Το φαγητό των εκκλησιών (διάκληση) και ο Δεκαπενταύγουστος

Η παράδοση συσχετίζει την αρχή του εθίμου με κάποιο σημαντικό γεγονός, με την ανέγερση του ναού, με κάποιο θαύμα

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Το φαγητό των εκκλησιών (διάκληση) και ο Δεκαπενταύγουστος

«Στην Παναγία Μύκανη ή Παλιοπαναγιά της Βλαχάβας, που γιορτάζει τον Δεκαπενταύγουστο, στον εσπερινό και το πρωί, στη λειτουργία βγαίνει ένα νερό που είναι θαυματουργό. Μόλις σταματήσαμε να κάνουμε τη διάκληση, το φαγητό δηλαδή των εκκλησιών την ημέρα που πανηγυρίζουν, σταμάτησε και το άγιασμα. Μόλις επαναφέραμε το έθιμο, άρχισε πάλι να βγαίνει το αγιονέρι, λένε οι κάτοικοι».

Αυτά επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρώην σχολικός σύμβουλος Γιώργος Παπαβασιλείου, ο οποίος από το 1980, ασχολείται συστηματικά με τη διάκληση, όπου πέρα από τις παιδικές του μνήμες, επισκέφτηκε πολλά χωριά, συνομίλησε με αρκετούς χωρικούς, συγκέντρωσε το απαραίτητο φωτογραφικό υλικό και έκανε χρήση της σχετικής βιβλιογραφίας, πραγματοποιώντας μια ενδιαφέρουσα έρευνα.

Αρκετά διαδεδομένο το συγκεκριμένο έθιμο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι στα χωριά ανατολικά του Κόζιακα και μέχρι τον Πετρόπορο, στα χωριά των Χασίων και στα χωριά δυτικά της Πύλης στον νομό Τρικάλων ιδιαίτερα τον Δεκαπενταύγουστο, όπως σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Οι άνθρωποι πιστεύουν, αναφέρει ότι το έθιμο έχει τις ρίζες στις Αγάπες, στα κοινά συσσίτια των πρώτων Χριστιανών. «Το 'χουμε από αμνημονεύτων χρόνων, από αρχαιοτάτων χρόνων, έθιμο παμπάλαιο, το 'χουμε από την Τουρκοκρατία, πάππο προς πάππο», είναι οι περισσότερες απαντήσεις, που πήρε μέσω σχετικού ερωτηματολογίου που ο ίδιος υπέβαλε.

Δεν εντόπισε πού και πότε πρωτοεμφανίστηκε το έθιμο στον νομό. Όμως, από τη σχετική έρευνα συμπεραίνει ότι ήταν διαδεδομένο στα παραπάνω χωριά.

Δεν έχει σημαντικές μαρτυρίες για τα Βλαχοχώρια και τα ανατολικά χωριά του νομού. Πέρα από τις μαρτυρίες των κατοίκων, χρησιμοποίησε ως κριτήριο την ύπαρξη παλαιών σκευών (καζάνια, μ(ι)σούρες).

Όπως αναφέρει ο Γιώργος Παπαβασιλείου, το έθιμο ικανοποιεί την ανάγκη των κατοίκων να επικοινωνήσουν, να γνωριστούν, να συμφωνήσουν, να χαρούν, να διασκεδάσουν, αφού η αγροτική και ποιμενική ζωή δεν έδινε πολλές ευκαιρίες για κάτι τέτοιο.

Η διάκληση κατόρθωσε να συγκεράσει την αρετή της φιλοξενίας με την ανάγκη της κοινωνικότητας. Στο πανηγύρι κατέφθαναν οι συγγενείς της γύρω περιοχής και από την παραμονή, για να ξενυχτήσουν τον άγιο, για να ανάψουν στη χάρη του ένα κερί, να κάνουν το τάμα τους, να αλλάξουν καμιά κουβέντα, να ξεπονέσουν το σόι τους, να φάνε λίγο κοψίδι, να κάνουν κάποιο προξενιό. Η φιλοξενία ήταν πάνω από κάθε προτεραιότητα. Είχε όμως ως αποτέλεσμα να κλείνει τους φιλοξενούντες στο σπίτι και να χάνουν τη μόνη ευκαιρία για ευρύτερη επικοινωνία και ψυχαγωγία, το πανηγύρι.

Η καθιέρωση της διάκλησης έλυσε το πρόβλημα και της φιλοξενίας και της επικοινωνίας, αφού όλοι ήταν προσκεκλημένοι και φιλοξενούμενοι του εορτάζοντος αγίου, διαπιστώνει ο ίδιος.

Η παράδοση συσχετίζει την αρχή του εθίμου με κάποιο σημαντικό γεγονός, με την ανέγερση του ναού, με κάποιο θαύμα. Έτσι, για να ευχαριστήσουν τον άγιο καθιέρωσαν τη διάκληση. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται διάδοση του εθίμου και προς τα γειτονικά χωριά και προς τους άλλους ναούς του ίδιου χωριού, διευκρινίζει ο κ. Παπαβασιλείου, προσθέτοντας πως χάνει όμως τον παλιό του τύπο και γίνεται μόνο ψυχαγωγική εκδήλωση, στην οποία κάποιες φορές συνδράμει και ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος ή ο δήμος.
Οι εκκλησιαστικές επιτροπές συνηθίζουν με ανακοινώσεις στον τοπικό Τύπο να καλούν τον κόσμο να έρθει στην πανήγυρη των εκκλησιών, δίνοντας πάντοτε έμφαση στο προσφερόμενο πατροπαράδοτο φαγητό.
Τη μεγαλύτερη προτίμηση έχουν οι καλοκαιρινές γιορτές. Και κυρίως στη γιορτή της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο, καταλήγει ο κ. Παπαβασιλείου

ΠΗΓΗ ΑΠΕ

ΦΩΤΟ ΑΠΕ

ΚΑΙ ΓΑΛΛΙΚΕΣ ΚΩΜΩΔΙΕΣ 04 Ιουν 2020 | 08:25

Θερινά σινεμά: Πρεμιέρα με νέες ταινίες και τις επιτυχίες του χειμώνα

"1917", "Joker", "Παράσιτα", "Ευτυχία" και οι νέες ταινίες.

ΕΝΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ 03 Ιουν 2020 | 09:48

Σπάικ Λι: Ταινία με τρεις ίδιες υποθέσεις πνιγμού από αστυνομικούς

Θα σταματήσει να επαναλαμβάνεται η ιστορία; είναι ο υπότιλος της ταινίας.

ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 02 Ιουν 2020 | 13:55
ΠΡΟΤΑΘΗΚΕ ΓΙΑ ΟΚΤΩ ΟΣΚΑΡ 01 Ιουν 2020 | 14:54

Ο Κουέντιν Ταραντίνο επέλεξε την καλύτερη ταινία της τελευταίας δεκαετίας

Όπως είπε χαρακτηριστικά κατατροπώνει όλες τις υπόλοιπες.

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ 01 Ιουν 2020 | 14:34

Τα θερινά σινεμά ανοίγουν (μετα τις βροχές...): Οι νέες ταινίες του Ιουνίου

Αν όλα πάνε καλά, αυτοί είναι οι πρώτοι, νέοι τίτλοι που θα απολαύσουμε με μπίρα και ποπ κορν τον πρώτο μήνα επαναλειτουργίας των κινηματογράφων.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ 31 Μαϊ 2020 | 13:37

Σινέ ... Τατόι: Στις 12 Σεπτεμβρίου θα παρουσιαστεί η ταινία "Οι Απάχηδες των Αθηνών"

Η προβολή θα πραγματοποιηθεί σε ένα από τα τοπία των γυρισμάτων της ταινίας, το πρώην βασιλικό κτήμα.

29 Μαϊ 2020 | 14:26

Ξαναχτύπησε ο Banksy;

Δύο νέα έργα που ευχαριστούν το Εθνικό Σύστημα Υγείας εμφανίστηκαν στο Lymington του Ηνωμένου Βασιλείου

ΕΝΑ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΖΕΥΓΑΡΙ 29 Μαϊ 2020 | 10:16

"Ελισάβετ" και "Φίλιππος" επί σκηνής για να σωθεί το ιστορικό θέατρο Old Vic

Παίζουν στο κενό θέατρο κρατώντας αποστάσεις με διαδικτυακή παρακολούθηση από το κοινό.

ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΣΕ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΜΕΑ 27 Μαϊ 2020 | 13:07
27 Μαϊ 2020 | 09:31
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΧΑΤΖΗΣ ΕΞΗΓΕΙ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΑ 25 Μαϊ 2020 | 16:54
ΤΙ ΕΙΠΕ Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 25 Μαϊ 2020 | 14:53

Μενδώνη: Δεν θέλουμε ένα απολιτιστικό καλοκαίρι - Ανακοινώθηκαν παραστάσεις

"Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός" από τις 18 Ιουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου.