Το "καταφύγιο" των Σανταίων στις πλαγιές του Βερμίου

Από τα θεμέλια ακόμη και τις "ρίζες" του, το σπίτι αποτέλεσε "φωλιά" για όλους τους Σανταίους.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Το "καταφύγιο" των Σανταίων στις πλαγιές του Βερμίου

Έχει "ριζώσει" από τα μέσα της δεκαετίας του '50 στις πλαγιές του Βερμίου, σε απόσταση εκατοντάδων μέτρων από την Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά και αποτελεί σημείο αναφοράς για τις νεότερες γενιές των Σανταίων, που κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή του Σεπτεμβρίου, αποτίουν φόρο τιμής στην πρώτη γενιά των προσφύγων της επτάκωμης Σάντας του ιστορικού Πόντου, οι σελίδες της οποίας 'έσβησαν' στις 11 Σεπτεμβρίου 1921. Πρόκειται για τον ξενώνα "Τη Σάντας τ' οσπίτ", η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Νικολάου Τοπαλίδη.

"Σανταίοι πρώτης γενιάς, πρώτοι από όλους τους πρόσφυγες (σ.σ. από τον ιστορικό Πόντο) έχτισαν σε οικοπεδικό χώρο του Ιερού Ιδρύματος Παναγίας Σουμελά, τον πρώτο ξενώνα και τον ονόμασαν Τη Σαντάς τ' οσπίτ", δηλώνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η πρόεδρος του Συλλόγου Σανταίων Θεσσαλονίκης "Η Επτάκωμος Σάντα", Βικτωρία Σαββίδου.

"Δεν έλειψε ούτε ένας από το χτίσιμο του σπιτιού", λέει η κ. Σαββίδου. Ο πρώτος όροφος αποπερατώθηκε το 1958 με την οικονομική συνδρομή των Σανταίων προσφύγων της πρώτης γενιάς. Ο δεύτερος όροφος προστέθηκε και αποπερατώθηκε το 1963 με δαπάνες του Νικολάου Τοπαλίδη στη μνήμη της συζύγου του Μαρίας.

Από την πρώτη στιγμή που "έπεσε" η ιδέα για τον ξενώνα, οι Σανταίοι, που ήταν φημισμένοι για τις πετρόκτιστες κατασκευές τους, δούλεψαν ομαδικά, ακατάπαυστα για το δικό τους σπίτι, εκεί όπου συγκεντρώνονταν για να αναπολήσουν μνήμες των πατρογονικών τους εστιών, να συναντηθούν με συγγενείς και φίλους τους που η μοίρα τους χώρισε, να κάνουν σχέδια για το μέλλον τους, συμπληρώνει η κ. Σαββίδου.

Από τα θεμέλια ακόμη και τις "ρίζες" του, το σπίτι αποτέλεσε "φωλιά" για όλους τους Σανταίους. Για τους μεγαλύτερους που εξιστορούσαν γεγονότα της ζωής τους στις Ποντιακές Άλπεις, εκεί σε μία σχεδόν απροσπέλαστη κόχη τους, από τις εξορίες του Ερζερούμ και του Χονούζ, όπου χάθηκαν ψυχές Σανταίων, αλλά και για τους νεότερους που ένοιωθαν την ανάγκη και το χρέος να "δεθούν" με την ιστορία του τόπου τους, τονίζει η κ. Σαββίδου.

Αυτό το "καταφύγιο" χτίστηκε στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στον ναό της Παναγίας Σουμελά. Άλλωστε και στον ιστορικό Πόντο, η επτάκωμη Σάντα ήταν η πλησιέστερη κωμόπολη με τη Μονή Σουμελά (386 μ.Χ.), 15 χιλιόμετρα νότια από το μοναστήρι. Μάλιστα, ο συγγραφέας Επαμεινώνδας Κυριακίδης στην "Ιστορία της Μονής Σουμελά" γράφει: "Οι Σανταίοι αγαπώσι δε καθ' υπερβολήν και σέβονται την Ιεράν Μονή του Σουμελά υπέρ ης είναι πάντοτε πρόθυμοι να χύσωσι και το αίμα των (...)".

Στον ξενώνα αυτόν, που ήταν σημείο συγκέντρωσης των προσφύγων της πρώτης γενιάς, ξεκίνησε, από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, να τελείται μνημόσυνο στις 11 Σεπτεμβρίου (ημέρα καταστροφής της επτάκωμης Σάντας) για όσους χάθηκαν στη γενέθλια γη.

Το 1978, μετά τον μεγάλο σεισμό, ο ξενώνας υπέστη μεγάλες ζημίες, οι οποίες όμως αποκαταστάθηκαν, με την κινητοποίηση, οικονομική συνδρομή και προσωπική εργασία πολλών Σανταίων δεύτερης γενιάς, απ' όπου και αν βρίσκονταν, είτε στο Κιλκίς, είτε στην Ημαθία, είτε στη Δράμα, είτε στην Αλεξανδρούπολη, είτε σε οποιαδήποτε άλλη γωνιά της Ελλάδας ή της γης. Ακολουθούν χρόνια επέκτασης και αναβάθμισης του εσωτερικού και εξωτερικού χώρου και τη "Σάντας τ'οσπίτ" ανοίγει ακόμη περισσότερο την "αγκαλιά" του για τους Σανταίους, που κάθε χρόνο τιμούν την ιστορία τους.

"Εμείς, οι Σανταίοι, οι Πόντιοι γενικότερα, τον θάνατο τον τραγουδάμε, δεν τον φοβόμαστε. Ενενήντα επτά χρόνια δεν ξεχνάμε τους προγόνους μας, τους νεκρούς μας, κάνουμε μνημόσυνα, τους μνημονεύουμε, τους έχουμε μέσα στην ψυχή μας", σημειώνει η κ. Σαββίδου.

Απέναντι από τη "Σάντας τ' οσπίτ" βρίσκεται το μνημείο του Ολοκαυτώματος της Σάντας, που θεμελιώθηκε στο τέλος της δεκαετίας του 1960 και αποπερατώθηκε το 1972 με πρωτοβουλία του Νικολάου Τοπαλίδη. Σχεδιαστής και γλύπτης του ο Ευθύμιος Καλεβράς από τον Καταχά Πιερίας και κατασκευαστής του ο λιθοξόος και τεχνίτης λίθινων κτισμάτων Μιλτιάδης Κωστηκίδης, Σανταίος από τη Μικρή Σάντα Βέροιας.

"Είναι κενοτάφιο. Δεν είναι για αυτούς που χάσαμε στην Ελλάδα, είναι για αυτούς που χάσαμε εκεί και δεν τους θάψαμε. Μωρά, γριές, παππούδες, όσοι χάθηκαν στις εξορίες του Ερζερούμ και του Χονούζ", σημειώνει η κ. Σαββίδου, υπογραμμίζοντας πως αν και έχουν περάσει περίπου εκατό χρόνια, η μνήμη παραμένει άσβεστη και το χρέος θα εκπληρώνεται κάθε χρόνο και από τις επόμενες γενιές.

φωτο: Σύλλογος Σανταίων «Η Επτάκωμος Σάντα»

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΙΓΟΥΡΑ 24 Νοε 2020 | 11:32

Lockdown: Οι άνθρωποι "πεινάνε" για παρέες όσο πεινάνε και για φαγητό - Αποκαλυπτική έρευνα

Eπειτα από δέκα ώρες απομόνωσης ο εγκέφαλος των ανθρώπων που βλέπουν εικόνες με παρέες, εμφανίζει αντιδράσεις ανάλογες με εκείνες του εγκέφαλου των πεινασμένων.

ΣΠΑΖΟΚΕΦΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ 24 Νοε 2020 | 10:45

Το μυστήριο του εμβολίου της Οξφόρδης: Πιο αποτελεματική μισή δόση - Τι δείχνουν οι έρευνες

Το εμβόλιο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της βρετανικής εταιρείας AstraZeneca είναι πιο αποτελεσματικό (έως 90%), όταν η πρώτη από τις δύο δόσεις τους χορηγηθεί μισή.

ΜΟΝΟ ΠΟΛΥ ΛΙΓΟΙ 24 Νοε 2020 | 08:07

ΠΟΥ: Η πιο ασφαλής επιλογή είναι γιορτές χωρίς οικογενειακές συγκεντρώσεις

" Η πιο ασφαλής επιλογή είναι να μην κάνουμε οικογενειακές συγκεντρώσεις", τόνισε η Μαρία Βαν Κέρκοβ, αρμόδια για τη διαχείριση της πανδημίας στον ΠΟΥ.

ΠΟΣΟ ΚΟΣΤΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΥΠΟΨΗΦΙΑ ΕΜΒΟΛΙΑ 23 Νοε 2020 | 20:18

Crash Test: Αυτά είναι τα 4 εμβόλια κατά του κορονοϊού- Πόσο θα κοστίζουν, ποιές οι διαφορές, οι δυσκολίες της μεταφοράς

Ποιο εμβόλιο για τον κορονοϊό κοστίζει φτηνότερα, ποιο ακριβότερα και γιατί - Crash Test για τα 4 εμβόλια που θα είναι άμεσα διαθέσιμα

ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ 23 Νοε 2020 | 14:32

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων: Πιθανόν μέχρι τέλος του έτους η έγκριση των εμβολίων για τον κορονοϊό

Είναι πιθανή η αδειοδότηση των πρώτων εμβολίων για τον κορονοϊό μέχρι το τέλος του έτους ή τις αρχές του 2021 αναφέρει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΗΚΕ ΣΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ 23 Νοε 2020 | 12:46

Εμβόλιο Οξφόρδης - AstraZeneca: 700 εκατ. δόσεις μέχρι τον Μάρτιο - Θα κοστίζει 2,5 ευρώ - Αποθηκεύεται πιο εύκολα

Η AstraZeneca είναι σε θέση να παρασκευάσει 700 εκατ. δόσεις του εμβολίου για τον κορονοϊό που αναπτύσσει με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης μέχρι το Μάρτιο.

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ 23 Νοε 2020 | 12:25

Μόσιαλος: Αποτελεσματικό και χωρίς επιπτώσεις το εμβόλιο της Οξφόρδης

Στα αποτελέσματα του εμβολίου κατά του κορονοϊού που ανέπτυξε η βρετανική AstraZeneca μαζί με το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, αναφέρθηκε ο καθηγητής κ. Μόσιαλος.

ΜΙΑ ΠΕΡΙΠΛΟΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ 23 Νοε 2020 | 11:31

Κορονοϊός και λύματα: Πώς γίνεται ο έλεγχος που δείχνει την εξέλιξη της πανδημίας

Η ανίχνευση του ιικού φορτίου στα λύματα πραγματοποιείται με την τεχνική της RT-qPCR, η οποία παρέχει υψηλή ευαισθησία και απόδοση με χαμηλό κόστος.

ΕΥΚΟΛΟ ΣΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ 23 Νοε 2020 | 09:35

Κορονοϊός: Κατά 70% αποτελεσματικό το εμβόλιο της Οξφόρδης και της AstraZeneca - Ποια είναι η διαφορά με τα υπόλοιπα

Ο κορονοϊός αντιμετωπίζεται κατά 70% από το εμβόλιο της Οξφόρδης και της Astrazeneca.

ΝΕΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ 23 Νοε 2020 | 09:28

Κορονοϊός: Πώς ο καπνός του τσιγάρου αφήνει τον ιό να μπει και να μολύνει τα κύτταρα

Ο κορονοϊός χτυπά περισσότερο όσους καπνίζουν καθώς ο κπανός του τσιγάρου κάνει τα κύτταρά τους πιο ευάλωτα.

ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΕΡΕΥΝΑ 22 Νοε 2020 | 17:11

Ο κορονοϊός βλάπτει την ψυχολογία μας - Τριπλάσια η αύξηση στρες και θυμού στην Ελλάδα από ό,τι σε άλλες χώρες

Ο κορονοϊός επελαύνει σε όλο τον κόσμο και τη στιγμή αυτή η χώρα μας πλήττεται ιδιαίτερα από τις ψυχολογικές επιπτώσεις της πανδημίας.

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ 22 Νοε 2020 | 10:39

Εμβόλια κορονοϊού: Τι σημαίνει το 95% στην αποτελεσματικότητα - Οι διαφορές των δοκιμών με τον πραγματικό κόσμο

Τι ακριβώς σημαίνει ότι στις κλινικές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφάνισαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- αποτελεσματικότητα περίπου 95%

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΕΡΑ 21 Νοε 2020 | 10:06

Εμβόλιο κορονοϊού: Έκοψαν πρώτες το νήμα Pfizer και BioNTech - "Και 5ο εμβόλιο στην ΕΕ" ανακοίνωσε η Φον ντερ Λάιεν

Οι φαρμακοβιομηχανίες Pfizer και BioNTech Group είναι οι πρώτες που κατέθεσαν αίτηση αδειοδότησης, για την κυκλοφορία του εμβολίου τους κατά του κορονοϊού