Κρίσιμο σταυροδρόμι για την Ευρώπη η Γροιλανδία: Εχει ανάγκη τις ΗΠΑ, αλλά πρέπει να ορθώσει ανάστημα στον Τραμπ

REUTERS/Marko Djurica

Σε εξίσωση για δυνατούς λύτες της ευρωπαϊκής διπλωματίας έχει εξελιχθεί το ζήτημα της Γροιλανδίας, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πάρει... φόρα.

Σύμφωνα με τον Guardian, η κρίση που έχει ξεσπάσει για τη Γροιλανδία ενδέχεται να αποτελέσει τη θρυαλλίδα που θα αναγκάσει την Ευρώπη να ορθώσει ανάστημα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, καθώς αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι μια αμερικανική απόπειρα προσάρτησης του νησιού της Αρκτικής θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τη συμμαχία του ΝΑΤΟ.

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν ανεχθεί τις απαιτήσεις του Τραμπ σχεδόν επί έναν χρόνο, καθώς έχει πιέσει τις χώρες του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ και έχει απειλήσει να αποσύρει την αμερικανική στήριξη προς την Ουκρανία, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής διαδικασίας που φαίνεται να ευνοεί τη Ρωσία.

Επίσης, αντέδρασαν χλιαρά στους αμερικανικούς τυχοδιωκτισμούς στο εξωτερικό, όπως στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.

Διαβάστε Επίσης

Βήμα πίσω από τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία: "Είναι σύμμαχος, όχι περιουσιακό στοιχείο"

Η Ευρώπη βγάζει δουλοπρέπεια" στον Τραμπ, αλλά για πόσο;

Η "δουλοπρέπεια" αυτή συχνά εκφράστηκε δημόσια. Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες διαγκωνίστηκαν για το ποιος θα αναλάβει τον ρόλο του "διαμεσολαβητή" με τον Τραμπ, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προκάλεσε ποικίλα σχόλια, όταν αποκάλεσε τον Ρεπουμπλικάνο "μπαμπάκα" κατά τη διάρκεια μιας Συνόδου Κορυφής πέρυσι τον Ιούνιο.

Όμως, οι επαναλαμβανόμενες και ολοένα πιο πολεμοχαρείς απαιτήσεις του Τραμπ, που ζητά από τη Δανία να παραχωρήσει ή να πουλήσει το ημιαυτόνομο έδαφος της Γροιλανδίας, προκάλεσαν μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην ιστορία της διατλαντικής συμμαχίας -και ίσως αναγκάσουν την Ευρώπη να χαράξει μια κόκκινη γραμμή στο χιόνι, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην ανάλυσή του το βρετανικό Μέσο.

"Η φιλοδοξία του προέδρου είναι εμφανής", δήλωσε στο Fox News ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, μετά τις πρόσφατες συνομιλίες στην Ουάσιγκτον. "Προφανώς έχουμε κόκκινες γραμμές. Έχουμε 2026, μπορείς να κάνεις εμπόριο, αλλά δεν 'εμπορεύεσαι' ανθρώπους", πρόσθεσε.

Μετά από την ωριαία συνάντηση που είχαν με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο Ράσμουσεν και η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότσφελντ, εντοπίστηκαν εμφανώς απογοητευμένοι και καταβεβλημένοι να καπνίζουν έξω από το κτίριο "Eisenhower Executive Building" της Ουάσινγκτον.

Γιατί η Γροιλανδία είναι... διαφορετική υπόθεση για την Ευρώπη

"Στην περίπτωση της Γροιλανδίας, οι Ευρωπαίοι βρήκαν μια κόκκινη γραμμή που πραγματικά θέλουν να υπερασπιστούν", σημειώνει η Κριστίνε Μπερζίνα, ανώτερη ερευνήτρια στο German Marshall Fund για θέματα αμερικανικής άμυνας και διατλαντικής ασφάλειας.

