Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο

Ο αργεντινός καλλιτέχνης Adrián Villar Rojas και η εικαστική εγκατάσταση ‘The Theater of Disappearance’ μεταμορφώνουν το Λόφο των Νυμφών

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο

Στο Λόφο των Νυμφών, στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών έως τις 24 Σεπτεμβρίου 2017, ο σπουδαίος σύγχρονος καλλιτέχνης Adrián Villar Rojas, παρουσιάζει για πρώτη φορά σε αρχαιολογικό χώρο, μια μεγάλης κλίμακας εγκατάσταση, η οποία απλώνεται σε ολόκληρη την έκταση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο

Το The Theater of Disappearance είναι μια μεγάλη in situ εικαστική εγκατάσταση που καλύπτει μια έκταση 4.500 τετραγωνικών μέτρων, στον Λόφο των Νυμφών και το χώρο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, δημιουργώντας ένα καινούργιο περιβάλλον, ένα απρόβλεπτο σύμπαν, με πολλαπλές αναφορές στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Η έκθεση είναι μια νέα ανάθεση του ΝΕΟΝ στον αργεντινό καλλιτέχνη και πραγματοποιείται με τη συνεργασία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου αποτελεί μέρος της στρατηγικής του ΝΕΟΝ να ενεργοποιεί ιστορικούς χώρους της πόλης συνδέοντάς τους δημιουργικά με τον σύγχρονο πολιτισμό, με πολιτιστικά γεγονότα ανοιχτά στο ευρύ κοινό.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 2

Όταν το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών άνοιξε το 1846, ήταν το πλέον προωθημένο και φιλόδοξο κοσμολογικό εργαστήριο. Σήμερα, 160 χρόνια μετά, ο Adrián Villar Rojas επεμβαίνει ριζοσπαστικά και αλλάζει το χώρο αυτό, αποπροσανατολίζοντας την εσωτερική γεωγραφία του, καθώς ολόκληρη η περιοχή υπόκειται σε μετασχηματισμό – αρχιτεκτονικό, φυτοκομικό και συναισθηματικό. Αυτή η ανάθεση τον βρίσκει να διαπραγματεύεται για πρώτη φορά με έναν αρχαιολογικό χώρο και είναι η πρώτη ατομική έκθεση του στην Ελλάδα. Επιμελήτρια της έκθεσης είναι η Ελίνα Κουντούρη, Διευθύντρια του ΝΕΟΝ.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 3

Όπως σημειώνει ο Διευθυντής και Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών καθ. Μανώλης Πλειώνης, «Το Εθνικό Αστεροσκοπείο επιτελεί, τα τελευταία χρόνια, κι έναν άλλο ρόλο πέραν της επιστημονικής του δραστηριότητας, αυτόν του πολιτιστικού πόλου που προβάλλει την διεπαφή μεταξύ επιστήμης και τέχνης. Η συνεργασία με τον Οργανισμό ΝΕΟΝ για τη φιλοξενία της εικαστικής εγκατάστασης The Theater of Disappearance αποτέλεσε για εμάς μια πρόκληση και το άνοιγμα σε ένα διαφορετικό είδος τέχνης. Επί μήνες συμμετείχαμε ενεργά στην υλοποίησή του, ως μια ζωντανή, καθημερινή διαδικασία και το στηρίξαμε με όλους τους δυνατούς τρόπους».

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 4

Σε μια έκταση 4.500 τ.μ. δημιουργείται ένα νέο σύμπαν. Στο νέο αυτό περιβάλλον οργιάζει η «φύση», ο Villar Rojas δημιουργεί μια ζώνη εύφορη που αποτελείται από 46.000 φυτά από 26 διαφορετικά είδη: μια μίξη από αγρωστώδη και βρώσιμα φυτά, αγριόχορτα, αλλά και φρούτα και λαχανικά, καλαμπόκια, φυτά που ορίζουν την πορεία της ανθρώπινης ζωής στον πλανήτη. Η εύφορη ζώνη, ξαφνικά, δίνει τη σκυτάλη σε μια γυμνή, άγονη, εμπόλεμη ζώνη.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 5

Εκεί, στην πιο απόκρημνη και άγνωστη πλευρά του Λόφου των Νυμφών, ο Villar Rojas ανατρέπει τη χωροχρονική συνέχεια. Δημιουργεί γλυπτικές εγκαταστάσεις μέσα σε έντεκα βιτρίνες διαφόρων μεγεθών που αφηγούνται την παγκόσμια ιστορία του επεκτατισμού των αυτοκρατοριών και του εποικισμού στον πλανήτη μας και πέρα απ’ αυτόν. Πολιτιστικά, ιστορικά και πολεμικά τεχνουργήματα, κατάλοιπα πολιτισμών του παρελθόντος έχουν συλλεχθεί, επεξεργαστεί και έχουν τοποθετηθεί με απροσδόκητο τρόπο δίπλα σε ενθύμια από μεταγενέστερες εποχές φωλιάζουν ανάμεσα σε οργανικές ύλες – σκόνη από τη σελήνη, σταλακτίτες, σταλαγμίτες και στρωματόλιθους – τα αρχαιότερα γνωστά βακτήρια του κόσμου.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 6

Στο The Theater of Disappearance, ο Villar Rojas καταπιάνεται με τις ιδέες της εξαφάνισης, της εξάλειψης, του αποικισμού στα όρια του πλανήτη και πέρα απ’ αυτά, του ευμετάβλητου του χρόνου, με τις πολιτικές του εμπορεύματος, και δημιουργεί μια νέα οπτική γλώσσα που επιφέρει την ανατροπή και τη σύγχυση. Απρόβλεπτα σκηνικά προς εξερεύνηση περιμένουν τον επισκέπτη, τόποι όπου αισθανόμαστε άβολα ή μένουμε κατάπληκτοι από τις εναλλακτικές ιστορικές αφηγήσεις που μας προτείνουν. Ο Villar Rojas, αντί να σκάψει βαθιά στο έδαφος, προσθέτει ένα κατασκευασμένο, τεχνητό στρώμα, το οποίο καλύπτει με πυκνή βλάστηση. Σε εργασίες που κράτησαν 8 μήνες, ο χώρος καθαρίστηκε από φύλλα, πεσμένα κλαδιά και απορρίμματα, και μετά με την εγκατάσταση συμπληρωματικού συστήματος άρδευσης (για τις ανάγκες της έκθεσης και ακολούθως θα αποδοθεί σε πλήρη λειτουργία στο Εθνικό Αστεροσκοπείο) και συστήματος πυρασφάλειας, παθητικό και ενεργητικό.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 7

Όλη η εγκατάσταση περικλείεται από φυσικούς φράκτες, από βράχους, κλαδιά, χώμα, που «απομονώνουν» το χώρο. Ο Villar Rojas δημιουργεί έναν περίκλειστο φυσικό χώρο, τονίζοντας την αίσθηση των συνόρων ή της εθνικής ταυτότητας.

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 8

Η δημιουργία της εγκατάστασης The Theater of Disappearance προϋπέθετε τη ριζική μεταμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Πρόκειται για μια ενδελεχή διαδικασία που υλοποιείται εδώ και 8 μήνες, αφήνοντας παράλληλα ένα ουσιαστικό έργο υποδομής. Αρχικά με τον επιμελή καθαρισμό του χώρου.

Στη συνέχεια, ο Λόφος των Νυμφών γνώρισε μια φάση έντονης κατασκευαστικής δραστηριότητας, όπου διαμορφώθηκαν ειδικές υπερυψωμένες ξύλινες κατασκευές πάνω από την επιφάνεια του εδάφους, γεμάτες με χιλιάδες κυβικά χώματος και με ενσωματωμένο αυτόνομο αρδευτικό σύστημα, για να υποδεχθούν τα νέα φυτά. Γιατί,

Η μεταμόρφωση του Αστεροσκοπείου σε έναν κατάφυτο κήπο - εικόνα 9

‘The Theater of Disappearance’

Λόφος των Νυμφών, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

1η Ιουνίου – 24 Σεπτεμβρίου 2017

Ωράριο λειτουργίας: Τετάρτη-Κυριακή 11.00-21.00

Είσοδος ελεύθερη

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΤΟΥ 18 Σεπ 2020 | 13:56

Σοκ: Πέθανε ο γνωστός ηθοποιός Πάνος Ρεντούμης - Τον βρήκε νεκρό η σύζυγός του

Έφυγε ξαφνικά από τη ζωή ο γνωστός ηθοποιός Πάνος Ρεντούμης.

ΟΣΑ ΕΙΠΕ Ο ΝΟΡΒΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 18 Σεπ 2020 | 10:55

Νέσμπο: Θα μπορούσα αντί για αστυνομικά μυθιστορήματα, να παίζω μπάλα και να βάζω πολλά γκολ

Ο συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων, Γιου Νέσμπο, συνομίλησε για το πρόσφατο βιβλίο του "Το βασίλειο", με τον Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλο.

ΠΗΡΕ ΤΗΝ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ 17 Σεπ 2020 | 15:27

Ορκίστηκε Ελληνίδα η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ- Η συνάντηση με τον Μητσοτάκη [εικόνες]

Και επίσημα Ελληνίδα πολίτης είναι από σήμερα η πολυβραβευμένη Βρετανίδα συγγραφέας, Βικτόρια Χίσλοπ.

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17 Σεπ 2020 | 13:50

Η "Θαλασσινή ηχώ" της Ζάννας Αρτέμη στην αίθουσα τέχνης Artshot-Sophia Gaitani

Η αίθουσα τέχνης Artshot – Sophia Gaitani παρουσιάζει την ατομική της έκθεση από την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου έως το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2020, με τίτλο "Θαλασσινή ηχώ".

ΟΤΑΝ ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΕΝΩΝΟΝΤΑΙ 15 Σεπ 2020 | 23:50

Athens Open Art: Έκθεση στο Θησείο με καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο

Το Art Number 23 προσφέρει τα εκθέματά του σε έναν πολύ όμορφο χώρο στο Θησείο

ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ 15 Σεπ 2020 | 08:52

"Αρχαιολατρεία και Φιλελληνισμός", μια μοναδική συλλογή στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Το Μέγαρο Σταθάτου, ένα εμβληματικό δείγμα του ελληνικού αρχιτεκτονικού Νεοκλασικισμού, θα μεταμορφωθεί σε εσωτερικό μιας μεγαλοαστικής ευρωπαϊκής κατοικίας του 19ου αιώνα.

ΠΙΣΩ ΣΤΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΓΙΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ 14 Σεπ 2020 | 10:33

Τομ Χανκς: Επιστροφή στην Αυστραλία για την ταινία του Έλβις Πρίσλεϊ - Χωρίς τη Ρίτα Γουίλσον

Ο Τομ Χανκς και η Ρίτα Γουίλσον είχαν νοσήσει από κορονοϊό στα γυρίσματα της ταινίας για τη ζωή του Έλβις Πρίσλεϊ.

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 95 ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΘΕΤΗ 13 Σεπ 2020 | 17:45

"Ο Γαλαξίας του Μίκη Θεοδωράκη" θα εγκαινιαστεί στις 5 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής

Η έκθεση χρηματοδοτήθηκε με 120.000 από το ΥΠΠΟΑ, ενώ την διοργάνωση ανέλαβε ο "Σύλλογος Φίλων της Μουσικής".

ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ 13 Σεπ 2020 | 12:08

77η Mostra: Ο Χρυσός Λέοντας στην αμερικανική ταινία "Nomadland" της Κλόε Ζάο

Η 38χρονη Ζάο είναι η πρώτη γυναίκα που λαμβάνει αυτό το βραβείο τα τελευταία 10 χρόνια.

12 Σεπ 2020 | 13:57

Μονή Τιμίου Σταυρού Δολιανών: Ανακαλύψτε το Μοναστήρι με τους 13 τρούλους [εικόνες]

Είναι χτισμένο σε μια ράχη σε υψόμετρο 1.150 μέτρα, κρυμμένο μέσα στο ελατόδασος.

ΕΝΑ ΘΗΣΑΥΡΟΦΥΛΑΚΙΟ ΜΝΗΜΗΣ 11 Σεπ 2020 | 10:28

Η Αθήνα αποκτά ένα δικό κέντρο μνήμης και μελέτης της ιστορίας της

86 χρόνια από την επίσημη ανακήρυξή της ως πρωτεύουσας της Ελλάδας.

ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ 10 Σεπ 2020 | 14:55

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας: Συγκίνηση στη συναυλία για τον ένα χρόνο από τον θάνατό του - Τα δάκρυα της κόρης του [εικόνες]

Σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Τετάρτης, η συναυλία στη μνήμη του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα, έναν χρόνο μετά τον θάνατό του.

10 Σεπ 2020 | 08:24

Νέα κινηματογραφική εβδομάδα με Καρέζη, Μπέργκμαν και Λόουζι

Επίσης, προβάλλεται η live action "Μουλάν" της Ντίσνεϊ, που θα μαγνητίσει τους πιτσιρικάδες.