Εμβόλια κορονοϊού: Τι σημαίνει το 95% στην αποτελεσματικότητα - Οι διαφορές των δοκιμών με τον πραγματικό κόσμο

Τι ακριβώς σημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφάνισαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- αποτελεσματικότητα περίπου 95%

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Ο εμβολιασμός όσων το δυνατό περισσότερων ανθρώπων κατά του κορονοϊού είναι ζωτικός, προκειμένου να μπει ένα "φρένο" στην πανδημία. Όμως, για να γίνει αυτό, πολλοί επιστήμονες θεωρούν αναγκαία τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια εκ των προτέρων σχετικά με τα εμβόλια, ώστε να μη δημιουργηθεί εκ των υστέρων "θόρυβος" που θα ενισχύσει τις αντιεμβολιαστικές απόψεις.

Εν προκειμένω, ένα από τα πράγματα που χρειάζεται περισσότερη διευκρίνιση, είναι τι ακριβώς σημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφάνισαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- αποτελεσματικότητα περίπου 95% (ενώ και το ρωσικό "Σπούτνικ-5" πάνω από 90%) και κατά πόσο αυτό σημαίνει ότι σχεδόν όλοι όσοι κάνουν αυτά τα εμβόλια θα είναι "άτρωτοι" από τον κορονοϊό.

"Πρόκειται για εμβόλια που αλλάζουν τους όρους του παιγνιδιού. Όλοι περιμέναμε αποτελεσματικότητα 50% έως 70%", δήλωσε στους "New York Times" (ΝΥΤ) ο ερευνητής εμβολίων δρ Γκρέγκορι Πόλαντ της αμερικανικής Κλινικής Mayo.

Όπως, όμως, διευκρινίζει ο επιστημονικός συντάκτης των ΝΥΤ, βιολόγος και συγγραφέας Καρλ Ζίμερ, η αποτελεσματικότητα 95% στις δοκιμές δεν σημαίνει ότι θα είναι ίδια και στην πράξη μετά τους μαζικούς εμβολιασμούς. Η αποτελεσματικότητα στις δοκιμές είναι ένας στατιστικός δείκτης που προκύπτει με συγκεκριμένους μαθηματικούς υπολογισμούς.

Η φαρμακευτική εταιρεία εμβολιάζει μερικούς ανθρώπους, ενώ σε άλλους δίνει εικονικό εμβόλιο (πλασίμπο), χωρίς κανείς συμμετέχων να ξέρει αν έχει όντως εμβολιαστεί ή όχι ("τυφλή" δοκιμή). Στη συνέχεια οι εμβολιασμένοι και οι ψευδο-εμβολιασμένοι κάνουν κανονικά τη ζωή τους και η εταιρεία παρακολουθεί πόσοι θα εμφανίσουν συμπτώματα covid-19 και θα διαγνωστούν θετικοί στον κορονοϊό (170 άτομα στην περίπτωση των Pfizer/BioNTech).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μετά υπολογίζεται ποιο ποσοστό των αρρώστων είχαν εμβολιαστεί και ποιο όχι, καθώς και η σχετική διαφορά ανάμεσα στα δύο ποσοστά. Στην περίπτωση και των δύο εμβολίων η μεγάλη πλειονότητα όσων αρρώστησαν, δεν είχαν εμβολιαστεί. Η διαφορά αυτή, που εκφράζεται ως ποσοστό (π.χ. 95%), δείχνει την αποτελεσματικότητα (efficacy) και αποτελεί πειστική ένδειξη ότι το εμβόλιο "δουλεύει" καλά.

Όμως, όπως έχει δείξει η εμπειρία με προηγούμενα εμβόλια, η αποτελεσματικότητα των δοκιμών είναι διαφορετική από την αποτελεσματικότητα ενός εμβολίου στον πραγματικό κόσμο (effectiveness) και είναι σημαντικό, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα δύο αυτά είδη αποτελεσματικότητας να μη συγχέονται. Το ποσοστό 95% δεν αντιπροσωπεύει την πραγματική πιθανότητα να μολυνθεί κάποιος από τον κορονοϊό, ούτε ισοδυναμεί στην πράξη -όπως κακώς πολλοί νομίζουν- με το ότι οι 95 στους 100 άνθρωποι που θα εμβολιαστούν, σίγουρα δεν θα μολυνθούν ή δεν θα αρρωστήσουν.

"Η αποτελεσματικότητα (effectiveness) δείχνει πόσο καλά δουλεύει το εμβόλιο έξω στον πραγματικό κόσμο", σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή επιδημιολογίας Ναόρ Μπαρ-Ζέεβ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς της Βαλτιμόρης.

Ίσως η αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά του κορονοϊού στις δοκιμές (efficacy) αποδειχθεί εξίσου εντυπωσιακή στην πράξη (effectiveness), αλλά με βάση την προηγούμενη εμπειρία εμβολιασμών, θα είναι μάλλον κάπως μικρότερη- άγνωστο πόσο. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο ότι οι λίγες χιλιάδες άνθρωποι που συμμετέχουν στις κλινικές δοκιμές, δεν αποτελούν αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού. Για παράδειγμα, "εκεί έξω" υπάρχουν άνθρωποι με ποικίλα χρόνια προβλήματα υγείας που μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα του εμβολίου.

Οι άγνωστοι ασυμπτωματικοί που εμβολιάστηκαν

ΕΜΒΟΛΙΟ

Από την άλλη, οι δοκιμές στα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna, όπως και σε άλλα, σχεδιάστηκαν για να δείξουν κατά πόσο προστατεύουν τους ανθρώπους από το να αρρωστήσουν με covid-19.

Αν κάποιος εθελοντής στη δοκιμή εμφάνιζε πυρετό ή βήχα, έκανε τεστ για κορονοϊό. Όμως, οι δοκιμές δεν "έπιασαν" όσους μολύνθηκαν από τον κορονοϊό, αλλά χωρίς συμπτώματα. Συνεπώς είναι πιθανό ότι ορισμένοι άνθρωποι που εμβολιάστηκαν στις δοκιμές, μολύνθηκαν αλλά χωρίς να το καταλάβουν ούτε οι ίδιοι ούτε οι φαρμακευτικές (οι οποίες δεν έχουν τρόπο να ξέρουν, αφού δεν έκαναν μετά τον εμβολιασμό τεστ κορονοϊού σε όλους όσοι συμμετείχαν στις δοκιμές, αλλά μόνο σε όσους στην πορεία εκδήλωσαν συμπτώματα).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εφόσον υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις εμβολιασθέντων ασυμπτωματικών φορέων του κορονοϊού, αυτοί μπορούν να συνεχίσουν να μεταδίδουν τον ιό, καθώς είναι γνωστό ότι και οι ασυμπτωματικοί είναι μεταδοτικοί, έστω κι αν -σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις- έχουν μικρότερο ιικό φορτίο. Αν μάλιστα κάποιος έχει κάνει το εμβόλιο και απερίσκεπτα νομίζει ότι πλέον αποκλείεται να αρρωστήσει ή ούτε καν να μολυνθεί από τον κορονοϊό, τότε θα χαλαρώσει τα μέτρα πρόληψης, π.χ. μη φορώντας πια μάσκα ή μη κρατώντας τις αποστάσεις από τους άλλους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Σε αυτή την περίπτωση, θα μπορούσε να υπάρξει η παράδοξη κατάσταση, τα πράγματα να γίνουν χειρότερα", παρά τον εμβολιασμό, προειδοποιεί ο δρ Μπαρ-Ζέεβ.

Ένας άλλος κρίσιμος παράγοντας που θα καθορίσει την πραγματική αποτελεσματικότητα (effectiveness) του εμβολίου, θα είναι ποιο ποσοστό του πληθυσμού θα το κάνει. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ακόμη κι ένα εμβόλιο με καταπληκτική αποτελεσματικότητα στις δοκιμές (efficacy) μπορεί να κάνει μικρή ουσιαστική διαφορά στον κόσμο, αν λίγοι μόνο άνθρωποι εμβολιαστούν.

"Τα εμβόλια δεν σώζουν ζωές. Τα προγράμματα εμβολιασμού σώζουν", τονίζει ο καθηγητής Ντέιβιντ Πάλτιελ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Γιέηλ. Ο ίδιος ήταν επικεφαλής πρόσφατης μελέτης μοντελοποίησης, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Health Affairs" και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τη μείωση των κρουσμάτων, των εισαγωγών στα νοσοκομεία και των θανάτων από covid-19, η έκταση του εμβολιαστικού προγράμματος έχει την ίδια επίπτωση με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου στις δοκιμές.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΑΝΤΩΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 25 Νοε 2020 | 09:52

Θετικός στον κορονοϊό ο Γ.Γ. του υπουργείου Εθνικής Αμυνας - Νοσηλεύεται στο 424 ΓΣΝΕ

Θετικός στον κορονοϊό βρέθηκε ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, Αντώνης Οικονόμου.

ΟΣΑ ΕΙΠΕ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 25 Νοε 2020 | 09:35

Γεωργιάδης: Τα καταστήματα θα ανοίξουν κλιμακωτά - Πρώτα τα μικρότερα, μετά τα μεγαλύτερα με αυστηρούς κανόνες

"Κλιμακωτά θα γίνει το άνοιγμα των καταστημάτων -από τα μικρότερα προς τα μεγαλύτερα- όταν ανακοινωθεί η σταδιακή άρση του lockdown", είπε ο κ. Γεωργιάδης.

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ" 25 Νοε 2020 | 09:15

Καταγγελία νοσηλευτών στη Θεσσαλονίκη: Πλένουμε τις στολές μας στο σπίτι μας, τις αγοράζουμε μόνοι μας

Οι νοσηλευτές στη Θεσσαλονίκη καταγγέλουν ότι το πρωτόκολλο προβλέπει ότι οι στολές πλένονται εντός του νοσοκομείου.

ΤΗΝ ΕΧΟΥΝ ΜΙΚΡΟΙ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΙ 25 Νοε 2020 | 09:10

Κορονοϊός : Η "έξυπνη" εφαρμογή που εντοπίζει τους φορείς – Τι λένε ο Γιώργος Καπογιάννης και η Ελένη Οικονόμου που ζουν στην Κίνα

Όπως εξήγησαν οι Γιώργος Καπογιάννης, καθηγητής πανεπιστημίου Νότιγχαμ στο Νίνγκμπο της ανατολικής Κίνας, και Ελένη Οικονόμου, επίσης καθηγήτρια πανεπιστημίου, η εν λόγω εφαρμογή έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα χρηστική.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΙΝΑΠ 25 Νοε 2020 | 09:00

Παγώνη: Στις γιορτές να ανοίξει η αγορά και μετά τα Χριστούγεννα τα σχολεία

"Υπάρχει μία αχτίδα ελπίδας, αλλά είναι ακόμα μακριά", δήλωσε η κ. Παγώνη, αναφορικά με την εξέλιξη της πανδημίας του κορονοϊού στη χώρα.

ΠΡΥΤΑΝΗΣ ΕΚΠΑ 25 Νοε 2020 | 08:47

Δημόπουλος: Οι μετρήσεις στα λύματα δείχνουν μείωση ιικού φορτίου σε Αθήνα - Θεσσαλονίκη

Ο κ. Δημόπουλος αναφέρθηκε στην πορεία του κορονοϊού, τονίζοντας κάποια πρώτα θετικά μηνύματα από τις μετρήσεις στα λύματα σε Αττική, Θεσσαλονίκη.

ΠΕΝΤΕ ΑΤΟΜΑ 25 Νοε 2020 | 08:32

Έκαναν κορονο-πάρτι γενεθλίων στο Πήλιο και ανέβαζαν φωτογραφίες στα social media

Οργάνωσαν πάρτι γενεθλίων στο Πήλιο και μάλιστα ανήρτησαν φωτογραφίες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης,

"ΔΕΝ ΠΕΦΤΟΥΝ ΣΤΟ ΡΥΘΜΟ ΠΟΥ ΘΕΛΑΜΕ" 25 Νοε 2020 | 08:30

Βατόπουλος: Υπήρχαν παντού κρούσματα από το καλοκαίρι και το γνωρίζαμε

Η εικόνα που βλέπουμε σήμερα θα παραμείνει για τις επόμενες μέρες, σε ό,τι αφορά διασωληνώσεις και νεκρούς από τον κορονοϊό, όπως είπε ο κ. Βατόπουλος.

21 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΣΤΑ ΤΡΙΚΑΛΑ 25 Νοε 2020 | 08:20

Τρίκαλα: Φόβοι για μεγάλη διασπορά στους οικισμούς των Ρομά - Νεκρός 32χρονος

Συναγερμός στον ΕΟΔΥ γαι τους Ρομά. Αρχίζουν επειγόντως οι έλεγχοι στα Τρίκαλα. Έκκληση για γιατρούς.

"ΝΑ ΜΗΝ ΤΑ ΘΕΩΡΗΣΟΥΜΕ ΟΛΑ ΚΑΛΑ ΟΠΩΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ" 25 Νοε 2020 | 08:15

Παναγιωτόπουλος: Πρόωρη η συζήτηση για άρση μέτρων στις 7 Δεκεμβρίου - Αλλιώτικα τα φετινά Χριστούγεννα

Για παράταση του lockdown, λόγω της εξέλιξης της πανδημίας του κορονοϊού, έκανε λόγο ο επιδημιολόγος, Τάκης Παναγιωτόπουλος.

ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΓΙΑ 14 ΗΜΕΡΕΣ 25 Νοε 2020 | 08:12

Συγκλονίζει 40χρονη που νόσησε από κορονοϊό: Είναι σαν να έχεις βόμβα στα χέρια - Εφτασα λίγο πριν τη διασωλήνωση

Την περιπέτεια που έζησε για 27 ολόκληρες ημέρες με τον κορονοϊό, διηγήθηκε μία 40χρονη γυναίκα.

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ 25 Νοε 2020 | 08:07

Γερμανία: 18.633 κρούσματα κορονοϊού, 410 θάνατοι σε 24 ώρες

Ο απολογισμός των θυμάτων της πανδημίας του κορονοϊού να φθάνει τους 14.771 νεκρούς στη Γερμανία.

ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΜΟΛΥΝΣΕΙΣ 25 Νοε 2020 | 08:06

Κορονοϊός: Ρεκόρ 4 εκατομμυρίων κρουσμάτων και 67.000 θανάτων παγκοσμίως σε μια εβδομάδα

Πάνω από 67.000 άνθρωποι υπέκυψαν εξαιτίας της COVID-19, σύμφωνα με τον οργανισμό, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ.