Μετά από 4 χρόνια σχετικής ηρεμίας, ο πόλεμος ανάμεσα στην Πολιτοφυλακή των Χούθι της Υεμένης και τη διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της χώρας -μαζί με τον σύμμαχό της, τη Σαουδική Αραβία- έχει αναζωπυρωθεί.
Ανακοινώνοντας την έναρξη μιας στρατιωτικής εκστρατείας πλήρους κλίμακας κατά των Χούθι, ο υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμός που στηρίζει τις κυβερνητικές δυνάμεις, δήλωσε στα social media, στις 4 Οκτωβρίου, ότι στόχος είναι η "εξουδετέρωση" της οργάνωσης.
Σύμφωνα με το Bloomberg, πρόκειται για έναν φιλόδοξο στόχο. Ενώ κάποτε θεωρούνταν μια άτακτη ομάδα μαχητών που πολεμούν φορώντας σανδάλια και χρησιμοποιώντας ημιφορτηγά, οι Χούθι έχουν αποδείξει ότι διαθέτουν αντοχή και επιχειρησιακή εμβέλεια.
Έχοντας καταλάβει την πρωτεύουσα Σαναά το 2014, οι Χούθι ελέγχουν πλέον εδάφη όπου κατοικεί το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Υεμένης.
Στο παρελθόν, έχουν αντέξει επί χρόνια τις στρατιωτικές προσπάθειες -υποστηριζόμενες από τη Σαουδική Αραβία- για την εκδίωξή τους, καθώς και τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Ισραήλ, οι οποίοι είχαν ως στόχο να τιμωρήσουν την οργάνωση για τις επιθέσεις της κατά της εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα και κατά του εβραϊκού κράτους.
Αν και οι Χούθι λαμβάνουν εδώ και καιρό στρατιωτική βοήθεια από το Ιράν, έχουν βρει άλλους τρόπους να εξοπλιστούν και έχουν αναπτύξει νέες δυνατότητες -χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι αεροπορικές επιθέσεις σε αεροδρόμιο της Σαουδικής Αραβίας τον Οκτώβριο, οι οποίες προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από δώδεκα ανθρώπων και τον τραυματισμό εκατοντάδων.
Ποιοι είναι οι Χούθι;
Οι Χούθι, γνωστοί επίσημα ως "Ανσάρ Αλλάχ" (Υποστηρικτές του Θεού), ανήκουν σε μια φυλή που προέρχεται από την επαρχία Σαάντα, στη βορειοδυτική Υεμένη. Ακολουθούν το δόγμα των Ζαϊντιτών -έναν κλάδο του σιιτικού Ισλάμ- που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού της χώρας.
Οι Χούθι εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990, μετά την ενοποίηση της Βόρειας και της Νότιας Υεμένης, εξαπολύοντας σειρά εξεγέρσεων κατά της κυβέρνησης. Η κατάληψη της Σαναά από μέρους τους το 2014 πυροδότησε έναν εμφύλιο πόλεμο που εξακολουθεί να διχάζει τη χώρα.
Οι Χούθι τάσσονται κατά της Δύσης και του Ισραήλ, ενώ έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αποτελούν μέρος του λεγόμενου "Άξονα της Αντίστασης", ο οποίος συγκροτήθηκε από το Ιράν και περιλαμβάνει τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και τη Χαμάς στη Γάζα -οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί επίσης τρομοκρατικές από την Ουάσινγκτον και άλλες οντότητες.
Οι ομάδες αυτές λαμβάνουν εκπαίδευση, τεχνική τεχνογνωσία και οπλισμό από το Ιράν.

Πόσο στενή είναι η σχέση μεταξύ των Χούθι και του Ιράν;
Οι Χούθι συντονίζονται στενά με το Ιράν και σε μεγάλο βαθμό συμμερίζονται τους στρατηγικούς του στόχους, ωστόσο λαμβάνουν οι ίδιοι τις αποφάσεις τους. Η Ισλαμική Δημοκρατία αποτελεί σημαντική πηγή όπλων για την οργάνωση, αλλά όχι τη μοναδική. Μπορούν να αξιοποιήσουν φυλετικά δίκτυα λαθρεμπορίου εντός της Υεμένης, ενώ παράλληλα προμηθεύονται όλο και περισσότερο εξαρτήματα και πρώτες ύλες του εμπορίου από πιο απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας.
Η οργάνωση έχει εντείνει τις προσπάθειες για τη συναρμολόγηση και την κατασκευή δικών της όπλων. Μειώνοντας την εξάρτησή τους από τις παραδόσεις ολοκληρωμένων ιρανικών οπλικών συστημάτων, οι Χούθι έχουν καταστήσει δυσκολότερο για τους αντιπάλους τους να παρεμποδίσουν τις επιχειρήσεις τους.
Γιατί ξέσπασε ξανά ο πόλεμος στην Υεμένη;
Μέχρι το 2022 και οι δύο πλευρές που συγκρούονται στην Υεμένη, είχαν λόγους να αποσυρθούν από τις εχθροπραξίες. Η Σαουδική Αραβία είχε παρέμβει στον πόλεμο το 2015 με στόχο την αποκατάσταση της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης στην εξουσία.
Ωστόσο, οι Χούθι παρέμεναν οχυρωμένοι στις θέσεις τους και ανταπέδιδαν τα πλήγματα κατά της Σαουδικής Αραβίας χρησιμοποιώντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones).
Για τους Χούθι, μια παύση των εχθροπραξιών προσέφερε την ευκαιρία να εξασφαλίσουν παραχωρήσεις, όπως η αύξηση των εισαγωγών καυσίμων και το δικαίωμα εκτέλεσης περιορισμένων εμπορικών πτήσεων από το αεροδρόμιο της Σαναά. Μια εκεχειρία, η οποία επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών, σταμάτησε σε μεγάλο βαθμό τις διασυνοριακές επιθέσεις. Αν και η ισχύς της έληξε τυπικά έξι μήνες αργότερα, η εύθραυστη ηρεμία διατηρήθηκε για σχεδόν τέσσερα χρόνια.

Στη συνέχεια, στις 13 Ιουλίου του τρέχοντος έτους, σαουδαραβικά αεροσκάφη έπληξαν το αεροδρόμιο της Σαναά για να εμποδίσουν την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους που μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούθι, η οποία επέστρεφε από την κηδεία του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις αρχές του πολέμου που εξαπέλυσαν στην Ισλαμική Δημοκρατία οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί εδώ και καιρό το, Ιράν ότι χρησιμοποιεί εμπορικά επιβατικά αεροσκάφη ως αερογέφυρα για τη μεταφορά όπλων και στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων σε περιοχές της Υεμένης που ελέγχονται από τους Χούθι.
Πώς κλιμακώθηκε η σύγκρουση;
Οι Χούθι απάντησαν, εξαπολύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον του Διεθνούς Αεροδρομίου της Άμπχα, στη νότια Σαουδική Αραβία.
Στις 20 Ιουλίου, ανακοίνωσαν αυτό που αποκάλεσαν "ναυτικό αποκλεισμό" της Σαουδικής Αραβίας, προειδοποιώντας τις ναυτιλιακές εταιρείες ότι τα πλοία τους διέτρεχαν κίνδυνο επίθεσης εάν χρησιμοποιούσαν τα λιμάνια του βασιλείου.
Στη συνέχεια, η Πολιτοφυλακή επιτέθηκε σε σαουδαραβικές πόλεις, στρατιωτικές θέσεις και πετρελαϊκές υποδομές, προκαλώντας αντίποινα με αεροπορικές επιδρομές από τη Σαουδική Αραβία. Στο εσωτερικό της Υεμένης, οι Χούθι ενέτειναν την εκστρατεία τους κατά της κυβέρνησης που υποστηριζόταν από το Ριάντ.
Τον Σεπτέμβριο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη εδαφική προέλαση των τελευταίων ετών, κινήθηκαν προς τον νότο, ενισχύοντας τον έλεγχό τους στις ακτές της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, έναν σημαντικό διάδρομο εξαγωγής πετρελαίου.
Η ανατροπή αυτής της κατάστασης αποτέλσε βασικό στόχο της εκστρατείας που εξαπέλυσαν οι δυνάμεις της Υεμένης με τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας.
Ωστόσο, η απειλή που συνιστούσαν οι Χούθι για τη Σαουδική Αραβία, συνέχισε να κλιμακώνεται. Μια σειρά αεροπορικών επιθέσεων στο Διεθνές Αεροδρόμιο "Βασιλιάς Χαλίντ" στο Ριάντ, τον Οκτώβριο, στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 16 ανθρώπους και προκάλεσε τον τραυματισμό εκατοντάδων άλλων. Επρόκειτο για την πιο φονική επίθεση στη χώρα από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.

Τι διακυβεύεται σε αυτή τη σύγκρουση;
Για τη Σαουδική Αραβία, η ήττα των Χούθι θα εξάλειφε έναν μακροχρόνιο εχθρό της. Οι επιθέσεις της Πολιτοφυλακής ενέχουν τον κίνδυνο να υπονομεύσουν τις οικονομικές φιλοδοξίες του de facto ηγέτη του βασιλείου, του διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος επιδιώκει να προσελκύσει ξένες επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έργα που κυμαίνονται από κέντρα δεδομένων έως την κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων.
Για άλλες χώρες, η πτώση των Χούθι θα εξάλειφε μια απειλή για τη ναυσιπλοΐα που διαταράσσει την κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα εδώ και χρόνια. Όταν η οργάνωση άρχισε για πρώτη φορά να επιτίθεται σε πλοία στην περιοχή το 2023, δήλωσε ότι επρόκειτο για αντίποινα για τη στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ στη Γάζα, η οποία ακολούθησε τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.
Η οργάνωση είχε δηλώσει αρχικά ότι εστίαζε μόνο σε πλοία που συνδέονταν με το Ισραήλ. Ωστόσο, πλήγματα δέχθηκαν και πλοία χωρίς άμεση σύνδεση.
Η θαλάσσια οδός μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, της Ερυθράς Θάλασσας και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί το πιο βολικό πέρασμα για τα πλοία που ταξιδεύουν μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Ωστόσο, προκειμένου να αποφύγουν εντελώς την Ερυθρά Θάλασσα, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες δρομολογούν πλέον τα πλοία τους γύρω από το νότιο άκρο της Αφρικής -μια δαπανηρή παράκαμψη, μεγαλύτερη κατά χιλιάδες μίλια, η οποία μπορεί να προσθέσει δύο εβδομάδες στη διάρκεια των ταξιδιών.
Τι είδους βοήθεια λαμβάνει ο συνασπισμός υπό τη σαουδαραβική ηγεσία;
Η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας έχει ζητήσει από τις δυτικές δυνάμεις πρόσθετη στρατιωτική υποστήριξη για την αντιμετώπιση των Χούθι. Το Ηνωμένο Βασίλειο παρέχει αεροσκάφος για τον ανεφοδιασμό μαχητικών αεροσκαφών εν πτήσει του βασιλείου, ενώ η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα στείλει στρατεύματα και συστήματα ραντάρ για την προστασία του Γιανμπού, του κόμβου εξαγωγής πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ανακοινώσει παροχή πρόσθετης υποστήριξης, συνεχίζουν όμως να παρέχουν πληροφορίες στις σαουδαραβικές Αρχές.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr


