Ν. Κούρκουλος: 11 χρόνια χωρίς τον απόλυτο έλληνα ζεν πρεμιέ

Ο απόλυτος ζεν πρεμιέ, ο αναμορφωτής του Εθνικού θεάτρου, ένας γενναίος άνθρωπος που έφυγε πριν από 11 χρόνια από τη ζωή.

n-kourkoulos-11-xronia-xwris-ton-apoluto-ellina-zen-premie
SHARE THIS
0
SHARES

Κανένας ηθοποιός στην Ελλάδα δε θεωρήθηκε «απόλυτος ζεν πρεμιέ» όσο ο Νίκος Κούρκουλος. Έκαιγε καρδιές με ένα βλέμμα από το πανί και οι θαυμάστριες έκαναν ουρές έξω από τους κινηματογράφους. Ακόμα και σήμερα έντεκα χρόνια από την ημέρα που έφυγε από τη ζωή νικημένος από τον καρκίνο σκορπίζοντας θλίψη στη μεγάλη καλλιτεχνική του οικογένεια και στον κόσμο που τον παρακολουθούσε από την αρχή της καριέρας του, αρκεί μια σκηνή σε μια παλιά ταινία του να σε ακινητοποιήσει.

Η λάμψη, το πάθος, η ομορφιά του ήταν εκθαμβωτικές και σφράγισαν μια καριέρα που δε γνώρισε στιγμή παρακμής. Ο Νίκος Κούρκουλος ανταγωνιζόταν στα ίσα τους χολιγουντιανούς σταρς της εποχής του, υπήρξε ένα ανεπανάληπτο φαινόμενο.

Το αιμα βάφτηκε κόκκινο
Το αιμα βάφτηκε κόκκινο

Ο Νίκος Κούρκουλος γεννήθηκε στου Ζωγράφου στον τόπο όπου επέλεξε να είναι και η τελευταία του κατοικία. Αγάπησε πολύ τον αθλητισμό, στο γυμνάσιο έγινε ποδοσφαιριστής του Παναθηναϊκού και, όπως ο ίδιος είχε πει, εντελώς τυχαία, διαβάζοντας βιβλία για το θέατρο, πήρε την απόφαση να γίνει ηθοποιός.

Ορατότης Μηδέν
Ορατότης Μηδέν

Στην απόφασή του αυτή έπαιξε σημαντικό ρόλο ο Μάνος Κατράκης, τον οποίο ο Κούρκουλος εκτιμούσε απεριόριστα και τον καθοδήγησε να δώσει εξετάσεις στην Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, απ' όπου αποφοίτησε το 1958. Την επόμενη χρονιά έκανε την πρώτη εμφάνισή του στο θεατρικό σανίδι το 1959, στο πλευρό της Έλλης Λαμπέτη και του Δημήτρη Χορν, στην «Κυρία με τις Καμέλιες» του Αλέξανδρου Δουμά.

Το ταξίδι
Το ταξίδι

Γρήγορα αναδείχθηκε σ' έναν από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Η καριέρα του στον κινηματογράφο ξεκίνησε με μικρότερους ρόλους για να απογειωθεί κυριολεκτικά με τον «κατήφορο» του 1961. Ο απόλυτος ζεν πρεμιέ του ελληνικού κινηματογράφου αναβάθμισε το αντρικό πρότυπο στην ελληνική μεγάλη οθόνη. Πρωταγωνίστησε σε περισσότερες από 30 ταινίες, μεταξύ των οποίων «Ο κατήφορος», «Κοινωνία ώρα μηδέν», «Η κυρία δήμαρχος», «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο», «Αδίστακτοι», «Ορατότης μηδέν», «Ο Αστραπόγιαννος» κ.ά. Τιμήθηκε δύο φορές με το Α' Βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: το 1965 για τους «Αδίστακτους» και το 1970 για τον «Αστραπόγιαννο».

 

 

Ο κατήφορος
Ο κατήφορος

Η κινηματογραφική του καριέρα πήγαινε χέρι-χέρι με τη θεατρική. Ερμήνευσε πρωταγωνιστικούς ρόλους στο αρχαίο ελληνικό δράμα και σε μεγάλα κλασικά, αλλά και σύγχρονα έργα του αμερικάνικου και του ευρωπαϊκού θεάτρου. Πρωταγωνίστησε, ανάμεσα σε άλλα, στη Μήδεια (1959) και τον Ορέστη (1971) του Ευριπίδη, στον Οιδίποδα Τύραννο (1982) και στον Φιλοκτήτη (1991) του Σοφοκλή, στο αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, που ήταν και η τελευταία του θεατρική εμφάνιση. Ως επικεφαλής θιάσων, αλλά και δικού του θεάτρου στην Αθήνα, πρωταγωνίστησε στα έργα: Η μικρή μας πόλη (1960), Οντίν (1962), Η κληρονόμος (1962), Σαμπρίνα (1963), Ιούλιος Καίσαρ (1964), Να ντύσουμε τους γυμνούς (1964), Λούλου (1965), Ίλια Ντάρλιγκ (ΗΠΑ-1967 σε σκηνοθεσία Ζιλ Ντασέν με τη Μελίνα Μερκούρη, παράσταση για την οποία κέρδισε την υποψηφιότητα για το βραβείο TONY, Πύργος (1964), Δίκη (1971), Τάγκο (1972), Όπερα της Πεντάρας (1975), Ο Γλάρος (1976), Επιστροφή (1977), Πρόσκληση στον Πύργο (1978), Μονό Ζευγάρι (1980), Ανταπόκριση (1983), Ψηλά από τη Γέφυρα (1986) και Στην Φωλιά του Κούκου (1987).

 

Ίδρυσε ένα από τα ωραιότερα θέατρα της πρωτεύουσας το θέατρο Κάππα και αργότερα έγινε διευθυντής του Εθνικού θεάτρου. «Τα δυο πάθη στη ζωή του, ήταν πρώτα να αποκτήσει το θέατρο ΚΑΠΠΑ – γιαυτό το λόγο και έπαιξα στο ΚΑΠΠΑ τρία χρόνια, όσο κείνος έκανε τουρνέ για να μπορέσει να μαζέψει τα χρήματα. Αυτό ήταν κάτι που όπως μου έχει εξομολογηθεί ο ίδιος είναι κάτι που με έκανε να διαφέρω από άλλους που θεωρούσε φίλους ή φίλες, το ότι έκανα αυτή την κίνηση, είναι και ένας λόγος που συνδεθήκαμε τόσο ιδιαίτερα οι δυο μας.

Το ΚΑΠΠΑ ήταν η θρησκεία του. Το άλλο μεγάλο του όνειρο ήταν το Εθνικό Θέατρο, εκεί τον έζησα, ήμουν και στο Δ.Σ. Ήταν άρρωστος θυμάμαι και καθόταν στο Συμβούλιο με κλειστά τα μάτια και άκουγε τα εξ’ αμάξης χωρίς να απαντά. Θυμάμαι τον ρώτησα: «εμένα γιατί με κουβάλησες εδώ;» και μου είπε: «γιατί κάποιος πρέπει να ξέρει». Η κατάσταση ήταν αφόρητη και οι επιθέσεις που του έκαναν μεγάλες. Δε τό 'βαλε ποτέ κάτω. Ήταν ένας γενναίος άνθρωπος, δε φοβόταν» έλεγε η Νόνικα Γαληνέα στο The TOC στην δέκατη επέτειο του θανάτου του, για την οποία το Εθνικό Θέατρο και όσοι πέρασαν από εκεί της ημέρες της διοίκησής του δεν ξεχνούν.

Νίκος Κούρκουλος-Μαριάννα Λάτση
Νίκος Κούρκουλος-Μαριάννα Λάτση

Από το 1994 μέχρι το θάνατό του που διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου οραματίστηκε και δημιούργησε το Παιδικό Στέκι, την Πειραματική Σκηνή, τον Άδειο Χώρο, το Εργαστήρι Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας, τη Διεθνή Σκηνή και τη Θερινή Ακαδημία Θεάτρου, ενώ αναβάθμισε δραστικά τη Δραματική Σχολή του Εθνικού. Παράλληλα, άνοιξε τις, για χρόνια κλειστές, πόρτες του Εθνικού Θεάτρου σε όλους τους ηθοποιούς, έκανε τον θίασο περιοδεύοντα στην Ελλάδα και το εξωτερικό και προχώρησε σε μετακλήσεις ξένων σκηνοθετών.

Μαριάννα Λάτση-Νίκος Κούρκουλος-Έλλη Στάη
Μαριάννα Λάτση-Νίκος Κούρκουλος-Έλλη Στάη

Κατά τη διάρκεια της θητείας του παρουσιάστηκαν πολλά και σημαντικά έργα του παγκόσμιου δραματολογίου, καθώς και έργα πολλών ελλήνων συγγραφέων, σε όλες τις σκηνές του Εθνικού Θεάτρου. Στις καινοτομίες του καταγράφηκε και η τεράστια επιτυχία του μιούζικαλ «Βίρα της Άγκυρες» των Β. Παπαθανασίου - Μ. Ρέππα, σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή, που ήταν το πρώτο μουσικό έργο στην ιστορία του Εθνικού Θεάτρου, αφιερωμένο στην ελληνική επιθεώρηση.

 

Τον Μάρτιο του 2006 ο Νίκος Κούρκουλος υπέγραψε εκ μέρους της πολιτείας την οριστική σύμβαση για την ανάθεση του έργου «Αποκατάσταση και εξοπλισμός του κτιριακού συγκροτήματος του Εθνικού Θεάτρου», που αποτέλεσε ένα από τα κυριότερα οράματα της καλλιτεχνικής του θητείας. Ήταν ένας άνθρωπος με πάθος και ειλικρίνεια που δεν δίσταζε να ομολογήσει πως όταν ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση, το Εθνικό Θέατρο «ήταν ένας σάπιος οργανισμός που είχαν μείνει μόνο τα κόκαλα».

 

«Δε μπορείς να τον ξεχάσεις το Νίκο. Δε μπορείς να πεις απλώς ότι ήταν καλός ή κακός, είχε χίλια ελαττώματα και χίλια προτερήματα και όλα αυτά έκαναν ένα κράμα μοναδικό. Μια έντονη προσωπικότητα. Έναν άνθρωπο ατρόμητο, εργάτη. Από τις 6 το πρωί ήταν στο θέατρο και έκοβε ξύλα μαζί με τους εργάτες. Δεν τον άκουσα ποτέ να λέει μια κακή κουβέντα σε έναν εργαζόμενο. Ποτέ! Του έβγαζαν την ψυχή και καθόταν να το κουβεντιάσει με τον καθένα, πολιτισμένα και ανθρώπινα. Τα προτερήματά του ήταν ανώτερα», λέει η Νόνικα Γαληνέα.

Μαριάννα Λάτση-Νίκος Κούρκουλος-Αλίκη Βουγιουκλάκη
Μαριάννα Λάτση-Νίκος Κούρκουλος-Αλίκη Βουγιουκλάκη

Ο Νίκος Κούρκουλος «έφυγε» από τη ζωή μετά από πολυετή μάχη με τον καρκίνο, μια ασθένεια που δεν κάνει διακρίσεις ανάμεσα σε διάσημους και άσημους, πλούσιους και φτωχούς. «Γιατί όχι σε μένα;» έλεγε ο ίδιος όταν μιλούσε για τον καρκίνο του, μια προσέγγιση απέναντι στην αρρώστια που πέρα από δείγμα του χαρακτήρα του είναι και μάθημα ζωής προς όλους μας. Στη μνήμη του η σύντροφος της ζωής του Μαριάννα Λάτση δώρισε στους Έλληνες πολίτες το πρώτο Κέντρο Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος», τμήμα του Γενικού Αντικαρκινικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Αγιος Σάββας», που εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου το 2015.

 

«Έζησα έντονα εκείνα τα έξι χρόνια με τον Νίκο στα νοσοκομεία, τις αγωνίες των ασθενών και των συντρόφων τους, τον πόνο, την προσευχή, την ελπίδα που γεννιέται, σβήνει και ξαναζωντανεύει, το ημίφως των θαλάμων αναμονής, τις υπεράνθρωπες προσπάθειες των γιατρών και νοσηλευτών, αλλά και την ακαταλληλότητα και την ανεπάρκεια των υποδομών. Όλα αυτά τα βίωσα βαθιά και αφού ο ίδιος δεν το έβαλε ποτέ κάτω, θέλησα με τη δωρεά αυτή- πράξη καθήκοντος, λύτρωσης και αλληλεγγύης, θα την χαρακτήριζα εγώ- να συνδράμω όσο μπορώ στην προστασία και τον σεβασμό της αξιοπρέπειας στη ζωή και στην ασθένεια», είπε η Μαριάννα Λάτση στα εγκαίνια του κέντρου.

Έντεκα χρόνια έχουν περάσει από το θάνατό του και κανείς από όσους τον γνώρισαν δε μπορεί να ξεχάσει το τσαγανό, το ήθος την εντιμότητα και την αξεπέραστη γοητεία του. 

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook