Η Σαουδική Αραβία σταμάτησε να εκδίδει δημόσιες προειδοποιήσεις για επικείμενες στρατιωτικές επιθέσεις λίγες ημέρες πριν από μια σειρά φονικών πληγμάτων στο αεροδρόμιο του Ριάντ, από τα οποία σκοτώθηκαν τουλάχιστον 18 άνθρωποι και τραυματίστηκαν περισσότεροι από 300.
Σύμφωνα με το reuters, η κυβέρνηση δεν έχει εξηγήσει γιατί δεν υπήρξαν προειδοποιήσεις προς τους πολίτες πριν από τις τέσσερις επιθέσεις που σημειώθηκαν στο Ριάντ την περασμένη εβδομάδα.
Οι προειδοποιήσεις αυτές είχαν αναδείξει τη βία που υπονομεύει τις προσπάθειες του βασιλείου να παρουσιάσει μια εικόνα ηρεμίας τόσο στους πολίτες του όσο και στη διεθνή κοινότητα, εν μέσω του πολέμου του με τους Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι συνδέονται με το Ιράν.
Η απουσία προειδοποιήσεων κατά τη διάρκεια των επιθέσεων στο αεροδρόμιο προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με την ευαλωτότητα της Σαουδικής Αραβίας σε επιθέσεις και την ικανότητά της να προστατεύει τους κατοίκους και τους επισκέπτες της, δήλωσαν στο Reuters τέσσερις Δυτικοί και Άραβες αξιωματούχοι στην περιοχή, καθώς και πολιτικοί αναλυτές.
Σύμφωνα με τους ίδιους, η στάση αυτή αντανακλά επίσης την προσπάθεια των αρχών να διατηρήσουν μια αίσθηση κανονικότητας.
"Η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας θέλει να πετύχει δύο πράγματα ταυτόχρονα: να διεξάγει μια στρατιωτική επιχείρηση και παράλληλα να εμπνέει εμπιστοσύνη στον πληθυσμό και στους διεθνείς εταίρους της", δήλωσε ο Σουλτάν Αλάμερ, Σαουδάραβας ακαδημαϊκός με έδρα τις ΗΠΑ και ανώτερος ερευνητής.
Η Πολιτική Προστασία της Σαουδικής Αραβίας, η εθνική υπηρεσία διαχείρισης εκτάκτων αναγκών, διάσωσης και πυρόσβεσης που υπάγεται στο υπουργείο Εσωτερικών και είναι αρμόδια για την έκδοση έγκαιρων προειδοποιήσεων, καθώς και το κυβερνητικό γραφείο Τύπου δεν απάντησαν σε ερωτήσεις που τους απεστάλησαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σχετικά με την απουσία ειδοποιήσεων.
Ορισμένοι αναλυτές της περιοχής εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη επιλογή ενδέχεται να έχει τα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, καθώς η έλλειψη προειδοποιήσεων έχει εντείνει την αβεβαιότητα στο βασίλειο.
Τη Δευτέρα, η Πολιτική Προστασία της Σαουδικής Αραβίας εξέδωσε τις πρώτες προειδοποιήσεις από τις 29 Σεπτεμβρίου, ενημερώνοντας για πιθανές απειλές στο Ριάντ και σε πόλεις του νότου.
Το Reuters δεν κατέστη δυνατό να εξακριβώσει εάν η απόφαση επανενεργοποίησης των ειδοποιήσεων συνδέεται με τις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, ενώ η σαουδαραβική κυβέρνηση δεν απάντησε άμεσα σε σχετικό αίτημα για σχολιασμό.
Το σύστημα προειδοποίησης σταμάτησε να λειτουργεί
Όλες οι χώρες του Κόλπου έχουν δεχθεί επιθέσεις με ιρανικά drones και πυραύλους από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον Φεβρουάριο, ωστόσο οι κυβερνήσεις τους έχουν ακολουθήσει διαφορετικές πρακτικές όσον αφορά την ενημέρωση των πολιτών.
Το υπουργείο Εσωτερικών του Κατάρ έχει αποστείλει ειδοποιήσεις στα κινητά τηλέφωνα πριν από σχεδόν κάθε επίθεση, συμπεριλαμβανομένων των πιο πρόσφατων τον Ιούλιο, όταν οι κάτοικοι κλήθηκαν να παραμείνουν στα σπίτια τους και μακριά από παράθυρα.
Στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, οι σειρήνες έχουν ηχήσει επανειλημμένα, καλώντας τους πολίτες να αναζητήσουν καταφύγιο.
Η Σαουδική Αραβία άρχισε τον Μάιο να αποστέλλει προειδοποιήσεις για πιθανές απειλές μέσω κινητών τηλεφώνων και λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αξιοποιώντας ένα εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Ωστόσο, παρά την αύξηση των επιθέσεων των Χούθι πριν από την περασμένη εβδομάδα, το σύστημα σταμάτησε να εκδίδει ειδοποιήσεις.
Η τελευταία προειδοποίηση πριν από τις επιθέσεις της προηγούμενης εβδομάδας είχε εκδοθεί στις 29 Σεπτεμβρίου και αφορούσε τη νότια επαρχία Νατζράν, σύμφωνα με αναρτήσεις στον λογαριασμό της Πολιτικής Προστασίας στην πλατφόρμα X.
Την ίδια στιγμή, η υπηρεσία συνέχισε να εκδίδει προειδοποιήσεις για την προστασία των πολιτών από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ισχυρές βροχοπτώσεις και πλημμύρες, ακόμη και τη Δευτέρα.
Παράλληλα, οι αρχές προειδοποίησαν τους κατοίκους να μη δημοσιεύουν φωτογραφίες, φήμες ή πληροφορίες σχετικά με αναχαιτίσεις πυραύλων και σημεία πρόσκρουσης, επαναλαμβάνοντας τη σχετική οδηγία σε ανάρτηση τη Δευτέρα, βάσει κυβερνητικών κανονισμών που εκδόθηκαν τον Μάρτιο.
Το Reuters δεν μπόρεσε να διαπιστώσει εάν κάποιο άτομο έχει διωχθεί για τη δημοσιοποίηση τέτοιων πληροφοριών, ενώ το κυβερνητικό γραφείο Τύπου δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Πριν από τις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, αξιωματούχοι συμμαχικής δυτικής κυβέρνησης είχαν ζητήσει εξηγήσεις από τις σαουδαραβικές αρχές για τη διακοπή των προειδοποιήσεων, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που είχαν άμεση γνώση του ζητήματος.
Η απάντηση που έλαβαν ήταν ότι οι ειδοποιήσεις προκαλούσαν υπερβολική αναστάτωση και ότι πολλοί πολίτες είχαν διαμαρτυρηθεί επειδή τους ξυπνούσαν κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Το κυβερνητικό γραφείο Τύπου της Σαουδικής Αραβίας και Σαουδάραβες αξιωματούχοι δεν απάντησαν σε αιτήματα να σχολιάσουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, Μάικλ Ράτνεϊ, δήλωσε ότι το Ριάντ προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενημέρωση των πολιτών για τις επιθέσεις και στην αποφυγή αναστάτωσης στην καθημερινότητα της χώρας, καταλήγοντας όμως να ενισχύει την ανησυχία.
"Η προσέγγισή τους στην ενημέρωση του κοινού φαίνεται να αντικατοπτρίζει το δίλημμα στο οποίο βρίσκονται: πρέπει να απαντήσουν στους Χούθι, αλλά δεν θέλουν αυτό να προκαλέσει κοινωνική αναστάτωση. Η δημόσια επικοινωνία τους αντανακλά ακριβώς αυτή την κατάσταση", ανέφερε.
"Ωστόσο, η απουσία προειδοποιήσεων για τις επικείμενες επιθέσεις των Χούθι δημιουργεί ακριβώς την ανησυχία που προσπαθούν να αποφύγουν", πρόσθεσε.
Νέα προειδοποίηση για πιθανές επιθέσεις
Ο Αλί Σιχάμπι, Σαουδάραβας αναλυτής που διατηρεί στενές σχέσεις με την κυβέρνηση, δήλωσε ότι, ανεξάρτητα από την ύπαρξη έγκαιρων προειδοποιήσεων, το βασίλειο δυσκολεύεται να προστατεύσει όλες τις εγκαταστάσεις του λόγω της τεράστιας έκτασής του.
"Στη Σαουδική Αραβία υπάρχουν πάρα πολλά που πρέπει να προστατευθούν. Πρόκειται για μια τεράστια χώρα, με αεροδρόμια, αγωγούς και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Δεν υπάρχει επαρκής αντιαεροπορική κάλυψη για την ταυτόχρονη προστασία όλων αυτών των υποδομών. Δεν υπάρχουν αρκετά συστήματα Patriot, αναχαιτιστικοί πύραυλοι και πυραυλικές συστοιχίες για να καλύψουν τα πάντα", ανέφερε.
"Η Σαουδική Αραβία έχει απεριόριστες ανάγκες σε συστήματα αεράμυνας", πρόσθεσε.
Παρά τις επιθέσεις, η Σαουδική Αραβία φιλοξένησε τη Δευτέρα διεθνές συνέδριο, αν και κορυφαία στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών ακύρωσαν τη συμμετοχή τους.
Στο Παγκόσμιο Ενεργειακό Συνέδριο του Παγκόσμιου Συμβουλίου Πετρελαίου, που πραγματοποιήθηκε στο Ριάντ, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν, αδελφός του διαδόχου του θρόνου και υπουργός Ενέργειας της χώρας, υιοθέτησε αποφασιστικό τόνο, αναγνωρίζοντας παράλληλα τους κινδύνους και υπογραμμίζοντας την πρόθεση της Σαουδικής Αραβίας να συνεχίσει την υλοποίηση των οικονομικών της σχεδίων.
Ευχαρίστησε όσους ταξίδεψαν στο Ριάντ, λέγοντας ότι το έκαναν "επειδή γνωρίζετε ότι αυτή η χώρα είναι ασφαλής".
Ωστόσο, πρόσθεσε: "Το γεγονός ότι συγκεντρωθήκαμε εδώ δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει εξαφανιστεί". "Δεν θα χάσουμε καμία ευκαιρία να παραμείνουμε πιστοί στις δεσμεύσεις και στο όραμά μας", τόνισε.
Οι πρεσβείες εξέδιδαν δικές τους προειδοποιήσεις
Παρότι δεν είχαν εκδοθεί δημόσιες προειδοποιήσεις μέσα στον Οκτώβριο μέχρι τη Δευτέρα, το Ριάντ είχε δεχθεί περίπου δώδεκα επιθέσεις, σύμφωνα με δύο Δυτικούς αξιωματούχους.
Στο διάστημα αυτό, δυτικές πρεσβείες στη Σαουδική Αραβία εξέδιδαν δικές τους εσωτερικές προειδοποιήσεις προς το προσωπικό τους για πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με drones, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα και ειδοποιήσεις που εξέτασε το Reuters.
Οι εσωτερικές αυτές ενημερώσεις βασίζονταν σε συνδυασμό πληροφοριών από τις υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και άλλων δυτικών κυβερνήσεων, καθώς και από τις σαουδαραβικές αρχές, σύμφωνα με μία από τις πηγές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν ειδοποιήσεις που εστάλησαν στο προσωπικό περίπου την ώρα των δύο πρώτων επιθέσεων στο αεροδρόμιο την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και οι πρεσβείες δεν είχαν λάβει εσωτερική προειδοποίηση πριν από την επίθεση του Σαββάτου, χωρίς να δοθεί κάποια εξήγηση.
Το Reuters δεν μπόρεσε να εξακριβώσει γιατί δεν υπήρξε προειδοποίηση πριν από την επίθεση του Σαββάτου, η οποία ήταν η φονικότερη από όσες σημειώθηκαν την περασμένη εβδομάδα.
Την Κυριακή, η κρατική τηλεόραση της Σαουδικής Αραβίας δημοσιοποίησε βίντεο από την επίθεση του Σαββάτου.
Στα πλάνα εμφανίζονται ταξιδιώτες μέσα στον τερματικό σταθμό του αεροδρομίου. Δεκάδες άνθρωποι περιμένουν στην ουρά για να επιβιβαστούν σε πτήση, ενώ άνδρες και γυναίκες κάθονται σε καθίσματα αναμονής, κοιτάζοντας τις οθόνες των κινητών τους τηλεφώνων.
Ξαφνικά, μια εκτυφλωτική πορτοκαλί λάμψη από έκρηξη πυραύλου φωτίζει τον χώρο.