Συλλογική ανοσία και ανοσία της αγέλης - Δημόπουλος και Μαγιορκίνης εξηγούν πώς θα επανέλθουμε στην κανονικότητα

Τις τελευταίες ημέρες γίνεται συζήτηση για την επίτευξη της "ανοσίας της αγέλης" και για το "κτίσιμο τείχους ανοσίας" μέσω εμβολιαστικής κάλυψης για τον κορονοϊό.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM

Τις τελευταίες ημέρες γίνεται αρκετή συζήτηση για την επίτευξη της "ανοσίας της αγέλης", καθώς και για το "κτίσιμο τείχους ανοσίας" μέσω εμβολιαστικής κάλυψης για τον κορονοϊό.

Με τον όρο "τείχος ανοσίας" συχνά εννοείται το φαινόμενο της "συλλογικής ανοσίας", δηλαδή του ποσοστού του πληθυσμού που έχει εμβολιαστεί καθότι όσο μεγαλύτερο είναι αυτό το ποσοστό, τόσο δυσκολότερα μεταδίδεται ο ιός σε έναν πληθυσμό.

Η "ανοσία της αγέλης" είναι το επίπεδο συλλογικής ανοσίας μετά το οποίο η εξάπλωση του παθογόνου δεν επαρκεί για να συντηρήσει την επιδημία, οπότε σε βάθος χρόνου η επιδημία σβήνει. Πόσο πιθανό είναι να μπορέσουμε να φτάσουμε όμως σε φαινόμενα "ανοσίας της αγέλης" και ποιο είναι αυτό το ποσοστό; Οι εκτιμήσεις με τα απλά μοντέλα προβλέπουν ανοσία της αγέλης όταν το ποσοστό ανοσίας φτάσει το 60-70%. Η ακριβής εκτίμηση, όμως, για φαινόμενα "ανοσίας της αγέλης" είναι αρκετά πιο πολύπλοκη.

Ο Επίκουρος Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γκίκας Μαγιορκίνης και ο Καθηγητής Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), συνοψίζουν τα πρόσφατα δεδομένα.

Τι δείχνουν οι έρευνες για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων έναντι του κορονοϊού

Καταρχήν, οι κλινικές δοκιμές των εμβολίων του SARS-CoV-2 που έχουν πάρει άδεια κυκλοφορίας στην Ευρώπη έδειξαν αποτελεσματικότητα υψηλότερα από 70% (σε μερικές περιπτώσεις υψηλότερα από 90%) και ξεπερνούσαν κατά πολύ το 50% που είχε τεθεί από τις ρυθμιστικές αρχές για να θεωρηθούν ως αποτελεσματικά. Αυτή η αποτελεσματικότητα των εμβολίων αξιολογήθηκε με όρους κλινικούς, δηλαδή με το αν υπήρχαν εθελοντές που εμφάνιζαν συμπτώματα της νόσου οι οποίοι στη συνέχεια υποβάλλονταν σε test ανίχνευσης του ιού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Με απλά λόγια αξιολογήθηκε αν οι εμβολιασμένοι αρρωσταίνουν λιγότερο από τον ιό ανεξάρτητα από το αν έχουν μολυνθεί ή όχι από τον ιό. Μπορεί για παράδειγμα να υπήρχαν εθελοντές που μολύνθηκαν αλλά δεν έκαναν συμπτώματα ή έκαναν πολύ ελαφριά συμπτώματα, ωστόσο αυτοί δεν αξιολογήθηκαν στον υπολογισμό της αποτελεσματικότητας. Μελέτες που διεξάχθηκαν στη συνέχεια έδειξαν ότι ο εμβολιασμός αποτρέπει και τη μόλυνση και την μετάδοση σε ποσοστά που αγγίζουν το 60-80%.

Η αποτελεσματικότητα και η διάρκεια της ανοσίας

Από την άλλη, η αποτελεσματικότητα και η διάρκεια της ανοσίας, που είναι σημαντικά για το φαινόμενο της "ανοσίας της αγέλης", φαίνεται ότι διαφοροποιούνται με την ηλικία. Ευτυχώς, η μεταδοτικότητα φαίνεται να διαφοροποιείται με την ηλικία ανάλογα με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, δηλαδή στα άτομα που είναι περισσότερο μεταδοτικά (νέοι) προβλέπεται ότι το εμβόλιο θα είναι και πιο αποτελεσματικό.

Επίσης σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι παίζει το γεγονός ότι ο ιός μεταδίδεται σε μεγάλο βαθμό με δυναμική υπερμετάδοσης. Τα μαθηματικά μοντέλα που λαμβάνουν υπόψιν την υπερμετάδοση προβλέπουν "ανοσία της αγέλης" σε χαμηλότερα ποσοστά συλλογικής ανοσίας. Ομοίως, μεγάλο ρόλο φαίνεται να παίζει και η δομή του κοινωνικού δικτύου και η σταθερότητα αυτής της κοινωνικής δομής. Μαθηματικά μοντέλα προβλέπουν ότι ανοσοποίηση ατόμων με κεντρικό ρόλο στην κοινωνική δομή παίζει ρόλο "firewall" (με έννοια παρόμοια με αυτήν που υπάρχει για τα δίκτυα υπολογιστών) και μπορεί να διακόψει την μετάδοση του ιού σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από τα ποσοστά που προβλέπονται για "ανοσία της αγέλης".

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μέσω αυτής της θεωρίας μπορεί να εξηγηθεί η υποχώρηση του πρώτου κύματος πριν επιτευχθούν τα ποσοστά της "ανοσίας της αγέλης" σε χώρες που δεν εφάρμοσαν lockdown. Τέλος η έλευση μεταλλαγμένων στελεχών που φαίνεται ότι μειώνουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων στην λοίμωξη και μετάδοση του ιού είναι πιθανόν να επηρεάσουν τη συλλογική ανοσία.

Λόγω του μίγματος αυτών των παραγόντων είναι εξαιρετικά δύσκολο να εκτιμηθεί αν είναι δυνατόν να επιτευχθεί το φαινόμενο της "ανοσίας της αγέλης" που θα οδηγήσει σε εξαφάνιση της επιδημίας αν και είναι πλέον δεδομένο ότι η επίδρασή του μαζικού εμβολιασμού γίνεται εξαιρετικά σημαντική όταν η κάλυψη υπερβαίνει το 50% του πληθυσμού. Σε κάθε περίπτωση τα εμβόλια θα αποτελέσουν τον κεντρικό πυλώνα της επιστροφής στην προ-πανδημική εποχή είτε ελαχιστοποιώντας την επίδραση του ιού στο σύστημα υγείας μέσω του υψηλού ποσοστού συλλογικής ανοσίας είτε συνεπικουρώντας στην πλήρη εξάλειψη του ιού μέσω της "ανοσίας της αγέλης".

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

AΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΟΥΝΙΟ 13 Μαϊ 2021 | 19:38

Θεοχάρης: Ανοίγουμε πανιά στον τουρισμό με ασφάλεια - Το υγειονομικό σχέδιο με 5 ζώνες άμυνας

"Ανοίγουμε αύριο με ένα σχέδιο 5 σημείων άμυνας" ανακοίνωσε από το Σούνιο ο Χάρης Θεοχάρης για τον τουρισμό.

ΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΤΟΥ ΤΟΝ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΟΥΝ 13 Μαϊ 2021 | 19:17

Θλίψη στην ΕΡΤ: Πέθανε ο Μανώλης Βασιλάκης από κορονοϊό στα 49 του χρόνια

Θρήνος στην ΕΡΤ για τον θάνατο του 49χρονου Μανώλη Βασιλάκη από κορονοϊό

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΙΟ ΣΥΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 13 Μαϊ 2021 | 18:35

Κορονοϊός: Κύριαρχη η βρετανική μετάλλαξη - Η χαρτογράφηση των κρουσμάτων σε όλη τη χώρα ανά τύπο στελέχους

Τα θετικά δείγματα των μεταλλάξεων ανά τύπο στελέχους σε όλη τη χώρα - Περισσότερα κρούσματα της βρετανικής μετάλλαξης

ΤΑ ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 13 Μαϊ 2021 | 18:05

ECDC: "Πράσινη" για 4η εβδομάδα η Ελλάδα - Κάτω από το 4% ο δείκτης θετικότητας [Χάρτες]

Πράσινη είναι για τέταρτη εβδομάδα η Ελλάδα σε ό,τι αφορά το δείκτη θετικότητας, σύμφωνα με τους νέους χάρτες του ECDC.

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΟΔΥ 13 Μαϊ 2021 | 17:47

Κορονοϊός: Επεσαν κάτω από τα 1000 τα νέα κρούσματα στην Αττική, 169 στη Θεσσαλονίκη - Τριψήφια η Αιτωλοακαρνανία

Αναλυτικά ο χάρτης της διασποράς του κορονοϊού στη χώρα - Πρώτη σε μολύνσεις η Αττική, πάνω από 100 τα κρούσματα ξανά στην Αιτωλοακαρνανία.

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΟΔΥ 13 Μαϊ 2021 | 17:40

Κορονοϊός: 2.167 νέα κρούσματα σήμερα - Μειώθηκαν στους 683 οι διασωληνωμένοι - 55 θάνατοι

Ανακοινώθηκαν 2.167 νέα κρούσματα κορονοϊού 55 θάνατοι, 683 διασωληνωμένοι - Διενεργήθηκαν 62.515 τεστ, με τον δείκτη θεικότητας στο 3,46 - Tι δείχνουν τα στοιχεία για τις μεταλλάξεις

ΤΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 13 Μαϊ 2021 | 16:37

Επίσημο: Πότε ανοίγουν γυμναστήρια, καζίνο, ΟΠΑΠ play και χώροι δεξιώσεων- Πότε ανοίγουν οι εσωτερικοί χώροι στην εστίαση

Ποιες οικονομικές δραστηριότητες επανεκκινούν από τις 14 Μαΐου έως την 1 Σεπτέμβρη - Ποιες ανοίγουν με προϋπόθεση το 50% του ενήλικου πληθυσμού να είναι εμβολιασμένο

«ΤΟ ΕΛΛΑΔΑ 2.0 ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» 13 Μαϊ 2021 | 15:36

Σκέρτσος στο Φόρουμ Δελφών: Οι ιδιώτες να ρίξουν χρήματα σε επενδύσεις και κατανάλωση

Πρόσκληση σε ιδιώτες, να ρίξουν τα "μεγάλα ταμειακά αποθέματα που έχουν δημιουργήσει το προηγούμενο διάστημα", σε επενδύσεις και κατανάλωση από τον Ακη Σκέρτσο

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΕ 13 Μαϊ 2021 | 13:37

Λαμία: Σε ψυχιατρείο η γιατρός που έδιωχνε τον κόσμο και του έλεγε να μην εμβολιαστεί

Οι δύο Ψυχίατροι συμφώνησαν στην παραμονή της για παρακολούθηση και νοσηλεία στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής.

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΚΠΑ 13 Μαϊ 2021 | 11:50

Θωμαΐδης: Η άρση του lockdown φέρνει αποκλιμάκωση και στη χρήση αντικαταθλιπτικών

Ο καθηγητής αναλυτικής χημείας του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, τόνισε ότι υπάρχει αισιοδοξία για το άνοιγμα των δραστηριοτήτων.

Γ.Γ. ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 13 Μαϊ 2021 | 11:06

Θεμιστοκλέους: Μέχρι τέλος Μαΐου θα έχει εμβολιαστεί το 70% άνω των 60 ετών

Σύμφωνα με τον κ. Θεμιστοκλέους, εντός του καλοκαιριού -μέσα Ιουνίου μέχρι τέλος Ιουλίου- θα χτίσουμε το τείχος ανοσίας.

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ 13 Μαϊ 2021 | 10:29

Πρώτη σε ρυθμούς εμβολιασμού η Ελλάδα σε σύγκριση με τις χώρες του G8 και του G20 [πίνακες]

"Ένας στους 100 Έλληνες εμβολιάζεται κάθε ημέρα. Έχουμε φτάσει σε πάρα πολύ υψηλό επίπεδο", τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης.

NEUE ZURCHER ZEITUNG 13 Μαϊ 2021 | 10:10

Ο Τσαβούσογλου υποσχέθηκε στους Γερμανούς ότι οι εργαζόμενοι στον τουρισμό θα εμβολιαστούν μέχρι τέλος Μαίου

"Οι μεσογειακές χώρες πρωτοστατούν, γιατί δεν θέλουν να περιμένουν άλλο τις Βρυξέλλες", αναφέρεται σε δημοσιεύματα σχετικά με τον τουρισμό και το πιστοποιητικό εμβολιασμού.