Ανάλυση CNN: Διχασμένο ή ανθεκτικό το Ιράν; Η αλήθεια πίσω από τους ισχυρισμούς Τραμπ περί διάσπασης

Reuters

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, περιέγραψε την ιρανική κυβέρνηση ως "διασπασμένη", στο πλαίσιο της απόφασής του να παρατείνει την κατάπαυση του πυρός ώστε η Τεχεράνη να καταθέσει "ενιαία" πρόταση.

Η απουσία του Ιράν από το Πακιστάν για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών με τον Αντιπρόεδρο Τζ. Ντ. Βανς ερμηνεύεται από τον Λευκό Οίκο, ως ένδειξη εσωτερικής αποδιοργάνωσης, αλλά σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα του CNN, αναλυτές για το Ιράν τονίζουν ότι η εικόνα είναι πιο περίπλοκη και πως το καθεστώς εμφανίζει συνοχή.

"Νομίζω ότι αυτή είναι μια σοβαρή εσφαλμένη ερμηνεία της ιρανικής ηγεσίας", δήλωσε στην Μπέκι Άντερσον του CNN ο Μεχράτ Καμράβα, καθηγητής διακυβέρνησης στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν του Κατάρ. "Η ηγεσία ήταν αρκετά συνεκτική και το έχουμε δει αυτό στη διεξαγωγή του πολέμου και στις διαπραγματεύσεις".

Η διακυβέρνηση στο Ιράν έχει γίνει πολύ πιο περίπλοκη από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δολοφόνησαν τους περισσότερους κορυφαίους στρατιωτικούς και πολιτικούς ηγέτες του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ . Μια ομάδα κάποτε ανταγωνιστικών αξιωματούχων από όλο το πολιτικό φάσμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας αποφασίζει τώρα για το μέλλον της χώρας υπό την απειλή ενός υπαρξιακού πολέμου και εν μέσω της εμφανούς απουσίας του τελικού υπεύθυνου λήψης αποφάσεων, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον εκλιπόντα πατέρα του ως ο νέος ανώτατος ηγέτης.

Μολονότι υφίσταντα πολιτικές διαφορές, αυτή η ομάδα αξιωματούχων που βρίσκεται στην ηγεσία, φαίνεται αποφασισμένη να προβάλει δημόσια, συνοχή, όπως εξηγεί το ίδιο δημοσίευμα.

"Διαφορετικές φατρίες της ιρανικής ηγεσίας είναι πιο ευθυγραμμισμένες τώρα από ό,τι πριν από τον πόλεμο", δήλωσε η Τρίτα Πάρσι, εκτελεστική αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Quincy. "Επειδή πρόκειται για έναν πολύ μικρότερο κύκλο... αυτός ο κύκλος είναι πιο ενωμένος σχετικά με τη στρατηγική που χρησιμοποιούν στον πόλεμο" σε σύγκριση με προηγούμενους περιορισμούς υπό τον Αλί Χαμενεΐ.

Η ανάγκη επίδειξης ενότητας και ο ρόλος του Γκαλιμπάφ

Εν μέσω πυρετωδών εικασιών σχετικά με το εάν το Ιράν θα συμμετάσχει στις συνομιλίες αυτή την εβδομάδα, η Τεχεράνη τήρησε μια σταθερή δημόσια θέση ότι οι διαπραγματευτές της δεν θα ενσώσουν και κατηγόρησε την Ουάσινγκτον ότι παραβιάζει την εκεχειρία και χωρίς να επιδεικνύει "σοβαρότητα στην επιδίωξη μιας διπλωματικής λύσης".

Ακόμη και πριν από τον πόλεμο, η Ισλαμική Δημοκρατία υπό τον Αλί Χαμενεΐ διατηρούσε μια σαφή λίστα "κόκκινων γραμμών" -συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου, της συνεχιζόμενης ανάπτυξης πυραύλων και της υποστήριξης των ομάδων-πληρεξουσίων της- απαιτήσεις τις οποίες έχει εφαρμόσει στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Τραμπ.

Παραμένει σημαντικό το γεγονός ότι η πολιτική ηγεσία του Ιράν έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να απορρίψει τις αναφορές για εσωτερικές διαμάχες και να προβάλει μια ενιαία προσέγγιση στους στρατιωτικούς στόχους και τη διαπραγματευτική στρατηγική της χώρας.

"Η συζήτηση για διαιρέσεις μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων είναι ένα κουρασμένο πολιτικό και προπαγανδιστικό τέχνασμα από τους αντιπάλους του Ιράν", έγραψε την Τετάρτη στο X ο Mehdi Tabatabai, αναπληρωτής εκπρόσωπος του Ιρανού προέδρου. "Η ενότητα και η συναίνεση μεταξύ του πεδίου της μάχης, του κοινού και των διπλωματών αυτή τη στιγμή ήταν εξαιρετικές και αξιοσημείωτες".

Το καθεστώς έχει αναδείξει έναν αξιωματούχο για να ενσαρκώσει αυτή την ενότητα. Ο Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ , πρόεδρος του κοινοβουλίου της χώρας με μακρά θητεία και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, ηγήθηκε του πρώτου γύρου διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ στην Ισλαμαμπάντ και τώρα θεωρείται μία από τις κύριες προσωπικότητες που εκπροσωπούν την Ισλαμική Δημοκρατία.

Ωστόσο, ακόμη και όταν ο Γκαλιμπάφ προσγειώθηκε στο Ισλαμαμπάντ για τον πρώτο γύρο συνομιλιών, συνοδευόταν από μια ομάδα Ιρανών αξιωματούχων που μολονότι εκπροσωπούσαν ένα ποικιλόμορφο πολιτικό φάσμα, διατήρησαν τη συνοχή που απαιτείται στο διπλωματικό σκέλος.

"Υπάρχουν διαφορές; Φυσικά και υπάρχουν", είπε ο Πάρσι. Αλλά το να εκτιμήσουμε ότι ο λόγος που και οι δύο πλευρές δεν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία δεν οφείλεται στα αντικρουόμενα μηνύματα του Τραμπ, αλλά μάλλον στην κατακερματισμένη ηγεσία του Ιράν είναι "αποκομμένο από την πραγματικότητα", είπε.

Ορισμένοι αξιωματούχοι του Τραμπ μάλιστα, παραδέχτηκαν κατ' ιδίαν στο CNN ότι τα δημόσια σχόλια του προέδρου ήταν επιζήμια για τις συνομιλίες, επισημαίνοντας την ευαισθησία των διαπραγματεύσεων και τη βαθιά δυσπιστία των Ιρανών προς τις ΗΠΑ.

Η "αποκεντρωμένη διοίκηση" ως νέο μοντέλο διατήρησης της ενότητας

Αντιμέτωπο με την απειλή της εξόντωσης, το καθεστώς του Ιράν έχει διαλύσει το παραδοσιακό σύστημα αντίπαλων κέντρων εξουσίας που ανταγωνίζονταν για σχεδόν πέντε δεκαετίες. Μια νέα δομή σε καιρό πολέμου έχει αντ' αυτού ενοποιήσει τους διαπραγματευτές και τους πολιτικούς παράγοντες κάτω από μια ενιαία στρατιωτική ομπρέλα, με στόχο να καθοδηγήσει την Ισλαμική Δημοκρατία να βγει από την κρίση χωρίς να παραδεχτεί την ήττα της.

Στους δρόμους, μεγάλα πλήθη που εκπροσωπούν τις σκληροπυρηνικές παρατάξεις της χώρας συγκεντρώνονται καθημερινά για να υποστηρίξουν το καθεστώς και κατά οποιασδήποτε συμφωνίας με την Ουάσινγκτον που θα έθετε το Ιράν σε θέση ήττας.

Αυτές οι σκληροπυρηνικές απόψεις κυριαρχούν στο κοινοβούλιο και στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, όπου οποιαδήποτε υποτιθέμενη προθυμία Ιρανών αξιωματούχων να αφήσουν τον Τραμπ να ανακηρύξει τη νίκη του, προκαλεί έντονη κριτική. Όταν ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί σημείωσε ότι το Ορμούζ ήταν ανοιχτό για εμπορική ναυτιλία την περασμένη εβδομάδα, δέχτηκε έντονη επίθεση από τους σκληροπυρηνικούς του καθεστώτος, αναγκάζοντας άλλους αξιωματούχους να δώσουν γρήγορες διευκρινίσεις.

Αυτή η δομή σε καιρό πολέμου διαφέρει έντονα από τον τρόπο με τον οποίο η Ισλαμική Δημοκρατία κυβερνήθηκε για 37 χρόνια υπό τον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Ο γιος του, Μοτζτάμπα, έχει διοριστεί αρχηγός της χώρας, αλλά παραμένει κρυμμένος. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι έχει τραυματιστεί ή είναι σοβαρά ανίκανος, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα σχετικά με το αν δίνει στους υφισταμένους του σαφείς οδηγίες ή αν απλώς πρέπει να μαντέψουν τι θέλει χωρίς συγκεκριμένες οδηγίες.

Διαβάστε Επίσης

Epaminondas: Το σκηνοθετημένο βίντεο για το ρεσάλτο των Φρουρών της Επανάστασης στο πλοίο του Γιώργου Γιουρούκου

"Το σύστημα λειτουργεί τώρα με διαφορετικό τρόπο. Στο παρελθόν είχαμε θεσμούς... που υποτίθεται ότι συζητούσαν στρατηγικά ζητήματα και παρείχαν στον ανώτατο ηγέτη συμβουλευτικά σημειώματα για να λάβει την τελική απόφαση", δήλωσε ο Χαμιντρέζα Αζίζι, επισκέπτης ερευνητής στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Ασφαλιστικών Υποθέσεων.

"Η πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη δεν μπορεί να είναι τόσο τακτική όσο θα έπρεπε", σχολίασε χαρακτηριστικά. "Αυτό σημαίνει αυτόματα ότι άλλοι αξιωματούχοι έχουν περισσότερο περιθώριο ελιγμών όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων για τα βήματα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση πολέμου και ειρήνης", όπως εξηγεί.

Διαβάστε Επίσης

Δεν κατάλαβε ποιος είναι το αφεντικό : Το παρασκήνιο της παραίτησης του υπουργού Ναυτικού των ΗΠΑ και η εντολή Τραμπ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr