Ο Δρ. Αλέξανδρος Καλλέγιας ήταν lead architect στο αρχιτεκτονικό γραφείο Zaha Hadid Αrchitects στο Λονδίνο και επέστρεψε στη χώρα μας φέρνοντας μαζί του το όραμα που άλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο χτίζονται τα κτίρια στην Ελλάδα.
Όταν ο Δρ. Αλέξανδρος Καλλέγιας αποφάσισε να επιστρέψει από το Λονδίνο στην Ελλάδα, δεν ήρθε μόνο με τις αποσκευές της εμπειρίας από ένα από τα πιο διάσημα αρχιτεκτονικά γραφεία του κόσμου. Έφερε μαζί του ένα όραμα που μπορεί να μεταμορφώσει ριζικά τον τρόπο που χτίζονται τα κτίρια στη χώρα μας. Ως Senior Architect και Διευθύνων Σύμβουλος του τμήματος BIM (Building Information Modeling) στην Ιντρακάτ, ο Καλλέγιας πρωταγωνιστεί σε μία από τις πιο σημαντικές τεχνολογικές μεταβάσεις στον κατασκευαστικό κλάδο της Ελλάδας.
Η διαδρομή του από τη Zaha Hadid Architects
Η επαγγελματική πορεία του Αλέξανδρου Καλλέγια στο διάσημο γραφείο Zaha Hadid Architects στο Λονδίνο ήταν κάτι παραπάνω από μία θέση εργασίας, ήταν ένα σχολείο καινοτομίας. Ως lead architect και BIM Manager, συμμετείχε σε έργα που επανακαθόρισαν τα όρια της αρχιτεκτονικής και της κατασκευαστικής τεχνολογίας.
Ανάμεσα στα πιο εμβληματικά έργα που επέβλεψε είναι ο Σταθμός Μετρό King Abdullah Financial District (KAFD) στο Ριάντ, ένα αρχιτεκτονικό ορόσημο που συνδυάζει την εντυπωσιακή καμπυλότητα με τη λειτουργική αποτελεσματικότητα που χαρακτηρίζει τον πολιτισμό της Σαουδικής Αραβίας. Η Όπερα του Μαρόκου στο Ραμπάτ, το Nanjing International Youth Cultural Center με τους δύο επιβλητικούς ουρανοξύστες του, και άλλα βραβευμένα έργα διεθνώς, αποτέλεσαν το πεδίο όπου ο Καλλέγιας όχι μόνο τελειοποίησε τις αρχιτεκτονικές του δεξιότητες, αλλά και έμαθε κάτι πολύ σημαντικό: "Στην κατασκευή όλα είναι εφικτά", όπως λέει ο ίδιος.

Ο Σταθμός Μετρό King Abdullah Financial District
Η εμπειρία του στο γραφείο της Zaha Hadid απέκτησε ιδιαίτερη σημασία το 2011, όταν η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε τη στρατηγική της για τη μείωση του κατασκευαστικού κόστους κατά 15-20% μέσω της εφαρμογής BIM σε όλα τα δημόσια έργα. Ο Καλλέγιας υπήρξε ένας από τους πρώτους αρχιτέκτονες που εφάρμοσε συστηματικά αυτή τη μέθοδο, εντρυφώντας στα πρότυπα BS 1192 και PAS 1192-2 – τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για το σημερινό πρότυπο ISO 19650 που υιοθετείται και στην Ελλάδα.
Τι είναι το BIM και γιατί αλλάζει τα πάντα
Η μοντελοποίηση πληροφοριών κτιρίων (BIM) δεν είναι απλώς ένα λογισμικό, όπως επιμένει να μας διευκρινίζει στη συνέντευξη μας ο Καλλέγιας. Είναι ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα προγραμμάτων και διαδικασιών που δημιουργεί μια λεπτομερή, ψηφιακά αναπτυγμένη εικονική αναπαράσταση μιας κτιριακής δομής. Αυτή η αναπαράσταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλο τον κύκλο ζωής ενός έργου: από τον σχεδιασμό και την κατασκευή μέχρι τη λειτουργία και τη συντήρησή του.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του BIM είναι ότι δημιουργεί ένα κοινό σημείο αναφοράς για όλους τους εμπλεκόμενους σε ένα έργο. Αρχιτέκτονες, μηχανικοί, κατασκευαστές και πελάτες προσθέτουν και εξάγουν πληροφορίες από ένα κεντρικό ψηφιακό μοντέλο. Οι πληροφορίες "υπερτίθενται" η μία με την άλλη, επιτρέποντας σε όλα τα μέλη να παραμένουν συνδεδεμένα και άμεσα ενήμερα για την εξέλιξη του έργου.
Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: μείωση του ανθρώπινου λάθους, ταχύτερη και πιο αποτελεσματική επικοινωνία, καλύτερη διαχείριση κόστους και χρόνου, και – ίσως το πιο σημαντικό – η δυνατότητα να εντοπιστούν και να επιλυθούν προβλήματα σχεδιασμού ή κατασκευής σε ένα προσομοιωμένο περιβάλλον, πριν ακόμα χυθεί το πρώτο τσιμέντο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 73% των επαγγελματιών στις κατασκευές έχουν ήδη εφαρμόσει το BIM στα έργα τους – μια αύξηση 60% από το 2011.

Η πρωτοπορία στην Ελλάδα: Το Ελληνικό και η Ιντρακάτ
Όταν ο Καλλέγιας επέστρεψε στην Ελλάδα, συμμετέχοντας στο "Brain Regain" που φέρνει πίσω Έλληνες επιστήμονες από το εξωτερικό, βρήκε ένα ιδανικό πεδίο εφαρμογής του οράματός του. Ο όμιλος Ιντρακάτ, που βρίσκεται σε ρυθμούς ταχείας ανάπτυξης και δραστηριοποιείται σε μεγάλα έργα υποδομών, αγκάλιασε την καινοτομία και έδωσε στον Καλλέγια την ευθύνη να ιδρύσει και να διευθύνει το νεοσύστατο τμήμα BIM της εταιρείας.
Το πιο εμβληματικό έργο που επιβλέπει σήμερα είναι η αστική ανάπλαση του Ελληνικού, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη στους χώρους του πρώην αεροδρομίου. Ως ένα νέο ορόσημο της πόλης, το έργο έχει μία σχεδιαστική πολυπλοκότητα που το καθιστά ιδανικό για την εφαρμογή BIM. Το Riviera Tower, που όταν ολοκληρωθεί θα είναι ο υψηλότερος παράκτιος ουρανοξύστης στη Μεσόγειο, είναι μόνο ένα από τα κτίρια που σχεδιάστηκαν από star architects όπως ο Norman Foster και ο Kengo Kuma.
"Για δομές τέτοιας πολυπλοκότητας, η εφαρμογή ΒΙΜ αποτελεί μονόδρομο", εξηγεί ο Καλλέγιας. "Ο συντονισμός των εργασιών μπορεί πλέον να γίνει πιο αποτελεσματά. Αυτό το έργο της Ιντρακάτ είναι ταυτόχρονα ένα πρακτικό σημείο μετάβασης στη νέα ψηφιακή συνεργασία και υλοποίηση κατασκευαστικών έργων για την Ελλάδα".
Η επιτυχία αυτή επισφραγίστηκε πρόσφατα όταν ο Όμιλος AKTOR (στον οποίο ανήκει η Ιντρακάτ) έγινε η πρώτη εταιρεία στην Ελλάδα που πιστοποιήθηκε κατά το διεθνές πρότυπο ISO 19650 για το Building Information Modeling. Αυτή η πιστοποίηση δίνει στην εταιρεία σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε δημόσιους και διεθνείς διαγωνισμούς, όπου η χρήση BIM καθίσταται υποχρεωτική.
Καινοτόμες τεχνολογίες: Από Scan-to-BIM μέχρι Voice-to-BIM
Το τμήμα BIM της Ιντρακάτ δεν περιορίζεται στην απλή εφαρμογή της μεθοδολογίας. Υπό την ηγεσία του Καλλέγια, εφαρμόζει τεχνολογίες αιχμής όπως το Scan-to-BIM με drones – μια τεχνική υψηλής ακρίβειας για συλλογή δεδομένων και δημιουργία point clouds που ενσωματώνονται άμεσα στο BIM μοντέλο. Επίσης, χρησιμοποιεί το Voice-to-BIM, ένα καινοτόμο σύστημα άμεσης καταγραφής παρατηρήσεων μέσω φωνής που ενισχύει την ακρίβεια, τον συντονισμό και την ποιότητα των δεδομένων στο εργοτάξιο.

Οι προκλήσεις που απομένουν
Παρά την πρόοδο, ο Καλλέγιας αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ακόμα σημαντικές προκλήσεις για την ευρεία υιοθέτηση του BIM στην Ελλάδα. Η πρώτη είναι η ανάγκη για σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση. "Το ΒΙΜ δεν είναι ένα λογισμικό, αλλά ένα οικοσύστημα προγραμμάτων", επιμένει. "Χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας και συστηματική εκπαίδευση".
Από το 2011, ο Καλλέγιας συμβάλλει στην εκπαίδευση Ελλήνων μηχανικών μέσω αρχιτεκτονικών εργαστηρίων υπό την αιγίδα του πανεπιστημίου Architectural Association (AA) του Λονδίνου, σε συνεργασία με εγχώρια πανεπιστημιακά ιδρύματα. Παράλληλα, μέρος των δραστηριοτήτων του στην Ιντρακάτ είναι η εσωτερική εκπαίδευση συναδέλφων διαφορετικών τμημάτων και θέσεων.
"Είναι σημαντικό οι δημόσιοι φορείς, όπως τα πανεπιστήμια, να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην εκπαίδευση αυτής της μεθοδολογίας", τονίζει. "Καθώς πολύ σύντομα θα αποτελέσει τη βασική μέθοδο μελέτης και κατασκευής έργων".
Η άλλη πρόκληση είναι η αρχική επένδυση. Ο εξοπλισμός ενός γραφείου για την εφαρμογή ΒΙΜ απαιτεί κεφάλαιο τόσο σε εξοπλισμό όσο και σε καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο Καλλέγιας, η απόσβεση έρχεται γρήγορα: "Μόλις κάποιος εντρυφήσει στην εφαρμογή ΒΙΜ, τότε με βεβαιότητα θα επωφεληθεί από την ταχύτητα, την ακρίβεια και την οργάνωση τόσο στο κομμάτι της σχεδίασης όσο και σε όλες τις επιμέρους δραστηριότητες της κατασκευής".

Ο Δρ. Αλέξανδρος Καλλέγιας
Το μέλλον της ελληνικής κατασκευής
Ο Δρ. Αλέξανδρος Καλλέγιας δεν είναι απλώς ένας αρχιτέκτονας που επέστρεψε στην Ελλάδα με διεθνή εμπειρία. Είναι ένας οραματιστής που φέρνει το μέλλον των κατασκευών στη χώρα μας, αποδεικνύοντας ότι η Ελλάδα μπορεί όχι μόνο να παρακολουθεί τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά και να πρωτοπορεί στην υιοθέτησή τους.

Voice to IBM
Με έργα όπως το Ελληνικό να λειτουργούν ως πρακτικό πεδίο εφαρμογής και με την πιστοποίηση ISO 19650 να δίνει το στίγμα για το μέλλον, η Ελλάδα βρίσκεται στην αρχή μιας τεχνολογικής επανάστασης στον κατασκευαστικό της κλάδο. Και πίσω από αυτήν την επανάσταση στέκεται ένας αρχιτέκτονας που πιστεύει ότι, όπως στη ζωή έτσι και στην κατασκευή, όλα είναι εφικτά, αρκεί να έχεις το σωστό όραμα και την τεχνολογία για να το πραγματοποιήσεις.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr