Ποιος είναι τελικά σήμερα ο "Αγαπητός Μαλ@@@ς";

Μπορεί κάποιος να είναι και αγαπητός και μαλ@κας; Το ανατρεπτικό έργο της αντισυμβατικής Γαλλίδας Βιρζινί Ντεπάντ, "Αγαπητέ Μαλ@κα", που μετέφεραν, για πρώτη φορά παγκοσμίως, στη θεατρική σκηνή ο Σωτήρης Καραμεσίνης και η Εύα Κοτανίδη και αγαπήθηκε από κοινό και κριτικούς γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία στο Μικρό Γκλόρια, παρουσιάζεται για 5 ακόμα παραστάσεις: 12, 13, 19, 26 και 27 Φεβρουαρίου.

Γραμμένο το 2022 με αφορμή την έκρηξη του κινήματος #MeToo, το έργο της Ντεπάντ μιλάει αφιλτράριστα και χωρίς ίχνος πολιτικής ορθότητας για πολλά από αυτά που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο: τις κακοποιητικές συμπεριφορές και τη σεξουαλική παρενόχληση, τη σκληρότητα της κοινωνίας απέναντι στους ανθρώπους που μεγαλώνουν, την απομόνωση και την αποξένωση πριν αλλά και μετά την πανδημία, την εξάρτηση από τα social media, τα πρότυπα και τα στερεότυπα, τους ρόλους των φύλων, μα πάνω και πέρα απ’ όλα, τον ρόλο των φίλων και της φιλίας, "της μόνης αληθινής σχέσης που συνδέει τους ανθρώπους", όπως λέει και η ίδια η συγγραφέας, τον μόνο δεσμό που μπορεί να κάνει τον άνθρωπο λιγότερο μαλ@κα και τη ζωή περισσότερο υποφερτή.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης Σωτήρης Καραμεσίνης, μιλά στο TheTOC για την παράσταση που σημειώνει τεράστια επιτυχία και έχει μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό, για τον "αγαπητό μαλ@κα" του σήμερα, αλλά και την έμφυλη βία και το κίνημα #metoo.

Η συνέντευξη του Σωτήρη Καραμεσίνη στο TheTOC:

Ποιος είναι σήμερα ο "αγαπητός μαλάκας" κατά τη γνώμη σας;

Ο αγαπητός μαλάκας είναι ανθρώπινος, καθημερινός, με κόμπλεξ, κακές συνήθειες και συμπεριφορές κλασικές και αναμενόμενες. Οι περισσότεροι είμαστε λιγότερο ή περισσότερο κάποιες φορές σαν αυτόν, και πολλοί φίλοι μας επίσης, όπως λέει και η πρωταγωνίστρια η Ρεμπέκα Λατέ στο έργο μας. Κάνει σχόλια πολλές φορές άκυρα και χοντροκομμένα και λέει σεξιστικά ανέκδοτα. Εχει ελαττώματα αλλά είναι και συμπαθητικός. Είναι οικείος γιατί είναι παντός καιρού. Είναι με λίγα λόγια και αγαπητός και μαλάκας. Σίγουρα μιλάμε για έναν εγκλωβισμένο άντρα στα στενά στερεότυπα και τα κόμπλεξ κατωτερότητας μέσα στα οποία μεγάλωσε και διαιωνίζει από την οικογένεια και το γύρω του περιβάλλον. Δεν έχει εργαστεί πάνω στον εαυτό του, δεν έχει αναρωτηθεί για τις επιλογές της ζωής του, δεν έχει προσπαθήσει να αλλάξει την κοσμοθεωρία του. Ρίχνει το φταίξιμο εύκολα στους άλλους και στη και έτσι ζει καθημερινά με τις συνέπειες των ελαττώματάν του.

Όπως λέει κάποια στιγμή η Despantes στο έργο, ξεσπά και καταπιέζει την προσωπικότητα του πιο ευάλωτου που νομίζει ότι μπορεί να ελέγξει και έτσι νιώθει μια στιγμιαία λύτρωση από την δική του ματαίωση. Είναι αυτός που για να χορτάσει τον πεινασμένο ναρκισσισμό του, για να κερδίσει το δεκαπεντάλεπτο της δημοσιότητας, δεν διστάζει να προσβάλει άσχημα την προσωπικότητα κάποιου στα social media. Nομίζει ότι μπορεί ατιμώρητα να κάνει ότι γουστάρει επειδή έτσι νιώθει, γιατί έχει πιεί ή έχει παθιαστεί, κι ας είναι εις βάρος της αξιοπρέπειας του άλλου που δεν θέλει να συμμετέχει σε αυτό. Είναι ο άντρας που έχει μεγαλώσει με σεξιστικά πρότυπα συμπεριφοράς που μειώνουν την αξία των γυναικών, που έχει μάθει να ζει μέσα στην αντρική αγέλη χωρίς να ελέγξει τα ένστικτά του.

Υπάρχουν όμως και γυναίκες εξίσου μ@λάκες όσο και οι άντρες, όπως παραδέχεται η Zoe, η φεμινίστρια influencer στο έργο μας. Αυτές είναι οι γυναίκες οι οποίες στο όνομα του φεμινισμού και της ισότητας αντιγράφουν και αναπαράγουν τα ίδια πρότυπα και συμπεριφορές, τα χειρότερα από τον "αντρικό κόσμο" και τον χώρο της εξουσίας και της οικονομικής δύναμης. Όλοι γνωρίζουμε πολλές από αυτές με το ονοματεπώνυμό τους.

Τι νέο κομίζει σύμφωνα με την άποψή σας το ανέβασμα του έργου αυτού στη μεγάλη συζήτηση γύρω από την έμφυλη βία και το κίνημα metoo, που αναπτύχθηκε τα τελευταία 5 χρόνια σε όλο το δυτικό κόσμο;

Το κίνημα αυτό έφερε στο φως της δημοσιότητας μια πραγματικότητα που όλοι μας πάνω κάτω υποπτευόμασταν ότι υπάρχει τουλάχιστον. Είναι η ωμή αλήθεια για το πως λειτουργεί όχι μόνο η αγορά στον κόσμο του θεάματος και της τέχνης, αλλά γενικότερα όπου δημοπρατείται και διεκδικείται ακόμα και με τη βία οτιδήποτε ποθητό, οτιδήποτε ανταλλάξιμο, για το χρήμα, την φήμη ή την δημοσιότητα. Αυτή είναι η ανθρώπινη πραγματικότητα όχι στη υψηλή της μορφή, στα πρότυπα της αξιοκρατίας, της ενσυναίσθησης, του δικαίου, αλλά στην χαμηλή εκδοχής της, εκεί που δεν υπάρχουν φρένα και ενδοιασμοί αλλά ένστικτα, ναρκισσισμός και πλεονεξία. Με άλλα λόγια όπου επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας. Όταν όλο αυτό βγήκε στα φώτα της δημοσιότητας και στο δημόσιο κατηγορητήριο, πολλά γκρεμίστηκαν, πολλοί έδειξαν πως ξαφνιάστηκαν, αλλά κατά τη γνώμη μου ήταν μια υποκριτική συμπεριφορά τουλάχιστον.

Φυσικά αυτή η νέα κατάσταση εφόσον πήρε τέτοια διάσταση έφερε και τις ακρότητες στην επιφάνεια. Οι φωνές που ακούστηκαν δεν ζητούσαν μόνο την απόδοση δικαιοσύνης για τα θύματα, αλλά ακούστηκαν και λόγια ρατσισμού και μίσους και γενικεύσεις για επαγγέλματα και χώρους και όχι για πρόσωπα και συμπεριφορές. Το έργο μας φέρνει μια ισορροπημένη ματιά. Είναι μια παράσταση στην οποία ακούγονται όλες οι πλευρές και παρουσιάζονται με ψυχραιμία αλλά και χιούμορ τα πράγματα. Αυτό νομίζω πως είναι το μεγάλο προσόν της φωνής της Ντεπάντ στις μέρες μας, και είναι ο κυριότερος λόγος που ανεβάσαμε αυτή την παράσταση.

Για ποιος λόγους πιστεύετε ότι η παράστασή σας γνωρίζει τόσο μεγάλη ανταπόκριση; Τι ηλικίες εντοπίσατε μέχρι σήμερα ότι παρακολουθούν περισσότερο την παράσταση και πώς το αιτιολογείτε αυτό το αποτέλεσμα;

Νομίζω πως ο πρώτος λόγος είναι η δίκαιη και ισορροπημένη ματιά, που ανέφερα πιο πάνω. Η σκηνοθετική και η δραματουργική προσέγγιση είναι στην ίδια κατεύθυνση. Δηλαδή με απλό τρόπο και πολύ χιούμορ, ακούγονται όλες οι φωνές. Οι ήρωες του έργου είναι πολύ ανθρώπινοι, και αυτό είναι η δεύτερη αιτία της επιτυχίας της παράστασης. Και οι τρεις ηθοποιοί υπηρετούν αυτήν τη αλήθεια, την αμεσότητα και την ανθρώπινη ευαισθησία, δεν είναι σούπερ ήρωες, και αποκαλύπτονται όλες οι αδυναμίες τους κατά την εξέλιξη του έργου μέχρι τη λύτρωση τους στο τέλος. Ευτυχώς, το κείμενο της Ντεπάντ έχει αρχή - μέση – τέλος. Οπότε οι θεατές μας βγαίνουν με αυτό το ανακουφιστικό συναίσθημα, πως τα πράγματα ειπώθηκαν και για αυτούς, ακούστηκαν μέσα από τους ηθοποιούς οι βαθιές φωνές που είναι πολλές φορές μόνο ως αίσθηση, ανείπωτες μέσα μας. Και τρίτος αλλά όχι κατώτερος λόγος είναι η στάση της Ντεπάντ απέναντι στον φασισμό της επιβαλλόμενης λογοκρισίας στον δημόσιο λόγο, στο θέατρο, στην τέχνη γενικότερα.

Την αστυνομία της σκέψης και του λόγου που έχει επιβληθεί ακόμα και στις κοινωνικές πλατφόρμες- τα social media- την τελευταία δεκαετία. Βέβαια το αποκορύφωμα σε όλο αυτό ήταν κατά τη διάρκεια της καραντίνας, όπου έφτασε στο απόγειό της αυτή η τακτική, και η Ντεπάντ μιλάει άφοβα γι’αυτό. Δεν επιτρέπει την λεγόμενη κατ΄ ευφημισμό πολιτική ορθότητα να φιμώσει τον λόγο της.

Και αυτό είναι λυτρωτικό και για τους θεατές της παράστασης. Οι ήρωές μας λένε από σκηνής τα πράγματα που εμείς δεν λέμε ούτε κατ’ ιδίαν πλέον… Το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι η ηλικιακή γκάμα του κοινού μας είναι εντυπωσιακή. Βλέπουμε από φοιτητές μέχρι πραγματικά ηλικιωμένους θεατές. Αυτό δεν το περιμέναμε. Πίστευα ότι λόγω του θέματος και του τίτλου δεν θα είχαμε κοινό ηλικίας άνω των 50-55 ετών.

Έχετε ζήσει και εργαστεί περισσότερο από μια δεκαετία στη Βραζιλία ως δάσκαλος και σκηνοθέτης θεάτρου, διδάσκοντας αρχαίο δράμα σε φαβέλες και αναπτύσσοντας μια μέθοδο που συνδυάζει ανθρωπολογία, νευροεπιστήμη, μουσικοθεραπεία και δραματοθεραπεία. Τελικά κ. Καραμεσίνη, σύμφωνα με την εμπειρία σας, το θέατρο μπορεί να αλλάξει τον άνθρωπο;

Η διαμονή και η εργασία μου στην Βραζιλία κατά τη δεκαετία 2008-2017, ήταν καταλυτική για την άποψη μου σχετικά με την τέχνη και κυρίως το θέατρο και τη δύναμη και τον ρόλο που θα μπορούσε να παίξει στη ζωή μας. Έχω πλέον την προσωπική εμπειρία, και αδιάσειστα στοιχεία μέσω ακαδημαϊκής έρευνας και παρατήρησης πως το θέατρο έχει μεγάλες δυνάμεις. Αυτό είναι κάτι που από την αρχαιότητα στον τόπο μας ήταν γνωστό. Όμως όταν μιλάω τώρα για το θέατρο, το εννοώ κυρίως ως παιδαγωγικό μέσο, ως εργαλείο κοινωνικής εκπαίδευσης, και ως ένα από τα εργαλεία μας για την αναζήτηση νοήματος στη ζωή. Δηλαδή η κυριότερη εργασία μου πέραν της διδασκαλίας στις δραματικές σχολές και τις παραστάσεις μου, ήταν το έργο στο σχολείο Solar στις φαβέλες του Ρίο ντε Τζανέιρο και το πρότυπο πρόγραμμα "θεάτρου στο σχολείο" που δημιουργήσαμε και συνεχίζει για 10 χρόνια πλέον να λειτουργεί και να αυξάνεται.

Το θέατρο που κάνει η ομάδα μου μέσα εκεί, είναι ένα θέατρο παιδευτικό και μεταμορφωτικό, σε πάνω από 200 παιδιά το χρόνο, από 4-5 ετών έως 18+ κάθε εβδομάδα ανελλιπώς. Και οι πρώτοι απόφοιτοι του σχολείου μας που ήταν για χρόνια στα μαθήματα και τις ομάδες θεάτρου, συνεχίζουν τη ζωή τους με τις σπουδές τους και τις τέχνες, το θέατρο, την μουσική κ.α και είναι μέλη μιας μεγάλης ομάδας που διαδίδει τη προσέγγισή μας με τις παραστάσεις και τις δράσεις της σε άλλα σχολεία, συνεχίζοντας το έργο μας. Ένα τέτοιο θέατρο που αλλάζει την καθημερινότητα σου, και είναι ο χώρος της κοινωνικοποίησης και της δράσης και της "προσωπικής και ομαδικής θεραπείας" σου, ναι, μπορεί να διαμορφώνει και να αλλάζει τους ανθρώπους που ασκούνται σε αυτό.

Οι θεατές μιας εξαιρετικής παράστασης, υπό συνθήκες μπορεί να συγκινηθούν και να σκεφτούν. Να κινηθεί δηλαδή όλη η γνωσιακή διαδικασία μέσα τους, και η κριτική σκέψη και το συναίσθημα, και μπορεί έτσι να πάρουν μια ώθηση, να έχουν μια βιωματική εμπειρία που να τους βοηθήσει να πάρουν κάποια σημαντική απόφαση για τη ζωή τους, αλλά μέχρι εκεί πιστεύω ότι μπορεί να δράσει.

Τα επόμενα σχέδιά σας;

Έχω ένα πλάνο έργων και δράσεων για τα επόμενα χρόνια και με την εταιρεία μου και με φίλους - συνεργάτες. Δυστυχώς δεν υπάρχουν οι ώρες οι απαραίτητες μέσα στη μέρα ούτε τα χέρια ώστε να γίνουν όλα αυτά μαζί. Γράφω δύο βιβλία τα οποία προσπαθώ να ολοκληρώσω εδώ και μερικά χρόνια. Το ένα είναι για τη μέθοδο εργασίας μου – το Μουσικό Σύστημα Υποκριτικής, δηλαδή τη "μέθοδο MUSA" και την παιδαγωγική εφαρμογή του στην Βραζιλία. Το δεύτερο είναι και το δυσκολότερο γιατί είναι Θρησκειολογικού- πνευματικού ενδιαφέροντος- μια και αυτός είναι το δεύτερο πεδίο σπουδών και μελέτης, εκτός της σκηνοθεσίας και της διδασκαλίας. Ταυτοχρόνως γράφω θεατρικές διασκευές και κάνω μεταφράσεις. Έχω και την ομάδα μου στην Βραζιλία με την οποία εξακολουθώ να συνεργάζομαι εντατικά πολλές φορές και εξ αποστάσεως, και τα διάφορα φεστιβάλ και προκηρύξεις που πρέπει να καταθέτουμε προτάσεις εκεί και εδώ. Θα ήθελα να μην είμαι υποχρεωμένος να κάνω και την έρευνα και την παραγωγή και την εκτέλεση και την καλλιτεχνική εργασία η οποία έτσι κι αλλιώς είναι πολύ επίπονη. Σε αυτό τον γρίφο θέλω να βρω μια λύση, αυτό είναι το πιο σημαντικό σχέδιο απ΄όλα που πρέπει να πραγματωθεί.

Πληροφορίες για την παράσταση

Χώρος: Θέατρο Μικρό Γκλόρια, Ιπποκράτους 6, Αθήνα
Παραστάσεις: Κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 9
Διάρκεια παράστασης: 120 λεπτά (με διάλειμμα)
Τιμές εισιτηρίων: Κανονικό: 18 ευρώ | Μειωμένο-φοιτητικό: 15 ευρώ
Αγορά εισιτηρίων: ΕΔΩ online & καθημερινά από το ταμείο του θεάτρου

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Γιώργος Καράμπελας
Δραματουργία – Διασκευή: Σωτήρης Καραμεσίνης – Εύα Κοτανίδη
Σκηνοθεσία: Σωτήρης Καραμεσίνης
Ερμηνεύουν (με αλφαβητική σειρά): Μυρτώ Γκόνη, Εύα Κοτανίδη, Ορέστης Τζιόβας
Παραγωγή: Musarte & Σαλτιμπάγκοι
Η παράσταση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος.
Το βιβλίο της Βιρζινί Ντεπάντ "Αγαπητέ Μαλάκα" κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Στερέωμα.
Η παράσταση είναι ακατάλληλη για θεατές κάτω των 16 ετών.

Διαβάστε Επίσης

"Ο Καζαντζίδης έχανε συχνά το δίκιο του από την υπερβολή του" - Η σεναριογράφος της ταινίας "Υπάρχω" στο TheTOC

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr