Εκτός από την εμφάνιση και τη διατήρηση μιας νεανικής όψης, η καλή κατάσταση του δέρματος συνδέεται και με τη γενικότερη υγεία του οργανισμού.
Ως φυσικός φραγμός ανάμεσα στο σώμα μας και το εξωτερικό περιβάλλον, το δέρμα εκτίθεται καθημερινά σε πολλούς επιβαρυντικούς παράγοντες. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το όζον και οι κλιματικές αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία γήρανσής του, επισημαίνει ο Jean Krutmann, καθηγητής Δερματολογίας στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Ιατρικής Leibniz, σύμφωνα με το BBC.
"Για δεκαετίες πιστεύαμε ότι η υπεριώδης ακτινοβολία ήταν ο σημαντικότερος περιβαλλοντικός παράγοντας που προκαλεί γήρανση του δέρματος. Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει απόλυτα", αναφέρει.
Ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται, αλλά μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της υγείας του δέρματος, είναι η διατροφή. Από τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά μέχρι τα ωφέλιμα λιπαρά και τα ζυμωμένα προϊόντα που υποστηρίζουν την εντερική μικροχλωρίδα, οι διατροφικές μας επιλογές μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο.
Φρούτα και λαχανικά
Πλήθος επιστημονικών μελετών υποστηρίζει ότι μια διατροφή πλούσια σε φυτικές τροφές συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του δέρματος.
Ιδιαίτερα ωφέλιμη είναι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών διαφορετικών χρωμάτων, καθώς περιέχουν αντιοξειδωτικές ουσίες που βοηθούν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες και τις βλάβες που προκαλούνται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση και η ηλιακή ακτινοβολία. Τα καρότα, οι πιπεριές και οι ντομάτες αποτελούν καλές πηγές καροτενοειδών, όπως η β-καροτίνη, το λυκοπένιο και η λουτεΐνη.
Σύμφωνα με τον Volker Böhm, καθηγητή Χημείας Τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Friedrich Schiller της Ιένας, τα καροτενοειδή μπορούν να αποθηκεύονται στους λιπώδεις ιστούς του οργανισμού και να συμβάλλουν στην προστασία του δέρματος από τις επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας, αναφέρεται στο δημοσίευμα του BBC.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η διατροφή μπορεί να αντικαταστήσει το αντηλιακό. Η καθημερινή χρήση αντηλιακού παραμένει απαραίτητη για την προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.
Η συστηματική κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε καροτενοειδή ενδέχεται να προσφέρει μια πρόσθετη, περιορισμένη προστασία. Ο Böhm αναφέρει ότι η τακτική πρόσληψή τους μπορεί να συνδέεται με ένα επίπεδο φωτοπροστασίας αντίστοιχο με δείκτη προστασίας περίπου 2–3. Η επίδραση αυτή είναι σταδιακή και δεν υποκαθιστά τα καθιερωμένα μέτρα αντηλιακής προστασίας.
Επιπλέον, η προσθήκη μικρής ποσότητας ελαιολάδου στα καρότα ή στις ντομάτες μπορεί να ενισχύσει την απορρόφηση των καροτενοειδών, καθώς πρόκειται για λιποδιαλυτές ουσίες.
Υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι τα καροτενοειδή μπορεί να συμβάλλουν στη διατήρηση του κολλαγόνου. Σε μια μικρής κλίμακας μελέτη, γυναίκες που λάμβαναν καθημερινά συμπλήρωμα καροτενοειδών για δέκα μήνες παρουσίασαν βελτίωση σε δείκτες που σχετίζονται με το κολλαγόνο και την ελαστίνη του δέρματος. Τα αποτελέσματα αυτά είναι ενθαρρυντικά, αλλά χρειάζονται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν.
Τα ωφέλιμα λιπαρά
Οι ξηροί καρποί και οι σπόροι αποτελούν σημαντικές πηγές θρεπτικών συστατικών που μπορούν να υποστηρίξουν την υγεία του δέρματος. Τα αμύγδαλα, τα καρύδια, τα φουντούκια και άλλοι ξηροί καρποί περιέχουν βιταμίνη Ε, ένα λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό που συμβάλλει στην προστασία των κυτταρικών μεμβρανών από το οξειδωτικό στρες.
Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης Ε είναι σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία του δέρματος, ενώ η σοβαρή έλλειψή της μπορεί να επηρεάσει την υγεία του οργανισμού και τη διαδικασία επούλωσης των τραυμάτων.
Σε μια μικρής κλίμακας τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη, οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν αμύγδαλα ως σνακ επί 16 εβδομάδες παρουσίασαν λιγότερο εμφανείς ρυτίδες σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν ένα διαφορετικό σνακ.
Αν και τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, χρειάζονται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η έκταση της επίδρασης των αμυγδάλων στην εμφάνιση του δέρματος.
Οι ξηροί καρποί περιέχουν επίσης ωμέγα-6 λιπαρά οξέα, τα οποία συμμετέχουν στη διατήρηση της λειτουργίας του δερματικού φραγμού. Ένας υγιής δερματικός φραγμός βοηθά το δέρμα να συγκρατεί την υγρασία και να προστατεύεται από εξωτερικούς ερεθιστικούς παράγοντες.
Μια ακόμη κατηγορία λιπαρών οξέων που παρουσιάζει ενδιαφέρον για την υγεία του δέρματος είναι τα ωμέγα-3. Βρίσκονται κυρίως στα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες και το σκουμπρί, αλλά και σε ορισμένες πηγές φυτικής προέλευσης. Τα μικροφύκη αποτελούν επίσης σημαντική πηγή συγκεκριμένων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.
Τροφές που υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου
Η υγεία του δέρματος συνδέεται στενά με την υγεία του εντέρου. Η σχέση αυτή είναι γνωστή στην επιστημονική βιβλιογραφία ως "άξονας εντέρου–δέρματος". Όταν η διατροφή μας περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία φυτικών τροφών, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, βότανα, μπαχαρικά, ξηρούς καρπούς και σπόρους, ενισχύεται η ποικιλομορφία των μικροοργανισμών που ζουν στο έντερο.
Οι μικροοργανισμοί αυτοί, γνωστοί ως εντερικό μικροβίωμα, συμμετέχουν στην πέψη, στον μεταβολισμό και στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ένα ισορροπημένο εντερικό μικροβίωμα μπορεί επίσης να συμβάλλει στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης, γεγονός που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μελέτη ορισμένων δερματικών παθήσεων.
Ερευνητές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, τη σχέση του εντερικού μικροβιώματος με παθήσεις όπως η ψωρίαση. Παράλληλα, μελετούν πώς η διατροφή και οι μικροοργανισμοί του εντέρου ενδέχεται να επηρεάζουν το στρες, τον ύπνο και άλλες λειτουργίες που σχετίζονται έμμεσα με την υγεία του δέρματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ζυμωμένα τρόφιμα, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και το ξινολάχανο. Η ζύμωση είναι μια φυσική διαδικασία κατά την οποία μικροοργανισμοί μετατρέπουν συστατικά των τροφίμων σε άλλες ουσίες. Ανάλογα με το προϊόν και τη διαδικασία παρασκευής, τα ζυμωμένα τρόφιμα μπορεί να περιέχουν ζωντανούς μικροοργανισμούς ή μεταβολικά προϊόντα που ενδέχεται να επηρεάζουν την εντερική λειτουργία.
Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση ενός υγιούς εντερικού μικροβιώματος. Ωστόσο, η επίδραση διαφέρει ανάλογα με το τρόφιμο, τους μικροοργανισμούς που περιέχει και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ατόμου.
Η πιθανή σύνδεση των ζυμωμένων τροφίμων με την υγεία του δέρματος αποτελεί ένα ενδιαφέρον πεδίο έρευνας, αλλά απαιτούνται περισσότερα στοιχεία προκειμένου να προσδιοριστούν με ακρίβεια τα οφέλη τους.