Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα"

Λαμπρά παραδείγματα, είναι τα ξενοδοχεία «Πανελλήνιον» και «Πίνδος» (πρώην Πετρούπολις) που σώζονται σήμερα.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα"

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881, ραγδαίες αλλαγές επέρχονται στη μορφή της πόλης των Τρικάλων. Το 1885 εκπονείται το πρώτο σχέδιο πόλης από το μηχανικό Μένανδρο Ποτεσάριο, που προβλέπει τους δύο βασικούς άξονες, τις οδούς Λαρίσης και Σιδηροδρόμου και είναι ιδιαίτερα γενναιόδωρο όσον αφορά στις νέες πλατείες και τους δημόσιους χώρους. Για την εφαρμογή του δεν υπολογίστηκαν αντιδράσεις και συμφέροντα, ενώ δεκάδες πρώην τουρκικά σπίτια κατεδαφίστηκαν, για να διανοιχτούν οι δρόμοι και οι πλατείες. Το διαδέχτηκε το πολύ συντηρητικότερο σχέδιο πόλης του 1937.

Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα"

Τα Τρίκαλα, λοιπόν, αλλάζουν μορφή. Η μικρή τουρκική πόλη προσπαθεί να μετατραπεί σε «ευρωπαϊκή» μέσα από το κυρίαρχο τότε αισθητικό κίνημα του νεοκλασικισμού, που βασιζόταν στην επιστροφή και στις επιρροές της κλασικής αρχαιότητας. Πρόκειται για στοιχεία εργασίας της πρώην Διευθύντριας Τεχνικών Υπηρεσιών και Προγραμματισμού του Δήμου Τρικκαίων, Φανής Τσαπάλα-Βαρδούλη, ένα «ταξίδι» στο παρελθόν για τα νεοκλασικά Τρίκαλα.

Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα" - εικόνα 2

Σημαντικό γεγονός αποτέλεσε η κατασκευή της χυτοσιδερένιας κεντρικής γέφυρας στον ποταμό Ληθαίο. Η κεντρική γέφυρα και ο σιδηροδρομικός σταθμός είναι δείγματα της προσπάθειας για ανάπτυξη που εκφράζουν το πνεύμα της εποχής τους. Επίσης, επιβλητικά δημόσια κτίρια έχουν ήδη αρχίσει να φέρνουν τα μηνύματα του νεοκλασικισμού. Η Δωροθέα Σχολή, που χτίστηκε το 1876 από τον Δωρόθεο Σχολάριο, είναι ένα λιθόκτιστο κτίσμα σχήματος «Π», χτισμένο με ψαμμιτική πέτρα με προσεκτική δόμηση, με λαξευμένους γωνιόλιθους και λαξευμένα τόξα πάνω από τα παράθυρα και τις πόρτες που ανακουφίζουν τα μονοκόμματα πέτρινα πρέκια.

Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα" - εικόνα 3

Τα Δικαστήρια μορφολογούνται στο ίδιο πνεύμα, κτίριο που χρονολογείται γύρω στα 1870 και χρησιμοποιήθηκε αρχικά σαν τούρκικος στρατώνας. Κτίριο ογκώδες, επιβλητικό, συμμετρικό έτσι που να ταιριάζει για το σκοπό που έγινε.

Το ιστορικό εμπορικό κέντρο, (τα σημερινά μανάβικα), σύμφωνα με την κ. Τσαπάλα, παίρνει τη μορφή του μέχρι το 1920, όταν στις αρχές του 20ου αιώνα κατεδαφίζεται το παλαιό εμπορικό συγκρότημα στη θέση του σημερινού ΟΤΕ.

Εδώ εφαρμόζεται ένα αυστηρό, ορθοκανονικό πολεοδομικό σύστημα, με κάθετους και παράλληλους δρόμους, τελείως διαφορετικό από τον ακανόνιστο πολεοδομικό ιστό της διπλανής συνοικίας «Βαρούσι». Η γενική εικόνα του δομημένου χώρου είναι αυτή της «εν σειρά» δόμησης. Έτσι, τα κτίρια δεν αναγνωρίζονται ως μονάδες, αλλά γίνονται αντιληπτά ως ενιαίο πολεοδομικό μέτωπο.

Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα" - εικόνα 4

Η απόλυτη, όμως, άνθηση της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Τσαπάλα εκφράζεται στις κατοικίες και τα ξενοδοχεία που χτίζονται στα οικοδομικά τετράγωνα που προκύπτουν από την εφαρμογή του σχεδίου πόλης.

Λαμπρά παραδείγματα, σύμφωνα με την κ. Τσαπάλα είναι τα ξενοδοχεία «Πανελλήνιον» και «Πίνδος» (πρώην Πετρούπολις) που σώζονται σήμερα, δυστυχώς μόνα από το υπέροχο σκηνικό που παλαιότερα περιέβαλε την πλατεία Ρήγα Φεραίου.

Στην οδό Σιδηροδρόμου (σημερινή Ασκληπιού) και στην πλατεία Ρήγα Φεραίου, ο περίπατος γινόταν κάτω από τις δεντροστοιχίες, ενώ την Κυριακή έπαιζε η Φιλαρμονική συγκεντρώνοντας τους μουσικόφιλους. Η αστική τάξη υιοθετούσε έναν άλλο τρόπο ζωής που εκφραζόταν στην αρχιτεκτονική με τα νεοκλασικά αρχοντικά.

Μια περιήγηση στο χρόνο και στα "νεοκλασικά Τρίκαλα" - εικόνα 5

Η αρχιτεκτονική αυτών των κτιρίων, επισημαίνεται στη μελέτη, χαρακτηρίζεται από την αυστηρότητα και τη συμμετρία, αλλά παράλληλα την ποικιλία στη διακόσμηση και τα επί μέρους μορφολογικά στοιχεία.

Φουρούσια, γείσα, σιδεριές, γωνιόλιθοι, μαρμάρινα στοιχεία, δείχνουν το βαθμό εξοικείωσης των λαϊκών, ντόπιων τεχνιτών σ' ένα ρυθμό «ξενόφερτο» που ήρθε από τη Ευρώπη. Ίσως, σύμφωνα με την κ. Τσαπάλα, γιατί ξαναγύρισε στην Ελλάδα, τον τόπο που κάποτε δημιούργησε τις πρωτογενείς μορφές.

Πάντως τα φωτεινά χρώματα των σοβατισμένων τοίχων και η επιβλητικότητα της πέτρας δείχνουν ότι ο ρυθμός αυτός ενσωματώθηκε με επιτυχία στο ελληνικό φως και το ελληνικό τοπίο.

Σιγά - σιγά τα κτίρια γίνονται πιο ελεύθερα και αναμειγνύουν νέα στοιχεία, αποκτώντας μια μορφή εκλεκτικισμού, δηλαδή ανάμειξης διαφόρων αρχιτεκτονικών επιρροών. Επίσης, στη γενική εικόνα της πόλης, γύρω στο μεσοπόλεμο, σημαντικό ρόλο παίζουν και τα λαϊκά πέτρινα σπίτια που αν και δεν παρουσιάζουν τον πλούτο των νεοκλασικών, παραμένουν μάρτυρες της εποχής τους με τους απλούς ήσυχους όγκους τους.

Μέσα σ' αυτές τις συνθήκες, καταλήγει η ίδια, συντελείται η μεταμόρφωση των Τρικάλων από τυπικό δείγμα τουρκοκρατούμενης πόλης σε εξελισσόμενο αστικό κέντρο με οικονομική, κοινωνική και πνευματική ανάπτυξη.

Μετά τον πόλεμο, τα Τρίκαλα ακολούθησαν την άναρχη ανάπτυξη των Ελληνικών πόλεων με κυρίαρχη οικοδομική δραστηριότητα, την αντιπαροχή και τις πολυκατοικίες.

Πηγή και φωτο: ΑΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΠΛΗΡΗΣ ΗΜΕΡΩΝ 02 Δεκ 2020 | 20:11

Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Δάφνη Σκούρα - Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας η Δάφνη Σκούρα ανέπτυξε αντιστασιακή δράση, ενώ ήταν μέλος της "Νεολαίας Λαμπράκη".

ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΗΛΙΔΟΣ 30 Νοε 2020 | 15:17

Αποκάλυψη στην Ηλεία - Βρέθηκαν οκτώ αρχαίοι τάφοι σε οικόπεδο

Οι τάφοι αυτοί αποτελούν τμήμα της δυτικής νεκρόπολης της αρχαίας πόλης της Ήλιδος, στην Ηλεία.

ΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΣΤΙΑ 30 Νοε 2020 | 13:28

Ιερώνυμος : Απαίτησα να έχω την ίδια μεταχείριση με όλους τους Ελληνες- Δεν θα δεχόμουν κάτι άλλο

Η δήλωση του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου για την νοσηλεία του για τον κορονοϊό

ΤΙ ΕΔΕΙΞΕ Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΚΑΠΑΝΗ 28 Νοε 2020 | 09:05

Μυτιλήνη: Τι ανακάλυψαν οι αρχαιολόγοι στην ανασκαφή στο Οβριόκαστρο

Τα ίχνη ενός αρχαίου πολιτισμού και ένα κάστρο που χάθηκε από την πολιορκία των Οθωμανών.

ΘΑ ΑΝΟΙΧΤΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΚΙΒΩΤΙΑ ΚΑΙ ΚΟΝΤΕΙΝΕΡ 27 Νοε 2020 | 19:43

Τατόι: Ανοίγουν για πρώτη φορά κιβώτια, κοντέινερ και βαλίτσες της Φρειδερίκης [Εικόνες]

Οι βαλίτσες της Φρειδερίκης παρέμεναν εξαφανισμένες σε ντουλάπες και ερμάρια στο βασιλικό κτήμα στο Τατόι.

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ 27 Νοε 2020 | 12:47

Νέα διάσταση στον σάλο με τη Γαλάνη και το συσσίτιο των απόρων: Τι λέει τώρα ο άνθρωπος που την κατήγγειλε

Η νέα ανάρτηση Πολυχρονόπουλου για τη Γαλάνη και την καταγγελία ότι επιχείρησε να σταματήσει σισσύτιο απόρων. Να σταματήσει η ανθρωποφαγία.

«ΠΟΙΟΣ ΞΕΡΕΙ ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΛΙΓΟ ΠΙΟ AWAY» 26 Νοε 2020 | 15:45

Ξεσπάθωσε ξανά ο Μπαμπινιώτης: "Click away" θέλατε; Καλά να πάθετε…

Mε χιούμορ μέσα από νέα ανάρτησή του ο Γιώργος Μπαμπινιώτης κάνει μια ακόμη προσπάθεια να μας επαναφέρει στα... ελληνικά

ΘΛΙΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΗΣ 25 Νοε 2020 | 10:12

Μαρία Μοσχολιού: "Εφυγε" η επί χρόνια Πρωθιέρεια στην Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας

Έφυγε από τη ζωή η Μαρία Μοσχολιού, επί χρόνια Πρωθιέρεια στην Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, σκορπίζοντας θλίψη στους ανθρώπους του αθλητισμού και του πολιτισμού.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΕΣ 24 Νοε 2020 | 18:36

Απίστευτο: Κλοπή σημειωματαρίων του Δαρβίνου από το Κέμπριτζ δηλώθηκε 20 χρόνια αργότερα - Τι συνέβη

Ένα από τα σημειωματάρια του Δαρβίνου που εκλάπησαν περιέχει το διάσημο σκίτσο του Tree of Life που εξερευνά την εξελικτική σχέση μεταξύ των ειδών.

ΟΔΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 23 Νοε 2020 | 15:48

Η Αιόλου κρύβει έναν αρχαιολογικό θησαυρό κάτω από την άσφαλτο- Η κεφαλή του Ερμή και οι προηγούμενες ανακαλύψεις [Εικόνες]

Με αφορμή την ανακάλυψη της κεφαλής του Ερμή το ΥΠΠΟΑ συνθέτει ένα σύντομο ιστορικό των σημαντικών ευρημάτων που βρέθηκαν στην Αιόλου και στην ευρύτερη περιοχή.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΣΕ ΓΝΩΣΤΗ ΕΚΠΟΜΠΗ 21 Νοε 2020 | 16:54

Ο Γιώργος Τσαλίκης ξεσπά κατά της Μενδώνη: Δεν τη βλέπω καν

Ο τραγουδιστής Γιώργος Τσαλίκης επιτέθηκε, μέσω εκπομπής, στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΠΟΑ 18 Νοε 2020 | 20:12

Αγία Σοφία: Η αντίδραση της Unesco για τη μετατροπή σε τζαμί - Τι απάντησε η Μενδώνη

Η Ελλάδα αναμένει τα τελικά αποτελέσματα της έκθεσης της Unesco για την αλλαγή του status της Αγίας Σοφίας.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 72 ΕΤΩΝ 17 Νοε 2020 | 09:15

Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Ψαριανός, ο ερμηνευτής του Μεγάλου Ερωτικού

Έφυγε από τη ζωή ο Δημήτρης Ψαριανός, ερμηνευτής των τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι.