτια του φιλμ σε έργο τέχνης και ο σπουδαίος Γιουτκέβιτς να την χαρακτηρίζει ως «μάγισσα του μοντάζ»!

Η Εσθήρ ήταν από τους ιδρυτές του σοβιετικού κινηματογραφικού χρονικού και του ντοκιμαντέρ, δημιουργώντας ταινίες οι οποίες καθρέπτισαν τα σημαντικότερα γεγονότα της πατρίδας της και του κόσμου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα έργα «Η πτώση της δυναστείας των Ρομανόφ» (1927), «Ο μεγάλος δρόμος» (1927), «Σήμερα» (1930), «Ισπανία» (1939). Πολλές από αυτές τις ταινίες εντάχθηκαν στον χρυσό κατάλογο του παγκόσμιου κινηματογράφου τεκμηρίωσης.

Η ταινία

Η σκηνοθέτρια «αφήνει» να ξεχυθεί εξαρχής και σε όλη της την κλίμακα η προεπαναστατική «Μόσχα του παπαδαριού», των λιτανειών έξω από τα τείχη του Κρεμλίνου, αλλά και η συνεδρίαση της «υπάκουης στον τσάρο Δούμας» (Βουλής), στην Αγία Πετρούπολη. Με ένα ευφυές σαρκαστικό μοντάζ παρεμβάλει στην φιλμική ροή στοιχεία για την σύσταση της τσαρικής Δούμας, η οποία αποτελείται από βουλευτές – τσιφλικάδες, αστούς, παπάδες. Καλοζωισμένες φιγούρες καλοντυμένων εκπροσώπων της άγριας ταξικής σκλαβιάς «παρελαύνουν» σε μορφή κινηματογραφικών «πορτρέτων», με γοργό, «παιχνιδιάρικο» λες, ρυθμό.

Η ιστορία της πτώσης του Οίκου των Ρομανώφ, μια συναρπαστική ταινία - εικόνα 2

Εικόνες των ράθυμων, κοινωνικά βαλτωμένων επαρχιακών πόλεων, αλλά και των μοναστηριών, εκεί που «κυλά η χορτασμένη ζωή των “αγίων πατέρων”» μεταδίδουν αβίαστα στον θεατή το αίσθημα του «φτάνει, δεν πάει άλλο»! Για την Σουμπ, το μπολσεβίκικο κάλεσμα προς την εργατική τάξη και την εξαθλιωμένη αγροτιά ενάντια στο σφαγείο του πολέμου, σε αυτούς που τον προκαλούν και για την ταξική απελευθέρωση ήταν νομοτελειακό και αυτό το συμπέρασμα το τεκμηριώνει κατηγορηματικά. Από αυτή την άποψη, «Η πτώση της δυναστείας των Ρομανόφ» διευρύνει τον ιστορικό τόπο και χρόνο και αποδεικνύει την γενική νομοτέλεια που διέπει την βασική αντίθεση μεταξύ του κοινωνικά παραγώμενου πλούτου και της αρπαγής του από μια ελάχιστη μειοψηφία κεφαλαιοκρατικών παρασίτων.

Η ιστορία της πτώσης των Ρομανώφ

H δυναστεία των Ρομανόφ στη Ρωσία διήρκεσε τρεις αιώνες, από το 1613 έως το 1917, όταν μια καθυστερημένη χώρα μεταμορφώθηκε σε μια αυτοκρατορία, που στο απόγειό της έφτασε να κυβερνά το εν έκτον της επιφανείας της Γης. Οι ζωές 20 τσάρων και των οικογενειών τους, περιγράφουν την άνοδο και την πτώση των Ρομανόφ, από τον πρώτο τσάρο Μιχαήλ Α΄ μέχρι τον τελευταίο, Νικόλαο Β΄.

Η ιστορία της πτώσης του Οίκου των Ρομανώφ, μια συναρπαστική ταινία - εικόνα 3

Μερικοί, όπως οι εξωστρεφείς και χαρισματικοί Μέγας Πέτρος και Μεγάλη Αικατερίνη, ήταν συνεπαρμένοι από τη Δύση, τον εκσυγχρονισμό και την εδαφική επέκταση, άλλοι εσωστρεφείς και μεγαλομανείς, ήταν απορροφημένοι από τον πλούτο και την κραιπάλη, όλοι πάντως έβρισκαν καταφύγιο στην αυταρχικότητα ενός καθεστώτος, που χαρακτηριζόταν από τη δουλικότητα προς τα πάνω και την τυραννία προς τα κάτω.

Η ιστορία τους είναι μια ανατριχιαστική ιστορία θριάμβου και τραγωδίας στα πεδία των μαχών και της διπλωματίας, θρύλων και μύθων, εξεγέρσεων και αίματος. Από τις σελίδες τους αναδύονται οι αυτοκρατορικές φιλοδοξίες, οι ίντριγκες στα παλάτια της Πετρούπολης και της Μόσχας, η σεξομανία, η ενδοοικογενειακή βία, ο τρόμος της μυστικής αστυνομίας και των επαναστατών, ο αντισημιτισμός, οι εξορίες στη Σιβηρία, οι εύθραυστες συμμαχίες, οι δεσμοί με τους ορθόδοξους λαούς.

Παρά την κατάργηση της δουλοπαροικίας από τον Αλέξανδρο Β΄ το 1861, δηλαδή πριν από την απαγόρευση της δουλείας στην Αμερική από τον Αβραάμ Λίνκολν, οι δύο τελευταίοι τσάροι, Αλέξανδρος Γ΄ και Νικόλαος Β΄, αποδείχθηκαν απρόθυμοι ή ανίκανοι να ανταποκριθούν στην αδήριτη ανάγκη πολιτικής και οικονομικής φιλελευθεροποίησης, με αποτέλεσμα ο τελευταίος να συνθλιβεί στις συμπληγάδες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της επανάστασης των μπολσεβίκων. Το τραγικό τέλος του με την εκτέλεση του ίδιου και όλης της οικογενείας του στο Εκατερίνμπουργκ τον Ioύλιο 1918, καθώς και η δημόσια αποκατάστασή του από τον πρόεδρο Μπόριν Γέλτσιν, 80 χρόνια αργότερα, έκλεισε το κεφάλαιο της αυτοκρατορικής δυναστείας.

Η ιστορία της πτώσης του Οίκου των Ρομανώφ, μια συναρπαστική ταινία - εικόνα 4

Μπορεί τα κόκαλα των τελευταίων Ρομανόφ να έγιναν αντικείμενο έντονης πολιτικής και θρησκευτικής διαμάχης, όμως η διασύνδεση με την Ορθοδοξία και το αυτοκρατορικό παρελθόν της Ρωσίας εξακολουθούν να επηρεάζουν και σήμερα την εικόνα της χώρας στο εσωτερικό και τις βλέψεις της στο εξωτερικό.

Αλκυονίς, 23 Φεβρουαρίου

«Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΡΟΜΑΝΟΦ»

Ιστορικό ντοκιμαντέρ – Σοβιετική Ένωση – 1927 – Διάρκεια 90΄

Σκηνοθεσία – σενάριο: Εσθήρ Σουμπ

Σύμβουλος: Ο επιστημονικός συνεργάτης του Μουσείου της Επανάστασης, Μ. Τσέιτλιν.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 08 Αυγ 2020 | 12:36

Αισχύλεια 2020: Ξεκινά το ιστορικό και ενδιαφέρον φεστιβάλ της Ελευσίνας

Το Φεστιβάλ, από τα επιδραστικότερα και μακροβιότερα στην ελληνική επικράτεια, καταξιώνεται ολοένα και περισσότερο στη συνείδηση των πολιτών.

ΟΛΟ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ 07 Αυγ 2020 | 11:55

Το Εθνικό Θέατρο συνεχίζει τις παραστάσεις σε αρχαιολογικούς χώρους

Οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν. Το μόνο αντίτιμο είναι το εισιτήριο για την είσοδο σε κάθε χώρο.

ΕΝΑ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΣΚΗΝΙΚΟ 07 Αυγ 2020 | 10:44

Αποκάλυψη: Μετά από 50 χρόνια ο Πολ Μακάρτνεϊ αποκαλύπτει γιατί μήνυσε τους Beatles

Μίλησε σχετικά με τη διαβόητη διάλυση των Beatles το 1970 και την μυστηριώδη μήνυση που είχε καταθέσει.

ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΥΚΟΝΟΥ 05 Αυγ 2020 | 12:34

"Από τον κόσμο του Ομήρου. Τήνος και Κυκλάδες στη Μυκηναϊκή εποχή" - Μοναδική ματιά στον σπουδαίο πολιτισμό

150 αντικείμενα συγκεντρώνονται για πρώτη φορά και αποκαλύπτουν μια ολοκληρωμένη εικόνα του Μυκηναϊκού πολιτισμού στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Κυκλάδων.

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ & ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ 2020 04 Αυγ 2020 | 20:18

Επίδαυρος: Οι "Όρνιθες" πετούν στο Αρχαίο Θέατρο το τριήμερο 7-8-9 Αυγούστου

Το ΚΘΒΕ παρουσιάζει τη διαχρονική κωμωδία του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο

ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΕ ΣΕ ΓΚΑΛΕΡΙ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ 04 Αυγ 2020 | 12:23

Επαναπατρίστηκε κλεμμένη εικόνα από την Ήπειρο, έργο του 19ου αιώνα

Η εικόνα είχε κλαπεί τον Σεπτέμβριο 2005 μαζί με άλλες έντεκα εικόνες.

ΣΕ ΝΕΟ ΧΩΡΟ ΦΥΛΑΞΗΣ ΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΕΩΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 03 Αυγ 2020 | 19:00

Εκθαμβωτικά τα βασιλικά αυτοκίνητα στο Τατόι: Η συντήρηση, αποκατάσταση και μεταμόρφωσή τους [Εικόνες-Βίντεο]

Εντυπωσιάζουν τα αυτοκίνητα της τέως Βασιλικής οικογένειας με ηλικία από 55 έως 82 έτη

ΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΙΣ ΚΑΝΝΕΣ 03 Αυγ 2020 | 08:25

Motorway 65: Η ελληνική ταινία που διεκδικεί τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών

Η ταινία της Εύης Καλογηροπούλου στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Καννών 2020

02 Αυγ 2020 | 20:29

Μάγεψε στη συναυλία στους Φιλίππους ο Σταύρος Ξαρχάκος - Τηρήθηκαν τα μέτρα από τους 1.000 θεατές [εικόνες,βίντεο]

Όλοι οι θεατές φορούσαν μάσκα, ενώ τηρήθηκαν και οι αποστάσεις των δύο μέτρων.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 02 Αυγ 2020 | 11:57

"Στο Φως του Φεγγαριού": Αρβανιτάκη, Πασπαλά, Δάρρα τραγουδούν για την αυγουστιάτικη πανσέληνο

Μια μαγική βραδιά, κάτω από την αυγουστιάτικη πανσέληνο, θα χαρίσουν σε αρχαιολογικούς χώρους ανά την χώρα η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Φωτεινή Δάρρα και η Έλλη Πασπαλά - Όλο το πρόγραμμα

ΣΤΙΣ 4 ΚΑΙ 5 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 01 Αυγ 2020 | 20:46

Με την όπερα "Η επιστροφή του Οδυσσέα στην πατρίδα" επανέρχεται η Καμεράτα στο Φεστιβάλ Αθηνών

Η παράσταση θα παρουσιαστεί στα ιταλικά, με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού την Τρίτη 4 και την Τετάρτη 5 Αυγούστου.

ΟΙ ΦΕΤΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 01 Αυγ 2020 | 16:58

Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας: Συναυλίες δημοφιλών καλλιτεχνών και θεατρικές παραστάσεις - Όλο το πρόγραμμα

Αύριο Κυριακή 2 Αυγούστου το ενδιαφέρον στρέφεται στο έργο "Ριχάρδος Β’ - Το Ρέκβιεμ ενός Βασιλιά" του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, από το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ 01 Αυγ 2020 | 13:05

Επίδαυρος: Όλο το ελληνικό θέατρο χειροκρότησε την Βίκυ Σταυροπούλου στην "Λυσιστράτη" [εικόνες]

Στην παράσταση, σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιώπουλου, συμμετέχουν πρωταγωνιστές του θεάτρου όπως η Βίκυ Βολιώτη, η Στεφανία Γουλιώτη, ο Νίκος Ψαρράς κ.α.