Περισσότερο από το 12% των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως σχετίζεται με ιούς, βακτήρια και άλλους λοιμογόνους παράγοντες.
Οι συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί προσβάλλουν διάφορα όργανα και περιοχές του σώματος, όπως το στομάχι, το ήπαρ, τα γεννητικά όργανα, τη μύτη και τον φάρυγγα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι λοιμώξεις που προκαλούν επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και οδηγούν σε αλλαγές στα κύτταρα, οι οποίες μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη καρκίνου.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι πολλές από αυτές τις λοιμώξεις μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό ή να αντιμετωπιστούν με κατάλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
"Διαθέτουμε συγκεκριμένους και αποτελεσματικούς τρόπους παρέμβασης", δήλωσε στην εφημερίδα The Washington Post ο Gary Clifford, επιδημιολόγος με ειδίκευση στον καρκίνο και ένας από τους συγγραφείς της έρευνας. "Έχουμε ήδη στη διάθεσή μας πολλά μέσα για την αντιμετώπιση αυτών των ιών".
Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori)
Το Helicobacter pylori (H. pylori) είναι ένα βακτήριο που εγκαθίσταται στον βλεννογόνο του στομάχου και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του στομάχου.
Η μετάδοσή του γίνεται κυρίως από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω επαφής με εμετό ή κόπρανα μολυσμένου ατόμου. Η μετάδοση μπορεί επίσης να σχετίζεται με μολυσμένα τρόφιμα ή νερό, ενώ ενδέχεται να συμβάλει και η κοινή χρήση σκευών, ανάλογα με τις συνθήκες υγιεινής.
Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, η κατανάλωση ασφαλούς πόσιμου νερού και το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, πριν από το φαγητό και μετά τη χρήση της τουαλέτας, συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου μόλυνσης. Προς το παρόν, δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για την πρόληψη της λοίμωξης από το συγκεκριμένο βακτήριο.
Ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV)
Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) μεταδίδεται κυρίως μέσω της άμεσης επαφής του δέρματος και των βλεννογόνων, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής επαφής. Ένα άτομο μπορεί να έχει μολυνθεί χωρίς να το γνωρίζει και, επομένως, να μεταδώσει τον ιό στον ή στη σύντροφό του.
Ορισμένοι τύποι του HPV συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, του αιδοίου, του κόλπου, του πέους και του πρωκτού, καθώς και με καρκίνους στο πίσω μέρος του στόματος και του φάρυγγα. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχει εμβόλιο που προστατεύει από εννέα τύπους του ιού.
"Τα εμβόλια κατά του HPV μπορούν να προλάβουν περισσότερο από το 90% των καρκίνων που σχετίζονται με τον ιό, όταν χορηγούνται στις συνιστώμενες ηλικίες", αναφέρει η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία.
Ηπατίτιδα Β
Η ηπατίτιδα Β είναι μια ιογενής λοίμωξη που προσβάλλει το ήπαρ. Όταν εξελίσσεται σε χρόνια λοίμωξη, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.
Η αντιμετώπισή της εξαρτάται από το αν πρόκειται για οξεία ή χρόνια λοίμωξη. Στην περίπτωση της χρόνιας ηπατίτιδας Β, ορισμένοι ασθενείς χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή και τακτική ιατρική παρακολούθηση. Η μεταμόσχευση ήπατος μπορεί να απαιτηθεί σε περιπτώσεις σοβαρής ηπατικής ανεπάρκειας, αλλά δεν αποτελεί τη συνήθη θεραπεία της λοίμωξης.
Εκτιμάται ότι περίπου δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έχουν μολυνθεί από τον ιό της ηπατίτιδας Β κάποια στιγμή στη ζωή τους, ενώ περίπου 250 εκατομμύρια ζουν με χρόνια λοίμωξη.
Η λοίμωξη μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό.
Ιός Epstein-Barr
Ο ιός Epstein-Barr είναι ένας ιδιαίτερα διαδεδομένος ιός που ανήκει στην οικογένεια των ερπητοϊών. Συνδέεται με την εμφάνιση ορισμένων μορφών καρκίνου, μεταξύ των οποίων και καρκίνων που προσβάλλουν τη μύτη και τον φάρυγγα.
Μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου, για παράδειγμα με το φιλί ή με την κοινή χρήση αντικειμένων που έρχονται σε επαφή με το στόμα. Η μετάδοση μπορεί επίσης να γίνει μέσω άλλων σωματικών υγρών, αν και το σάλιο αποτελεί την κύρια οδό μετάδοσης.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την πρόληψη της λοίμωξης από τον Epstein–Barr, ωστόσο οι επιστήμονες εργάζονται προς αυτή την κατεύθυνση. Ερευνητές στον τομέα του καρκίνου στο Σιάτλ έχουν αναπτύξει ένα αντίσωμα που μπορεί να εμποδίσει τη μόλυνση σε πειραματόζωα, συγκεκριμένα σε ποντίκια.
Καθώς δεν υπάρχει ακόμη διαθέσιμο εμβόλιο, η αποφυγή της κοινής χρήσης αντικειμένων που έρχονται σε επαφή με το σάλιο, όπως οι οδοντόβουρτσες και τα ποτήρια, αποτελεί ένα από τα μέτρα προφύλαξης.
Το τακτικό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή της κοινής χρήσης προσωπικών αντικειμένων συμβάλλουν επίσης στην τήρηση καλών κανόνων υγιεινής. Ωστόσο, επειδή ο ιός είναι εξαιρετικά διαδεδομένος, η πλήρης αποφυγή της έκθεσης δεν είναι πάντοτε εφικτή.
Ηπατίτιδα C
Η ηπατίτιδα C αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες καρκίνου του ήπατος, καθώς η χρόνια λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή, ηπατική βλάβη και κίρρωση, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Σε αντίθεση με την ηπατίτιδα Β, δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο για την πρόληψη της ηπατίτιδας C, παρά τις πολυετείς προσπάθειες των ερευνητών, σύμφωνα με την Mayo Clinic.
Υπάρχουν, ωστόσο, αποτελεσματικές αντιιικές θεραπείες σε μορφή δισκίων, οι οποίες μπορούν να εξαλείψουν τον ιό από τον οργανισμό στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών που τις λαμβάνουν. Παρά τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, η πρόληψη της μόλυνσης παραμένει ιδιαίτερα σημαντική.