Επίδειξη ισχύος από την Κίνα: Ερχεται πιο κοντά με την Ινδία, μετά τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ στο Νέο Δελχί

Σύνοδος κορυφής στην Κίνας: Αβροφροσύνες, χειραψίες και διαβεβαιώσεις μεταξύ κινεζικού δράκου, ινδικού ελέφαντα παρουσία της ρωσικής αρκούδας

REUTERS

Στο επίσημο δείπνο για το καλωσόρισμα των ξένων ηγετών που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό και Εκθεσιακό Κέντρο Meijiang της κινεζικής πόλης Τιανζίν, που φιλοξενεί τη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης (SCO), παρέστησαν περισσότεροι από 20 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και οι σύζυγοί τους, και περισσότεροι από 10 ηγέτες διεθνών οργανισμών.

Όπως εύστοχα παρατηρούν όμως, διεθνείς αναλυτές, η σύνοδος αυτή είναι η ευκαιρία για να έρθουν πιο κοντά ο κινεζικός δράκος και ο ινδικός ελέφανας, δηλαδή οι ηγέτες Ινδίας και Κίνας, Ναρέντρα Μόντι και Σι Τζινπίνγκ, που εκπροσωπούν και οι δύο μαζί σχεδόν 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους.

Ο τρίτος παίκτης που απασχολεί με την παρουσία του στη Σύνοδο δεν είναι άλλος από τον Βλαντιμίρ Πούτιν που είχε και διμερείς επαφές με τον Ινδό πρωθυπουργό συζητώντας μαζί του από τις σχέσεις και τη συνεργασία των χωρών τους, έως τον (δικό του) πόλεμο στην Ουκρανία.

There he is, the world’s pariah,russian leader Vladimir Putin.
A complete loner, left stranded while Xi and Modi, huddle together on the red carpet in Tianjin for the Shanghai Cooperation Organization photo.
No friends.
No allies.
Just isolation on full display.
😂😂😂😂 pic.twitter.com/Rz3rqhZNX8
— Richard (@ricwe123) September 1, 2025

Το BBC, στην ανάλυσή του, εξηγεί πώς βλέπουν Ινδία και Κίνα τις ευκαιρίες που διανοίγονται για τις δύο χώρες σε αυτή τη συγκυρία και σημειώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει περισσότερο ρόλο μπαλαντέρ.

Τι προσδοκά η Ινδία: Αναζητά άλλες ευκαιρίες κοιτάζοντας προς το Πεκίνο

Μόλις πριν από λίγους μήνες, οι ένοπλες δυνάμεις της Ινδίας και του Πακιστάν ενεπλάκησαν σε μία σύντομη αλλά αιματηρή σύγκρουση. Η σύγκρουση ενέπλεκε έμμεσα ένα τρίτο κράτος - την Κίνα. Οι ένοπλες δυνάμεις του Πακιστάν χρησιμοποίησαν σε μεγάλο βαθμό εξοπλισμό κινεζικής κατασκευής, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών και συστημάτων ραντάρ.

Ένας ανώτερος αξιωματικός του στρατού στο Δελχί δήλωσε ότι το Πεκίνο παρείχε επίσης "live πληροφόρηση" στο Πακιστάν, σχετικά με τις ινδικές στρατιωτικές θέσεις.

Η Ινδία δεν πήρε δημόσια θέση εναντίον της Κίνας, αλλά αυτό άφησε πολλούς να αναρωτιούνται αν το Δελχί θα έπρεπε να συνεχίσει την πορεία της ομαλοποίησης των σχέσεων με το Πεκίνο.

Λιγότερο από έξι μήνες αργότερα, οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των δύο ασιατικών γιγάντων έχουν ενταθεί, μετά από αποφάσεις που ελήφθησαν χιλιάδες μίλια μακριά, δηλαδή... στην Ουάσινγκτον.

Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε δασμούς ύψους 50% στις ινδικές εισαγωγές, λέγοντας ότι το Δελχί τιμωρούνταν για την άρνησή του να σταματήσει να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία.

Επίδειξη ισχύος από την Κίνα: Ερχεται πιο κοντά με την Ινδία, μετά τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ στο Νέο Δελχί

Το Δελχί είχε δύο σαφείς επιλογές μετά από αυτή την απρόσμενης έκτασης επίθεση από έναν έμπιστο σύμμαχο, τις ΗΠΑ. Η πρώτη ήταν να υποχωρήσει και να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο. Κάτι που όμως, αρνήθηκε να κάνει, κυρίως επειδή η Ρωσία είναι σύμμαχος "παντός καιρού" και η υποχώρηση στις πιέσεις δεν ταιριάζει στην εικόνα του ισχυρού άνδρα του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι.

Το δεύτερο ήταν να μείνει σταθερή και να αναζητήσει άλλες ευκαιρίες και η Ινδία φαίνεται να έχει επιλέξει αυτήν την επιλογή προς το παρόν.

Είναι επίσης ρεαλιστικό, όπως υπογραμμίζει το BBC, να μην ψάχνεις άλλο όταν ο γείτονάς σου είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και μια παγκόσμια δύναμη στον τομέα της μεταποίησης.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μόντι συναντήθηκε με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στην Τιαντζίν το Σαββατοκύριακο. Οι δηλώσεις από τις δύο πλευρές δεν περιελάμβαναν πολλές λεπτομέρειες για τη μελλοντική τους συνεργασία, αν και υποσχέθηκαν να ξεπεράσουν τις διαφορές τους προς όφελος του συλλογικού πληθυσμού τους των 2,8 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Ο άμεσος αντίκτυπος από τη συνάντηση αυτή είναι η επανέναρξη των απευθείας πτήσεων μεταξύ των δύο χωρών και η απλούστευση της διαδικασίας έκδοσης ταξιδιωτικών θεωρήσεων (visa).

Πέρα όμως από την υπόσχεση ότι "ο ελέφαντας και ο δράκος" θα ενωθούν, οι δύο χώρες εξακολουθούν να έχουν σημαντικά εμπόδια να ξεπεράσουν πριν μπορέσουν να συνεργαστούν ουσιαστικά. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πρώτη μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουν προέρχεται από την άμεση ιστορία τους.

Ο Μόντι έχει επενδύσει προσωπικά στις σχέσεις Ινδίας-Κίνας από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2014, επισκεπτόμενος τη γειτονική χώρα πέντε φορές μέχρι το 2018.

Ωστόσο, η συνοριακή σύγκρουση του 2020 (σ.σ. κινεζικά και ινδικά στρατεύματα ενεπλάκησαν σε μάχες σώμα με σώμα κατά μήκος των σινο-ινδικών συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της αμφισβητούμενης λίμνης Pangong στο Ladakh και της Αυτόνομης Περιφέρειας του Θιβέτ) έβαλε φρένο σε αυτή τη δυναμική και χρειάστηκαν επτά ολόκληρα χρόνια, από το 2018, για να επισκεφθεί ξανά ο Μόντι την Κίνα.

Το κλειδί για την επίτευξη περαιτέρω προόδου θα εξαρτηθεί από το πώς οι δύο χώρες θα αντιμετωπίσουν τα συνοριακά τους ζητήματα.

Ενταση στα σύνορα Ινδίας και Κίνας

Δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες και από τις δύο χώρες εξακολουθούν να είναι αναπτυγμένοι στα αμφισβητούμενα σύνορά τους αν και υπάρχουν συνεχιζόμενες συνομιλίες μεταξύ των πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών τους για την εκτόνωση της κατάστασης.

Τόσο οι κινεζικές όσο και οι ινδικές ανακοινώσεις μετά τη συνάντηση αυτό το Σαββατοκύριακο μίλησαν για τη διατήρηση της ειρήνης στα σύνορα και για το "να μην μετατρέπουν τις διαφορές τους σε διαμάχες". Για την Ινδία, υπάρχει το ζήτημα του αυξανόμενου εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα, που ανέρχεται σε περισσότερα από 99 δισεκατομμύρια δολάρια. Ενώ και οι δύο χώρες εξακολουθούν να έχουν υψηλούς δασμούς η μία σε βάρος της άλλης σε πολλούς τομείς.

Το Πεκίνο θα ήθελε η Ινδία να ανοίξει την αγορά της των 1,4 δισεκατομμυρίων πολιτών της σε κινεζικά προϊόντα, αλλά το Δελχί θα ήταν επιφυλακτικό να το κάνει αυτό χωρίς να αντιμετωπίσει το έλλειμμα. Η προσέγγιση της Κίνας, η οποία ξεκίνησε με τη συνάντηση Μόντι με τον Σι στο Καζάν πέρυσι, μπορεί να έχει ενισχυθεί από τους δασμούς του Τραμπ, αλλά οι πραγματικότητες για την Ινδία παραμένουν αμετάβλητες.

Η συνάντηση Μόντι-Σι θεωρείται μέρος της πολιτικής της Ινδίας για "στρατηγική αυτονομία", αλλά θα προκαλέσει επίσης περισσότερες γεωπολιτικές προκλήσεις για το Δελχί.

Η Ινδία πρόκειται να φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής Quad (η οποία περιλαμβάνει την Ιαπωνία, την Αυστραλία και τις ΗΠΑ) αργότερα φέτος. Το φόρουμ θεωρήθηκε σε μεγάλο βαθμό ως πρόκληση για την κυριαρχία της Κίνας στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού. Δεν είναι σαφές εάν ο Τραμπ θα παραστεί, αλλά αν το κάνει και πει κάτι εναντίον της Κίνας, αυτό θα αποτελέσει ένα πρώτο τεστ για την ανανεωμένη συνεργασία μεταξύ Δελχί και Πεκίνου.

Ως προς τις σχέσεις πάντως τόσο με το Πεκίνο όσο και με τη Μόσχα, το BBC υπενθυμίζει ότι το Δελχί συμμετέχει τακτικά και σε πολλά άλλα πολυμερή φόρουμ που θεωρούνται αντικινεζικά και αντιρωσικά. Κρατά δηλαδή ανοιχτές και άλλες διόδους συνεργασίας. Ο τρόπος με τον οποίο το Δελχί θα αξιοποιήσει τη στρατηγική του αυτονομία τους επόμενους μήνες θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την κατεύθυνση που θα πάρουν οι σχέσεις Ινδίας-Κίνας.

Προς το παρόν, είναι σαφές ότι οι σχέσεις Ινδίας-ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο τους. Ένας σύμβουλος του Τραμπ μάλιστα, αποκάλεσε πρόσφατα τη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας "πόλεμο του Μόντι".

Βάζοντας "πάγο" στον Τραμπ που καυχιέται για τις ένοπλες συγκρούσεις που έχει επιλύσει, το Δελχί έχει επίσης αρνηθεί επανειλημμένα ότι ο Τραμπ διαδραμάτισε οποιονδήποτε ρόλο στην εκεχειρία μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο, όπως αναφέρει η ανάλυση του BBC.

Παρά ταύτα, η Ινδία απέφυγε να επιβάλει αντίποινα κατά των ΗΠΑ και άφησε την πόρτα μισάνοιχτη για περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Άλλωστε, οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ινδίας.

Ένα ερώτημα που προκύπτει για τους διεθνείς αναλυτές, είναι αν θα βοηθήσει η προσέγγιση με την Κίνα τις διαπραγματεύσεις της Ινδίας με τις ΗΠΑ ή θα έχει το αντίθετο αποτέλεσμα;

Τι προσδοκά η Κίνα: "Ο δράκος και ο ελέφαντας πρέπει να ενωθούν"

Όταν ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχθηκε τον Ναρέντρα Μόντι, χρησιμοποίησε αυτό που έχει γίνει το αγαπημένο του σλόγκαν για τις σχέσεις Κίνας-Ινδίας: "Ο δράκος και ο ελέφαντας πρέπει να ενωθούν".

Κατά τη διάρκεια "αυτής της περιόδου μετασχηματισμού", πρόσθεσε ότι είναι ζωτικής σημασίας για τα πολυπληθέστερα έθνη του κόσμου να είναι φίλοι και καλοί γείτονες.

Σημειώνεται δε, ότι η επίσκεψη του πρωθυπουργού Μόντι συνέπεσε με τους δασμούς του Τραμπ έως και 50% στις εξαγωγές της Ινδίας προς τις ΗΠΑ. Αυτό αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο πλήγμα για την οικονομία της χώρας, οπότε το Νέο Δελχί θα αναζητήσει, όπως είναι φυσικό, και άλλους επιχειρηματικούς εταίρους.

"Μην ψάχνετε άλλο. Είμαστε εδώ", θα μπορούσε κάλλιστα να πει ο Σι, καθώς η κυβέρνησή του προσπαθεί να ανοικοδομήσει τα συντρίμμια των σχέσεων Κίνας-Ινδίας μετά από χρόνια έντασης μεταξύ των δύο.

Και, αν λάβουμε υπόψη τις επίσημες ανακοινώσεις τους, η συμμετοχή του Μόντι στη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στην Τιαντζίν φαίνεται να απέδωσε καρπούς.

Πλέον υπάρχει ένα πολύ καλό παράθυρο για το Πεκίνο και το Νέο Δελχί να επιδιορθώσουν την τεταμένη σχέση τους.

Ο ηγέτης της Κίνας γνωρίζει ότι η δασμολογική επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ απομακρύνει την Ινδία από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι αυτός ο μεγάλος οικονομικός αντίπαλος χρειάζεται άλλες συνεργασίες.

Εξακολουθούν όμως να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια. Σε αυτά περιλαμβάνεται η υποστήριξη της Κίνας προς τον βασικό αντίπαλο της Ινδίας, το Πακιστάν. Η οργισμένη ρητορική και από τις δύο κυβερνήσεις (επί πολλά χρόνια) έχει δημιουργήσει ένα κλίμα καχυποψίας μεταξύ των γιγάντων της Ασίας και η εδαφική διαμάχη τους έχει προκαλέσει εθνικιστικά αισθήματα και στις δύο πλευρές των συνόρων.

Ωστόσο, αυτή η συνάντηση φαίνεται να επιβεβαιώνει ότι η ένταση έχει ήδη μειωθεί.

Την περασμένη Πέμπτη, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Άμυνας της Κίνας μίλησε για την επιτυχία των συζητήσεων μεταξύ των εκπροσώπων της Κίνας και της Ινδίας με στόχο τον τερματισμό των συγκρούσεων κατά μήκος των αμφισβητούμενων συνόρων τους.

Μίλησε για "win-win συνεργασία" και για τον εορτασμό της 75ης επετείου των διμερών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών.

Ο Σι γνωρίζει επίσης ότι ο συμβολισμός της παρουσίας του Μόντι στην Κίνα αυτή τη στιγμή είναι σημαντικός, ότι οι εικόνες τους να σφίγγουν τα χέρια και να στέκονται δίπλα-δίπλα - καθώς οι δασμοί του Τραμπ στην Ινδία τίθενται σε ισχύ - μπορούν να αποτελέσουν ένα ισχυρό εργαλείο προπαγάνδας, κάτι που γίνεται ακόμη πιο σημαντικό από το γεγονός ότι πρόκειται για μια πολυμερή συνάντηση.

Το BBC υπογραμμίζει τέλος, ότι οι δύο ηγέτες δεν έχουν συντήσεις μόνο με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά και με τους ηγέτες της Τουρκίας (μέλος του ΝΑΤΟ), της Σαουδικής Αραβίας (βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ), του Ιράν (βασικός εχθρός των ΗΠΑ), καθώς και του Κατάρ, της Αιγύπτου και του Πακιστάν.

Και όλα αυτά τις ημέρες πριν το Πεκίνο πραγματοποιήσει μια τεράστια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος με μια παρέλαση στην καρδιά της πρωτεύουσας.