Μουσείο για τους Δεσμώτες του Φαλήρου δια χειρός Ρέντζο Πιάνο

Μουσείο δια χειρός Ρέντζο Πιάνο θα στεγάσει τους Δεσμώτες του Φαλήρου. Εξετάζονται οι παράμετροι για να ξεκινήσει το έργο

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Μουσείο για τους Δεσμώτες του Φαλήρου δια χειρός Ρέντζο Πιάνο

Ένα μουσείο και μάλιστα δια χειρός Ρέντζο Πιάνο θα κατασκευαστεί από τον αρχιτέκτονα του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σ. Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) για να στεγάσει τους δεσμώτες του Φαλήρου. Τα σχέδια βρίσκονται σε πολύ αρχικό στάδιο αλλά όλα φαίνεται ότι έχουν δρομολογηθεί.

Μουσείο για τους Δεσμώτες του Φαλήρου δια χειρός Ρέντζο Πιάνο

«Δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε κάτι μακάβριο ως εικόνα», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Χρυσουλάκη. «Το σημαντικό είναι η αφήγηση της ιστορίας τους, η οποία δεν είναι ένα μικρό επεισόδιο, μια διένεξη ή ακόμα κι ένας πόλεμος. Είναι μια σημαντική στιγμή, καθώς μέσα από αυτό που συνέβη εκείνη την εποχή και το οποίο αποσοβήθηκε με τους νόμους που ακολούθησαν, ξεκλείδωσε τις διαδικασίες που οδήγησαν με σίγουρα αλλά αιματηρά βήματα προς τη δημοκρατία» συμπλήρωσε η ίδια, που επισήμανε για άλλη μια φορά τη σπουδαιότητα του ευρήματος: «Είναι η πρώτη φορά που τεκμηριώνεται αρχαιολογικά η ιστορία αυτή, κάτι που γνωρίζαμε μόνο από την αρχαία γραμματεία», δήλωσε χαρακτηριστικά.

«Είναι θετική η πρόθεση του Ιδρύματος και προχωρεί στη διερεύνηση όλων των παραμέτρων», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θεόδωρος Μαραβέλιας, Διευθυντής Τεχνικού Τμήματος του Ιδρύματος Σ. Νιάρχος, σχετικά με τη χορήγηση δωρεάς για την κατασκευή ενός μουσείου στο σημείο εύρεσης των «δεσμωτών». Παράλληλα, τόνισε ότι συνεχίζονται οι συνεννοήσεις με το Υπουργείο Πολιτισμού που έκανε το σχετικό αίτημα, οι οποίες ξεκίνησαν με την προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΠΟ.

Μουσείο για τους Δεσμώτες του Φαλήρου δια χειρός Ρέντζο Πιάνο - εικόνα 2

«Το έργο είναι πολύ σύνθετο από κάθε πλευρά, τόσο ως προς την αρχαιολογική εκσκαφή, όσο και πολεοδομικά, μελετητικά και κατασκευαστικά», συμπλήρωσε ο ίδιος, επισημαίνοντας ότι ο σχεδιασμός του κτιρίου που θα στεγάσει τα περίφημα ευρήματα (και όχι μόνον) θα γίνει από το γραφείο του Ιταλού αρχιτέκτονα για λόγους εναρμόνισης με το συνολικό συγκρότημα. «Ο Ρέντσο Πιάνο έχει αποδεχτεί το αίτημα και τώρα εξετάζονται όλοι οι παράμετροι για να ωριμάσει αυτή η υπόθεση», ανέφερε ο κ. Μαραβέλιας.

«Σήμερα το πολυάνδριο είναι προστατευμένο, κάτω από κέλυφος για την κατασκευή του οποίου συνεργάστηκαν οι υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού: Διεύθυνση Μελετών και Εκτελέσεων Έργων Μουσείων, Διεύθυνση Συντήρησης και Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων. Συνεχίζονται οι ανασκαφικές εργασίες μέσα από το πρόγραμμα του ΥΠΠΟΑ και προγραμματίζονται οι εργασίες συντήρησης των ευρημάτων όλης της ανασκαφής στο Δέλτα Φαλήρου. Όλα τα παραπάνω χρηματοδοτούνται από το ΥΠΠΟ και περιμένουμε από το Ίδρυμα Στ. Νιάρχος την κατάθεση μελέτης για την ανάδειξη του χώρου», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γ.γ του ΥΠΠΟΑ, Μαρία Ανδρεαδάκη - Βλαζάκη.

Η ανασκαφή του 2016 της ομαδικής ταφής 80 «δεσμωτών» χωρισμένων σε τρία ορύγματα και αλυσοδεμένων μεταξύ τους στους καρπούς, θεωρήθηκε ως ένα από τα 10 σημαντικότερα αρχαιολογικά γεγονότα της περασμένης χρονιάς από το αμερικανικό περιοδικό Archaeology (μαζί με τον σκελετό του Ναυαγίου των Αντικυθήρων), χρονολογείται στο τρίτο τέταρτο του 7ου αι. π. Χ. Μια εποχή γεμάτη ταραχές, εξεγέρσεις και επαναστάσεις μεταξύ οπαδών των αριστοκρατών και επίδοξων ανατροπέων (τυράννων), η οποία μπορεί να συσχετιστεί, όσον αφορά το συγκεκριμένο εύρημα, είτε με το Κυλώνειον άγος είτε με αντίστοιχα ιστορικά γεγονότα.

Το μουσείο, όταν δημιουργηθεί, θα προστατεύει και θα αναδεικνύει κατάλληλα τα ευρήματα τα οποία δεν θα μετακινηθούν, όπως είχε κρίνει το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο τον Απρίλιο 2016, λόγω της μεγάλης ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας τους. «Δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος. Είναι χώρος ταφής (ίσως και εκτέλεσης) που δίνει τη χροιά του ιστορικού τόπου και με αυτή την έννοια είναι υποχρεωτικό να 'εγκλωβίσει' τα αρχαία εκεί ακριβώς που βρέθηκαν», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Στέλλα Χρυσουλάκη, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων, επικεφαλής των ανασκαφών στο ΚΠΙΣΝ.

Το αρχαϊκό νεκροταφείο και τα ευρήματά του

Τα παραπάνω ευρήματα εντοπίστηκαν στο αρχαϊκό νεκροταφείο του Δέλτα Φαλήρου, θέση γνωστή από τα τέλη του 19ου αιώνα, που έχει φέρει στην επιφάνεια χιλιάδες ταφές ανθρώπων (ακόμα και ζώων, όπως αλόγων, καθώς κι ενός μικρού χοίρου θαμμένου δίπλα στα πόδια νεκρού). Από αυτές ξεχωρίζουν οι ταφές των δυο ζευγαριών, που βρέθηκαν πιασμένα χέρι-χέρι, καθώς και η ταφή μιας πολύ νεαρής γυναίκας που πέθανε κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Αλλα σημαντικά ευρήματα είναι τα ξύλα, που σπάνια διατηρούνται, όμως το νεκροταφείο λόγω της παρουσίας άμμου έδωσε αρκετά. Όπως το μοναδικό ξύλινο σκάφος, που βρέθηκε ολόκληρο και το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη δεύτερη «ζωή» του ως φέρετρο νεαρού ατόμου. Είναι ένας κορμός πολύ μεγάλων διαστάσεων, ο οποίος κόπηκε κατά μήκος και λαξεύτηκε στο εσωτερικό. Αυτό το σκάφος είχε υποστεί δυο φορές επιδιορθώσεις όταν ήταν πλεούμενο, ενώ τα στοιχεία της μελέτης συντήρησης (που βρίσκεται σε εξέλιξη) πληροφορούν ότι ήταν από δασική πεύκη και οι επισκευές του από σφενδάμι. Στην πρώτη «ζωή» του θα μπορούσε να ήταν μια μικρή βάρκα που μετέφερε ανθρώπους και μικρά φορτία από το ένα μέρος του σημερινού Κέντρου Πολιτισμού στο άλλο τις περιόδους που η περιοχή ήταν λίμνη.

Μουσείο για τους Δεσμώτες του Φαλήρου δια χειρός Ρέντζο Πιάνο - εικόνα 3

Ως προς τους 80 δεσμώτες, στο πρώτο όρυγμα, που είναι και το πολυπληθέστερο, οι νεαροί κυρίως νεκροί είχαν τοποθετηθεί με φροντίδα ο ένας δίπλα στον άλλον, ενώ στο δεύτερο οι ταφές ήταν λιγότερο επιμελημένες. Στο τρίτο, που σημάνθηκε με ασβεστολιθική πλάκα, οι νεκροί έδιναν την εντύπωση ότι έπεσαν εν σειρά, σαν ντόμινο, σαν να εκτελέστηκαν επί τόπου. Η προκαταρκτική μελέτη έδειξε ότι η πλειονότητα των νεκρών ήταν άνδρες νεαρής ηλικίας, μεταξύ 20 και 34 ετών, χωρίς να λείπουν και οι έφηβοι κάτω των 19 ετών. Μάλιστα ένας από αυτούς ήταν 12-14 ετών, όπως έδειξε η αδιάπλαστη ρίζα στην ακτινογραφία του φρονιμίτη. Επιπλέον, η καλή σωματική τους κατάσταση δίνει κάποια πρώτα στοιχεία για το βιοτικό επίπεδο και την κοινωνική τους θέση, ενώ το μεγάλο ποσοστό καταγμάτων από τραυματισμούς στο κρανίο και στα δόντια φαίνεται ότι έγινε από κρούση λίγο πριν τον θάνατο.

Μουσείο για τους Δεσμώτες του Φαλήρου δια χειρός Ρέντζο Πιάνο - εικόνα 4

Οι δεσμώτες βρέθηκαν κοντά σε άλλες ταφές ανθρώπων που βρήκαν βίαιο θάνατο και οι οποίες ανακαλύφθηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα από τον αρχαιολόγο Στρατή Πελεκίδη. Πρόκειται για την ομαδική ταφή 18 ενταφιασμένων με κλοιούς, οι οποίοι είχαν προστεθεί σε ξύλινη σανίδα, γεγονός που οδήγησε στο συμπέρασμα ότι είχαν περάσει το μαρτύριο του αποτυμπανισμού (π.χ. αποτυμπανισμένος ήταν ο Προμηθέας), κάτι αντίστοιχο με τη ρωμαϊκή σταύρωση, το οποίο ήταν ουσιαστικά μια έσχατη ποινή. Σε πιο πρόσφατες ανασκαφές στο νεκροταφείο του Φαλήρου έχουν εντοπιστεί κι άλλες ταφές βιαιοθανάτων.

Τέλος, ευρήματα που συνοδεύουν τις ομαδικές ταφές των δεσμωτών είναι δυο σπονδικά αγγεία, δυο εντελώς όμοια δαχτυλίδια, η αιχμή βέλους στο θώρακα ενός νεκρού και ένα μαχαίρι που βρέθηκε παράλληλα και σε επαφή με την κνήμη ενός άλλου, σαν να ήταν κρυμμένο σε μπότα.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

25 Οκτ 2020 | 20:27

Δήμος Αχαρνών: Θεματικός Διαγωνισμός Ερασιτεχνικής Φωτογραφίας για τις "γωνιές της πόλης"

Δικαίωμα συμμετοχής να έχει οποιοσδήποτε ασχολείται με τη φωτογραφία ως χόμπι, ενώ… αποκλείονται οι επαγγελματίες φωτογράφοι.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 69 ΕΤΩΝ 25 Οκτ 2020 | 14:10

Νίκος Μπελογιάννης: Πέθανε ο γιος του "ανθρώπου με το γαρύφαλλο"

Μετά από τα 10 ημέρες νοσηλείας, ο γιος του Νίκου Μπελογιάννη και της Έλλης Παππά άφησε την τελευταία του πνοή.

Η EUROLIFE FFH ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 23 Οκτ 2020 | 15:34

Οι Μουσειοσκευές ταξιδεύουν με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και τη Eurolife FFH

Δύο εκπαιδευτικές μουσειοσκευές βρίσκονται ήδη στον πρώτο παιδικό σταθμό της Πάτμου και στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ελευθερούπολης Καβάλας

23 Οκτ 2020 | 13:29

Marina Abramović: "Δεν μπορούμε να δούμε την πανδημία ως μια απελπιστική κατάσταση, πρέπει να διατηρήσουμε το χιούμορ μας"

Η καλλιτέχνης - ίσως στο πιο future forward έργο της - πουλάει μια εκδοχή επαυξημένης πραγματικότητας του εαυτού της.

Η ΔΙΑΣΗΜΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 23 Οκτ 2020 | 10:44

Βικτόρια Χίσλοπ: Μετά το "Νησί" έρχεται στην ΕΡΤ - Ετοιμάζει σειρά 12 αυτοτελών επεισοδίων

Τη συνεργασία της με την πολυβραβευμένη Βρετανίδα συγγραφέα, Βικτόρια Χίσλοπ, ανακοίνωσε η ΕΡΤ.

ΤΙ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΠΟΥ ΕΡΕΥΝΗΘΗΚΑΝ 22 Οκτ 2020 | 20:00

Εντυπωσιακά ευρήματα αποκαλύφθηκαν στη μυκηναϊκή νεκρόπολη της Τραπεζάς Αιγίου [Εικόνες]

Ένα πλήθος ταφικών κτερισμάτων και σκευής τάφων υψηλής ποιότητας, αποκαλύφθηκε στη μυκηναϊκή νεκρόπολη της Τραπεζάς,

22 Οκτ 2020 | 15:58

Ο "Ελληνικός Κόσμος" επαναλειτουργεί από τις 30 Οκτωβρίου

Το Κέντρο Πολιτισμού "Ελληνικός Κόσμος" υποδέχεται ξανά το κοινό από την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου

ΣΤΙΣ 23 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 22 Οκτ 2020 | 12:58

Ξάνθη: 95 χρόνια από τη γέννηση του Μάνου Χατζιδάκι, η γενέτειρά του τιμά τη μνήμη του

Με αφορμή την 95η επέτειο από τη γέννηση του Μάνου Χατζιδάκι, πλήθος εκδηλώσεων

«ΜΙΑ ΟΜΟΡΦΗ, ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ, ΧΑΜΗΛΟΤΟΝΗ ΒΡΑΔΙΑ» 21 Οκτ 2020 | 19:58

Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου στο βραβείο "Μελίνα Μερκούρη": "Το θέατρο είναι ο τόπος της συγκινησιακής αμεσότητας"

"Δύναμη και έμπνευση, ώστε να συντηρήσουν το θαύμα" ευχήθηκε η Κατερίνα Σακελλαροπούλου στη φετινή νικήτρια του θεατρικού βραβείου "Μελίνα Μερκούρη".

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ 21 Οκτ 2020 | 12:20

"Ας κρατήσουν οι χοροί"- Με Σαββόπουλο το βιντεοκλίπ για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση- Η ηχογράφηση στο Παναθηναϊκό Στάδιο [βίντεο]

Το βίντεο παρουσιάζει την ιστορική πορεία της Ελλάδας, μέσα από την αλληγορία της γιορτής μιας παρέας σύγχρονων Ελλήνων.

ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ REX- ΣΚΗΝΗ ΜΑΡΙΚΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ 20 Οκτ 2020 | 22:45

Βραβείο "Μελίνα Μερκούρη": Φετινή νικήτρια η Δήμητρα Βλαγκοπούλου

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας απένειμε το βραβείο "Μελίνα Μερκούρη" στη Δήμητρα Βλαγκοπούλου

ΕΠΑΣΧΕ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ 20 Οκτ 2020 | 14:10

Πέθανε ο Jose Padilla - Ο "νονός" της Chill out μουσικής

Ο Jose Padilla θεωρούνταν ο "νονός" της Chill Out μουσικής.

ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΜΕΣΩΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 20 Οκτ 2020 | 09:52

Με λέμφωμα διαγνώστηκε ο ηθοποιός Τζεφ Μπρίτζες- Το μήνυμα του "Μπιγκ Λεμπόφσκι"

Ο 70χρονος Αμερικανός ηθοποιός Τζεφ Μπρίτζες ανακοίνωσε χθες το βράδυ σε μήνυμά του στο Twitter ότι έχει λέμφωμα.