"Όλα τα άλλα έχουν υπάρξει αντικείμενο διαπραγμάτευσης… Αλλά, η περίπτωση της Γροιλανδίας είναι διαφορετική, γιατί αφορά ζήτημα κυριαρχίας - και το αν η Ευρώπη είναι ικανή να υπερασπιστεί τον εαυτό της, το έδαφός της, τα δικαιώματά της".

Η Ευρώπη, ωστόσο, βρίσκεται σε "διπλωματικά μειονεκτική θέση", λόγω της εξάρτησής της από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της, τονίζει ο πρώην πρωθυπουργός της Λετονίας, Κρίστιανις Κάρινς.

Διαβάστε Επίσης

Δανία: Χιλιάδες διαδηλωτές στην Κοπεγχάγη κατά των σχεδίων του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία

"Η Ευρώπη δυστυχώς δεν βρίσκεται σε θέση να αντιταχθεί σθεναρά, γιατί, ας πούμε, αν ξεκινούσε μια διαμάχη στον εμπορικό τομέα, είμαι βέβαιος ότι οι ΗΠΑ θα απαντούσαν αντίστοιχα ή και πιο σκληρά", εξηγεί και συμπληρώνει: "Στο τέλος της ημέρας, η Ευρώπη εξακολουθεί να χρειάζεται τις ΗΠΑ".

Η πίεση δε προς τους αξιωματούχους της Δανίας και της Γροιλανδίας είναι τεράστια. Μία ημέρα μετά τη συνάντηση με Αμερικανούς αξιωματούχους, η εμφανώς συγκινημένη Μότσφελντ δήλωσε ότι έχει "λυγίσει"από τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών.

"Η Δανία υπήρξε μόνο ένας καλός σύμμαχος των ΗΠΑ", σημειώνει η Μαρισόλ Μάντοξ, ανώτερη ερευνήτρια στο ινστιτούτο Αρκτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ντάρμουθ και προσθέτει: "Γι’ αυτό και είναι τόσο εξωφρενικό: είναι σαν να πηγαίνεις στον καλύτερό σου φίλο και να του ρίχνεις ξαφνικά μια σφαλιάρα… Χωρίς καμία πρόκληση".

Ο Τραμπ το είπε και το έκανε: Δασμοί σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες λόγω Γροιλανδίας

Το ενδιαφέρον του Τραμπ όμως, να αποκτήσει το νησί εντείνεται όλο και περισσότερο από τότε που ο παλιός του φίλος Ρόναλντ Λόντερ, κληρονόμος της εταιρείας καλλυντικών Estée Lauder, έριξε την ιδέα για πρώτη φορά το 2019.

Ο Λευκός Οίκος επικαλείται λόγους εθνικής ασφάλειας, αλλά ο Τραμπ έχει παραδεχθεί ότι σημαντικό ρόλο παίζει και το γόητρο. Την προηγούμενη εβδομάδα δήλωσε στους New York Times ότι η κατοχή της Γροιλανδίας είναι "αυτό που θεωρώ ψυχολογικά απαραίτητο για την επιτυχία".

Ακόμη, την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου, ο Τραμπ απείλησε να επιβάλει δασμούς στις χώρες που δεν "συμφωνούν" με τη φιλοδοξία του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.

Σχεδόν ένα 24ωρο αργότερα, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος έκανε πράξη την απειλή του, καθώς επέβαλε δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που εξάγουν προϊόντα στις ΗΠΑ, με έναρξη την 1η Φεβρουαρίου.

Ειδικότερα, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social τόνισε ότι οι δασμοί αυτοί θα παραμείνουν σε ισχύ έως ότου "επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας" από τη χώρα του.

Οι χώρες που "υποχρεούνται να καταβάλλουν δασμό 10%" για όλα τα προϊόντα που αποστέλλονται στις ΗΠΑ" είναι η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Νορβηγία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Φινλανδία.

Ακόμη, ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου υπογράμμισε ότι από την 1η Ιουνίου, το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί στο 25%.

Οι λόγοι που η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει για τη Γροιλανδία δεν είναι μόνο... πρακτικοί

Ορισμένοι αξιωματούχοι στην κυβέρνηση Τραμπ, ιδίως ο αντιπρόεδρος Βανς, βλέπουν την εμμονή του προέδρου με τη Γροιλανδία ως μια ευκαιρία να ανοίξουν ένα ακόμα μέτωπο σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους συμμάχους και διπλωμάτες από τη γηραιά ήπειρο θεωρούν την απόφασή του να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις ως αρνητικό σημάδι.

Ο Βανς "το απολαμβάνει ιδιαίτερα αυτό", δήλωσε ένας εξ αυτών και σχολιάζει: "Είναι ξεκάθαρο γιατί έχει εμπλακεί και αυτό θα κάνει τις συνομιλίες πιο συναισθηματικά φορτισμένες".

Το Politico ανέφερε ότι δέκα υπουργοί και αξιωματούχοι που ρωτήθηκαν για την εμπλοκή του. απάντησαν ότι δεν τον θεωρούν σύμμαχο στο θέμα της Γροιλανδίας ή σε άλλα διατλαντικά ζητήματα.

Η Ευρώπη απάντησε με στόχο να αποδυναμώσει το επιχείρημα της κυβέρνησης Τραμπ, ότι η Γροιλανδία δεν διαθέτει επαρκεί προστασία έναντι πιθανής ρωσικής ή κινεζικής επίθεσης. Στο πλαίσιο αυτό, ένα μικρό γαλλικό στρατιωτικό απόσπασμα μετέβη στο νησί την Πέμπτη 15/1, στο πλαίσιο μια περιορισμένης στρατιωτικής ανάπτυξης που περιλαμβάνει στρατεύματα από τη Γερμανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, τη Φινλανδία, την Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

"Η άμυνα και η προστασία της Γροιλανδίας είναι κοινή ανησυχία για ολόκληρη τη συμμαχία του ΝΑΤΟ", δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν.

Ο Ράσμουσεν και η Μότσφελντ έχουν προγραμματίσει να συναντηθούν με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας, Ρούτε, για συνομιλίες τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου.

Πολλές οι ιδέες για το πώς η ΕΕ μπορεί να προστατεύσει τη Γροιλανδία

Με την ανάπτυξη στρατευμάτων και μέσων, όπως σημειώνει ο Κάρινς, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα μπορούσαν να άρουν το ανωτέρο πρόσχημα της κυβέρνησης Τραμπ.

"Ο πρόεδρος Τραμπ έχει πλέον αποδείξει ότι θέλει να κάνει τα πράγματα με τον δικό του τρόπο", πρόσθεσε. Όμως, αν η Ευρώπη ενισχύσει τη στρατιωτική ασφάλεια της Γροιλανδίας, "αποκρούει ένα βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης Τραμπ" για την προσάρτησή της.

Πέρα από την ανάπτυξη στρατευμάτων, υπάρχουν πολλές ακόμη ιδέες για το πώς η ΕΕ μπορεί να προστατεύσει τη δανική κυριαρχία στη Γροιλανδία και να επιβάλει το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον. Οι πιο απλές προτάσεις περιλαμβάνουν τη σύγκληση στη Νουούκ διεθνούς συνόδου για την ασφάλεια στην Αρκτική, την οποία θα συνδιοργανώσουν η Δανία και η Γροιλανδία, μαζί με την ΕΕ και χώρες εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία και οι ΗΠΑ.

Ωστόσο, έχουν κυκλοφορήσει και πιο ριζοσπαστικές ιδέες, όπως το "πάγωμα" της ψηφοφορίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ που συμφωνήθηκε πέρσι με τον Τραμπ στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.

Διαβάστε Επίσης

Γροιλανδία: Viral AI βίντεο απάντηση στις αμερικανικές απειλές με οπλισμένες πολικές αρκούδες και θαλάσσιους ελέφαντες

Μια ομάδα Σοσιαλιστών και Πράσινων ευρωβουλευτών υποστηρίζει ότι η ψηφοφορία επί της συμφωνίας που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο, θα "εκλαμβανόταν εύκολα ως επιβράβευση… των πράξεών του".

Μια τέτοια κίνηση, ωστόσο, είναι απίθανο να περάσει στο δεξιόστροφο Κοινοβούλιο, όπου πολλοί ευρωβουλευτές διστάζουν να προκαλέσουν τον Λευκό Οίκο.

Την επόμενη ημέρα αφότου ο Ράσμουσεν δήλωσε ότι ο Τραμπ είναι αποφασισμένος να "κατακτήσει" τη Γροιλανδία, αξιωματούχοι της ΕΕ συνέχισαν να μιλούν με διπλωματικό τόνο.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περιέγραψε τις ΗΠΑ ως σύμμαχο και εταίρο, αναφερόμενη την Πέμπτη 15/1 στην κατάσταση που επικρατεί γύρω από τη Γροιλανδία.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο πώς η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τη στήριξή της στο νησί, επικαλούμενη το άνοιγμα γραφείου στη Νουούκ και την πρόταση για διπλασιασμό της οικονομικής βοήθειας από των Ένωση. "Η Γροιλανδία μπορεί να βασίζεται σε εμάς, πολιτικά, οικονομικά και χρηματοδοτικά", δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Ο Κωνσταντίνος Κόμπος, υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, που αυτήν την περίοδο ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, δήλωσε ότι η Ένωση χρειάζεται να εντείνει τον διάλογο με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία. "Ίσως (η σημερινή κυβέρνηση) είναι διαφορετική από αυτό που έχουμε συνηθίσει -και είναι. Αλλά, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε την πολυτέλεια να απαντήσουμε με αυτοαπομόνωση", τόνισε.

Ογκώδεις διαδηλώσεις σε Κοπεγχάγη και Νουούκ κατά των απειλών Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας

Παράλληλα, διαδηλωτές σε Δανία και Γροιλανδία κατέκλυσαν το Σάββατο 17/1 τους δρόμους κατά της αξίωσης του Ντόναλντ Τραμπ η αρκτική νήσος να εκχωρηθεί στις ΗΠΑ, ενώ ζήτησαν οι πολίτες της να αφεθούν ελεύθεροι να καθορίσουν το μέλλον τους.

Στην Κοπεγχάγη, διαδηλωτές φώναζαν "η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση" και κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα όπως "Όχι σημαίνει Όχι" και "Μακριά τα Χέρια από τη Γροιλανδία", όπως και σημαίες της περιοχής, καθώς πραγματοποιούσαν πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία.

Ορισμένοι φορούσαν κόκκινα καπελάκια του μπέιζμπολ, παρόμοια με εκείνα των υποστηρικτών του Τραμπ με το σύνθημα "Κάντε την Αμερικάη Σπουδαία Ξανά" ("Make America Great Again"), όμως σε αυτήν την περίπτωση έγραφαν "Κάντε την Αμερική να Φύγει Μακριά" (Make America Go Away).

Στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας Νουούκ, εκατοντάδες διαδηλωτές, υπό τον πρωθυπουργό Νίλσεν, κρατούσαν σημαίες και πανό με ανάλογα συνθήματα, καθώς κατευθύνονταν προς το αμερικανικό προξενείο.

Greenland’s PM Jens-Frederik Nielsen heads to the protest pic.twitter.com/37KxgJZC7X

— Sprinter Press (@SprinterPress) January 17, 2026

Οι διοργανωτές εκτιμούν πως περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις στην Κοπεγχάγη, αν και η Aστυνομία δεν έχει δώσει επίσημα στοιχεία.

Πορείες πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες πόλεις της Δανίας.

"Νιώθω τόσο μεγάλη ευγνωμοσύνη για την τεράστια υποστήριξη που εμείς οι Γροιλανδοί λαμβάνουμε. Στέλνουμε επίσης ένα μήνυμα στον κόσμο ότι όλοι πρέπει να αφυπνιστούν", δήλωσε η Τζούλι Ραντεμάτσερ, επικεφαλής της οργάνωσης Uagut για τους Γροιλανδούς της Δανίας.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr