Βρετανός δημοσιογράφος, εκδότης, ακτιβιστής και ιππότης της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, ο Murray δεν έκτισε ποτέ κτίρια, αλλά έκανε κάτι εξίσου ανθεκτικό: μια ολόκληρη κουλτούρα αρχιτεκτονικής επικοινωνίας που επηρέασε γενιές αρχιτεκτόνων, πολιτικών και απλών πολιτών.

Σπούδασε αρχιτεκτονική, αλλά νωρίς κατάλαβε ότι η πένα μπορεί να επηρεάσει περισσότερα από ό,τι ο σχεδιαστικός κάλαμος. Έτσι, στράφηκε στη δημοσιογραφία και έγινε εκδότης του περιοδικού αρχιτεκτονικής και design Blueground, ενός εντύπου τόσο πρωτοποριακού που, σύμφωνα με τον ίδιο, ενέπνευσε το εμβληματικό Wallpaper. Το περιοδικό αυτό δεν ήταν απλώς μια έκδοση για επαγγελματίες. Ήταν ένα μανιφέστο: η αρχιτεκτονική ανήκει στον καθένα, είναι δημόσιο αγαθό και κοινωνική ευθύνη.

Η συνάντησή του με τον Buckminster Fuller, τον αμερικανό αρχιτέκτονα- οραματιστή που εισηγήθηκε το 1961 τη "World Design Science Decade", υπήρξε καθοριστική. Ο Fuller πίστευε ότι η επιστήμη του design μπορεί να χρησιμεύσει ως εναλλακτική στην πολιτική, στοχεύοντας στη βελτιστοποίηση των παγκόσμιων πόρων προς όφελος του 100% της ανθρωπότητας. Αυτή η ιδέα βρήκε γόνιμο έδαφος στον νεαρό Murray και διαμόρφωσε τον πυρήνα του δημοσιογραφικού και ακτιβιστικού του έργου.

Ο Peter Murray ήταν "πράσινος" πολύ πριν η έννοια αυτή καταστεί ευρέως κατανοητή. Η ενεργειακή κρίση του 1972-73, όταν ο ΟΠΕΚ αποφάσισε να αυξήσει δραματικά την τιμή του πετρελαίου, τον ώθησε να ασχοληθεί συστηματικά με τα ζητήματα ενεργειακής κατανάλωσης και αειφόρου σχεδιασμού. Άρχισε να γράφει άρθρα για την ηλιακή ενέργεια, τη θερμομόνωση και τον ενεργειακά αποδοτικό σχεδιασμό κτιρίων μια εποχή που αυτές οι ιδέες θεωρούνταν εξωτικές και περιθωριακές.

Αποφασιστικής σημασίας υπήρξε και ένα ταξίδι του στην Καλιφόρνια, όπου ανακάλυψε ότι ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του '60, τα κινήματα των χίπιδων στο Σαν Φρανσίσκο εφάρμοζαν ανακύκλωση απορριμμάτων, κάτι που στη Βρετανία δεν το είχαν καν φανταστεί. Εντυπωσιάστηκε επίσης από τον Steward Brand και τον Lloyd Kahn, εκδότες του "The Whole Earth Catalog", ενός περιοδικού που μετέφερε στο ευρύ κοινό τις επαναστατικές ιδέες του Fuller για τη βιωσιμότητα και την αυτάρκεια. Ενώ η κυβέρνηση Θάτσερ, μετά την ανακάλυψη πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα, "ξόδεψε όλα τα λεφτά στα λάθος πράγματα" όπως ο ίδιος χαρακτηριστικά δήλωσε, ο Murray παρέμεινε σταθερός στο όραμά του. Η διαφορά με τις σκανδιναβικές χώρες, που επέδειξαν πολύ μεγαλύτερη περιβαλλοντική ευαισθησία, τον επιβεβαίωσε: η ευαισθητοποίηση δεν αρκεί — χρειάζεται ηγεσία και επίμονη επικοινωνία.

Η επιρροή του Murray ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια της δημοσιογραφίας. Πλέον πρόσφατα, διετέλεσε σύμβουλος τόσο του Boris Johnson όσο και του Sadiq Khan στη θέση του δημάρχου του Λονδίνου — δύο πολιτικοί αντίθετων κοσμοθεωριών, στους οποίους ο Murray υπηρέτησε με το ίδιο πάθος για την αστική ποιότητα ζωής. Το 2021 η βασίλισσα Ελισάβετ τον τίμησε με τον τίτλο του ιππότη, αναγνωρίζοντας τη δεκαετίες μακρά προσφορά του στην αρχιτεκτονική και στον αστικό σχεδιασμό.

Παρόλα αυτά, ο Murray παραμένει εκπληκτικά προσιτός και ανυπόκριτος.

"Έχω πολλούς ρόλους που υπηρετούν το ίδιο θέμα: την επικοινωνία της αρχιτεκτονικής", λέει με απλότητα. Και εξηγεί γιατί: "Θεωρώ ότι η κοινωνία βελτιώνεται αντιλαμβανόμενη τον ρόλο της αρχιτεκτονικής. Μ' αυτόν τον τρόπο έχουμε καλύτερη ζωή, με καλύτερο περιβάλλον και κτίρια που βοηθούν την ευεξία και την υγεία των ανθρώπων".

Ο ακτιβιστής με ποδήλατο

Στα 80 του χρόνια, ο Peter Murray κάνει 140-150 χιλιόμετρα με ποδήλατο εβδομαδιαίως. Δεν είναι απλώς άσκηση — είναι πολιτική δήλωση. Δεν έχει αυτοκίνητο. Εδώ και 15 χρόνια μετακινείται αποκλειστικά με πτυσσόμενο ποδήλατο μέσα στο Λονδίνο. Το 2005 ξεκίνησε τη φιλανθρωπική ποδηλατοδρομία "Cycle to Cannes", και το 2013 ολοκλήρωσε μια επική διαδρομή 6.000 χιλιομέτρων από το Πόρτλαντ του Όρεγκον ως το Portland Place του Λονδίνου, ερευνώντας στρατηγικές ποδηλασίας σε αμερικανικές πόλεις.

Πίσω από αυτή την επιλογή κρύβεται και μια βαθιά προσωπική απώλεια: δύο φίλοι του σκοτώθηκαν σε τροχαία ατυχήματα στο Λονδίνο. Αυτή η τραγωδία τον ώθησε να ασχοληθεί ενεργά με τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας για τους ποδηλάτες. Σήμερα είναι πρόεδρος του τοπικού ποδηλατικού συλλόγου της συνοικίας του, οργανώνει ομαδικές διαδρομές για κάθε ηλικία και παλεύει εναντίον των τοπικών αρχών που αρνούνται να εγκαταστήσουν ασφαλείς ποδηλατόδρομους, προκαλώντας τα πλούσια Kensington και Chelsea όπου, όπως λέει με πικρό χιούμορ, "οι κάτοικοι με τα μεγάλα SUV ενοχλούνται από τα λίγα λεπτά που θα έχαναν". Αν θέλαμε να συνοψίσουμε τη συμβολή του Peter Murray στον κόσμο της αρχιτεκτονικής, θα λέγαμε ότι ο ίδιος έκανε κάτι που λίγοι καταφέρνουν: έδειξε ότι η αρχιτεκτονική δεν είναι υπόθεση ελίτ. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία αποφασίζει πώς θέλει να ζει. Μέσα από δεκαετίες συγγραφής, έκδοσης, συμβουλευτικής και ακτιβισμού, ο Murray υπηρέτησε αυτή την πεποίθηση με αξιοθαύμαστη συνέπεια.

Μέσα από δεκαετίες συγγραφής, έκδοσης, συμβουλευτικής και ακτιβισμού, ο Murray υπηρέτησε αυτή την πεποίθηση με αξιοθαύμαστη συνέπεια.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr