Η γυναίκα πίσω από τη θεατρική μεταφορά του έπους του Τσίρκα μιλά στο TOC

Ελπίζω και πρέπει να τα καταφέρει ο Α.Τσίπρας διότι πάνω του στηρίξαμε προσδοκίες, έχει πει. Το προσυπογράφει; Η σκηνοθέτης Ε. Θεοδώρου για τον έρωτα και το θέατρο

Η γυναίκα πίσω από τη θεατρική μεταφορά του έπους του Τσίρκα μιλά στο TOC

«Είμαστε ανδρείκελα στα χέρια σκληρών ανθρώπων’’. Τη φράση της Εμμης, της ηρωΐδας της «Λέσχης», του πρώτου μέρους της τριλογίας «Ακυβέρνητες Πολιτείες» του Στρατή Τσίρκα χρησιμοποιεί η Εφη Θεοδώρου για να μιλήσει για την πολιτική και κοινωνική κατάσταση σήμερα. Η σκηνοθέτης της «Λέσχης» που σηματοδοτεί την «παρθενική» συνεργασία του Εθνικού θεάτρου με το Θέατρο Τέχνης και μάλιστα με το διετές εγχείρημα της θεατρικής μεταφοράς των «Ακυβέρνητων Πολιτειών», μίλησε για το θέατρο, τη ζωή και την πολιτική στο TheTOC.

Η γυναίκα πίσω από τη θεατρική μεταφορά του έπους του Τσίρκα μιλά στο TOC
Εφη Θεοδώρου (credit: Βασίλης Μαθιουδάκης)

- Πως προέκυψε η «παρθενική» συνεργασία του Εθνικού θεάτρου με το Θέατρο Τέχνης και μάλιστα με το διετές εγχείρημα της θεατρικής μεταφοράς των «Ακυβέρνητων Πολιτειών»;

«Η συνεργασία αυτή ήταν μια πρωτοβουλία του Στάθη Λιβαθινού. Είχε στη διάθεσή του την πρότασή μου για το ανέβασμα της ‘’Λέσχης’’ - με τη ‘’Λέσχη’’ είχα ασχοληθεί και το 2009 στο πλαίσιο του μαθήματος δραματουργίας του Σάββα Κυριακίδη στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, είχαμε μάλιστα παρουσιάσει στο τέλος της χρονιάς το έργο με τους τριτοετείς φοιτητές. Θέλησα να ξαναδώ το έργο αυτό και δραματουργικά και σκηνοθετικά και το πρότεινα στο Εθνικό Θέατρο. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού είχε την έμπνευση το μείζον αυτό έργο της μεταπολεμικής νεοελληνικής πεζογραφίας να γίνει κοινή υπόθεση των δύο ιστορικότερων θεάτρων, του Εθνικού και του Θεάτρου Τέχνης, στο πλαίσιο ενός διετούς εγχειρήματος όπου θα παρουσιαστούν και τα τρία έργα της τριλογίας, με τρεις διαφορετικούς σκηνοθέτες. Η πρόταση αυτή βρήκε ένθερμη υποστήριξη από την καλλιτεχνική διευθύντρια του θεάτρου Τέχνης, την Μαριάννα Κάλμπαρη και έτσι προέκυψε η πρώτη συμπαραγωγή στην ιστορία των δύο θεάτρων, μια χειρονομία με ιδιαίτερο συμβολισμό»

- Είναι ασυνήθιστο στα ελληνικά θεατρικά πράγματα να προγραμματίζεται σε βάθος διετίας η παρουσίαση μιας τριλογίας όπως συμβαίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση με το έργο του Τσίρκα;

«Είναι πράγματι ένα ασυνήθιστο εγχείρημα για τα ελληνικά πράγματα ένας θεατρικός προγραμματισμός σε βάθος διετίας. Στην προκειμένη περίπτωση όμως ήταν κομμάτι της σύλληψης του σχεδίου. ‘Επρεπε να συμφωνηθούν οι χρόνοι παρουσίασης, να καθοριστούν οι σκηνές, να επιλεγούν οι συντελεστές, να καθοριστεί το κόστος παραγωγής. Χρειάστηκε μεγάλη προετοιμασία μέχρι να ξεκινήσουν οι πρόβες της ‘’Λέσχης’’ τον Γενάρη του 2017. Και να σκεφτεί κανείς πως οι πρόβες διήρκησαν δύο μήνες και μια εβδομάδα, για ένα τεράστιο υλικό που κατέληξε σε μια παράσταση σχεδόν τριών ωρών με το διάλειμμα. Είχε προηγηθεί, βέβαια, μεγάλη προετοιμασία δική μου και των συνεργατών μου για τη δραματουργία, τη χρήση του σκηνικού χώρου κλπ. Και τώρα που ανέβηκε ‘’Η Λέσχη’’ και παίζεται στο ‘’Υπόγειο’’ του Θεάτρου Τέχνης, ξεκινά αμέσως πρόβες ο Γιάννης Λεοντάρης για την ‘’Αριάγνη’’ που θα ανεβεί τον Οκτώβριο και μόλις ανεβεί και αυτή ξεκινάει ο Αρης Τρουπάκης με τη ‘’Νυχτερίδα’’, που θα παρουσιαστεί τον Γενάρη του 2018. Και τα τρία έργα ανεβαίνουν με την ίδια 10μελή ομάδα ηθοποιών. Υπάρχει μια σκέψη με την ολοκλήρωση της τριλογίας να παρουσιαστούν και τα τρία έργα μαζί σε έναν θεατρικό μαραθώνιο διάρκειας περίπου 10 ωρών σε χώρο που δεν έχει ακόμα καθοριστεί».

Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)
Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)

- Γιατί μέχρι σήμερα το έργο αυτό δεν έχει παρουσιαστεί σε ελληνική σκηνή νομίζετε;

«Από τα όλα τα παραπάνω είναι φανερό πως δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο εγχείρημα, το αντίθετο μάλιστα. Χρειάζεται τη συνέργεια δύο μεγάλων μηχανισμών με εμπειρία και υποδομή, χρειάζεται υποστήριξη και σωστή προετοιμασία για την υποδοχή ενός άγνωστου για τη νεότερη γενιά έργου, που φέρνοντας στο φως ένα κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας σε κρίσιμα χρόνια, μοιάζει να μιλά με ασυνήθιστη αμεσότητα στον σύγχρονο θεατή που ζει και πάλι, μετέωρος και δίχως βεβαιότητες - μισό αιώνα και πλέον αφότου γράφτηκε το έργο - σε μια νέα δίνη που ταράσσει τον κόσμο. Από αυτή τη σκοπιά, η επιλογή της παρουσίασης της τριλογίας του Τσίρκα σήμερα, από τους δύο σοβαρότερους θεατρικούς θεσμούς της χώρας, αποτελεί γεγονός».

- Πως προσεγγίσατε τη «Λέσχη», τον πρώτο τόμο της Τριλογίας, δραματουργικά και σκηνοθετικά;

«Σ' αυτή τη δεύτερη προσέγγιση της ‘’Λέσχης’’ όπου ανέλαβα τη δραματουργία - με τη συμβολή της δραματουργού Παναγιώτας Κωνσταντινάκου - και τη σκηνοθεσία, έβαλα εξ’ αρχής ως στόχο μου να διατηρηθεί η αφηγηματική δομή του έργου του Τσίρκα. Αυτή η επιλογή έγινε, θα έλεγα, για λόγους αισθητικούς- θεατρικούς αλλά και ιδεολογικούς. Ο Τσίρκας καινοτομεί υφολογικά σε αυτή την τριλογία, αποτολμά, παίρνοντας μεγάλα ρίσκα, νεωτερικές τεχνικές αφήγησης πιο κοντά στο ευρωπαΐκό και αμερικανικό μυθιστόρημα που γνωρίζει πολύ καλά αφού ζει στην Αλεξάνδρεια και μιλάει καλά τρεις γλώσσες - γαλλικά, αγγλικά και αραβικά - και λιγότερο στον ελληνικό τρόπο. Για τη ‘’Λέσχη ‘’ δέχεται δριμύτατη κριτική τόσο για την αισθητική της όσο και για την ιδεολογία της - στα σημαντικά έργα ,συχνά, αυτά πηγαίνουν χέρι - χέρι. Η ‘’Λέσχη’’ λοιπόν, αποτιμάται ως ένα πειραματικό έργο, μια δοκιμή κατ’ άλλους, του οποίου το ‘’παρακμιακό ύφος και ήθος’’ δεν αποδέχεται η επίσημη κριτική στην Ελλάδα καθώς επιπλέον ‘’συκοφαντεί τους λαΐκούς αγωνιστές και το κίνημα’’. Αυτή τη τολμηρή αφηγηματικά δομή – αφηγήσεις σε πρώτο, δεύτερο και τρίτο πρόσωπο , για τον Μάνο Σιμωνίδη, την Φράου Άννα Ρόζενταλ- Φέλντμαν και την ‘Εμμη Μπόμπρετσμπεργκ αντίστοιχα, που εναλλασσόμενες προχωρούν την πλοκή – αποτυπώνει η δραματουργία και η σκηνοθεσία. Στην παράσταση, μια αφηγηματική κοινότητα 10 ηθοποιών, διαρκώς επί σκηνής εναλλάσσουν αφήγηση και δράση και ενίοτε παίζουν και περισσότερους από έναν ρόλους, εξασφαλίζοντας αυτό που για τη ‘’Λέσχη’’ είναι προγραμματικό και κύριο : Την πολυφωνία και την πολυπρισματική θέαση των γεγονότων και των χαρακτήρων. ’’Η Λέσχη’’ του Τσίρκα δεν είναι ούτε ρομάντζο με άδοξο τέλος, ούτε ανέξοδη καταγραφή συντελεσμένων ιστορικών γεγονότων. Έχει γραφτεί με πολύ κόπο και ο συγγραφέας της πλήρωσε γι αυτήν βαρύ τίμημα: Τη διαγραφή του από την οργάνωση των Ελλήνων κομμουνιστών της Αιγύπτου. Αυτή η περιπέτεια της συγγραφής αποτυπώνεται στην παράσταση με τα ένθετα κείμενα από τα ‘’Ημερολόγια της Τριλογίας’’ και την αλληλογραφία του. Όλο αυτό το υλικό καλούνται να γνωρίσουν και να αποτιμήσουν οι θεατές του ‘’Υπογείου’’ σήμερα».

Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)
Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)

- Τι ρόλο παίζει ο έρωτας στο έργο;

«Η εμφάνιση της ‘Εμμης Μπόμπρετσμπεργκ, της λάγνας καλλονής, συζύγου του τέως Υπουργού της Αυστρίας, λειτουργεί ως καταλύτης στη ζωή του Μάνου Σιμωνίδη, αριστερού διανοούμενου που βρίσκεται σε ρήξη με την παράνομη αντιφασιστική οργάνωση στην οποία ανήκει και κρύβεται ζώντας σε κατάσταση παρανομίας στα Ιεροσόλυμα το καλοκαίρι του 1942, την στιγμή που τα χιτλερικά στρατεύματα προελαύνουν στη Μέση Ανατολή. Μεταξύ τους θα αναπτυχθεί ένας βαθύς και αδιέξοδος έρωτας. Ο διάχυτος ερωτισμός της ‘Εμμης θα πυροδοτήσει τη δράση στην ακυβέρνητη πολιτεία και θα σπρώξει τον Μάνο Σιμωνίδη πίσω στις γραμμές της παράταξής του και από κει στο μέτωπο. Αυτό είναι αντικείμενο του δεύτερου βιβλίου, της ‘’Αριάγνης’’. Θα το παρακολουθήσουμε στην παράσταση που ακολουθεί τον Οκτώβριο».

Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)
Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)

- Μιλήστε μας για τους συντελεστές της παράστασης. Με τι κριτήρια έγινε η επιλογή τους;

«Από τους συντελεστές της παράστασης κάποιοι είναι σταθεροί συνεργάτες μου, όπως ο Νίκος Πλάτανος που γράφει την πρωτότυπη μουσική που εκτελεί ζωντανά επί σκηνής παίζοντας πιάνο ο ηθοποιός και πολύ καλός μουσικός Θανάσης Βλαβιανός. Επίσης ο Σάκης Μπιρμπίλης στους φωτισμούς και ο Ερμής Μαλκότσης στην επιμέλεια της κίνησης, είναι μόνιμοι συνεργάτης μου. Για τα σκηνικά και τα κοστούμια συνεργάστηκα για πρώτη φορά με τη ‘Αση Δημητρολοπούλου. Όπως επίσης για πρώτη φορά δούλεψα με την Παναγιώτα Κωνσταντινάκου στη δραματουργία και με την Παρασκευή Λυπημένου στο ρόλο της βοηθού σκηνοθέτη. Η συνεργασία με όλους, παλιούς και νέους, ήταν άψογη. Όσον αφορά τους ηθοποιούς της παράστασης ξέραμε από την αρχή ότι θα ήταν 10 και μάλιστα κοινοί και για τα τρία έργα. Επίσης πολύ νωρίς είχε ανακοινωθεί πως μέρος της διανομής θα προερχόταν από μεγάλη και ανοιχτή ακρόαση που διοργάνωσε το Εθνικό Θέατρο. Η προσέλευση ήταν πολύ μεγάλη λόγω του ειδικού ενδιαφέροντος γι αυτήν την ξεχωριστή παραγωγή. Τελικά, με κοινή απόφαση των δύο θεάτρων και των τριών σκηνοθετών, αποφασίστηκε να στηριχτούμε σε κάποιους ηθοποιούς που είχαμε προαποφασίσει και που κάλυπταν βασικές ανάγκες και των τριών έργων, 4 τον αριθμό. Οι άλλοι 6 ηθοποιοί επελέγησαν από την ακρόαση και αυτό ήταν ακόμα ένα δύσκολο κομμάτι καθώς θα έπρεπε να εξυπηρετηθούν οι εντελώς διαφορετικές ανάγκες των τριών έργων από τα ίδια πρόσωπα. Με τον Γιάννη και τον Άρη είχαμε μια πολύ ωραία συνεργασία, όλα κύλησαν ήρεμα και οι αποφάσεις πάρθηκαν με σεβασμό για τις ανάγκες και των τριών μας. Είναι σημαντικό στις μέρες που διανύουμε αυτό το ‘’μαζί’’ των δύο θεάτρων, των τριών σκηνοθετών και των δέκα ηθοποιών, πιστεύω πως αξίζει να τονιστεί».

Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)
Από την παράσταση «Η Λέσχη» (credit: Μυρτώ Αποστολίδου)

- «Ελπίζω και πρέπει να τα καταφέρει ο Αλέξης Τσίπρας», έχετε πει, διότι πάνω του στηρίξαμε πολλές προσδοκίες. Εξακολουθείτε να το πιστεύετε;

« Το πιστεύω κατά μείζονα λόγο σήμερα, καθώς μέρα με τη μέρα αποκαλύπτεται πως ‘’είμαστε ανδρείκελα στα χέρια σκληρών ανθρώπων’’ όπως λέει και η Έμμη, η ηρωίδα της ‘’Λέσχης’’. Και συνεχίζει: ‘’ Οι άνθρωποι αυτοί εκμεταλλεύονται τα πάθη μας’’. Ας ονομάσουμε το πάθος της μικρής μας χώρας ‘’πάθος για ζωή’’ που όμως κοστίζει ακριβά, καθώς φαίνεται. Παρόλα αυτά, όπως μας μηνύει ο Τσίρκας και παρατηρεί η Τζίνα Πολίτη: ‘’Πρέπει να συνεχίσουμε. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε όπως πριν. Κι όμως ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ».

Κεντρική Φωτογραφία: Εφη Θεοδώρου (credit: Βασίλης Μαθιουδάκης)

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΠΟ ΤΙΣ 8 ΕΩΣ ΤΙΣ 15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 11 Αυγ 2020 | 10:07

Διαδικτυακά η Art Athina 2020 - Ψηφιακή και ανοιχτή σε όλους

H πλατφόρμα Αrt Athina Viewing Rooms θα παρουσιαστεί την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου.

ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 08 Αυγ 2020 | 12:36

Αισχύλεια 2020: Ξεκινά το ιστορικό και ενδιαφέρον φεστιβάλ της Ελευσίνας

Το Φεστιβάλ, από τα επιδραστικότερα και μακροβιότερα στην ελληνική επικράτεια, καταξιώνεται ολοένα και περισσότερο στη συνείδηση των πολιτών.

ΟΛΟ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ 07 Αυγ 2020 | 11:55

Το Εθνικό Θέατρο συνεχίζει τις παραστάσεις σε αρχαιολογικούς χώρους

Οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν. Το μόνο αντίτιμο είναι το εισιτήριο για την είσοδο σε κάθε χώρο.

ΕΝΑ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΣΚΗΝΙΚΟ 07 Αυγ 2020 | 10:44

Αποκάλυψη: Μετά από 50 χρόνια ο Πολ Μακάρτνεϊ αποκαλύπτει γιατί μήνυσε τους Beatles

Μίλησε σχετικά με τη διαβόητη διάλυση των Beatles το 1970 και την μυστηριώδη μήνυση που είχε καταθέσει.

ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΥΚΟΝΟΥ 05 Αυγ 2020 | 12:34

"Από τον κόσμο του Ομήρου. Τήνος και Κυκλάδες στη Μυκηναϊκή εποχή" - Μοναδική ματιά στον σπουδαίο πολιτισμό

150 αντικείμενα συγκεντρώνονται για πρώτη φορά και αποκαλύπτουν μια ολοκληρωμένη εικόνα του Μυκηναϊκού πολιτισμού στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Κυκλάδων.

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ & ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ 2020 04 Αυγ 2020 | 20:18

Επίδαυρος: Οι "Όρνιθες" πετούν στο Αρχαίο Θέατρο το τριήμερο 7-8-9 Αυγούστου

Το ΚΘΒΕ παρουσιάζει τη διαχρονική κωμωδία του Αριστοφάνη στην Επίδαυρο

ΕΝΤΟΠΙΣΤΗΚΕ ΣΕ ΓΚΑΛΕΡΙ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ 04 Αυγ 2020 | 12:23

Επαναπατρίστηκε κλεμμένη εικόνα από την Ήπειρο, έργο του 19ου αιώνα

Η εικόνα είχε κλαπεί τον Σεπτέμβριο 2005 μαζί με άλλες έντεκα εικόνες.

ΣΕ ΝΕΟ ΧΩΡΟ ΦΥΛΑΞΗΣ ΤΑ ΟΧΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΕΩΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 03 Αυγ 2020 | 19:00

Εκθαμβωτικά τα βασιλικά αυτοκίνητα στο Τατόι: Η συντήρηση, αποκατάσταση και μεταμόρφωσή τους [Εικόνες-Βίντεο]

Εντυπωσιάζουν τα αυτοκίνητα της τέως Βασιλικής οικογένειας με ηλικία από 55 έως 82 έτη

ΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΙΣ ΚΑΝΝΕΣ 03 Αυγ 2020 | 08:25

Motorway 65: Η ελληνική ταινία που διεκδικεί τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών

Η ταινία της Εύης Καλογηροπούλου στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Καννών 2020

02 Αυγ 2020 | 20:29

Μάγεψε στη συναυλία στους Φιλίππους ο Σταύρος Ξαρχάκος - Τηρήθηκαν τα μέτρα από τους 1.000 θεατές [εικόνες,βίντεο]

Όλοι οι θεατές φορούσαν μάσκα, ενώ τηρήθηκαν και οι αποστάσεις των δύο μέτρων.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 02 Αυγ 2020 | 11:57

"Στο Φως του Φεγγαριού": Αρβανιτάκη, Πασπαλά, Δάρρα τραγουδούν για την αυγουστιάτικη πανσέληνο

Μια μαγική βραδιά, κάτω από την αυγουστιάτικη πανσέληνο, θα χαρίσουν σε αρχαιολογικούς χώρους ανά την χώρα η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Φωτεινή Δάρρα και η Έλλη Πασπαλά - Όλο το πρόγραμμα

ΣΤΙΣ 4 ΚΑΙ 5 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 01 Αυγ 2020 | 20:46

Με την όπερα "Η επιστροφή του Οδυσσέα στην πατρίδα" επανέρχεται η Καμεράτα στο Φεστιβάλ Αθηνών

Η παράσταση θα παρουσιαστεί στα ιταλικά, με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού την Τρίτη 4 και την Τετάρτη 5 Αυγούστου.

ΟΙ ΦΕΤΙΝΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 01 Αυγ 2020 | 16:58

Φεστιβάλ Αρχαίας Ολυμπίας: Συναυλίες δημοφιλών καλλιτεχνών και θεατρικές παραστάσεις - Όλο το πρόγραμμα

Αύριο Κυριακή 2 Αυγούστου το ενδιαφέρον στρέφεται στο έργο "Ριχάρδος Β’ - Το Ρέκβιεμ ενός Βασιλιά" του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, από το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.