Μέσα από τα λόγια του Νάνου Βαλαωρίτη και τα βιβλία του

Ο Νάνος Βαλαωρίτης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 98 ετών.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Μέσα από τα λόγια του Νάνου Βαλαωρίτη και τα βιβλία του

Μέσα από τα λόγια και τα βιβλία μια αναδρομή σε μια προσωπικότητα με ισχυρό στίγμα στα ελληνικά γράμματα.

Μέσα από τα λόγια του Νάνου Βαλαωρίτη και τα βιβλία του

Η «ποίηση σήμερα» αποτελείται από μη διασταυρωμένες φήμες, από ανυπόστατες διαδόσεις, από άχρηστες (για το μεγάλο κοινό) πληροφορίες, από κιτρινίζοντα χειρόγραφα που τα είδε ο ήλιος και αλλοιώθηκαν, από ήχους γεμάτες παρηχήσεις και μισοτελειωμένες φράσεις. Κι όμως διατηρεί μια κομψότητα του ύφους, μια ισορροπία στη μορφή, μια άνετη και αδιάκοπη νερού από πηγή. Γιατί αυτές οι αντιθέσεις στο παρουσιαστικό και στα νοήματα; Από τη μια το παιχνίδι, η ειρωνεία, ο σαρκασμός, και από την άλλη η νοσταλγία για ένα αναπότρεπτο παρελθόν που όλο τ’ αλλάζουμε να μας ικανοποιεί καλύτερα, ενώ ήταν γεμάτο από χαμένες ευκαιρίες, ανολοκλήρωτους πόθους και αποτυχημένες προσπάθειες που επισκίαζαν τις λίγες ωραίες λαμπερές στιγμές ολοκλήρωσης. Γι’ αυτό η «ποίηση σήμερα» είναι μεταξύ άλλων ένα «πικρό καρναβάλι».

Μέσα από τα λόγια του Νάνου Βαλαωρίτη και τα βιβλία του - εικόνα 2

Είναι γνωστό ότι οι Έλληνες ως λαός συνήθως αναδεικνύονται καλύτερα στις έκτακτες περιστάσεις, όπως και στην αρχαιότητα: Περσικοί Πόλεμοι, εναντίον των Καρχηδονίων στη Σικελία, του ύψους, του βάθους ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, η κατάκτηση του Μεγαλέξανδρου, του ύψους, του βάθους, οι επίγονοι ανάμεσά τους. Εικοσιένα του ύψους, οι εμφύλιοι του βάθους. Ο κατάλογος είναι μακρύς – και πάντοτε σε σχέση με τους ξένους, εχθρούς, βαρβάρους ή μεταξύ μας, θα συνεχιστεί η ίδια εικόνα κατά μήκος της ιστορίας μας. Ποια είναι τα μυστηριώδη κίνητρα αυτού του μηχανισμού; Τα άρθρα, γραμμένα σε μια εποχή μεγάλης ταπείνωσης ηθικής, οικονομικής, πολιτιστικής και πολιτικής, με αναπάντεχα φαινόμενα, αντιμετωπίζουν την κατάσταση με την ειρωνεία του σαρκασμού, την ψύχραιμη κριτική ή φανταστικό παιχνίδι, που είναι ίσως η καλύτερη άμυνα και αντεπίθεση σε μια δύσκολη έως τραγική περίσταση με σκοπό να ανεβάσει το ηθικό και να εκμηδενίσει τα στερεότυπα εναντίον του Έθνους που τόσο άδικα δοκιμάζεται σκληρά.

Μέσα από τα λόγια του Νάνου Βαλαωρίτη και τα βιβλία του - εικόνα 3

Είναι αδύνατον να καθορίσουμε με ακρίβεια τι είναι ποίηση∙ γιατί η γραφή της μας ξεφεύγει. Ο Άγγλος ποιητής John Keats σ’ ένα γράμμα του έλεγε ότι ο ποιητής δεν υπάρχει. Είναι ένας χαμαιλέων που προσαρμόζεται σε όλα τα περιβάλλοντα και τα είδη της ποιητικής γραφής. Επίσης μπορούμε να πούμε ότι ο ποιητής είναι όπως ο ψαράς που ρίχνει το δίχτυ του και πιάνει λέξεις, φράσεις, τις οποίες κατόπιν ανασκευάζει σε ποιήματα. Οι λέξεις αυτές μπορεί να είναι τρέχουσες ή σπάνιες, αναλόγως τι θέλει να παρουσιάσει. Εκεί επεμβαίνει ο προσωπικός χαρακτήρας του γράφοντος που ονομάζουμε ύφος. Πάντως τα ποιήματα δεν είναι παθητικά αποκυήματα της φαντασίας, αλλά ένα σύνολο που ενεργεί κι αλλάζει την πραγματικότητα πλουτίζοντάς την με νέες προοπτικές. Όσο για την ερμηνεία της σημασίας του κάθε ποιήματος, αυτό θα το κρίνει ο αναγνώστης ανάλογα με τις ευαισθησίες του.

Τα κείμενα αυτά καλύπτουν την περίοδο από το 1946, από την αρχή δηλαδή της κριτικής γραφής και πράξης του Νάνου Βαλαωρίτη, που ξεδιπλώθηκε σε τρεις γλώσσες, μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα. Αποτελούν την εξέλιξη αυτής της γραφής σε διάφορες περιόδους και συχνά συνοδεύουν αντίστοιχα κινήματα σε άλλες χώρες, ωστόσο εφαρμοσμένα σε ελληνικά πρότυπα.

Μέσα από τα λόγια του Νάνου Βαλαωρίτη και τα βιβλία του - εικόνα 4

Το πρώτο μέρος αφορά θεωρητικά κείμενα, ενώ το δεύτερο προσωπικές κριτικές. Τα δύο αυτά μέρη συναποτελούν τις φάσεις που πέρασαν τόσο η ποίηση όσο και τα πεζά του∙ από τον μοντερνισμό στον υπερρεαλισμό και στους Μπιτ, ως τον γλωσσοκεντρισμό και, τέλος, στην απεξάρτηση από όλα τα κινήματα και τις τάσεις, για να φτάσει στη σημερινή του ιδιαίτερη γραφή, όπου συνδυάζει τη μορφή με την καθημερινή γλώσσα, και τα γεγονότα με τις αντιδράσεις πλέον του ίδιου του ποιήματος που καθοδηγεί το χέρι του, όπως ακριβώς γίνεται και στα σχέδιά του. Οι διάφορες θεωρίες περί ενδοκειμενικότητας, του άγχους της επίδρασης του παρελθόντος αλλά και του μέλλοντος, η δομική ανάλυση των κειμένων αλλά και η ανάδυση της κειμενικής γραφής (του πεζού λόγου με ρυθμούς της ποίησης), όλα συναπαρτίζουν τη ροή της σκέψης του εικοστού αιώνα που κληρονομεί ο εικοστός πρώτος, συχνά φύρδην μίγδην, χωρίς ταξινόμηση. Τα άρθρα που περιέχει αυτός ο τρίτος τόμος της σειράς «Για μια θεωρία της Γραφής» ελπίζει ο συγγραφέας ότι θα διασαφηνίσουν ορισμένα σημεία, αποκαθιστώντας παράλληλα και τις μεταξύ τους συνδέσεις.

Φωτο: Eurokinissi

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 77 ΕΤΩΝ 03 Ιουν 2021 | 22:01

Πέθανε ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Δρυς

Ο Γιώργος Δρυς υπήρξε υπουργός του ΠΑΣΟΚ από το 1996 έως το 2004.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 78 ΕΤΩΝ 02 Ιουν 2021 | 09:41

Πέθανε ο ιδρυτής της Express Service Γιάννης Ραπτόπουλος

Την είδηση του θανάτου του Γιάννης Ραπτόπουλου μετέφεραν οι εργαζόμενοι της επιχείρησης Express Service.

"ΕΙΧΕ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ" 01 Ιουν 2021 | 12:33

Διοικητής ΠΑΓΝΗ για την 44χρονη: Μίλησα μαζί της τη μέρα που ήρθε στο νοσοκομείο - Δεν μπορούσα να φανταστώ τέτοια εξέλιξη

"Δυστυχώς δεν τα κατάφερε. Το πρόβλημα ήταν πολύ σοβαρό. Είχε ελάχιστες ελπίδες" είπε ο διοικητής του ΠΑΓΝΗ, Γιώργος Χαλκιαδάκης, σχετικά με τον θάνατο της 44χρονης.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ 31 Μαϊ 2021 | 15:15

Πέθανε ο δημοσιογράφος Τάσος Μητρογώγος - Η εμβληματική φωνή της ΕΡΑ Βόλου

Ο Τάσος Μητρογώγος πέθανε το μεσημέρι της Κυριακής, 30 Μαΐου. Άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στα δημοσιογραφικά και πολιτιστικά δρώμενα.

ΣΤΑ 90 ΤΟΥ 30 Μαϊ 2021 | 09:34

Πέθανε ο Γκάβιν Μακλάουντ - Ο καπετάνιος της σειράς "Το πλοίο της αγάπης"

Ο Γκάβιν Μακλάουντ αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας το τελευταίο διάστημα.

ΛΙΖΑ ΣΟΟΥ 27 Μαϊ 2021 | 20:57

Daily Mail: Πέθανε βραβευμένη ραδιοφωνική παραγωγός του BBC - Εμφάνισε θρόμβους μετά το εμβόλιο της AstraZeneca

Μια βραβευμένη ραδιοφωνική παραγωγός του BBC πέθανε μετά τη λήψη του εμβολίου της AstraZeneca, σύμφωνα με την οικογένειά της.

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ «ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΝΤΙΟ» 27 Μαϊ 2021 | 13:42

Ραγίζει καρδιές η μητέρα της 11χρονης στα Χανιά: "Η Ιωάννα μου ηρέμησε όταν μπήκε στη φυλακή ο πατέρας της"

Λίγες ώρες πριν από την κηδεία της 11χρονης Ιωάννας, η μητέρας της μιλάει για όλους και για όλα. Το άτυχο κορίτσι βρέθηκε νεκρό σε βραχώδη περιοχή στα Χανιά.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 91 ΕΤΩΝ 26 Μαϊ 2021 | 17:39

Πέθανε ο διακεκριμένος ζωγράφος, Γιώργος Δρίζος

Ο Γιώργος Δρίζος αφιέρωσε την τέχνη του στην φύση και το ελληνικό τοπίο - Ποιος ήταν ο σπουδαίος ζωγράφος.

ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΔΟΧΗΣ 24 Μαϊ 2021 | 10:47

Πέθανε το μωράκι 8 μηνών από την Ριτσώνα - Καταγγελία ότι το είπαν στους γονείς του 3 μέρες μετά

Πέθανε το 8 μηνών μωράκι από το Κέντρο Υποδοχής της Ριτσώνας το οποίο μετέφεραν χωρίς σφυγμό και αναπνοή οι γονείς του στο Νοσοκομείο Χαλκίδας.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 46 ΕΤΩΝ 22 Μαϊ 2021 | 16:07

Θρήνος στο Ισπανικό ποδόσφαιρο: Πέθανε ο πρώην τερματοφύλακας της Μπαρτσελόνα Φρανσέσκ Αρνάου

Έφυγε από τη ζωή ο παλαίμαχος τερματοφύλακας που αγωνίστηκε σε Μπαρτσελόνα και Μάλαγα στο παρελθό, Φρανσέσκ Αρνάου

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 99 ΕΤΩΝ 21 Μαϊ 2021 | 17:03

Βαρύ πένθος για τη Φάνη Πάλλη - Πετραλιά: Πέθανε ο σύζυγός της - Ο παλαιότερος έμπορος της Ερμού

Έφυγε από τη ζωή ο Νίκος Πάλλης, σύζυγος της πρώην υπουργού Φάννης Πάλλη - Πετραλιά

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 86 ΕΤΩΝ 19 Μαϊ 2021 | 09:52

Πέθανε ο ηθοποιός Τσαρλς Γκρόντιν - Πρωταγωνιστής της ταινίας "Μπετόβεν"

Σύμφωνα με τον γιο του, ο ηθοποιός Τσαρλς Γκροντίν έδινε τα τελευταία χρόνια "μάχη" με τον καρκίνο.

ΣΤΙΣ 3 ΤΑ ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ 19 Μαϊ 2021 | 08:42

Πάτρα: Μηχανή "καρφώθηκε" σε κατάστημα - Νεκρός ο οδηγός [εικόνες]

Ένας 40χρονος μοτοσικλετιστής έχασε τον έλεγχο και "καρφώθηκε" σε τζαμαρία καταστήματος. Εικόνες - σοκ από το σημείο του δυστυχήματος.