Ανάλυση Anadolu για την συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν στην Άγκυρα: "Αφελές να περιμένουμε σημαντικό αποτέλεσμα"

REUTERS

Στο ερώτημα "τι αναμένεται από την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Τουρκία" απαντά ανάλυση που φιλοξενεί σήμερα, Τετάρτη, 11 Φεβρουαρίου, το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.

Στην ανάλυση γίνεται η παραδοχή ότι "η συνάντηση Μητσοτάκη και Ερντογάν αναμένεται να επιταχύνει τη συνεργασία σε πολλούς τομείς, όπως η υγεία, το περιβάλλον, ο πολιτισμός, η τέχνη, ο τουρισμός, η οικονομία και το εμπόριο". Ωστόσο, η δρ. Άισέ Κιουτσούκ [Ayşe Küçük] επίκουρη καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Istanbul Gelişim, η οποία υπογράφει την ανάλυση, συνοψίζοντας τις προσδοκίες και τα κύρια θέματα της σημερινής συνάντησης των δύο ηγετών σημειώνει ότι "θα ήταν αφελές να περιμένουμε ένα σημαντικό αποτέλεσμα από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα". Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται από την ανάλυση που κάνει για ζητήματα που τα χαρακτηρίζει "ιστορικά σημεία έντασης".

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι "αναπόφευκτα, η επίσημη επίσκεψη Μητσοτάκη θα επηρεαστεί από ιστορικά σημεία έντασης, διαφωνίες και αντιδράσεις σε τετελεσμένα που αποσκοπούν στη δημιουργία μιας de facto κατάστασης. Η ύπαρξη αυτού του υπόβαθρου θα επηρεάσει το αποτέλεσμα της συνάντησης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο εξοπλισμός νησιών από την Ελλάδα με μη στρατιωτικό καθεστώς, ζητήματα που προκύπτουν μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης σχετικά με τα χωρικά ύδατα, την υφαλοκρηπίδα, τη γραμμή FIR, την αποκλειστική οικονομική ζώνη, τα νησιά, τις νησίδες και τους βράχους (στο Αιγαίο Πέλαγος και τα νησιά του), και θεμελιώδη ζητήματα όπως η Κύπρος, αποτελούν γραμμή έντασης για αυτήν τη συνάντηση".

Διαβάστε Επίσης

Άγκυρα: Ολοκληρώθηκε η συνάντηση Μητσοτάκη με Ερντογάν στο Προεδρικό Μέγαρο - Σε λίγο οι κοινές δηλώσεις

"Θα ήταν αφελές να περιμένουμε ένα σημαντικό αποτέλεσμα από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα"

"Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέπτεται την Τουρκία σήμερα, 11 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας - Τουρκίας. Κύριος σκοπός αυτής της επίσκεψης αναφέρεται ότι είναι η επέκταση και η εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών σύμφωνα με την αρχή της ανάπτυξης σχέσεων καλής γειτονίας στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.

Όπως είναι γνωστό, οι δύο πλευρές έχουν βιώσει 14 κρίσεις εξωτερικής πολιτικής, άμεσα και έμμεσα, στο πλαίσιο μιας "επαναλαμβανόμενης σύγκρουσης" που έχει βαθιές, ιστορικές ρίζες. Δεδομένων των ραγδαίων αλλαγών στο διεθνές σύστημα, μπορεί να ειπωθεί ότι οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας επηρεάζονται επίσης από τις εντάσεις στις ευρωατλαντικές σχέσεις. Η πολιτική της Ελλάδας εδώ και χρόνια να δημιουργεί τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο Πέλαγος, χρησιμοποιώντας περιφερειακές και παγκόσμιες ισορροπίες προς όφελός της, φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο στις σχέσεις με την Τουρκία.

Αναπόφευκτα, η επίσημη επίσκεψη Μητσοτάκη θα επηρεαστεί από ιστορικά σημεία έντασης, διαφωνίες και αντιδράσεις σε τετελεσμένα που αποσκοπούν στη δημιουργία μιας de facto κατάστασης. Η ύπαρξη αυτού του υπόβαθρου θα επηρεάσει το αποτέλεσμα της συνάντησης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο εξοπλισμός νησιών από την Ελλάδα με μη στρατιωτικό καθεστώς, ζητήματα που προκύπτουν μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης σχετικά με τα χωρικά ύδατα, την υφαλοκρηπίδα, τη γραμμή FIR, την αποκλειστική οικονομική ζώνη, τα νησιά, τις νησίδες και τις βραχονησίδες (στο Αιγαίο Πέλαγος και τα νησιά του), και θεμελιώδη ζητήματα όπως η Κύπρος, αποτελούν γραμμή έντασης για αυτήν τη συνάντηση.

Συνεπώς, θα ήταν αφελές να περιμένουμε ένα σημαντικό αποτέλεσμα από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα. Μάλιστα, πριν από την επίσκεψη, ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε ότι το σημαντικότερο ανεπίλυτο ζήτημα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών (ΑΟΖ) και της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι ακόμη και αν δεν μπορούν να επιλυθούν σημαντικά ζητήματα, μπορεί να δημιουργηθεί μια εποικοδομητική σχέση σε ορισμένες περιοχές. Τα ζητήματα που αναφέρονται σε αυτή τη δήλωση αφορούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών και είναι διαπραγματεύσιμα.

Ωστόσο, ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα, η οποία ασκεί το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο Πέλαγος έως και 12 μίλια βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος), θα "ενεργήσει παρομοίως στο Αιγαίο Πέλαγος όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν". Τα ζητήματα που αναφέρονται σε αυτή τη δήλωση σχετίζονται άμεσα με την κυριαρχία των κρατών. Η διαπραγμάτευση αυτών των δικαιωμάτων δεν είναι καθόλου εύκολη. Επιπλέον, η Ελλάδα έχει συμβατικές υποχρεώσεις σχετικά με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών που της παραχωρήθηκαν στο Αιγαίο Πέλαγος, και αυτές οι συμβατικές υποχρεώσεις, με τη νομική και πολιτική τους φύση, είναι διεθνείς υποχρεώσεις που περιορίζουν την κυριαρχία της Ελλάδας. Η πιθανότητα επέκτασης των χωρικών της υδάτων πέραν των 6 ναυτικών μιλίων έχει παρόμοια διάσταση".

"Αν η Ελλάδα επιχειρήσει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, η Τουρκία δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή"

Στην ανάλυση γίνεται αναφορά στα χωρικά ύδατα και την επέκταση πέραν των 6 ναυτικών μιλίων:

"Η Τουρκία παρέμεινε σιωπηλή το 1936, όταν η Ελλάδα επέκτεινε τα εθνικά της χωρικά ύδατα από 3 σε 6 ναυτικά μίλια, δεδομένων των τότε συνθηκών. Αυτή η επέκταση έβλαπτε τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο Πέλαγος. Σήμερα, αν η Ελλάδα επιχειρήσει ξανά να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, η Τουρκία δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή. Η Τουρκία θεωρεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο casus belli (αιτία πολέμου). Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα προσπαθεί να παρακάμψει αυτούς τους περιορισμούς μέσω τετελεσμένων γεγονότων. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει καμία αλλαγή στη στάση της ελληνικής πλευράς (ή παρόμοιας της τουρκικής πλευράς). Τα ζητήματα κυριαρχίας παραμένουν το πιο σημαντικό πεδίο σύγκρουσης στις τουρκο-ελληνικές σχέσεις.

Αλλά, παρακάτω στην ίδια ανάλυση, σημειώνεται ότι "είναι αναμφισβήτητο ότι ο εποικοδομητικός διάλογος, οι συζητήσεις και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών είναι αναπόφευκτη αναγκαιότητα".

Και παρακάτω αναφέρεται: "Το ζητούμενο σε αυτό το σημείο είναι η διατήρηση πρωτοβουλιών οικοδόμησης εμπιστοσύνης και ασφάλειας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας μέσω διαφόρων οδών και μεθόδων διαλόγου. Είναι αμφίβολο σε ποιο βαθμό αυτή η προσδοκία μπορεί να ικανοποιηθεί από επίσημες δηλώσεις που αυξάνουν την ένταση. Αυτή η επίσκεψη αποτελεί σημαντική ένδειξη ότι οι δίαυλοι διαλόγου παραμένουν ανοιχτοί σε επίπεδο ηγετών. Η ανάπτυξη διμερών σχέσεων χωρίς την ανάγκη μεσολαβητών ή ενδιάμεσων θεσμών είναι εξαιρετικά πολύτιμη και στις δύο πλευρές του Αιγαίου.

Η Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία, στην οποία η Τουρκία και η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενα μέρη, ανακοινώθηκε το 2023. Έκτοτε, έχουν σημειωθεί σημαντικά οφέλη, όπως η μείωση των εντάσεων στο Αιγαίο, η συνεργασία για τη μετανάστευση και η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση μεταξύ Μητσοτάκη και Προέδρου Ερντογάν αναμένεται να αποτελέσει μέρος αυτής της διαδικασίας "θετικής ατζέντας". Δηλαδή, αντί να επικεντρώνεται σε περιοχές σύγκρουσης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, η συνάντηση στοχεύει στην καθιέρωση ενός συνεργατικού διαλόγου στις διμερείς σχέσεις, δίνοντας προτεραιότητα στην ανάπτυξη συνεργασιών σε τομείς με δυνατότητες συνεργασίας. Πέρα από αυτό, η συνάντηση αναμένεται να επισημάνει τη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας, την κατάσταση στη Γάζα, την ένταση Ιράν-Ισραήλ και τους κινδύνους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια που προκύπτουν από την απόκλιση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, ιδιαίτερα κατά την εποχή του Ντόναλντ Τραμπ.

Μια θετική ατζέντα στο πλαίσιο του εμπορίου, του τουρισμού και των μειονοτήτων

"Παρόλο που οι δύο χώρες μπορεί να διαφωνούν σε θεμελιώδη ζητήματα, προσπαθούν να διατηρήσουν τη συνεργασία σε τομείς κατώτερης πολιτικής εκτός από τα ζητήματα ασφάλειας και υπαρξιακής φύσης. Ως εκ τούτου, η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν αναμένεται να επιταχύνει τη συνεργασία σε πολλούς τομείς όπως η υγεία, το περιβάλλον, ο πολιτισμός, οι τέχνες, ο τουρισμός, η οικονομία και το εμπόριο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι οικονομικές σχέσεις, το εμπόριο και ο τουρισμός είναι μεταξύ των εξέχοντων θεμάτων. Πράγματι, αν και είχε τεθεί ο στόχος των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας έχει φτάσει τα 6,7 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2025. Ωστόσο, οι περίοδοι καλύτερων σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών έχουν θετικό αντίκτυπο στις συγκρούσεις και στις δύο χώρες. Επομένως, μια θετική ατζέντα είναι πιθανό να αποφέρει θετικά αποτελέσματα για την τουρκική μειονότητα στη Δυτική Θράκη και την ελληνική μειονότητα στην Τουρκία. Πράγματι, ρεπορτάζ των ελληνικών μέσων ενημέρωσης υποδηλώνουν ότι το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής Χάλκης θα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη κατά την επίσκεψη.

Δεν είναι μυστικό ότι η Τουρκία και η Ελλάδα γενικά έχουν ασυμβίβαστες θέσεις σε θέματα που θεωρούν εθνικού ενδιαφέροντος. Ενώ δεν υπάρχει συναίνεση για τα εθνικά συμφέροντα και ακολουθούν ανταγωνιστικές περιφερειακές πολιτικές και υπερασπίζονται διαφορετικές θέσεις εκτός αυτών των περιοχών, είναι γνωστό γεγονός ότι μπορούν να συνεργαστούν σε θέματα που αφορούν την παγκόσμια ασφάλεια. Ωστόσο, εντός αυτού του συνολικού πλαισίου, αυτή η συνάντηση στις 11 Φεβρουαρίου και η συνεχιζόμενη συνεργασία χρησιμεύει ως σημείο επαφής δημιουργώντας μια ελεγχόμενη προσέγγιση win-win για τη βιωσιμότητα των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Αυτό δείχνει ότι μια διαφορετική/χαμηλής διπλωματίας διάσταση χτίζεται μέσα στα συνολικά προβλήματα, τις συγκρούσεις και τη διπλωματία.

Διαβάστε Επίσης

Ερντογάν λίγο πριν τη συνάντηση με Μητσοτάκη: Θέλουμε ειρήνη και ασφάλεια με τους γείτονές μας

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr