Σε μια πολυκατοικία της δεκαετίας του 1970, η Urban Soul Project επανασχεδίασε ένα διώροφο διαμέρισμα στο Κουκάκι με αφετηρία τη σχέση του με την πόλη.
Ορισμένα σπίτια χτίζονται για να προστατεύουν από την πόλη. Άλλα τη φιλοξενούν. Η κατοικία αυτή, σε μια χαρακτηριστική πολυκατοικία της δεκαετίας του 1970 στο κέντρο της Αθήνας, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Το αρχιτεκτονικό γραφείο Urban Soul Project την ανέλαβε με ένα σαφές ερώτημα: πώς μπορεί ένα εσωτερικό να συνομιλεί με όσα βρίσκονται έξω από τα παράθυρά του;
Μια θέα που γίνεται σχεδιαστικό υλικό
Η απάντηση βρισκόταν μπροστά στα μάτια των αρχιτεκτόνων: η ανεμπόδιστη θέα προς την Ακρόπολη. Εδώ δεν αντιμετωπίστηκε ως ευτυχής συγκυρία ούτε ως φόντο για φωτογραφίες. Έγινε το βασικό στοιχείο της σύνθεσης. Η κάτοψη οργανώθηκε γύρω από τρεις άξονες, το φως, τη θέα και την κίνηση. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία ανοιχτή στην καθημερινότητα της Αθήνας, που δεν στερείται όμως ιδιωτικότητας και ηρεμίας.
Καθρέφτες ως δεύτερα ανοίγματα
Το πιο ευφυές εργαλείο του έργου είναι οι επιφάνειες καθρέφτη. Λειτουργούν σαν δεύτερα παράθυρα: πιάνουν αποσπάσματα της πόλης και τα μεταφέρουν βαθύτερα μέσα στον χώρο, εκεί όπου η θέα δεν θα έφτανε ποτέ από μόνη της. Παράλληλα πολλαπλασιάζουν το φυσικό φως και ανοίγουν οπτικές διαδρομές. Η Αθήνα δεν μένει απέξω. Περνά στο εσωτερικό και γίνεται μέρος της εμπειρίας του να ζεις εκεί.
Μια ξύλινη σκάλα στο κέντρο
Τα δύο επίπεδα της κατοικίας συνδέονται με μια ξύλινη ελικοειδή σκάλα, τοποθετημένη στην καρδιά του σπιτιού. Ο ρόλος της ξεπερνά την κυκλοφορία. Λειτουργεί ως γλυπτικό επίκεντρο και γύρω της οργανώνονται οι κινήσεις και οι οπτικές φυγές των κατοίκων.
Οι κοινόχρηστοι χώροι μένουν ανοιχτοί, φωτεινοί και συνεχείς. Τα τρία υπνοδωμάτια δημιουργούν πιο ήσυχες, ιδιωτικές ζώνες, ώστε το σπίτι να ισορροπεί ανάμεσα στην κοινωνικότητα και την απομόνωση.
Ένα ενιαίο σύνολο
Τα custom-made έπιπλα και οι ειδικές κατασκευές εντάσσονται στην ίδια αρχιτεκτονική γλώσσα με το υπόλοιπο εσωτερικό. Έτσι ο χώρος διαβάζεται ως ένα ενιαίο σύνολο και όχι ως συνάθροιση επιμέρους επιλογών.
Το 1970, χωρίς νοσταλγία
Το ξύλο, οι υφές και οι διακριτικές αναφορές στη δεκαετία του 1970 φέρνουν πίσω κάτι από τον χαρακτήρα του αρχικού κτιρίου. Η προσέγγιση αποφεύγει τη νοσταλγία και τη μίμηση: το παλιό δεν αναπαράγεται, επανερμηνεύεται. Η κατοικία μένει πιστή στην ιστορία της πολυκατοικίας, αλλά μιλά με σύγχρονο λεξιλόγιο.
Η ποιότητα του χώρου
Στο τέλος, η ποιότητα του χώρου δεν οφείλεται σε ένα μεμονωμένο στοιχείο. Προκύπτει από τη σχέση ανάμεσα στο φως, τα υλικά, τη λεπτομέρεια και την πόλη. Είναι ένα σπίτι που δεν κλείνεται απέναντι στην Αθήνα, αλλά την αφήνει να περάσει μέσα του.
Στοιχεία έργου
Τοποθεσία: Αθήνα, Ελλάδα
Έτος ολοκλήρωσης: 2025
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Urban Soul Project
Partner in Charge: Τάσος Γεωργαντζής
Lead Architects: Ιωάννα Τζαμπάζη, Ξανθή Τσέκου
Design Team: Νατάσα Ζαρογουλίδου
Site Supervisor Architect: Ιωάννα Αλέξη
Κατασκευή: Polyscape
Φωτογραφία: Ευάγγελος Δημόπουλος, Δημήτρης Ταΐρης