Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη

Ο δικός τους Σεραφείμ. Οι: Γιώργος Βότσης, Βένα Γεωργακοπούλου, Θανάσης Νιάρχος, Γιώργος Γραμματικάκης και Λένα Παγώνη θυμούνται τον Φυντανίδη για το TheTOC.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη

Ο Φυντανίδης διευθυντής, ο Σεραφείμ άνθρωπος. Στο TheTOC μιλούν πέντε πρόσωπα από τον δημοσιογραφικό, τον συγγραφικό και τον ακαδημαϊκό χώρο όπως έζησαν τον ιστορικό διευθυντή της Ελευθεροτυπίας.

Γιώργος Βότσης, δημοσιογράφος

Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη

Για μένα ο Σεταφείμ Φυντανίδης ήταν, χωρίς δεύτερη σκέψη ο καλύτερος διευθυντής που έχει περάσει ποτέ από ελληνική εφημερίδα. Το λέω μετά λόγου γνώσεως ως εφημεριδογράφος εδώ και 6 δεκαετίες. Έζησε και δημιούργησε μέσα σε εργασιακές συνθήκες ελευθερίας όπως επικρατούσαν στην Ελευθεροτυπία. Ήταν ατύχημα που δεν ήρθε από το σημείο εκκίνησης της εφημερίδας, αλλά έζησε για τα καλά αυτό το αυτοδιαχειριστικό πείραμα που χάθηκε με ευθύνη των δημοσιογράφων κι όχι των εκδοτών. Στην Ελευθεροτυπία ο συντάκτης διαφέντευε το χειρόγραφό του. Τη διεύθυνση είχαν αιρετές επιτροπές εργαζομένων στις οποίες απολογείτο μέχρι και ο εκδότης και βεβαίως και ο διευθυντής. Ο Σεραφείμ ήταν εν γένει προοδευτικός χωρίς να έχει περάσει από κόμμα της Αριστεράς. Δεν δημιουργούσε εχθρότητες, ήταν συμβιβαστικός: δημοσίευε όλες τις απόψεις, ακόμα κι αυτές που μπορεί να ήταν αντίθετες με το κύριο άρθρο. Ήταν αγαπημένος φίλος και άνθρωπος και είναι πολύ δύσκολο αλλά και περίεργο για μένα να μιλάω για τον Σεραφείμ στον παρελθόντα χρόνο. Γελάσαμε, τραγουδήσαμε, περάσαμε πολλά….

Βένα Γεωργακοπούλου, δημοσιογράφος

Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη - εικόνα 2

Την πρώτη φορά που τον είδα στη ζωή μου, ήταν 1985 και μου είχε πει τη φοβερή φράση, είσαι νέα, δυναμική, ξύπνια, μη γίνεις δημοσιογράφος -εγώ δούλευα ήδη στην «Αυγή», αλλά δεν πληρωνόμουν και έψαχνα για δουλειά, τα γνωστά- γιατί αυτή η δουλειά δεν είναι για γυναίκες. Κι εσύ μπορεί να θέλεις να κάνεις παιδιά. Και αναρωτήθηκα, τι μου λέει αυτός ο άνθρωπος… Με αγάπη το είπε, αλλά ήταν απίστευτο. Εκτός και αν ήθελε να μου πει, κοίτα, δεν υπάρχει θέση εδώ. Στην «Ελευθεροτυπία» με πήρε λίγους μήνες αργότερα, στο πολιτιστικό ρεπορτάζ, ο Δημήτρης Γκιώνης.

Τον θαύμαζα τον Φυντανίδη. Όσο γι αυτό που λένε όλοι, ότι η Ελευθεροτυπία ήταν ελεύθερη, ναι, ισχύει. Η «Ελευθεροτυπία» ήταν μία ελεύθερη εφημερίδα και αυτό το οφείλει όχι μόνο στον Σεραφείμ, αλλά και στον Κίτσο. Είχαμε ένα εκδότη, που έπαιρνε τηλέφωνο να μας σκυλοβρίσει, προσωπικά, ούτε θυμάμαι πόσες φορές την εβδομάδα με έπαιρνε, όπως για παράδειγμα με το 1,5% που πίστευα ότι πρέπει να δίνει η τηλεόραση για τον κινηματογράφο. Κι όταν του έλεγα, τι να κάνω κύριε Τεγόπουλε, μου έλεγε, τίποτα, τη δουλειά σου να κάνεις, έτσι σε πήρα, να στα πω. Η ελευθερία ήταν δοσμένη και από τους δύο.

Αλλά, ο Φυντανίδης δεν ήταν ένας διευθυντής που μας άφηνε να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Ήταν ένας διευθυντής με πυγμή. Που τον άκουγες, που σου πέταγε τα χειρόγραφα, που είχε άποψη. Δεν ήταν διακοσμητικός.

Ήταν εποχές που οι διευθυντές είχαν δύναμη στον Τύπο και ο Σεραφείμ είχε μεγάλη δύναμη. Τον τρέμαμε -εγώ τον έτρεμα.

Ελεύθεροι ναι, αλλά έπρεπε να κάνουμε καλή δημοσιογραφία. Όχι όπως τώρα, που καθένας γράφει ό,τι του καπνίσει χωρίς να ελέγχει τις πηγές του.

Μπορούσα να δώσω ρεπορτάζ που να μην ήταν διασταυρωμένο από όλες τις πλευρές; Τώρα, η δημοσιογραφία ξεκινάει από την άποψη.

Για μένα ο Σεραφείμ ήταν ο τελευταίος μεγάλος διευθυντής εφημερίδας.

Τον οποίον πέταξαν σαν το σκυλί -αναφέρομαι στη Μάνια Τεγοπούλου- κι αυτό τον τσάκισε. Όπως και το πώς κατάντησε η «Ελευθεροτυπία» μετά. Η «Ελευθεροτυπία» μετά τον Φυντανίδη δεν ήταν η «Ελευθεροτυπία», ήταν κάτι άλλο.

Γιώργος Γραμματικάκης, ομ. καθηγητής Παν/μίου Κρήτης

Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη - εικόνα 3

Όταν πριν από δύο περίπου δεκαετίες ο Σεραφείμ Φυντανίδης μου πρότεινε τακτική συνεργασία με την τότε κραταιά «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ», δεν είχα καταλάβει ότι ένας ολόκληρος κόσμος της πολιτικής ζωής, της διανόησης αλλά και της πραγματικής δημοσιογραφίας ανοιγόταν διάπλατα μπροστά μου. Καθώς η συνειδητοποίηση αυτή δεν άργησε, φρόντιζα να του παραδίδω ο ίδιος –ταξιδεύοντας από την Κρήτη!– το μηνιαίο «Κοσμογράφημα» μου, για να γεύομαι λίγο την μοναδική ατμόσφαιρα της εφημερίδας, να παρακολουθώ –εκείνος επέμενε – τις συσκέψεις της, να συναντώ τους λαμπρούς δημοσιογράφους και τους λογής συνεργάτες της. Ο Σεραφείμ έμοιαζε, με τα μακριά και νευρώδη χέρια του, να σχηματίζει από μόνος του μια τεράστια αγκαλιά, αγαπησιάρικη αλλά και αυστηρή, που τους χωρούσε όλους, που απάλυνε αντιθέσεις και τριβές, που δίδασκε και διδασκόταν, που προστάτευε αλλά -όταν χρειαζόταν! –γινόταν επίσης απειλητική.

Η γνωριμία μου με το Σεραφείμ κράτησε χρόνια και χρόνια, και κέρδισα πολλά από αυτήν. Δεν ξέρω αν κέρδισε και εκείνος κάτι. Δεν το χρειαζόταν όμως. Διεισδυτικός και καίριος, ανοικτόκαρδος και μαζί περίφροντις, μορφωμένος από την ίδια την ζωή, αλλά και με μια έμφυτη αντιπάθεια προς την εξουσία. Με μια λέξη θα έλεγα: Ένας άνθρωπος σε συνεχή εγρήγορση. Δεν ήταν άλλωστε λίγες οι εκπλήξεις, που μας επεφύλλασε. Όπως την εξέχαστη εκείνη βραδυά σε ένα κατάμεστο Ηρώδειο, που ο Διονύσης Σαββόπουλος μας κάλεσε στην σκηνή να τραγουδήσομε μαζί του το «Εμείς, του ’60 οι εκδρομείς». Ενώ οι υπόλοιποι τελειώσαμε ασθμαίνοντας τους πρώτους και βατούς στίχους, ο Σεραφείμ συνέχισε απτόητος και μόνος του τις δύσκολες στροφές, μη χάνοντας ούτε λέξη, σαν ένας Μέγας και μελωδικός Εκκλησιαστής.

Η εποχή βέβαια άλλαξε. Όσο περνά ο καιρός πληθαίνουν οι εφιάλτες μας, ενώ τα όνειρα μας λιγοστεύουν. Να γινόταν λοιπόν, λέω συχνά σε ένα από αυτά τα όνειρα, να αναβίωνε η παλιά ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ. Με τους λαμπρούς ανθρώπους της, που άλλοι είναι εδώ, άλλοι εκεί, κι άλλοι πάλι γεύονται το πικρό ποτήρι της ανεργίας. Να έρχονταν, λέω, και νεώτεροι, που θα ταίριαζαν με το ανεπανάληπτο εκείνο κλίμα της ανεξάρτητης φωνής και τόλμης. Τότε, σας βεβαιώνω, μια μεγάλη αγκαλιά θα άνοιγε στον ουρανό, κι ένα γνωστό χαμόγελο θα εμφανιζόταν κάτω από τα έντονα φρύδια και τα μάτια. Μερικοί μάλιστα από εμάς, οι πιο ονειροπόλοι, ίσως άκουγαν μια φωνή να μιλά για απέραντα ταξίδια, η να τραγουδά Σαββόπουλο και Χατζηδάκι.

Θανάσης Νιάρχος, ποιητής

Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη - εικόνα 4

«Με τον Σεραφείμ Φυντανίδη δουλέψαμε μαζί και τα δύο του βιβλία, την ‘Απόδραση σε τέσσερις ηπείρους’ και το ‘31 αξέχαστα χρόνια’. Πράγμα που σημαίνει ότι, οι επαφές μας και οι συναντήσεις μας είχαν τον εξαιρετικό χαρακτήρα που αποκτά για τη ζωή ενός ανθρώπου η κατάθεση των εμπειριών του στο μοναδικό στέρεο σώμα προκειμένου να διαιωνιστεί η παρουσία του, όπως είναι το σώμα του βιβλίου.

Αν εντυπωσιάζουν βαθιά και ουσιαστικά και τα δύο του βιβλία, είναι κυρίως για το στοιχείο που τον διέκρινε και ως άνθρωπο: Μια απαράμιλλη παιδικότητα, να χαίρεται το κάθε τι που συνέβαινε, σαν να γινόταν στη ζωή ενός άλλου κι ο ίδιος να θέλει κάποτε να το ζήσει. Την ίδια ώρα που ζούσε το μεγάλο γεγονός, την ίδια ώρα ακριβώς, το ένιωθε να μεταβάλλεται σε μια προίκα που θα το έκανε εξίσου πολύτιμο ως ανάμνηση. Και ήταν τόσα τα μεγάλα γεγονότα, στην πολιτική, κοινωνική και καλλιτεχνική ζωή που υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας τους ο Σεραφείμ Φυντανίδης. Για μην πούμε ότι, πολλά μεγάλα γεγονότα ήταν ο ίδιος που τα είχε προκαλέσει. Αν ζητούσε κανείς να εξηγήσει αυτήν του την αίσθηση ζωής, το «κλειδί» θα ήταν η σχέση του με την ποίηση. Ποιήματα ολόκληρα, γνωστών ή και ήσσονος σημασίας ποιητών, τα ήξερε απ’ έξω και τα απήγγειλε με τη συγκίνηση του ανθρώπου, που ένιωθε να τον τιμά η συνάφεια του με την ποίηση.

Ένας σπουδαίος δημοσιογράφος όπως ο Φυντανίδης, δεν είχε φθαρεί στο παραμικρό από την επικαιρότητα, έστω και αν τη δούλευε με πάθος. Ο νους του και η ψυχή του ήταν στραμμένα στον ατέρμονα χρόνο και με αυτόν του άρεσε να κονταροχτυπιέται, απόδειξη ο τρόπος με τον οποίον έχουν γραφτεί τα δυο του βιβλία, ενώ είμαστε λίγοι που γνωρίζουμε ότι ετοίμαζε και ένα τρίτο. Και αυτή την έννοια του χρόνου την ένιωθε κανείς να κυριαρχεί όταν αφηγούνταν τις αναμνήσεις του ήταν κυριολεκτικά απαράμιλλος. Στο καλό, πολύτιμε αισθηματικά, Σεραφείμ…»

σ.σ. Το βιβλίο που ετοίμαζε ο Φυντανίδης και δεν πρόλαβε, είχε τίτλο «Πώς να μη γίνετε δημοσιογράφος».

Λένα Παγώνη, δημοσιογράφος

Στιγμές με τον Σεραφείμ Φυντανίδη - εικόνα 5

Τον προσφωνούσα «Διευθυντούλη αγαπημένε μου». Κι εκείνος μου είχε κολλήσει το παρατσούκλι «Πέραν του καλού και του κακού». Γιατί; Διότι απλούστατα μπορούσα να γράφω ότι ήθελα. Χωρίς λογοκρισία. Χωρίς κανενός είδους υπόδειξη ή παρέμβαση.

Ο Σεραφείμ ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος, όμορφος, σεμνός, ένας άνθρωπος που ήξερε να ζει τη ζωή του. Για μένα ήταν ο καλύτερος διευθυντής που έχει περάσει από το χώρο της ελληνικής δημοσιογραφίας. Η Ελευθεροτυπία, η εφημερίδα που εργαστήκαμε και ζήσαμε, ήταν μια όαση στις δόξες της με θεμέλιο λίθο τον Κίτσο Τεγόπουλο, έναν από τους εξυπνότερους Έλληνες. Εκείνος δημιούργησε αυτή την όαση, κι εμείς με τον Φυντανίδη τη ζήσαμε κάποια απίστευτα 30 χρόνια. Ο Σεραφείμ ήταν μια πηγή χαράς και δημιουργίας. Ο πιο όμορφος άνθρωπος που έχω ζήσει.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ 13 Ιαν 2022 | 16:51

Πέθανε σε ηλικία 78 ετών η θρυλική τραγουδίστρια των Ronettes, Ρόνι Σπέκτορ

Η Ρόνι Σπέκτορ έγινε γνωστή στις αρχές της δεκαετίας του '60

ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ 13 Ιαν 2022 | 14:12

Ο Σωτήρης Τσαφούλιας σκηνοθετεί για το θέατρο μαζί με τον Δαδακαρίδη - Τι ετοιμάζουν με τον Γιάννη Μπέζο

Ο Γιάννης Μπέζος και ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης πρωταγωνιστούν στις "Αινιγματικές Παραλλαγές". Ο Σωτήρης Τσαφούλιας συναντάει σκηνοθετικά τον Δαδακαρίδη.

ΠΕΘΑΝΕ ΤΟ 2018 13 Ιαν 2022 | 11:05

O Tζίμης Πανούσης μέσα από τα λόγια και τις κορυφαίες ατάκες του - "Εφυγε" σαν σήμερα πριν από 4 χρόνια

Ποιος ήταν ο Τζίμης Πανούσης πίσω από το καυστικό, προκλητικό, αντισυστημικό του προφίλ.

ΠΕΘΑΝΕ ΤΟ '92 12 Ιαν 2022 | 23:06

Τζένη Καρέζη: Γεννήθηκε σαν σήμερα πριν 90 χρόνια - Το βίντεο της Finos Film

Η Τζένη Καρέζη υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες ηθοποιούς του κινηματογράφου και του θεάτρου.

ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥΣ 12 Ιαν 2022 | 11:13

Ηχηρή παρέμβαση των Times υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα: Γιατί άλλαξαν στάση μετά από 50 χρόνια

Ξεκάθαρη θέση υπέρ της επιστροφής των Γλυπτων του Παρθενώνα στην Ελλάδα παίρνουν οι Times του Λονδίνου στο κύριο άρθρο τους.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 11 Ιαν 2022 | 10:28

Χειμώνας στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος: Ολες οι εκδηλώσεις μέχρι και τον Φεβρουάριο

Με διάθεση ανανέωσης υποδέχεται το νέο έτος το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ).

ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΖΩΦΟΡΟΥ 10 Ιαν 2022 | 15:17

Στο Μουσείο της Ακρόπολης το θραύσμα Fagan του Παρθενώνα - Μητσοτάκης: "Καλή αρχή" για τα Γλυπτά [εικόνες]

Αισιοδοξία για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. "Καλή αρχή" ευχήθηκε στην τελετή τοποθέτησης του θραύσματος Fagan στο Μουσείο της Ακρόπολης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

ΕΚΤΕΝΕΣ ΑΡΘΡΟ 10 Ιαν 2022 | 09:00

New York Times: Αθήνα, ένας κόμβος για τη σύγχρονη τέχνη στη σκιά της Ακρόπολης

Εκτενής ανταπόκριση από την Αθήνα με τίτλο "Ένας κόμβος για τη σύγχρονη τέχνη δημιουργείται στη σκιά της Ακρόπολης".

Η ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΕ ΙΣΤΟΡΙΑ 09 Ιαν 2022 | 11:47

Τζένη Καρέζη: Η πανέμορφη Δεσποινίδα που έγινε η Κυρία του θεάτρου και του σινεμά [Εικόνες]

Ενενήντα χρόνια από την γέννηση της σπουδαίας ηθοποιού, Τζένης Καρέζη.

ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: ΟΙΚΟΔΟΜΕΙΤΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ 08 Ιαν 2022 | 13:04

Τη Δευτέρα το "θραύσμα Fagan" από τη ζωφόρο του Παρθενώνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης

Θραύσμα από τη ζωφόρο του Παρθενώνα επιστρέφει από Ιταλία στο Μουσείο Ακρόπολης -Την Δευτέρα η τοποθέτησή του

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ 05 Ιαν 2022 | 17:12

Επιστρέφει στην Ελλάδα θραύσμα του Παρθενώνα από το Μουσείο του Παλέρμο Antonino Salinas

Tο "θραύσμα Fagan θα εκτεθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης για διάστημα οκτώ ετών.

ΑΠΟΥΣΑ ΑΠΟ ΤΟ REUNION Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ 01 Ιαν 2022 | 15:56

Χάρι Πότερ: Οι πρωταγωνιστές επανενώνονται διαδικτυακά την Πρωτοχρονιά - Θα λείπει η J. K. Rowling από το reunion [Βίντεο]

Σήμερα η επανένωση των ηθοποιών - Γιατί η συγγραφέας ήθελε να πάρει μία απόσταση από την αγαπημένη σειρά ταινιών.

ΘΛΙΨΗ 01 Ιαν 2022 | 10:02

Πέθανε λίγο πριν κλείσει τα 100 της χρόνια η Μπέτι Γουάιτ

Έφυγε από τη ζωή το "Χρυσό Κορίτσι", η ηθοποιός Μπέτι Γουάιτ, λίγες μέρες πριν κλείσει τα 100 της χρόνια