Εμβόλια κορονοϊού: Τι σημαίνει το 95% στην αποτελεσματικότητα - Οι διαφορές των δοκιμών με τον πραγματικό κόσμο

Τι ακριβώς σημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφάνισαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- αποτελεσματικότητα περίπου 95%

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Ο εμβολιασμός όσων το δυνατό περισσότερων ανθρώπων κατά του κορονοϊού είναι ζωτικός, προκειμένου να μπει ένα "φρένο" στην πανδημία. Όμως, για να γίνει αυτό, πολλοί επιστήμονες θεωρούν αναγκαία τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια εκ των προτέρων σχετικά με τα εμβόλια, ώστε να μη δημιουργηθεί εκ των υστέρων "θόρυβος" που θα ενισχύσει τις αντιεμβολιαστικές απόψεις.

Εν προκειμένω, ένα από τα πράγματα που χρειάζεται περισσότερη διευκρίνιση, είναι τι ακριβώς σημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφάνισαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- αποτελεσματικότητα περίπου 95% (ενώ και το ρωσικό "Σπούτνικ-5" πάνω από 90%) και κατά πόσο αυτό σημαίνει ότι σχεδόν όλοι όσοι κάνουν αυτά τα εμβόλια θα είναι "άτρωτοι" από τον κορονοϊό.

"Πρόκειται για εμβόλια που αλλάζουν τους όρους του παιγνιδιού. Όλοι περιμέναμε αποτελεσματικότητα 50% έως 70%", δήλωσε στους "New York Times" (ΝΥΤ) ο ερευνητής εμβολίων δρ Γκρέγκορι Πόλαντ της αμερικανικής Κλινικής Mayo.

Όπως, όμως, διευκρινίζει ο επιστημονικός συντάκτης των ΝΥΤ, βιολόγος και συγγραφέας Καρλ Ζίμερ, η αποτελεσματικότητα 95% στις δοκιμές δεν σημαίνει ότι θα είναι ίδια και στην πράξη μετά τους μαζικούς εμβολιασμούς. Η αποτελεσματικότητα στις δοκιμές είναι ένας στατιστικός δείκτης που προκύπτει με συγκεκριμένους μαθηματικούς υπολογισμούς.

Η φαρμακευτική εταιρεία εμβολιάζει μερικούς ανθρώπους, ενώ σε άλλους δίνει εικονικό εμβόλιο (πλασίμπο), χωρίς κανείς συμμετέχων να ξέρει αν έχει όντως εμβολιαστεί ή όχι ("τυφλή" δοκιμή). Στη συνέχεια οι εμβολιασμένοι και οι ψευδο-εμβολιασμένοι κάνουν κανονικά τη ζωή τους και η εταιρεία παρακολουθεί πόσοι θα εμφανίσουν συμπτώματα covid-19 και θα διαγνωστούν θετικοί στον κορονοϊό (170 άτομα στην περίπτωση των Pfizer/BioNTech).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μετά υπολογίζεται ποιο ποσοστό των αρρώστων είχαν εμβολιαστεί και ποιο όχι, καθώς και η σχετική διαφορά ανάμεσα στα δύο ποσοστά. Στην περίπτωση και των δύο εμβολίων η μεγάλη πλειονότητα όσων αρρώστησαν, δεν είχαν εμβολιαστεί. Η διαφορά αυτή, που εκφράζεται ως ποσοστό (π.χ. 95%), δείχνει την αποτελεσματικότητα (efficacy) και αποτελεί πειστική ένδειξη ότι το εμβόλιο "δουλεύει" καλά.

Όμως, όπως έχει δείξει η εμπειρία με προηγούμενα εμβόλια, η αποτελεσματικότητα των δοκιμών είναι διαφορετική από την αποτελεσματικότητα ενός εμβολίου στον πραγματικό κόσμο (effectiveness) και είναι σημαντικό, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα δύο αυτά είδη αποτελεσματικότητας να μη συγχέονται. Το ποσοστό 95% δεν αντιπροσωπεύει την πραγματική πιθανότητα να μολυνθεί κάποιος από τον κορονοϊό, ούτε ισοδυναμεί στην πράξη -όπως κακώς πολλοί νομίζουν- με το ότι οι 95 στους 100 άνθρωποι που θα εμβολιαστούν, σίγουρα δεν θα μολυνθούν ή δεν θα αρρωστήσουν.

"Η αποτελεσματικότητα (effectiveness) δείχνει πόσο καλά δουλεύει το εμβόλιο έξω στον πραγματικό κόσμο", σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή επιδημιολογίας Ναόρ Μπαρ-Ζέεβ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς της Βαλτιμόρης.

Ίσως η αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά του κορονοϊού στις δοκιμές (efficacy) αποδειχθεί εξίσου εντυπωσιακή στην πράξη (effectiveness), αλλά με βάση την προηγούμενη εμπειρία εμβολιασμών, θα είναι μάλλον κάπως μικρότερη- άγνωστο πόσο. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο ότι οι λίγες χιλιάδες άνθρωποι που συμμετέχουν στις κλινικές δοκιμές, δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού. Για παράδειγμα, "εκεί έξω" υπάρχουν άνθρωποι με ποικίλα χρόνια προβλήματα υγείας που μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα του εμβολίου.

Οι άγνωστοι ασυμπτωματικοί που εμβολιάστηκαν

ΕΜΒΟΛΙΟ

Από την άλλη, οι δοκιμές στα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna, όπως και σε άλλα, σχεδιάστηκαν για να δείξουν κατά πόσο προστατεύουν τους ανθρώπους από το να αρρωστήσουν με covid-19.

Αν κάποιος εθελοντής στη δοκιμή εμφάνιζε πυρετό ή βήχα, έκανε τεστ για κορονοϊό. Όμως, οι δοκιμές δεν "έπιασαν" όσους μολύνθηκαν από τον κορονοϊό, αλλά χωρίς συμπτώματα. Συνεπώς είναι πιθανό ότι ορισμένοι άνθρωποι που εμβολιάστηκαν στις δοκιμές, μολύνθηκαν αλλά χωρίς να το καταλάβουν ούτε οι ίδιοι ούτε οι φαρμακευτικές (οι οποίες δεν έχουν τρόπο να ξέρουν, αφού δεν έκαναν μετά τον εμβολιασμό τεστ κορονοϊού σε όλους όσοι συμμετείχαν στις δοκιμές, αλλά μόνο σε όσους στην πορεία εκδήλωσαν συμπτώματα).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εφόσον υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις εμβολιασθέντων ασυμπτωματικών φορέων του κορονοϊού, αυτοί μπορούν να συνεχίσουν να μεταδίδουν τον ιό, καθώς είναι γνωστό ότι και οι ασυμπτωματικοί είναι μεταδοτικοί, έστω κι αν -σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις- έχουν μικρότερο ιικό φορτίο. Αν μάλιστα κάποιος έχει κάνει το εμβόλιο και απερίσκεπτα νομίζει ότι πλέον αποκλείεται να αρρωστήσει ή ούτε καν να μολυνθεί από τον κορονοϊό, τότε θα χαλαρώσει τα μέτρα πρόληψης, π.χ. μη φορώντας πια μάσκα ή μη κρατώντας τις αποστάσεις από τους άλλους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε να υπάρξει η παράδοξη κατάσταση, τα πράγματα να γίνουν χειρότερα", παρά τον εμβολιασμό, προειδοποιεί ο δρ Μπαρ-Ζέεβ.

Ένας άλλος κρίσιμος παράγοντας που θα καθορίσει την πραγματική αποτελεσματικότητα (effectiveness) του εμβολίου, θα είναι ποιο ποσοστό του πληθυσμού θα το κάνει. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ακόμη κι ένα εμβόλιο με καταπληκτική αποτελεσματικότητα στις δοκιμές (efficacy) μπορεί να κάνει μικρή ουσιαστική διαφορά στον κόσμο, αν λίγοι μόνο άνθρωποι εμβολιαστούν.

"Τα εμβόλια δεν σώζουν ζωές. Τα προγράμματα εμβολιασμού σώζουν", τονίζει ο καθηγητής Ντέιβιντ Πάλτιελ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Γιέηλ. Ο ίδιος ήταν επικεφαλής πρόσφατης μελέτης μοντελοποίησης, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Health Affairs" και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τη μείωση των κρουσμάτων, των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων από covid-19, η έκταση του εμβολιαστικού προγράμματος έχει την ίδια επίπτωση με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου στις δοκιμές.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ 27 Νοε 2021 | 18:33

Μετάλλαξη Όμικρον: Συναγερμός στο ''Ελ. Βενιζέλος'' - Σε καραντίνα πέντε Έλληνες από τη Νότια Αφρική και τη Ζιμπάμπουε

Δεν έχει βρεθεί κανείς από τους πέντε ταξιώτες θετικοί στον ιό - Μπήκαν σε καραντίνα σε ξενοδοχείο στο Π. Φάληρο

Ο ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΧΩΡΙΣΜΟΥ 27 Νοε 2021 | 18:13

Χάρης Ρώμας: Χώρισε μετά από δέκα χρόνια σχέσης γιατί... διαφωνούσαν για το εμβόλιο

Ο Χάρης Ρώμας παραδέχτηκε ότι χώρισε με την επί δέκα χρόνια σχέση του γιατί δεν ήθελε να εμβολιαστεί - "Είχαμε μιλήσει και για γάμο"

Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ 27 Νοε 2021 | 17:48

Κορονοϊός: Στο "κόκκινο" Αττική και Θεσσαλονίκη, με 1.624 και 1.019 κρούσματα αντίστοιχα

Σε υψηλά επίπεδα η διασπορά του κορονοϊού σε Αττική και Θεσσαλονίκη - Ποιες περιοχές έχουν τριψήφιο αριθμό κρουσμάτων

Η ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΟΔΥ 27 Νοε 2021 | 17:24

Κορονοϊός: 82 θάνατοι σήμερα, 5.870 νέα κρούσματα - "Άλμα" στους διασωληνωμένους με 641

Σε υψηλά επίπεδα ο αριθμός των θανάτων και των κρουσμάτων κορονοϊού στη χώρα - Ανησυχητική αύξηση των διασωληνωμένων

ΣΕ ΣΥΝΕΓΕΡΜΟ ΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 27 Νοε 2021 | 17:14

Μετάλλαξη Όμικρον: Εντοπίστηκαν δύο κρούσματα και στη Βρετανία

Οι δύο ασθενείς και συγγενικά τους πρόσωπα υποβάλλονται σε διαγνωστικά τεστ και βρίσκονται σε καθεστώς καραντίνας.

ΕΝΘΑΡΡΥΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 27 Νοε 2021 | 17:12

Μετάλλαξη Όμικρον: Αυτά είναι τα συμπτώματα που προκαλεί - Εξαιρετικά μεταδοτική, αλλά ήπια ασθένεια

Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι η μετάλλαξη Όμικρον προκαλεί ήπια ασθένεια - Τι αναφέρει σε ανάρτησή του ο Ηλίας Μόσιαλος

27 Νοε 2021 | 17:00

Τραγωδία στη Λάρισα: Ο κορονοϊός πρόλαβε μια 56χρονη φιλόλογο - Έχασε τη μάχη με τον ιό λίγες ημέρες μετά τον εμβολιασμό

Τελευταίο θύμα της πανδημίας, μια 56χρονη φιλόλογος στη Λάρισα - Προσβλήθηκε από τον ιό δύο μέρες αφότου έκανε την πρώτη δόση του εμβολίου

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ 27 Νοε 2021 | 16:43

Μετάλλαξη Όμικρον: Κανένα κρούσμα της παραλλαγής στην Ελλάδα σε 40.000 δείγματα

Μέχρι στιγμής στην Ελλάδα έχουν επανελέγχθει 40.000 παλιά δείγματα και ήταν όλα αρνητικά στη μετάλλαξη Όμικρον.

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΙΙΚΟΥ ΦΟΡΤΙΟΥ 27 Νοε 2021 | 16:31

Θεσσαλονίκη: Ρεκόρ διασποράς του κορονοϊού καταγράφεται στα αστικά λύματα [πίνακες]

Το υψηλότερο ποσοστό ιικού φορτίου και επίπεδο διασποράς του SARS-CoV-2 καταγράφηκε την Πέμπτη 25/11 στη Θεσσαλονίκη

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ ΟΜΙΚΡΟΝ 27 Νοε 2021 | 16:09

Α. Βατόπουλος για νέο Lockdown: "Ποτέ μη λες ποτέ"

Ανοικτό άφησε το ενδεχόμενο ενός νέου γενικού lockdown ο καθηγητής Μικροβιολογίας, Αλκιβιάδης Βατόπουλος.

ΘΛΙΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟ 27 Νοε 2021 | 15:56

"Έφυγε" από κορονοϊό ανεμβολίαστος ιερέας στην Πάτρα - Στο νοσοκομείο με τον ιό ο γιος και η νύφη του

Ακόμα ένας ιερέας, ο οποίος σύμφωνα με πληροφορίες δεν είχε κάνει το εμβόλιο για τον κορονοϊό "έχασε" τη μάχη με το θάνατο, λόγω του θανατηφόρου ιού.

10ΗΜΕΡΗ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ 27 Νοε 2021 | 14:52

Μετάλλαξη Όμικρον: Σε "καραντίνα" όσοι έρχονται από εννέα χώρες της Αφρικής - Τι ισχύει για τις πτήσεις με ανταπόκριση

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) ανακοίνωσε το Σάββατο στο επιβατικό κοινό την έκτακτη αεροπορική οδηγία πτήσεων εξωτερικού για ταξιδιώτες προερχόμενους από χώρες της Ν. Αφρική

ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΕΝΟΙ 27 Νοε 2021 | 13:27

Οικογενειακή τραγωδία στο Βόλο: Ζευγάρι πέθανε από κορονοϊό με διαφορά τεσσάρων ημερών

Την τελευταία της πνοή άφησε 79χρονη στον Βόλο, τέσσερις μέρες μετά τον σύζυγό της - Ήταν εμβολιασμένοι και τηρούσαν τα μέτρα