Θα μπορέσει να σωθεί η Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα;

Δεν είναι η πρώτη φορά που ακούμε για τον κώδωνα κινδύνου σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην Ελευσίνα. Καθυστερήσεις, ελλιπής έως και μηδαμινή ενημέρωση, συγκρούσεις μεταξύ των στελεχών, είναι αυτά που κάνουν όλους μας να βλέπουμε με ανησυχία και σκεπτικισμό την εξέλιξη των εργασιών για την Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2021. Αυτό που όλοι πιστέψαμε το 2016, όταν η μικρή Ελευσίνα με τη μεγάλη Ιστορία έκανε την έκπληξη κερδίζοντας τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 και επιχειρώντας να κάνει τη μετάβαση στην EUphoria, κινδυνεύει να μετατραπεί σε εφιάλτη και τη σύγχρονη πομπή της «Μετάβασης στην EUphoria» με Ευρωπαίους πολίτες, καλλιτέχνες, δημιουργούς, φορείς να οδηγείται σε φιάσκο. Η σημερινή Ανακοίνωση του Διοικητικού Συμβουλίου ΠΠΕ2021 μας κάνει να διαπιστώνουμε για άλλη μια φορά πως τα προβλήματα της διοργάνωσης είναι σχεδόν ανεπίλυτα.

Η τέταρτη Πολιτιστική πρωτεύουσα που φιλοξενεί η χώρα μας το 2021, χρονιά εορτασμού των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, έχει προϋπολογισμό 24 εκατ. ευρώ και το καλλιτεχνικό πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Αττικής (7,5 εκατ.), τον δήμο (7,5 εκατ.), το ΥΠΠΟΑ (3) και χορηγικά σχήματα (6 εκατ.). Τα έργα υποδομών που έχουν ενταχθεί στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του δήμου αγγίζουν τα 21 εκατ. ευρώ, καθώς περιλαμβάνουν -εκτός από τα κτίρια της ΠΠΕ- αναπλάσεις χώρων πρασίνου, άθλησης, έργα περιβαλλοντικής αναβάθμισης, ανάμεσά τους και του παραλιακού μετώπου που θα υλοποιηθούν σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής, τον φορέα διαχείρισης του λιμανιού και το αρμόδιο υπουργείο.

Το εγχείρημα που επιχειρείται σε μια πόλη-«λαβωματιά της Ιστορίας», όπως λέει ο Φίλιππος Κουτσαφτής στην «Αγέλαστο Πέτρα», έχει μετατραπεί σε πεδίο μάχης και καθυστερήσεων. Στις αρχές Αυγούστου, η κατάσταση στην «Ελευσίνα 2021 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» όπως την περιέγραψαν οι εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην έκθεση τους στην οποία εκφράζουν τον φόβο ότι «υπό τις υφιστάμενες συνθήκες η Εταιρεία (σ.σ. η “Δημοτική Α.Ε. Ελευσίνα 2021”) ίσως να μην μπορέσει να υλοποιήσει το πρότζεκτ σύμφωνα με τα πρότυπα που απαιτούνται από μια ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πρωτεύουσα» μόνο ανησυχία προκαλεί. Η έκθεση των εμπειρογνωμόνων διαπίστωνε την πολύ μικρή πρόοδο που έχει σημειωθεί σε οργανωτικά ζητήματα και θέματα υποδομών αλλά και την αποσύνδεση της δημοτικής αρχής από το σύνολο του έργου, σε σημείο τέτοιο που να μην έχει οριστεί ένας εκπρόσωπος (ή αντιδήμαρχος) για να ασχολείται με τα κοινά ζητήματα που απασχολούν την Πολιτιστική (που είναι άλλωστε δημοτική επιχείρηση) και τον Δήμο Ελευσίνας, όπως η δημιουργία των καλλιτεχνικών υποδομών.

Δεκαπέντε συστάσεις προς την ομάδα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης (ΠΠΕ) περιελάμβανε η έκθεση των εμπειρογνωμόνων με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα και ταχύτατα σε βάρος όλων. Μάλιστα οι ίδιοι κάλεσαν την Πολιτιστική να προσαρμοστεί στις ισχύουσες διαδικασίες σε θέματα συμβάσεων, προμηθειών, φορολογικών θεμάτων, όπως κάνουν όλες οι ευρωπαϊκές Πολιτιστικές Πρωτεύουσες και πρότειναν να εφαρμοστεί ένα ρεαλιστικό σχέδιο προκειμένου να απλοποιηθούν η λήψη αποφάσεων αλλά και ο διαχωρισμός της ιδιότητας της διευθύνουσας συμβούλου από εκείνη του μέλους του διοικητικού συμβουλίου, ζήτησαν να σταματήσουν οι εσωτερικές εντάσεις της ομάδας, δηλαδή γίναμε διεθνώς ρεζίλι. Η επιτροπή θα πραγματοποιήσει τον τελικό έλεγχο στα τέλη του 2020 και τότε θα αποφασιστεί εάν θα δοθεί και στην Ελευσίνα το βραβείο Μελίνα Μερκούρη που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 1,5 εκατ. ευρώ, το οποίο δεν έχει στερηθεί καμία Πολιτιστική Πρωτεύουσα.

Μετά από αυτή την έκθεση το Δ.Σ. σε ανακοίνωσή του «καλωσόρισε» την έκθεση των εμπειρογνωμόνων και επισήμανε ότι οι «χρήσιμες προτάσεις και εκτιμήσεις» απηχούν προτεραιότητας της ίδιας της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Τόνισε τότε μάλιστα η ανακοίνωση πως επιλύθηκαν θέματα που «ναρκοθετούσαν» την προσπάθεια η «Ελευσίνα 2021» «με τη σθεναρή υποστήριξη του Δήμου Ελευσίνας μπορεί και πρέπει να αποτελέσει κορυφαία στιγμή στην ιστορία της πόλης και του θεσμού της ΠΠΕ». Εδώ οφείλω να σημειώσω ότι η επικοινωνία μας με το γραφείο τύπου της διοργάνωσης είναι ανύπαρκτη, και οι πληροφορίες έρχονται με το σταγονόμετρο, και μάλλον αφορούν ακόμα και καταγγελίες μπούλινγκ, αλλά δεν είναι και το κύριο θέμα μας σε αυτό το κείμενο.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη κατά την ομιλία της στην Βουλή τον Ιούλιο τοποθέτησε στις άμεσες προτεραιότητες της Κυβέρνησης την Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021, λέγοντας «Το 2021, θα φιλοξενήσουμε για 4η φορά τον κορυφαίο πολιτιστικό θεσμό της Ευρώπης, την Πολιτιστική Πρωτεύουσα, στην Ελευσίνα, την γενέτειρα του Αισχύλου, την πόλη που η σύγχρονη ιστορία της είναι συνδεδεμένη με την βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας. Η επιτυχία της Ελευσίνας αποτελεί για μας υπόθεση εθνικής σημασίας». Έκρουσε και εκείνη τον κώδωνα κινδύνου, ως προς αυτό το ζήτημα: “Με ευθύνη της προηγούμενης Κυβέρνησης, τόσο στο επίπεδο λειτουργίας του Φορέα όσο και στο επίπεδο των υποδομών, απέχουμε πολύ από το επιθυμητό. Ο κίνδυνος, το 2021, η πόλη της Ελευσίνας, λόγω έλλειψης βασικών υποδομών, να μην μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τηςδιοργάνωσης είναι ορατός».

«Θα επιδιώξουμε άμεσα συνάντηση με την Υπουργό, έτσι ώστε να δρομολογηθούν οι απαραίτητες ενέργειες, τόσο στα έργα υποδομής όσο και στις διοικητικές δυσλειτουργίες, όπως αυτές περιεγράφηκαν στις προγραμματικές δηλώσεις», δήλωσε τότε ο νεοεκλεγείς Δήμαρχος Ελευσίνας Αργύρης Οικονόμου.

Μόλις πριν τρεις ημέρες (3/10/2019) η διαχείριση σειράς διατηρητέων κτιρίων του ΟΑΕΔ πέρασε για τα επόμενα 99 χρόνια, στον Δήμο Ελευσίνας με σκοπό να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των εκδηλώσεων που θα διοργανωθούν το 2021, οπότε η Ελευσίνα θα είναι, επισήμως, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Η δωρεάν παραχώρηση, η πρόταση για την οποία είχε κατατεθεί τον περασμένο Ιανουάριο, επικυρώθηκε με την υπογραφή ειδικής σύμβασης χρησιδανείου από τους εκπροσώπους της διοίκησης του ΟΑΕΔ και της Δημοτικής Αρχής αντίστοιχα. Ανάμεσα στα κτίρια που παραχωρήθηκαν είναι ένα παλαιό διατηρητέο βιομηχανικό κτίριο (πρώην Ελαιουργική) μετά του περιβάλλοντος χώρου, επί της παραλιακής οδού Κανελλοπούλου, που βρίσκεται στον υπό αποπεράτωση οικισμό εργατικών κατοικιών ΕΛΕΥΣΙΝΑ IV, 40 κατοικίες, δύο παλαιά διατηρητέα βιομηχανικά κτίρια (πρώην ΙΡΙΣ) μετά του περιβάλλοντος χώρου τους και μία παλαιά υψικάμινος, που βρίσκεται στον υπό αποπεράτωση οικισμό εργατικών κατοικιών («ΕΛΕΥΣΙΝΑ V») 40 κατοικιών.

Τον περασμένο Μάρτιο, για πρώτη φορά η πρόεδρος Σοφία Αυγερινού - Κολώνια μαζί με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Δημοτικής Ανώνυμης Εταιρείας Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2021, που ανασυγκροτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2018, συναντήθηκαν με εκπροσώπους του Τύπου. Στόχος ήταν να μας παρουσιάσουν την πορεία του εγχειρήματος και τη στροφή -μέσω συγκεκριμένων ενεργειών- του Δ.Σ. «στον στρατηγικό χαρακτήρα και στην οργανωτική βελτίωση της Εταιρείας, αναγκαία προκειμένου να αντιμετωπιστούν προβλήματα και δυσκολίες που προκύπτουν από τον υβριδικό χαρακτήρα της ως Ανώνυμης Δημοτικής Εταιρείας, όπως μας είπε τότε η πρόεδρος κ. Αυγερινού. Παρά τις αποφάσεις που αφορούσαν τη χορηγική , την επικοινωνιακή πολιτική και τη στρατηγική της εταιρείας, όπως και τη βελτίωση της λειτουργικότητάς της, τα νέα από το μέτωπο των έργων υποδομής δεν ήταν καλά. Συνυπολογίζοντας τότε τις δημοτικές εκλογές, μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι τα χρονοδιαγράμματα που συνόδευαν τις κατασκευές στον φάκελο υποψηφιότητας της Ελευσίνας 2021 ΠΠΕ έχουν τιναχτεί στον αέρα. Τίποτα δεν είχε ξεκινήσει να υλοποιείται. Ο Δήμος Ελευσίνας είχε δεσμευτεί να επενδύσει στις υποδομές 7,5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ πρόσφατα έλαβε ενίσχυση 10 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων με σκοπό τις βελτιώσεις στην πόλη. Ακόμα δεν είχε καν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση των βασικών κτιριακών υποδομών (ΙΡΙΣ 1 & 2 και Ελαιουργική). Μάλιστα καθώς είχε φρενάρει η διαδικασία για την «Ελαιουργική» (υποτίθεται ότι θα είχε ολοκληρωθεί το 2018) «καθώς εμπεριέχει κάποιες δυσκολίες και στην κατεύθυνση αυτή έχει αναζητηθεί plan B» με τη δημοτική αρχή να προσπαθεί να περιέλθει στην ιδιοκτησία της ο χειμερινός κινηματογράφος «Ελευσίς» και ορισμένα από τα κτίρια της «Πυρκάλ». Πάντως τα μέλη του Δ.Σ. και η πρόεδρος των οποίων η θητεία λήγει το 2022- υπογράμμισαν ότι «δεν είναι υπέρ των εφήμερων κατασκευών, καθώς είναι κοστοβόρες και δεν αφήνουν τίποτα στην πόλη».

Μετά από τρεις μήνες έρχεται η Ανακοίνωση Διοικητικού Συμβουλίου ΠΠΕ2021 (6/10/2019), σχετικά με τη Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβούλιο Ελευσίνας που έγινε στις 4/10/2019 με την εικόνα της προετοιμασίας αλλά και την κατάσταση που αφορά τόσο τις εργασίες όσο και τις σχέσεις των στελεχών μεταξύ τους να περιγράφονται με τα μελανότερα χρώματα. Το προεδρείο του Διοικητικού Συμβουλίου της Eleusis2021 στην Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ελευσίνας, ζήτησε την άμεση ανασυγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Eleusis2021 και την επίσης άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων στο επίπεδο των στελεχών της Εταιρίας σε διοικητικό επίπεδο.

Η Πρόεδρος του ΔΣ της Εταιρείας κα Αυγερινού – Κολώνια στην παρέμβασή της μεταξύ άλλων τόνισε:

· Μόλις 14 μήνες πριν από την έναρξη, η Ελευσίνα 2021 ΠΠΕ βρίσκεται σε αποφασιστική καμπή για τη διοργάνωση. Σημασία και απόλυτη προτεραιότητα, σε αυτό το σημείο, έχει αποκλειστικά και μόνο η υλοποίηση των στόχων και του προγράμματος.

· Το ΔΣ είχε επισημάνει με την ανακοίνωση του, που ακολούθησε το second monitoring report του Ιουλίου 2019, πως σε ό,τι αφορά την ωρίμανση του εγχειρήματος, η κατάσταση παρουσιάζεται προβληματική και συγκεκριμένα:

(α) Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, παραμένει υπό διαμόρφωση και εν πασει περιπτώσει ημιτελές. (Εδώ να σημειώσουμε ότι οι σχέσεις του Δ.Σ. και της καλλιτεχνικής διευθύντριας κας Κέλλυς Διαπούλη δεν ήταν ποτέ «θερμές».) Κατά παράβαση των επανειλημμένων οδηγιών, συστάσεων και προσκλήσεων του ΔΣ, δεν έχει παραδοθεί ολοκληρωμένο διαχειριστικό σχέδιο μέχρι το 2022. Βασική έλλειψη αποτελεί το αναλυτικό καλλιτεχνικό πρόγραμμα, η πλήρης ή τουλάχιστον επαρκής αναλυτική του κοστολόγηση.

(β) Η αποτελεσματική διοίκηση και διαχείριση της Εταιρίας, πλήττεται από τις συγκρουσιακές συνθήκες ως προς τη συνεργασία μεταξύ των δύο των κορυφαίων διευθυντικών στελεχών της, την έλλειψη ψυχικής ενότητας και δημιουργικής συστράτευσης στον κοινό σκοπό.

(γ) Η ολοκλήρωση προτάσεων χορηγιών καθυστερεί παρά τις δυνατότητες που ήδη έχουν διαφανεί, γεγονός, που επίσης συνδέεται με τις καθυστερήσεις του καλλιτεχνικού προγράμματος.

(ε) Η πρόοδος των ενεργειών για την κάλυψη των αναγκών για όλους τους αναγκαίους χώρους όλων των εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων και τις υποδομές, παρουσιάζει πολύ μεγάλη και ανησυχητική πλέον καθυστέρηση. Είναι πλέον βέβαιο ότι ο αρχικός σχεδιασμός που κατατέθηκε με το φάκελο υποψηφιότητας δεν είχε εκτιμήσει με επάρκεια δυσκολίες και εμπόδια. Το ΔΣ έχει παρακολουθήσει στενά τα θέματα αυτά και προσπάθησε να διευκολύνει την πρόοδο του θέματος. Εκτιμάται ότι ακόμα υπάρχουν περιθώρια να προχωρήσουν τα έργα αλλά η πολιτεία εδώ θα πρέπει να συμπαρασταθεί συστηματικά στο Δήμου. Ήδη πληροφορούμαστε ότι ήδη αναζητούνται εναλλακτικές λύσεις, όχι πάντα ισοδύναμες. Ο Δήμος έχει επίσης την ευθύνη των δημοσίων χώρων και του κυκλοφοριακού της πόλης. Αντίστοιχα το ΥΠΠΟΑ με τις περιφερειακές υπηρεσίες του θα πρέπει να επιταχύνει τις αποφάσεις που ήδη δρομολογήθηκαν για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου.

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την κορύφωση της διοργάνωσης Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης Ελευσίνα 2021, εκεί όπου έχει τεθεί ένα υψηλό στοίχημα. Οι ευθύνες για την απόδοση στους κατοίκους μιας πόλης που έχει κυριολεκτικά υποφέρει, μιας κληρονομιάς υλικής και άυλης βαραίνει όλους τους προηγούμενους, αλλά είναι και ένα μεγάλο στοίχημα για τη νέα κυβέρνηση που πρέπει να κινηθεί γρήγορα και να δώσει λύσεις. Αν γίνει εφικτό θα είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα που θα μπορέσει να κερδίσει το ΥΠΠΟΑ.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr