Η συνέντευξη Μακρόν στον Economist: "Η Ευρώπη ή θα αλλάξει ή κινδυνεύει με παρακμή - Οι ΗΠΑ θέλουν τη διάλυσή μας"

REUTERS/Benoit Tessier

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια "γεωπολιτική και γεωοικονομική κατάσταση έκτακτης ανάγκης", δηλώνει ο Εμανουέλ Μακρόν. Εάν η ήπειρος δεν επενδύσει στην οικονομία της και δεν άρει τα εμπόδια στην ανάπτυξη πιο γρήγορα, θα "παραγκωνιστεί" από την τεχνολογία της Αμερικής και τις εισαγωγές από την Κίνα.

Αυτό ήταν το μήνυμα του Γάλλου προέδρου προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, το οποίο μεταδόθηκε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο The Economist και σε έξι άλλες εφημερίδες στις 9 Φεβρουαρίου. Μίλησε πριν από τη συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Φεβρουαρίου, όπου θα συζητηθεί ο τρόπος ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης.

Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες μοιράζονται την αίσθηση του επείγοντος, αλλά το αν συμφωνούν με τις προτάσεις του είναι ένα άλλο θέμα. Σε ένδειξη του πόσο έντονη μπορεί να αποδειχθεί η συζήτηση, οι ηγέτες της Γερμανίας, της Ιταλίας, του Βελγίου και αρκετών άλλων χωρών έχουν συγκαλέσει μια "προ-σύνοδο κορυφής" πριν από την κύρια εκδήλωση. Ο κ. Μακρόν έχει συμφωνήσει να συμμετάσχει.

Μακρόν: Σε τέσσερα σημεία επικεντρώνεται η έκκλησή του

Η έκκληση του Γάλλου προέδρου προς την Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα για να δημιουργήσει ανάπτυξη και να μειώσει την εξάρτηση επικεντρώνεται σε τέσσερα σημεία.

• Πρώτον, υποστηρίζει ότι πρέπει να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια για την απλούστευση των αμέτρητων κανονισμών για τους οποίους η ΕΕ είναι δικαίως φημισμένη.
• Δεύτερον, ο κ. Μακρόν θέλει η Ευρώπη να διαφοροποιήσει τους προμηθευτές της, προκειμένου να περιορίσει την εξάρτησή της από μικρές ομάδες μη ευρωπαϊκών προμηθευτών. Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει, σύμφωνα με τον ίδιο, να κυμαίνεται από την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ – για παράδειγμα, με την ανάπτυξη γραμμών ανταλλαγής νομισμάτων σε ευρώ με εμπορικούς εταίρους – έως τη μείωση της εξάρτησης από κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία του εξωτερικού, όπως το αμερικανικό φυσικό αέριο και το cloud computing.
• Τρίτον, ο κ. Μακρόν υποστηρίζει μια πολιτική "ευρωπαϊκής προτίμησης" για την προστασία των "κρίσιμων βιομηχανιών" της Ένωσης, όπως ο χάλυβας, τα χημικά και η άμυνα. Με αυτό εννοεί τη σύνδεση των κρατικών επιδοτήσεων με ένα ελάχιστο ποσοστό ευρωπαϊκών εισροών, ανάλογα με τον τομέα, καθώς και την επιβολή κανόνων "αγοράστε ευρωπαϊκά" για τις δημόσιες συμβάσεις.
• Τέλος, ο Γάλλος πρόεδρος επιθυμεί μια πολύ μεγαλύτερη ώθηση της ΕΕ για επενδύσεις στην καινοτομία, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές, σύμφωνα με τις συστάσεις της έκθεσης που συνέταξε το 2024 ο Μάριο Ντράγκι, πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ο κ. Μακρόν θα ήθελε να δει την έκδοση "ευρωομολόγων για το μέλλον", τα οποία θα επενδύονται στην άμυνα και την ασφάλεια, τις "πράσινες" τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, αξιοποιώντας εν μέρει το υψηλό ποσοστό αποταμίευσης των Ευρωπαίων.

Τέτοιες εκκλήσεις για ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση έχουν διατυπωθεί πολλές φορές, αλλά ο κ. Μακρόν δεν είναι ο μόνος ηγέτης που αισθάνεται πλέον μεγαλύτερη αίσθηση επείγοντος. Ο Γάλλος πρόεδρος το αποκαλεί "στιγμή της Γροιλανδίας": οι Ευρωπαίοι έχουν αρχίσει να κατανοούν τη σοβαρότητα του ζητήματος.

Διαβάστε Επίσης

Μακρόν: Επαινοι στην Ελλάδα - "Οι εμπορικές απειλές των ΗΠΑ δεν έχουν τελειώσει - Αναγκαία τα ευρωομόλογα"

Υπάρχει ο κίνδυνος, προειδοποιεί, η αρχική στιγμή του τραύματος, καθώς οι Ευρωπαίοι ανησυχούν ότι η Αμερική τους εγκαταλείπει, να μετατραπεί σε "ένα δειλό αίσθημα ανακούφισης" όταν περάσει η κρίση. Αυτό θα ήταν λάθος.

Η Ευρώπη έχει τώρα να αντιμετωπίσει μια "ανοιχτά εχθρική" αμερικανική κυβέρνηση, η οποία επιθυμεί τον "διαμελισμό" της. "Όλοι πρέπει να καταλάβουν", λέει, "ότι η κρίση που βιώνουμε είναι μια βαθιά γεωπολιτική ρήξη".

Σε ορισμένα από τα σημεία που ανέφερε ο πρόεδρος, η ΕΕ ήδη κινείται προς την κατεύθυνση που προτείνει η Γαλλία. Για παράδειγμα, το SAFE, το νέο κοινό πρόγραμμα προμηθειών άμυνας της Ένωσης, ορίζει -κατόπιν επιμονής της Γαλλίας- ότι τουλάχιστον το 65% των εξαρτημάτων πολλών συστημάτων που χρηματοδοτεί πρέπει να προέρχονται από χώρες που είναι μέλη της ΕΕ ή έχουν συνάψει συμφωνίες σύνδεσης με αυτήν.

Οι ανησυχίες των Ευρωπαίων για το σχέδιο του Μακρόν

Θα είναι πιο δύσκολο για τον κ. Μακρόν να επιτύχει συμφωνία σχετικά με τους κανόνες προτίμησης της Ευρώπης. Η Γαλλία αντιμετωπίζει αντίσταση όσον αφορά την επιθυμία της για αυστηρούς κανόνες που ευνοούν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στον "Νόμο για την επιτάχυνση της βιομηχανίας" της ΕΕ, ο οποίος διαπραγματεύεται ο Στεφάν Σεζουρνέ (Stéphane Séjourné), ο Ευρωπαίος επίτροπος για τη βιομηχανία (και μακροχρόνιος φίλος του κ. Μακρόν).

Η Γερμανία και η Ιταλία ανησυχούν ότι αυτό θα μπορούσε να ισοδυναμεί με προστατευτισμό. Οι χώρες της Βαλτικής και οι σκανδιναβικές χώρες, καθώς και οι Κάτω Χώρες, προειδοποίησαν από κοινού ότι τέτοιοι κανόνες κινδυνεύουν να "ακυρώσουν τις προσπάθειές μας για απλοποίηση" και να "απομακρύνουν τις επενδύσεις από την ΕΕ".

Η νομοθεσία θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα και να αποτελέσει "μεγάλη νίκη για τη Γαλλία", σύμφωνα με τον Μουτζταμπά Ραχμάν (Mujtaba Rahman) της Eurasia Group, μιας εταιρείας συμβούλων κινδύνου, "αλλά εξακολουθεί να υπάρχει η ανησυχία ότι πρόκειται για γαλλικό προστατευτισμό που μεταμφιέζεται σε στρατηγική αυτονομία".

Ο κ. Μακρόν απορρίπτει την κατηγορία. "Δεν πιστεύω καθόλου ότι αυτό είναι προστατευτισμός", υποστηρίζει, δηλώνοντας ότι απλώς θέλει να προστατεύσει τις ευρωπαϊκές εταιρείες "μην επιβάλλοντας τους κανόνες που δεν επιβάλλουμε στους εισαγωγείς".

Διαβάστε Επίσης

Πράσινο φως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε κατάλογο "ασφαλών χωρών" και νέες διαδικασίες ασύλου

Ο Γάλλος πρόεδρος έδωσε ένα ακόμη σήμα υπέρ της ευρωπαϊκής συνεργασίας, ανανεώνοντας τη δέσμευσή του για ένα κοινό πρόγραμμα αεροπορικής άμυνας. Το Future Combat Air System, ένα κοινό πρόγραμμα της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ισπανίας, προορίζεται να περιλαμβάνει ένα μαχητικό αεροσκάφος έκτης γενιάς, αυτόνομα drones και ένα "μαχητικό cloud" επικοινωνιών.

Μετά από χρόνια έντονων εντάσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων εταιρειών, πολλοί αναλυτές το έχουν θεωρήσει νεκρό. "Πιστεύουμε ότι είναι ένα καλό πρόγραμμα και δεν έχω ακούσει κανένα σχόλιο από τη γερμανική πλευρά που να υποδηλώνει ότι δεν είναι καλό", επιμένει ο κ. Μακρόν. Πράγματι, επιθυμεί να προσελκύσει επιπλέον ευρωπαίους εταίρους, προκειμένου να δημιουργηθούν συστήματα ανταγωνιστικά με τα αμερικανικά.

Τελικά, ο κ. Μακρόν υποστηρίζει ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να υποτιμά τα πλεονεκτήματά της: ως αγορά 450 εκατομμυρίων ανθρώπων, αλλά και ως περιοχή που διέπεται από το κράτος δικαίου. Η πρόκληση που αντιμετωπίζει είναι να μετατρέψει αυτά τα πλεονεκτήματα σε μοχλούς γεωπολιτικής δύναμης, προτού άλλες δυνάμεις προχωρήσουν τόσο μπροστά που να μην μπορεί πλέον να ανταγωνιστεί.

Η ανησυχία ότι η Ευρώπη αποκλείεται από τις διπλωματικές κινήσεις των μεγάλων δυνάμεων, ήταν αυτή που ώθησε πρόσφατα τον κ. Μακρόν να στείλει τον διπλωματικό του σύμβουλο στη Μόσχα. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο σύμβουλος επέστρεψε με το μήνυμα ότι η Ρωσία δεν ενδιαφέρεται για την ειρήνη.

Η κλεψύδρα αδειάζει για τον Μακρόν, αλλά και για την Ευρώπη

Θα υπάρξει αρκετός σκεπτικισμός για ορισμένες από τις εκκλήσεις του κ. Μακρόν. Η εσωτερική πολιτική του κατάσταση είναι αδύναμη. Δεν έχει πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και του απομένουν μόνο 15 μήνες στην εξουσία για να προωθήσει τις ιδέες του.

Σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επικρατεί αμηχανία για το γεγονός ότι η Γαλλία αρνήθηκε τον Ιανουάριο να υποστηρίξει τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-Mercosur με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, ακόμη και όταν ο ηγέτης της υποστήριζε τη διαφοροποίηση του ευρωπαϊκού εμπορίου στο όνομα της στρατηγικής αυτονομίας. Ωστόσο, λίγοι θα αμφισβητούσαν τις προειδοποιήσεις του κ. Μακρόν ότι η Ευρώπη είναι πολύ αργή και πολύ κατακερματισμένη και ότι ο χρόνος για να λύσει τα προβλήματά της τελειώνει. Το ίδιο ισχύει και για τον ίδιο.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr