Notre Dame ως πηγή έμπνευσης: Απο τη λογοτεχνία ως τα video games

Κι όμως, όσο κι αν φαίνεται απίθανο, ένα video game μπορεί να αποβεί κάτι περισσότερο από πολύτιμο στην αποκατάσταση του γοτθικού ναού - συμβόλου της Γαλλίας

pemi-notre-dame-ws-pigi-empneusis-apo-ti-logotexnia-ws-ta-video-games
SHARE THIS
0
SHARES

΄Οπως τα περισσότερα κτήρια αυτής της ηλικίας, η Παναγία των Παρισίων είναι ένα απάνθισμα ανακαινίσεων και αποκαταστάσεων, ένα πάτσγουόρκ μύθου και σπέκουλας, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της Keza MacDonald για τον Guardian σχετικά με την επίδραση της Notre Dame, μεταξύ άλλων, στη λογοτεχνία, την τέχνη αλλά και στα video games.Κι είναι μάλιστα ένα εξ' αυτών που - όσο κι αν φαίνεται απίστευτο - πιθανότατα να μπορέσει να συμβάλλει ουσιαστικά στην αποκατάστασή της.

 Το μνημειώδες αυτό κτήριο ποτέ δεν ήταν ένα από τα πιο κομψά ή επιτελικής σημασίας ανάμεσα στους καθεδρικούς ναούς αλλά αδιαμφισβήτητα έγινε ο πιο γνωστός απ’ όλους. Χτισμένη το 1163, ήταν μεγαλύτερη από κάθε άλλη γοτθική εκκλησία που προηγήθηκε. «Που (κανείς) μπορεί να βρει ... τόση μεγαλοπρέπεια και τελειότητα, τόσο ψηλή, τόσο μεγάλη, τόσο δυνατή...», αναρωτήθηκε ο γάλλος φιλόσοφος John of Jandun στο έργο του «Treatise on the Praises of Paris» (1323).

Η μόνη παρηγοριά που θα μπορούσε να έχει κανείς από την αποτρόπαια φωτιά είναι ότι πρόκειται για το πιο πρόσφατο κεφάλαιο σε μια μεγάλη ιστορία βιαιότητας, καταστροφών και επιδιορθώσεων. Ο καθεδρικός ναός καταστράφηκε από τους γάλλους προτεστάντες Huguenots τον 16ο αιώνα, αναδημιουργήθηκε από επιτυχημένους Βασιλείς και λεηλατήθηκε κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης όταν 28 αγάλματα από βιβλικές φιγούρες αποκεφαλίστηκαν καθώς εσφαλμένα θεωρήθηκαν ότι απεικόνιζαν γάλλους Βασιλείς.

΄Ηταν, βέβαια, το μυθιστόρημα του Βίκτωρ Ουγκό, «Παναγία των Παρισίων» (1831) που προσέλκυσε στον καθεδρικό ναό το ενδιαφέρον όλου του κόσμου σε βαθμό που ουδείς θα μπορούσε να το διανοηθεί στο παρελθόν. Η γραφή του ώθησε προς ανακαίνιση η οποία τελικά έγινε από τον Eugene Viollet-le-Duc ο οποίος ήταν μόλις 30 ετών όταν πήρε την ανάθεση.  Το μεγαλειώδες κωδωνοστάσιο που δημιούργησε χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, 500 τόνους ξύλου ήταν εντελώς διαφοροποιημένο από το προηγούμενο πύργο – που απομακρύνθηκε το 1786 λόγω μη σταθερότητας - κι είχε ως βάση του ένα κωδωνοστάσιο του 19ου αιώνα στην Ορλεάνη.

Η ιστορία, όμως, δεν ήταν ευγενική με τη δουλειά του Viollet-le-Duc. Ο βικτωριανός αρχιτέκτονας, William Burges, τον αποκάλεσε «καταστροφικό» κι ο κριτκός Ian Nairn την αποκάλεσε ως «ένα από τα πιο καταθλιπτικά κτήρια στον κόσμο...»

Παρ’ όλα αυτά εκατομμύρια τουριστών συνέρρεαν και θα συνεχίσουν να συρρέουν εκεί μετά την ανακαίνισή της.

H Notre Dame στη λογοτεχνία

Το 1904 ο Μαρσέλ Προυστ έγραψε ένα άρθρο στη Le Figaro, ο τίτλος του οποίου ήταν «Ο θάνατος των καθεδρικών ναών». Παρ' όλα αυτά λέγεται ότι ένα βράδυ έριξε ένα γούνινο παλτό σ' αυτά που φορούσε ώστε να μπορέσει περί περίπου δυο ώρες να βλέπει  χωρίς να κρυώνει το πορτρέτο της Αγίας ΄Αννας στην Παναγία των Παρισίων Και τι εννοούσε με τη λέξη «θάνατος»; Οχι, δεν αναφερόταν στο ενδεχόμενο καταστροφής αλλά - καθώς κατεχόταν από μεγάλο θαυμασμό στη γοτθική αρχιτεκτονική - στο φόβο που είχε μήπως αυτό το μνημειώδες αρχιτεκτόνημα αντικατασταθεί. Στο μεγάλο του μυθιστόρημα «À la Recherche du Temps Perdu», φαίνεται να διασκεδάζει με τη λεπτομερή καταγραφή μικρών και μεγάλων εκκλησιών.

Ο Σιγκμουτ Φρόιντ, ένας άλλος Εβραίος και σύγχρονος του Προυστ, ήταν επίσης γοητευμένος από την Παναγία των Παρισίων. Την πρώτη φορά που την είδε, το 1885, ένιωσε, όπως λέει «μια αίσθηση που που δεν είχα νιώσει στο παρελθόν». Και εν όσο σπούδαζε με τον νευρολόγο Jean-Martin Charcot στο νοσοκομείο Salpêtrière επέστρεφε στην Παναγία των Παρισίων «κάθε απόγευμα».

Κι όσο για τον HugοHunchback, η Παναγία των Παρισίων, το Στόουνχεντζ κι ο Παρθενώνας αποτελούν «βίβλους της πέτρας» γεμάτες με νόημα.

«Παναγία των Παρισίων» (1939)
«Παναγία των Παρισίων» (1939)

Η Notre Dame στην ΄Εβδομη Τέχνη

Υπάρχουν αμέτρητες ταινίες μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο που αναδεικνύουν την Παναγία των Παρισίων ως τοπόσημο.

Ο Ζαν Πολ Μπελμοντό διαβάζει την εφημερίδα του με την Notre Dame στο φόντο στο φιλμ «Με κομμένη την ανάσα» (1960) του Ζαν Λυκ Γκοντάρ. Ο Λέσλι Καρόν κι ο Τζην Κέλι χορεύουν στη σκιά της Παναγίας των Παρισίων στην ταινία «΄Ενας αμερικανός στο Παρίσι» (1951).

Η πιο προβλεπτική σκηνή, ωστόσο, δεν είναι άλλη από εκείνη με τους εραστές Jesse και Céline να δείχνουν την Notre Dame λέγοντας: «Αλλά πρέπει να σκεφτείς ότι η Παναγίας των Παρισίων δεν θα υπάρχει μια μέρα» στην ταινία «Πριν το Ηλιοβασίλεμα» του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ (2004).

Οπωσδήποτε, όμως, η πιο εντυπωσιακή χρήση της Notre Dame γίνεται στην «Παναγία των Παρισίων» του 1939 όπου ο Τσαρλς Λώτον μεταμορφώνεται στον αξιαγάπητο και ερωτοχτυπημένο Κουασιμόδο που σώζει την Εσμεράλδα (Μωρήν Ο' Χάρα) από την αγχόνη κρεμώμενος ως άλλος Ταρζάν από τα σκοινιά του κωδωνοστασίου

Αργότερα, η εκδοχή των «Τριών σωματοφυλάκων» του Πολ Αντερσον (1991) τοποθετεί μια υπέροχη σκηνή ξιφομαχίας στην οροφή του καθεδρικού ναού. Και στην ταινία του Ρενέ Κλεμάν «Κάψτε το Παρίσι» (1996) ο ΄Ορσον Γουέλς υποδύεται τον σουηδό πρόξενο που αποθαρρύνει τον κυβερνήτη των Ναζί από οποιαδήποτε «επικίνδυνη» κίνηση - απλά και μόνο διότι η Notre Dame πρέπει να σωθεί.

... και στα video games

Πολλά είναι τα video games που αποδεικνύουν την τεράστια επιρροή του γοτθικού αρχιτεκτονήματος, από το horror αισθητικής Bloodborne ως το φαντασίας - τοποθετούμενο στην αρχαία εποχή - World of Warcraft. Δεν είναι, όμως, παρά μόνο το Αssassin's Creed: Unity της Ubisoft που ενδεχομένως να αποτελέσει μια απροσδόκητη πηγή πληροφοριών για την ανοικοδόμηση της Notre Dame. H Ubisoft τείνει να τα δίνει όλα όταν πρόκειται για την αναδημιουργία πόλεων και ορόσημων στα παιχνίδια της, και η εκδοχή της Notre Dame στο παιχνίδι μπορεί να είναι η καλύτερη ψηφιακή απεικόνισή της μέχρι σήμερα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δημιουργοί του video game σπατάλησαν δυο χρόνια ζωντανεύοντας τον 18ο αιώνα στη Γαλλία επεξεργαζόμενοι παλιούς χάρτες, σκέτς και φωτογραφίες. Η Notre Dame δεν είχε τους πύργους της εκείνη την εποχή, αλλά μέσω του video game μπορεί κανείς να αποκτήσει μια καλή εικόνα του μεγαλείου της βλέποντας τους πίνακες που βρίσκονταν στο εσωτερικό της, κι έχοντας τη δυνατότητα να σκαρφαλώσει μέχρι την οροφή της και να εποπτεύσει από ψηλά όλο το Παρίσι.

΄Ισως κανείς να μην μπορούσε να το προβλέψει ότι τα video games - ανασυστήνοντας θαύματα της αρχιτεκτονικής - μπορούν να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

ΠΗΓΗ: The Guardian

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook