Κ. Ρένφριου: Το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία είναι πολύ ισχυρό

Ο διακεκριμένος αρχαιολόγος μιλά για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, την Κέρο και την αρχαιοκαπηλεία.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Κ. Ρένφριου: Το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία είναι πολύ ισχυρό

Από τους πλέον διακεκριμένους αρχαιολόγους και ερευνητές, ο λόρδος Άντριου Κόλιν Ρένφριου, που πριν λίγο καιρό γιόρτασε τα 80τά του γενέθλια, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Ειδικά στην Ελλάδα, την οποία έχει επισκεφτεί αμέτρητες φορές, καθώς έχει ανασκάψει σε πολλές θέσεις κυρίως στις Κυκλάδες, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην Ελλάδα για να συνεχίσει τις ανασκαφές που συνδιευθύνει στην Κέρο, το αρχαιότερο γνωστό νησιωτικό ιερό στον κόσμο.

Με αφορμή τα παραπάνω, το Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων είχε την τιμή να συνομιλήσει μαζί του τόσο για τις έρευνές του, όσο και για ζητήματα που μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα, όπως η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα και η παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων.

Κ. Ρένφριου: Το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία είναι πολύ ισχυρό

Ανάμεσα σε άλλα, για τη σχέση του με την Ελλάδα, ο σερ Κόλιν Ρένφιου είπε:

Για την πρώτη του ανασκαφή:

Επισκέφτηκα για πρώτη φορά την Ελλάδα ως αρχαιολόγος, αν και φοιτητής ακόμα, για τις ανασκαφές στη Νέα Νικομήδεια, κοντά στη Βέροια. Ήταν οι πρώτες που διεξήγαγα στην Ελλάδα, μια πολύ σημαντική στιγμή και έρευνα σε μια τοποθεσία που για λίγο διάστημα ήταν η πρωιμότερη γνωστή νεολιθική θέση στην Ελλάδα.

Για την Ελλάδα:

Αγάπησα πολύ την Ελλάδα, κυρίως όταν ξεκίνησα να δουλεύω στις Κυκλάδες. Είναι υπέροχα μέρη και πραγματικά αγαπώ την παραδοσιακή ζωή εκεί. Για παράδειγμα, στην Απείρανθο της Νάξου γνώρισα τη ζωή και τον πολιτισμό των Κυκλάδων, έμαθα ελληνικά, χόρεψα παραδοσιακούς χορούς. Έχω χαρεί πολύ τη γνωριμία μου με ενδιαφέροντες ανθρώπους, κυρίως ντόπιους αγρότες. Δεν θα ξεχάσω την πρώτη μου επίσκεψη στη Νάξο, όταν πήγα στη Μουτσούνα, στα ανατολικά του νησιού. Ένας ντόπιος χωρικός ευγενικά με οδήγησε με το γαϊδουράκι του στα νότια, καθώς εκείνες τις ημέρες ήταν πολύ δύσκολο να φτάσεις, δεν υπήρχε δρόμος. Έτσι επισκέφτηκα αρχαιολογικούς χώρους, νεκροταφεία κα. Ήταν πολύ ευχάριστη εμπειρία να ταξιδεύεις για 2-3 μέρες πάνω στο γαϊδουράκι με αυτόν τον άνθρωπο που ήξερε καλά την περιοχή κι έτσι γνώρισα καλύτερα την αληθινή αγροτική Ελλάδα.

Κ. Ρένφριου: Το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία είναι πολύ ισχυρό - εικόνα 2

Για την Κέρο:

Τα περισσότερα ιερά που έχουν συμβολική και θρησκευτική σημασία είναι χερσαία. Το αρχαιότερο γνωστό ιερό στον κόσμο είναι το Γκεμπεκλί Τεπέ (Gobekli Tepe) στη νοτιοανατολική Τουρκία, αλλά βρίσκεται πολύ μακριά από τη θάλασσα και φυσικά δεν είναι νησιωτικό. Υπάρχουν κι άλλα νησιωτικά ιερά στον κόσμο, αλλά κανένα δεν είναι τόσο παλιό όσο της Κέρου. Έχουμε καλές ραδιοχρονολογήσεις για τις ανασκαφές μας στο Δασκαλειό, το μικρό νησάκι δίπλα στην Κέρο με την οποία πιθανότατα ενωνόταν τους προϊστορικούς χρόνους (περίπου 2500 πΧ) μέσω ενός περάσματος. Το πέρασμα αυτό ερευνούμε στις πρόσφατες ανασκαφές μας. Επίσης, ο οικισμός στο Δασκαλειό, που είναι ο αρχαιότερος ως τώρα στην Κέρο, πιθανότατα ξεκίνησε περίπου το 2700 πΧ, διήρκεσε ως το 2000 πΧ και μετά εγκαταλείφθηκε. Η νησίδα του Δασκαλειού δεν ξαναχρησιμοποιήθηκε, εκτός από την ανέγερση ενός βυζαντινού παρεκκλησιού, πιθανότατα γύρω στον 10ο αι. μΧ, που στη συνέχεια ερειπώθηκε και καταστράφηκε.

Κ. Ρένφριου: Το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία είναι πολύ ισχυρό - εικόνα 3

Για την αρχαιοκαπηλία:

Όταν βρέθηκα στις Κυκλάδες συνήθιζα να επισκέπτομαι λεηλατημένα κυκλαδικά νεκροταφεία, στα οποία παντού έβλεπες ίχνη σύλησης. Και φυσικά τα μουσεία του κόσμου είναι γεμάτα με κυκλαδικό υλικό, που σχεδόν πάντα εξήχθηκε παράνομα από την Ελλάδα. Έτσι από τα πρώτα χρόνια στις Κυκλάδες γνώρισα καλά τη μεγάλη ζημιά που έγινε και έχετε δίκιο, η εικόνα των συλημένων αποθέσεων στον Κάβο ήταν πολύ θλιβερή, τόση πληροφορία να έχει πάει χαμένη. Γιατί αυτή είναι η πραγματική τραγωδία. Ακόμα και αν κάποια από τα γλυπτά που πιθανόν εξήχθηκαν παράνομα εστάλησαν σε κάποια μουσεία του κόσμου, οι πληροφορίες που θα έδιναν έχουν χαθεί για πάντα.

Για το παράνομο εμπόριο έργων τέχνης:

Τα κυκλαδικά ειδώλια και άλλα γλυπτά, αγγεία και αντικείμενα από την προϊστορία και την πρώιμη ιστορία του κόσμου, πωλούνται σε δημοπρασίες σε κάθε μέρος του κόσμου (η Νέα Υόρκη είναι ένα από τα μεγαλύτερα τέτοια κέντρα) και όπως ξέρετε τα κυκλαδικά ειδώλια μπορούν να πωληθούν εκατομμύρια δολάρια.

Όταν διακυβεύονται τόσα χρήματα, ανέντιμοι έμποροι εντός και εκτός Ελλάδας θα τα πωλήσουν στη μαύρη αγορά. Και δεν είναι περίεργο φτωχοί αγρότες, όταν οι έμποροι τούς προσφέρουν λεφτά για γλυπτά που βρήκαν στη γη τους, να τα πωλούν, αν και δεν θα λάβουν τόσα χρήματα όσο θα τα πουλήσει ο έμπορας. Επειδή τα ειδώλια αυτά μπορούν να βρεθούν σε νεκροταφεία σε διάφορα μέρη των Κυκλάδων, βεβαίως και στην Κρήτη, είναι πολύ δύσκολο για τις αρχές να ελέγξουν ακόμα και όταν κάνουν πολύ μεγάλες προσπάθειες.

Για τα μέτρα της διεθνούς κοινότητας:

Πιστεύω ότι τα μουσεία πρέπει να συμφωνήσουν να μην αγοράζουν ή να μην δέχονται ως δώρα αρχαιότητες που έχουν εξαχθεί παράνομα από τις χώρες προέλευσής τους μετά το 1970, έτος που έχει ορίσει η σύμβαση της UNESCO. Αν αυτή η σύμβαση ακολουθηθεί πραγματικά, τότε πιστεύω ότι οι τιμές των αρχαιοτήτων στις αγορές και στις δημοπρασίες θα πέσουν, γιατί η ζήτηση θα μειωθεί, καθώς τα μουσεία δεν θα τα δέχονται, αν και οι ιδιώτες συλλέκτες θα συνεχίζουν να τα αγοράζουν. Αλλά δυστυχώς δεν βρισκόμαστε κοντά σε μια τέτοια συμφωνία.

Μερικά από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου τώρα συμφωνούν να ακολουθήσουν μια τέτοια πρακτική, αλλά νέα μουσεία που αναδύονται στην Ιαπωνία ή στη Μέση Ανατολή δεν έχουν μια καθαρή ηθική πολιτική και ακόμα πληρώνουν πολλά λεφτά για αρχαιότητες. Το ίδιο πρόβλημα ισχύει και για τις αρχαιότητες από το Μεξικό και τη Νότια Αμερική. Ιδιώτες συλλέκτες πληρώνουν λεφτά για αντικείμενα και τα δίνουν σε μουσεία, λαμβάνοντας έπαινο και κύρος, ενώ θα έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο. Κι αυτό είναι το πρόβλημα.

Κ. Ρένφριου: Το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία είναι πολύ ισχυρό - εικόνα 4

Για τα Γλυπτά του Παρθενώνα:

Ο λόγος που πιστεύω ότι μακροπρόθεσμα θα είναι σωστό να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Αθήνα είναι ότι ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο κτίριο που ακόμα στέκεται. Φυσικά δεν θα τοποθετηθούν πάνω σε αυτό, το γνωρίζουμε, αλλά το Νέο Μουσείο Ακρόπολης έχει κάνει υπέροχη δουλειά στην παρουσίαση των αυθεντικών γλυπτών, την ίδια στιγμή που κοιτώντας έξω από τα παράθυρα βλέπεις την πραγματική Ακρόπολη. Όμως πιστεύω ότι πρέπει να γίνει μια διεθνής συμφωνία, δεν θέλουμε να δούμε όλα τα μουσεία του κόσμου να αδειάζουν από τα αντικείμενά τους. Πάντως, το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία στα οποία ανήκουν, είναι πράγματι πολύ ισχυρό.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, ΣΤΙΣ 20:30 15 Ιαν 2021 | 16:21

O Γυάλινος Κόσμος του Τενεσί Ουίλιαμς: Live streaming ζωντανά από τη Σκηνή "Νίκος Κούρκουλος" του Εθνικού Θεάτρου

Ίσως το αντιπροσωπευτικότερο έργο του συγγραφέα που με τη δραματουργία του σημάδεψε τη μεταπολεμική Αμερική

ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΗ ΣΤΕΓΗ 15 Ιαν 2021 | 11:09

"Εγκάρσιος Προσανατολισμός": Η νέα παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου [εικόνες]

Το νέο έργο του διεθνούς Έλληνα χορογράφου, Δ. Παπαϊωάννου, μας προσανατολίζει προς μια πηγή φωτός, δίνοντάς μας το έναυσμα να ισορροπήσουμε για να μη χαθούμε

ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ 15 Ιαν 2021 | 11:01

Ανοίγει τις πόρτες της η εμβληματική "Μεγάλη λέσχη" - Το εντυπωσιακό κτίριο της Καβάλας

Ένα από τα σημαντικότερα έργα αποκατάστασης, συντήρησης και ανακαίνισης ενός κτιρίου με ιστορία πάνω από έναν αιώνα στην Καβάλα

ΕΦΥΓΕ Ο ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 12 Ιαν 2021 | 20:57

Βασίλης Αλεξάκης: Η συγκλονιστική ανάρτηση του γιου του - "Ο διασώστης του ΕΚΑΒ έκλαιγε για τον πατέρα μου"

Ο Βασίλης Αλεξάκης άφησε τη τελευταία του πνοή χθες σε ηλικία 77 ετών προκαλώντας θλίψη στους ανθρώπους των γραμμάτων.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 77 ΕΤΩΝ 11 Ιαν 2021 | 19:23

Θλίψη: Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Ο Βασίλης Αλεξάκης έζησε πάνω από 40 χρόνια στο Παρίσι και εργάστηκε ως συγγραφέας, αλλά και ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα Le Monde

ΑΣΥΡΜΑΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ 11 Ιαν 2021 | 18:11

Δωρεάν WiFi σε 25 μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας - Αναλυτικά η λίστα

Οι επισκέπτες θα μπορούν μέσω του WiFi να αναζητούν πληροφορίες για τα μνημεία και να μοιράζονται την εμπειρία τους στα κοινωνικά δίκτυα.

ΑΠΟ ΤΟΝ 2Ο ΑΙΩΝΑ ΜΕΤΑ ΧΡΙΣΤΟΝ 10 Ιαν 2021 | 14:31

Υπάρχει Αγία για τις πανδημίες τύπου κορονοϊού: Και λέγεται μάλιστα και "Αγία Κορώνα"

Οσο και αν ακούγεται απίστευτο η Αγία που προστατεύει από τις πανδημίες λέγεται Αγία Κορώνα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 09 Ιαν 2021 | 21:14

Περιφέρεια Αττικής: Δωρεάν online συναυλία του Φοίβου Δεληβοριά με την Ρένα Μόρφη

Η μουσική βραδιά θα μεταδοθεί στην σελίδα της Περιφέρειας στο Facebook, αλλά και στο κανάλι της στο YouTube στις 21:30 δωρεάν.

H ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ 09 Ιαν 2021 | 18:07

Άγνωστος πίνακας του Ελ Γκρέκο βρέθηκε σε ιδιωτική συλλογή - Ανεκτίμητη η αξία του

Ο μικρών διαστάσεων πίνακας απεικονίζει τον Ιησού με το αγκάθινο στεφάνι, ενώ κουβαλά τον σταυρό.

ΣΕ ΚΛΕΙΣΤΟ ΚΥΚΛΟ Η ΚΗΔΕΙΑ 06 Ιαν 2021 | 13:55

Πέθανε ο ιδρυτής του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Εϊπίδης

Πέθανε σήμερα το πρωί ο εμπνευστής και ιδρυτής του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και επί χρόνια διευθυντής του θεσμού, Δημήτρης Εϊπίδης.

ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ 05 Ιαν 2021 | 22:26

Τάνια Ρόμπερτς: Έφυγε τελικά από τη ζώη το γνωστό "Bond girl" - Η "μαύρη" παρεξήγηση με τον θάνατό της [Βίντεο]

Ο θάνατος της Τάνια Ρόμπερτς έγινε μακάβριο σίριαλ τις τελευταίες δύο ημέρες

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΕΚΑΝΕ ΤΟ ΛΑΘΟΣ 05 Ιαν 2021 | 09:36

Απίστευτο μακάβριο λάθος: Ζει τελικά το κορίτσι του Τζέιμς Μποντ, Τάνια Ρόμπερτς [βίντεο]

Πώς ένας δημοσιογράφος μετέδωσε λανθασμένα ότι η Τάνια Ρόμπερτς, το πρώην κορίτσι του Τζέιμς Μποντ, είναι νεκρή. Τι λέει ο σύντροφός της.

ΓΝΩΣΤΗ ΑΠΟ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΕΣ ΣΕΙΡΕΣ 04 Ιαν 2021 | 12:41

Πέθανε η ηθοποιός Έλσα Πελαγίδου- Εδωσε ανιση μάχη με τον καρκίνο

Η ηθοποιός πάλεψε με καλπάζουσα μορφή καρκίνου και έφυγε μέσα σε ένα μήνα