Το μυστήριο του εμβολίου της Οξφόρδης: Πιο αποτελεματική μισή δόση - Τι δείχνουν οι έρευνες

Το εμβόλιο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της βρετανικής εταιρείας AstraZeneca είναι πιο αποτελεσματικό (έως 90%), όταν η πρώτη από τις δύο δόσεις τους χορηγηθεί μισή.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Ρωσικό εμβόλιο

Το κεφάλι τους "ξύνουν" πολλοί επιστήμονες προσπαθώντας να εξηγήσουν τα ενθαρρυντικά αλλά μάλλον ασυνήθιστα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής του εμβολίου του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της βρετανικής εταιρείας AstraZeneca, σύμφωνα με τα οποία αυτό είναι πιο αποτελεσματικό (έως 90%), όταν η πρώτη από τις δύο δόσεις τους χορηγηθεί μισή. Αντίθετα από ό,τι θα περίμενε κανείς, όταν η πρώτη δόση χορηγηθεί ολόκληρη, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στις δοκιμές φάνηκε αρκετά χαμηλότερη (μόνο 62%).

Όπως έδειξαν τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής φάσης 3, το εμβόλιο εμφάνισε μια αποτελεσματικότητα κατά μέσο όρο 70%, δύο εβδομάδες μετά τη χορήγηση της δεύτερης δόσης. Οι δύο δόσεις χορηγήθηκαν με διαφορά ενός μηνός και η αποτελεσματικότητα αφορούσε την πιθανότητα οι εμβολιασμένοι να αρρωστήσουν από Covid-19, σε σχέση με όσους είχαν κάνει εικονικό εμβόλιο (πλασίμπο).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Χωρίς σύγκριση με άλλα εμβόλια

Διάφοροι επιστήμονες, σύμφωνα με το "Nature", επεσήμαναν ότι δεν είναι δυνατό να γίνει άμεση σύγκριση με τα άλλα εμβόλια (των Pfizer/BioNTech και Moderna), που έχουν εμφανίσει αποτελεσματικότητα έως 95% στις δοκιμές, καθώς τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία είναι ανεπαρκή. Μεταξύ άλλων, δεν έγινε γνωστό πόσοι συμμετέχοντες στις δοκιμές της Οξφόρδης/Astra Zeneca εμβολιάστηκαν πραγματικά και πόσοι ψευδο-εμβολιάστηκαν.

"Το 90% είναι αρκετά καλό, αλλά το 62% για το δεύτερο εμβολιαστικό σχήμα (σ.σ. δύο πλήρεις δόσεις) δεν είναι τόσο εντυπωσιακό", σχολίασε ο ιολόγος Φλόριαν Κράμερ της Ιατρικής Σχολής του Όρους Σινά της Νέας Υόρκης.

"Διατρέχουμε ελαφρώς τον κίνδυνο να συγκρίνουμε μήλα με πορτοκάλια. Έχουμε ακόμη πάρα πολύ δρόμο μπροστά μας, εωσότου ξεκαθαρίσουν τα δεδομένα και δημοσιευθούν πλήρως", επεσήμανε ο ανοσολόγος Ντάνιελ 'Αλτμαν του Κολλεγίου Imperial του Λονδίνου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Το διαφορετικής τεχνολογίας βρετανικό εμβόλιο βασίζεται σε ένα τροποποιημένο αδενοϊό του κοινού κρυολογήματος, που απομονώθηκε στους χιμπατζήδες, και ο οποίος δεν αναπαράγεται πλέον στα ανθρώπινα κύτταρα. Το εμβόλιο κατευθύνει τα κύτταρα να παράγουν την προεξέχουσα πρωτεΐνη-ακίδα (spike) με την οποία ο κορονοϊός SARS-CoV-2 διεισδύει σε αυτά και τα μολύνει. Η παραγωγή της πρωτεΐνης με τεχνητό τρόπο ενεργοποιεί τα αντισώματα του οργανισμού, δημιουργώντας ανοσία.

Οι τελικές κλινικές δοκιμές φάσης 3 του εμβολίου είχαν ξεκινήσει πριν από εκείνες των Pfizer/BioNTech και Moderna, οι οποίες όμως πρόλαβαν και δημοσιοποίησαν πρώτες τα προσωρινά -άκρως ενθαρρυντικά- αποτελέσματα των δοκιμών τους. Οι δοκιμές του εμβολίου Οξφόρδης/AstraZeneca συνεχίζονται σε αρκετές χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Ιαπωνία, Νότια Αφρική κ.α.). Τα προσωρινά αποτελέσματα βασίζονταν σε 131 διαγνωσμένα περιστατικά Covid-19 μεταξύ άνω των 11.000 εθελοντών που συμμετείχαν στις δοκιμές σε Βρετανία και Βραζιλία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οι πιθανές εξηγήσεις

Η βασική πρόκληση για τους επιστήμονες είναι να καταλάβουν πώς είναι δυνατό το εμβόλιο να έχει τόσο μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με χαμηλότερη δόση. Μια πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με τον ιολόγο Λουκ Βαντενμπέργκε της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, αφορά τα στατιστικά στοιχεία: η δοκιμή του εμβολίου δεν ήταν αρκετά μεγάλη για να μετρήσει σωστά τη διαφορά αποτελεσματικότητας ανάμεσα στα δύο εμβολιαστικά σχήματα (με μισή και με ολόκληρη πρώτη δόση). Συνεπώς η "ψαλίδα" πιθανώς θα εξαφανιστεί, όταν έλθουν στο φως περισσότερα περιστατικά νόσησης με Covid-19 μεταξύ των συμμετεχόντων εθελοντών.

Η εκτίμηση για την μεγάλη αποτελεσματικότητα του σχήματος "μισή πρώτη δόση-ολόκληρη δεύτερη δόση" βασίστηκε στην ανάλυση στοιχείων για μόνο 2.741 άτομα, ενώ για τη χαμηλότερη αποτελεσματικότητα του σχήματος "δύο πλήρεις δόσεις" σε 8.895 εθελοντές. Ο ειδικός στην επιδημιολογική στατιστική Στέφεν Έβανς της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου εκτιμά ότι στην πραγματικότητα το σχήμα της μισής πρώτης δόσης μπορεί να μην έχει αποτελεσματικότητα πάνω από 66%.

"Νομίζουμε ότι, με τη μικρότερη πρώτη δόση, τονώνουμε το ανοσοποιητικό σύστημα διαφορετικά, βοηθώντας το να ανταποκριθεί καλύτερα", αντέτεινε ο δρ 'Αντριου Πόλαρντ, διευθυντής της Ομάδας Εμβολίων της Οξφόρδης. Στα εμβόλια μονής δόσης, όπως είπε, ο κανόνας είναι ότι η μεγαλύτερη δόση φέρνει καλύτερα αποτελέσματα, αλλά στα εμβόλια δύο δόσεων η πρώτη δόση ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα και η δεύτερη το τονώνει περαιτέρω.

"Δεν νομίζω ότι πρόκειται για κάποια ανωμαλία", αντιτείνει και η ανοσολόγος Κέιτι Ίγουερ του Ινστιτούτου Τζένερ της Οξφόρδης, που επίσης συμμετέχει στην ανάπτυξη του εμβολίου. Όπως πιστεύει, η απρόσμενη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της χαμηλότερης δόσης οφείλεται είτε στο ότι η μικρότερη δόση ενεργοποιεί καλύτερα τα Τ-λεμφοκύταρα που υποστηρίζουν την παραγωγή των αντισωμάτων, είτε ότι το εμβόλιο πυροδοτεί μια ανοσιακή αντίδραση όχι μόνο απέναντι στην πρωτεΐνη-ακίδα του κορονοϊού, αλλά και στα συστατικά του "οχήματος" μεταφοράς της, δηλαδή του τροποποιημένου αδενοϊού των χιμπατζήδων. Για κάποιο άγνωστο λόγο, η πρώτη πλήρης δόση υποτίθεται ότι εμποδίζει αυτή την πλήρη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οι έυλογες εξηγήσεις

Για μια "εύλογη εξήγηση" έκανε λόγο ο ιολόγος Τζέημς Γουίλσον του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στη χρήση αδενοϊών στα εμβόλια κατά τη δεκαετία του 1990. Η ανοσολόγος Χίλντεγκουντ Ερτλ του Ινστιτούτου Wistar της Φιλαδέλφεια συμφωνεί -με βάση την εμπειρία της από τον εμβολιασμό τρωκτικών με χρήση αδενοϊών- ότι, σε ένα εμβόλιο δύο δόσεων, μια χαμηλή πρώτη δόση μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη ανοσιακή προστασία από ό,τι μια υψηλότερη πρώτη δόση. Πιθανώς αυτό συμβαίνει, επειδή η μικρή πρώτη δόση οδηγεί πιο γρήγορα στη δημιουργία κυττάρων "μνήμης" μετά τη δεύτερη δόση, ένα αποτέλεσμα που, όπως εκτιμά, μπορεί να επιτευχθεί επίσης αν είναι μεγαλύτερο το χρονικό διάστημα ανάμεσα σε δύο πλήρεις δόσεις.

Η AstraZeneca σκοπεύει να συλλέξει περισσότερα στοιχεία σχετικά με τη σχέση δόσεων-αποτελεσματικότητας. Οι επιστήμονες θεωρούν πάντως πιθανότερο ότι τελικά η εταιρεία θα ζητήσει άδεια από τις εποπτικές αρχές για το σχήμα με τη χαμηλότερη πρώτη δόση.

"Θα ήταν τρέλα να χρησιμοποιήσει κανείς περισσότερο εμβόλιο από όσο χρειάζεται, για να έχει τελικά μικρότερη αποτελεσματικότητα", ανέφερε η δρ Ίγουερ.

Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητοι επιστήμονες θεωρούν θετικά στοιχεία για το βρετανικό εμβόλιο ότι κανείς από τους συμμετέχοντες στις δοκιμές που αρρώστησε με κορονοϊό, δεν είχε τη σοβαρή μορφή της Covid-19, ούτε χρειάστηκε νοσηλεία. Επίσης υπάρχουν ενδείξεις πως το εμβόλιο μπορεί να εμποδίζει τους εμβολιασθέντες να μεταδώσουν τον ιό, ακόμη κι αν μολυνθούν ή είναι ασυμπτωματικοί. Σύμφωνα με την Ίγουερ, το εμβόλιο φαίνεται να μπλοκάρει τη μετάδοση του κορονοϊού - κάτι για το οποίο δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις από τα άλλα εμβόλια.

Επίσης, πέρα από το ερωτηματικό για την αποτελεσματικότητα του, το βρετανικό εμβόλιο είναι φθηνότερο και πιο εύχρηστο πρακτικά, αφού παραμένει σταθερό σε θερμοκρασία απλού ψυγείου, χωρίς να χρειάζεται ειδικούς καταψύκτες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕ Η ΝΟΡΒΗΓΙΑ 18 Ιαν 2021 | 18:44

Θεοδωρίδου για θανάτους στη Νορβηγία: Δεν υπάρχει συσχέτιση με τα εμβόλια κορονοϊού - Στους 33 οι νεκροί

Οι αρχικές αναφορές από τη Νορβηγία προκάλεσαν ανησυχία καθώς ο κόσμος αναζητά πρώιμα σημάδια πιθανών παρενεργειών από τα εμβόλια.

ΟΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ 18 Ιαν 2021 | 18:01

Κορονοϊός: Έχουν κλειστεί 372.243 ραντεβού για εμβόλιο - Σε ποια νησιά θα εμβολιαστούν όλοι οι κάτοικοι ταυτόχρονα

Μέχρι σήμερα έχουν εμβολιαστεί 84.831 πολίτες στη χώρα - Η ενημέρωση του Υπουργείου Υγείας για το Εθνικό Σχέδιο εμβολιαστικής κάλυψης για τον κορονοϊό

ΔΕΙΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ 18 Ιαν 2021 | 17:56

Κορονοϊός: 138 νέα κρούσματα στην Αττική - Στο "επίκεντρο" και ο Πειραιάς - Ο χάρτης της διασποράς

Η Αττική κατέγραψε 137 κρούσματα κορονοϊού με τα περισσότερα να εντοπίζονται στον Κεντρικό Τομέα και στον Πειραιά. Μόλις 35 κρούσματα στη Θεσσαλονίκη.

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΟΔΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 18 Ιαν 2021 | 17:39

Κορονοϊός: 320 νέα κρούσματα σήμερα - 19 θάνατοι και 322 διασωληνωμένοι

Σήμερα Δευτέρα 18/01 τα νέα κρούσματα είναι 320, οι θάνατοι 19 και οι διασωληνωμένοι 322 - Η κατάσταση όπως φαίνεται αποσυμφορείται

ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ 18 Ιαν 2021 | 17:01

Συγκίνηση: Αντί για στεφάνια κηδείας για τον φίλο τους, μάζεψαν χρήματα για αναπνευστήρες, στολές και μόνιτορ για τις ΜΕΘ

Αντί για στεφάνια κηδείας για τον φίλο του Γιάννη Σταματίου που πέθανε από κορονοϊό, μάζεψαν χρήματα για να ενισχύσουν τις ΜΕΘ

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ 18 Ιαν 2021 | 16:01

Κοντοζαμάνης: Θα γίνονται έξι αντί για πέντε εμβόλια για τον κορονοϊό ανά φιαλίδιο της Pfizer - Με τη χρήση ειδικής σύριγγας

Από κάθε φιαλίδιο της Pfizer θα γίνονται έξι εμβόλια και όχι πέντε που ίσχυε μέχρι σήμερα ανακοίνωσε ο Βασίλης Κοντοζαμάνης

ΘΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΟΥΝ ΟΙ ΛΟΙΜΩΞΙΟΛΟΓΟΙ 18 Ιαν 2021 | 15:39

Γυμνάσια και Λύκεια: Στόχος να ανοίξουν την 1η Φεβρουαρίου- Θα κριθεί τις επόμενες 10 ημέρες από τα κρούσματα

Το πώς θα κινηθούν τα κρούσματα τις επόμενες ημέρες θα κρίνει και το άνοιγμα των σχολείων την 1η Φεβρουαρίου

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ 18 Ιαν 2021 | 14:22

Καμπανάκι ΠΟΥ για τη διανομή των εμβολίων για τον κορονοϊό: Μοιράστε πιο δίκαια τις δόσεις

Είμαστε στο χείλος μιας "καταστροφικής ηθικής αποτυχίας" αναφέρει ο ΠΟΥ για το θέμα της διανομής των εμβολίων για τον κορονοϊό

ΔΕΝ ΠΗΓΑΝ ΜΟΝΟ 46 ΠΟΛΙΤΕΣ 18 Ιαν 2021 | 13:53

Κορονοϊός: Οι 85χρονοι αψήφησαν το χιόνι- Εμβολιάστηκε το 95% όσων είχαν κλείσει ραντεβού

Σύμφωνα με τα στοιχεία, 3.777 πολίτες είχαν επιβεβαιώσει το ραντεβού τους για το Σάββατο, εκ των οποίων προσήλθαν οι 3.585, ποσοστό που αγγίζει το 95%.

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ 18 Ιαν 2021 | 13:25

Κορονοϊός: Η Βρετανία εμβολιάζει 140 ανθρώπους το λεπτό- Πλησιάζουν τα 4 εκατομμύρια οι εμβολιασθέντες

Αγώνας δρόμου για τον εμβολιασμό των πολιτών για τον κορονοϊό στη Βρετανία

ΕΦΟΣΟΝ ΤΟ ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ 18 Ιαν 2021 | 13:08

Κορονοϊός- Επιτροπή εμβολιασμού: Όσοι νοσήσαν μπορούν να περιμένουν ως και 90 ημέρες για να εμβολιαστούν

Η επιτροπή εμβολιασμού ενημερώνει πως όσοι ασθένησαν με κορονοϊό μπορούν,. εάν θέλουν, να περιμένουν ως και 90 ημέρες πριν κάνουν το εμβόλιο.

ΤΙ ΛΕΕΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ 18 Ιαν 2021 | 13:03

Κορονοϊός: Περισσότεροι εξωνοσοκομειακοί θάνατοι σε μέρη που χτυπήθηκαν περισσότερο από την πανδημία

Η μελέτη αποκαλύπτει ότι οι εξωνοσοκομειακοί θάνατοι ακολουθούν τη γεωγραφική κατανομή των κρουσμάτων του κορονοϊού.

ΧΩΡΙΣ ΤΕΣΤ ΟΙ ΣΥΝΟΔΟΙ 18 Ιαν 2021 | 13:02

Πάτρα: Μεγάλη διασπορά κορονοϊού σε παθολογική του "Αγίου Ανδρέα" - Καταγγελίες της ΠΟΕΔΗΝ

Το γεγονός είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 44χρονης μητέρας η οποία εισήχθη στην κλινική με λευχαιμία και στη συνέχεια διαγνώστηκε με κορωνοϊό.