Η μεγάλη μορφή της Δόμνας Σαμίου και οι νέοι

«Η νέα γενιά βρίσκει αυτό που κρύβει ένα τραγούδι παραδοσιακό: ένα ήθος, μία λεβεντιά, μία αξιοπρέπεια.», έλεγε η δασκάλα της παραδοσιακής μουσικής.

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η μεγάλη μορφή της Δόμνας Σαμίου και οι νέοι

«Ό,τι έχω κάνει, το έχω κάνει για εσάς, τα παιδιά... εμείς, δίνουμε σε σας, τους νέους, τη σκυτάλη για να προχωρήσετε.» Δόμνα Σαμίου

Με ένα τραγούδι –το αγαπημένο της Δόμνας Σαμίου- «Της τριανταφυλλιάς τα φύλλα...» ως τίτλο ο Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής με τον Καλλιτεχνικό Σύλλογο Δημοτικής Μουσικής Δόμνα Σαμίου οργανώνουν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το Σάββατο 21 & Κυριακή 22 Οκτωβρίου την 1η συνάντηση νέων συγκροτημάτων παραδοσιακής μουσικής στο οποίο συμμετέχουν 18 συγκροτήματα νέων. Το διήμερο θα είναι γεμάτο μουσικές και τραγούδια από νέους και ανήσυχους δημιουργούς που δραστηριοποιούνται στο χώρο της παραδοσιακής μουσικής, εμπνέονται και πειραματίζονται με τους ήχους της παράδοσης.

«Η νέα γενιά βρίσκει αυτό που κρύβει ένα τραγούδι παραδοσιακό: ένα ήθος, μία λεβεντιά, μία αξιοπρέπεια», έλεγε η «δασκάλα», όπως την αποκαλούσαν οι μουσικοί της συνεργάτες και οι μαθητές της Δόμνα Σαμίου.

Η μεγάλη μορφή της Δόμνας Σαμίου και οι νέοι

Ένας από τους μαθητές της αλλά και στενός συνεργάτης της υπήρξε και ο διακεκριμένος διεθνώς μουσικός Σωκράτης Σινόπουλος που είχε την ιδέα να ξεκινήσει μια χαρτογράφηση των νέων τάσεων στην παραδοσιακή μουσική. Σε αυτή την πρώτη συνάντηση παρουσιάζονται λοιπόν στο κοινό 18 μουσικά σχήματα νέων που ζουν εντός αλλά και εκτός Ελλάδος. Με τσαμπούνες της Ικαρίας, λύρες της Δράμας, λαούτα της Κύπρου αλλά και όργανα της δυτικής μουσικής όπως σαξόφωνο και κοντραμπάσο, τα νεανικά σχήματα συνθέτουν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και πολυδιάστατο μουσικό μωσαϊκό.

Δόμνα Σαμίου: μια ζωή αφιερωμένη στην παραδοσιακή μουσική

Η Δόμνα Σαμίου γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου 1928 στην Καισαριανή της Αθήνας και πέθανε στις 10 Μαρτίου 2012. Οι γονείς της ήταν μικρασιάτες πρόσφυγες από το Μπαϊντίρι, χωριό της περιοχής της Σμύρνης. H μητέρα της ήρθε στην Ελλάδα το 1922, ο πατέρας της, αιχμάλωτος στρατιώτης, λίγο αργότερα, με την Ανταλλαγή. Έζησε τα παιδικά της χρόνια μέσα στις απάνθρωπες αλλά παράλληλα πολύ ανθρώπινες και αλληλέγγυες συνθήκες της προσφυγιάς, κι εκεί απέκτησε τα λαϊκά ερείσματα της προσωπικότητάς της και την ατόφια συμμετοχικότητά της. Στο περιβάλλον αυτό είχε τα πρώτα μουσικά της ακούσματα απ’ τα οποία και πήγασε η αγάπη της για την παραδοσιακή μουσική.

Σε ηλικία 13 ετών η Δόμνα Σαμίου έχει την πρώτη διδακτική επαφή με τη βυζαντινή και τη δημοτική μουσική αλλά και με τη λογική της επιτόπιας έρευνας, μαθητεύοντας κοντά στον Σίμωνα Καρά, στο «Σύλλογο προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής», ενώ παράλληλα φοιτά στο νυχτερινό Γυμνάσιο.

Η μεγάλη μορφή της Δόμνας Σαμίου και οι νέοι - εικόνα 2

Ως μέλος της χορωδίας του Σίμωνα Καρά αρχίζει η σχέση της και με το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας/Ε.Ι.Ρ όπου αργότερα, το 1954, προσλαμβάνεται στο Τμήμα Εθνικής Μουσικής. Από τη θέση αυτή γνωρίζει τους σημαντικότερους λαϊκούς μουσικούς, οι οποίοι την εποχή εκείνη της εσωτερικής μετανάστευσης συρρέουν στην Αθήνα απ’ όλες τις περιοχές της Ελλάδας, και τους οποίους το ΤΕΜ ηχογραφεί για τις εκπομπές του. Έτσι η Δόμνα εξοικειώνεται με όλα τα τοπικά μουσικά ιδιώματα. Παράλληλα κάνει μουσική επιμέλεια σε εκδόσεις δίσκων, θεατρικές εκπομπές, κινηματογραφικές ταινίες. Το 1963 αρχίζει τα ταξίδια της στην επαρχία για επιτόπιες καταγραφές και συγκέντρωση μουσικού υλικού για το προσωπικό της αρχείο με δικά της μηχανήματα.

Το 1971 παραιτείται από την Ραδιοφωνία. Την ίδια χρονιά-σταθμό αποδέχεται την πρόσκληση του Διονύση Σαββόπουλου και πρωτοεμφανίζεται στο νεανικό και αντιχουντικό Ροντέο (βλ. Η αρχή: Μπουάτ Ροντέο και Κύτταρο), δίνοντας μια μεγάλη έκτοτε στροφή στη σχέση των νέων με την παραδοσιακή μουσική. Τις σημαντικές αυτές εμφανίσεις ακολουθεί η συμμετοχή στο English Bach Festival στο Λονδίνο, οργανωμένο από τη Λίλα Λαλάντη. Η λαμπρή καλλιτεχνική καριέρα της Δόμνας Σαμίου έχει ξεκινήσει θριαμβευτικά. «Πέρασε η ντροπή που είχαν για το δημοτικό τραγούδι», όπως δηλώνει σε συνέντευξή της η ίδια.

Το 1974 αρχίζει η συνεργασία με την Columbia και οι αλλεπάλληλες εκδόσεις LP. Το 1976-77 με σκηνοθέτες τον Φώτο Λαμπρινό και τον Ανδρέα Θωμόπουλο γυρίζουν στην ελληνική επαρχία είκοσι επεισόδια για την εκπομπή της ΕΡΤ «Μουσικό οδοιπορικό με τη Δόμνα Σαμίου».

Το 1981 ιδρύεται ο Καλλιτεχνικός Σύλλογος Δημοτικής Μουσικής - Δόμνα Σαμίου με σκοπό την διάσωση και προβολή της παραδοσιακής μουσικής και κυρίως την έκδοση δίσκων και τη διοργάνωση εκδηλώσεων με αυστηρές επιστημονικές και ποιοτικές προδιαγραφές, μακρυά από τις απαιτήσεις των εμπορικών εταιριών.

Η μεγάλη μορφή της Δόμνας Σαμίου και οι νέοι - εικόνα 3

Το έργο της ξεπερνά πια τα ελληνικά σύνορα. Εκδίδονται δίσκοι της στη Γαλλία και τη Σουηδία. Επί σαράντα περίπου χρόνια πραγματοποιεί σειρά συναυλιών από την Αυστραλία μέχρι τη Νότια Αμερική που όχι μόνο συγκινούν τους Έλληνες της Διασποράς αλλά και αποκαλύπτουν στους ξένους μια ποιοτική «ελληνική μουσική δίχως μπουζούκι», όπως γράφτηκε σε κάποια κριτική συναυλίας της στη Σουηδία.

Στο εσωτερικό της Ελλάδας οι εμφανίσεις της σε συναυλίες κάθε είδους και με κάθε αφορμή είναι αναρίθμητες καθώς και οι τιμητικές προσκλήσεις και τα αφιερώματα, όπως π.χ. η επετειακή παράσταση για τα 70 της χρόνια Η γνωστή και άγνωστη Δόμνα, τον Οκτώβριο του 1998.

Για τις ποικίλες δραστηριότητες της συνεργάζεται με τους πιο καταξιωμένους Έλληνες και ξένους μουσικούς, μουσικολόγους, λαογράφους, εθνομουσικολόγους αλλά και διδάσκει, μυεί και αναδεικνύει πρωτόβγαλτους νέους καλλιτέχνες. Aπό το 1994 δίνει μαθήματα δημοτικού τραγουδιού για ενήλικες στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων της Αθήνας. Πάμπολλες είναι επίσης οι πρωτοβουλίες της και έμπρακτη και ανιδιοτελής η προσφορά της σχετικά με την βελτίωση της μουσικής εκπαίδευσης των παιδιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αίτημα παιδαγωγικά πρωταρχικό και επιτακτικό κατά την ίδια.

Η μεγάλη μορφή της Δόμνας Σαμίου και οι νέοι - εικόνα 4

Καταξιωμένη και αγαπητή για την προσφορά και την προσήνια της είδε το έργο της να αναγνωρίζεται πολλαπλά και τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις, με αποκορύφωση την απονομή μεταλλίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλο το 2005.

Περιστοιχιζόμενη από τους συνεργάτες, φίλους και υποστηρικτές της η Δόμνα συνέχισε το έργο της έως το θάνατό της με εκδόσεις υπομνηματισμένων με αναλυτικά κείμενα θεματικών CD, την οργάνωση του ανέκδοτου προσωπικού Αρχείου της και την προετοιμασία για ανάρτησή του στο διαδίκτυο.

Οι νέοι για τη Δόμνα Σαμίου

Ένα όνειρο της σπουδαίας ερμηνεύτριας και ερευνήτριας της παραδοσιακής μουσικής Δόμνας Σαμίου γίνεται πραγματικότητα το Σάββατο 21 & την Κυριακή 22 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (ώρα έναρξης 20:30).

Το διήμερο Οι Νέοι για τη Δόμνα Σαμίου θα είναι γεμάτο μουσικές και τραγούδια από νέους και ανήσυχους δημιουργούς που δραστηριοποιούνται στο χώρο της παραδοσιακής μουσικής, εμπνέονται και πειραματίζονται με τους ήχους της παράδοσης.

Τα συγκροτήματα που εμφανίζονται είναι τα εξής:

21/10: Aes Cyprium Ensemble, Αμυγδαλοτσακίσματα, Αντάμαν, Καρσί, Müzikal Ifade, Ξέφραγο Αμπέλι, Reggetiko Project, Reverse Mode και η Παιδική - Νεανική Χορωδία Ωδείου Άμφισσας.

22/10: Αλέντι, Αποθέρι, Καριώτικο Γύρισμα, Μακάμ Art, Μουσικό Σεργιάνι, Σαντούτο, Χοροσταλίτες, Ώση και το Σύνολο παραδοσιακής μουσικής του Μουσικού Γυμνασίου-Λυκείου Παλλήνης.

Συμμετέχουν και τις δύο ημέρες η Κατερίνα Παπαδοπούλου & the Anastatica project και η Χορωδία του Καλλιτεχνικού Συλλόγου Δημοτικής Μουσικής Δόμνα Σαμίου.

Καλλιτεχνική επιμέλεια-Φωνητική διδασκαλία: Κατερίνα Παπαδοπούλου

Επιμέλεια χορών: Χαρίτων Χαριτωνίδης

Καλλιτεχνική διεύθυνση-Σκηνοθετική επιμέλεια: Σωκράτης Σινόπουλος

Τιμές εισιτηρίων

€ 12 (Β’ Ζώνη), 16 € (Α’ Ζώνη)

€ 10 (Φοιτητές, νέοι, άνεργοι, ΑΜΕΑ, 65+, πολύτεκνοι)

Ομαδικές κρατήσεις με έκπτωση: 210 72 82 367

Έναρξη προπώλησης: Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ 03 Δεκ 2020 | 09:20

Ανακαλύφθηκε η "Καπέλα Σιστίνα" της αρχαιότητας στον Αμαζόνιο - Χιλιάδες εντυπωσιακά σχέδια σε γκρεμό οκτώ μιλίων

Η ανακάλυψη που θεωρείται η Καπέλα Σιστίνα της αρχαιότητας κρατήθηκε ως επτασφράγιστο μυστικό για έναν ολόκληρο χρόνο.

ΠΛΗΡΗΣ ΗΜΕΡΩΝ 02 Δεκ 2020 | 20:11

Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Δάφνη Σκούρα - Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας η Δάφνη Σκούρα ανέπτυξε αντιστασιακή δράση, ενώ ήταν μέλος της "Νεολαίας Λαμπράκη".

ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΗΛΙΔΟΣ 30 Νοε 2020 | 15:17

Αποκάλυψη στην Ηλεία - Βρέθηκαν οκτώ αρχαίοι τάφοι σε οικόπεδο

Οι τάφοι αυτοί αποτελούν τμήμα της δυτικής νεκρόπολης της αρχαίας πόλης της Ήλιδος, στην Ηλεία.

ΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑ 30 Νοε 2020 | 13:28

Ιερώνυμος : Απαίτησα να έχω την ίδια μεταχείριση με όλους τους Ελληνες- Δεν θα δεχόμουν κάτι άλλο

Η δήλωση του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου για την νοσηλεία του για τον κορονοϊό

ΤΙ ΕΔΕΙΞΕ Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΚΑΠΑΝΗ 28 Νοε 2020 | 09:05

Μυτιλήνη: Τι ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στην ανασκαφή στο Οβριόκαστρο

Τα ίχνη ενός αρχαίου πολιτισμού και ένα κάστρο που χάθηκε από την πολιορκία των Οθωμανών.

ΘΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΚΙΒΩΤΙΑ ΚΑΙ ΚΟΝΤΕΙΝΕΡ 27 Νοε 2020 | 19:43

Τατόι: Ανοίγουν για πρώτη φορά κιβώτια, κοντέινερ και βαλίτσες της Φρειδερίκης [Εικόνες]

Οι βαλίτσες της Φρειδερίκης παρέμεναν εξαφανισμένες σε ντουλάπες και ερμάρια στο βασιλικό κτήμα στο Τατόι.

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ 27 Νοε 2020 | 12:47

Νέα διάσταση στον σάλο με τη Γαλάνη και το συσσίτιο των απόρων: Τι λέει τώρα ο άνθρωπος που την κατήγγειλε

Η νέα ανάρτηση Πολυχρονόπουλου για τη Γαλάνη και την καταγγελία ότι επιχείρησε να σταματήσει σισσύτιο απόρων. Να σταματήσει η ανθρωποφαγία.

«ΠΟΙΟΣ ΞΕΡΕΙ ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΛΙΓΟ ΠΙΟ AWAY» 26 Νοε 2020 | 15:45

Ξεσπάθωσε ξανά ο Μπαμπινιώτης: "Click away" θέλατε; Καλά να πάθετε…

Mε χιούμορ μέσα από νέα ανάρτησή του ο Γιώργος Μπαμπινιώτης κάνει μια ακόμη προσπάθεια να μας επαναφέρει στα... ελληνικά

ΘΛΙΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΗΣ 25 Νοε 2020 | 10:12

Μαρία Μοσχολιού: "Εφυγε" η επί χρόνια Πρωθιέρεια στην Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας

Έφυγε από τη ζωή η Μαρία Μοσχολιού, επί χρόνια Πρωθιέρεια στην Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, σκορπίζοντας θλίψη στους ανθρώπους του αθλητισμού και του πολιτισμού.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ 24 Νοε 2020 | 18:36

Απίστευτο: Κλοπή σημειωματαρίων του Δαρβίνου από το Κέμπριτζ δηλώθηκε 20 χρόνια αργότερα - Τι συνέβη

Ένα από τα σημειωματάρια του Δαρβίνου που εκλάπησαν περιέχει το διάσημο σκίτσο του Tree of Life που εξερευνά την εξελικτική σχέση μεταξύ των ειδών.

ΟΔΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 23 Νοε 2020 | 15:48

Η Αιόλου κρύβει έναν αρχαιολογικό θησαυρό κάτω από την άσφαλτο- Η κεφαλή του Ερμή και οι προηγούμενες ανακαλύψεις [Εικόνες]

Με αφορμή την ανακάλυψη της κεφαλής του Ερμή το ΥΠΠΟΑ συνθέτει ένα σύντομο ιστορικό των σημαντικών ευρημάτων που βρέθηκαν στην Αιόλου και στην ευρύτερη περιοχή.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΣΕ ΓΝΩΣΤΗ ΕΚΠΟΜΠΗ 21 Νοε 2020 | 16:54

Ο Γιώργος Τσαλίκης ξεσπά κατά της Μενδώνη: Δεν τη βλέπω καν

Ο τραγουδιστής Γιώργος Τσαλίκης επιτέθηκε, μέσω εκπομπής, στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΠΟΑ 18 Νοε 2020 | 20:12

Αγία Σοφία: Η αντίδραση της Unesco για τη μετατροπή σε τζαμί - Τι απάντησε η Μενδώνη

Η Ελλάδα αναμένει τα τελικά αποτελέσματα της έκθεσης της Unesco για την αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας.