Κάποτε η Βραζιλία δεν χρειαζόταν να σηκώσει τρόπαιο για να σε κάνει να την ερωτευτείς. Εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η τελευταία παγκόσμια διάκρισή της ήταν το μακρινό 2002, στα γήπεδα της Άπω Ανατολής. Ωστόσο τα χρόνια που ακολούθησαν συνέχιζε να προσφέρει θέαμα και κυριαρχικό ποδόσφαιρο.
Αρκούσε μια φάση. Μια αλλαγή παιχνιδιού με εξωτερικό φάλτσο, ένα κοντρόλ που έμοιαζε εξαιρετικά δύσκολο αλλά και απολύτως φυσικό για εκείνη τη "φουρνιά" των παικτών, ένα χαμόγελο πριν από την ντρίμπλα. Η μπάλα στα πόδια των Βραζιλιάνων έμοιαζε λιγότερο με εργαλείο δουλειάς και περισσότερο με προέκταση του σώματος.
Γι’ αυτό και τέτοιες παλιές εικόνες πονάνε ακόμη περισσότερο σήμερα. Όχι επειδή θυμίζουν απλώς μια άλλη εποχή. Αλλά επειδή αποκαλύπτουν πόσο μακριά έχει φύγει η σημερινή Βραζιλία από αυτό που κάποτε έκανε όλο τον κόσμο να φοβάται και ταυτόχρονα να θαυμάζει τη "σελεσάο".
Αρκούν μόνο δύο φάσεις για να γίνει αντιληπτό αυτό. Δύο σχεδόν ίδιες εικόνες, με διαφορά 20 χρόνων, για να καταλάβεις πόσο έχει αλλάξει η Βραζιλία.
Στην πρώτη, από το 2006, η μπάλα φεύγει στην πλάτη της άμυνας και ο Ρονάλντο ξεκινά την κούρσα του. Δεν υπάρχει πανικός, δεν υπάρχει δεύτερη σκέψη. Υπάρχει μόνο εκείνη η παλιά, βραζιλιάνικη βεβαιότητα ότι ο επιθετικός ξέρει ακριβώς τι πρέπει να κάνει. Ο Ρονάλντο παίρνει το χρόνο του, κουβαλάει τη φάση με την ψυχραιμία του μεγάλου σκόρερ και τελειώνει τη δουλειά σαν να ήταν το πιο φυσιολογικό πράγμα στον κόσμο.
Στη δεύτερη, από το 2026, το σκηνικό μοιάζει σχεδόν ίδιο. Η Βραζιλία βγαίνει στον χώρο, ο Έντρικ έχει μπροστά του μια κατάσταση που θυμίζει έντονα την παλιά φάση. Μόνο που εδώ λείπει η καθαρότητα. Λείπει η ηρεμία. Λείπει εκείνη η αίσθηση ότι ο παίκτης που φοράει τη φανέλα της "σελεσάο" θα πάρει τη σωστή απόφαση ακριβώς τη στιγμή που πρέπει.
Το πρόβλημα, φυσικά, δεν είναι μόνο ένας παίκτης. Ούτε μπορεί να φορτωθεί ολόκληρη η πτώση της Βραζιλίας στον Έντρικ. Η συγκεκριμένη σύγκριση, όμως, λειτουργεί σαν καθρέφτης. Δείχνει μια εθνική ομάδα που κάποτε έβγαζε σιγουριά, φαντασία και φόβο στον αντίπαλο, και σήμερα μοιάζει πιο άτολμη, πιο προβλέψιμη, πιο μακριά από την παλιά της ταυτότητα.
Η ήττα με 2-1 από τους Νορβηγούς δεν ήταν απλώς ένα σοκαριστικό αποτέλεσμα. Ήταν η επιβεβαίωση μιας εικόνας που φαινόταν από καιρό. Μια Βραζιλία χωρίς καθαρή ταυτότητα, χωρίς ένταση, χωρίς εκείνη την επιθετική αυτοπεποίθηση που κουβαλούσε κάποτε σαν δεύτερη φανέλα. Απέναντι σε μια Νορβηγία πιο οργανωμένη, πιο σκληρή και πιο αποφασισμένη, οι Βραζιλιάνοι έδειξαν ξανά ότι το όνομα στη φανέλα δεν αρκεί.
Ο Χάαλαντ έκανε τη δουλειά του, η Νορβηγία πήρε μια ιστορική πρόκριση και η Βραζιλία έμεινε με τις αναμνήσεις. Μόνο που αυτές οι αναμνήσεις, όσο όμορφες κι αν είναι, δεν επιστρέφουν πίσω. Όχι, τουλάχιστον, χωρίς σκληρή δουλειά και σωστές επιλογές.
Η παλιά Βραζιλία σε έκανε να περιμένεις το απρόβλεπτο. Η σημερινή, δυστυχώς για εκείνη, μοιάζει όλο και πιο προβλέψιμη. Και γι’ αυτό ο αποκλεισμός της μπορεί να πόνεσε, αλλά ίσως να μην ξάφνιασε και πολλούς.