Στη Μόσχα έφτασαν το πρωί της Πέμπτης (12/11) οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, προκειμένου να συναντηθούν με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε μια νέα διπλωματική προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η επίσκεψή τους πραγματοποιείται στον απόηχο των διήμερων συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας στο Αμπού Ντάμπι, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, οι οποίες οδήγησαν σε συμφωνία για νέα ανταλλαγή αιχμαλώτων, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος στα βασικά ζητήματα που εμποδίζουν την επίτευξη ειρήνης.
Τους δύο Αμερικανούς υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο Βνούκοβο ο ειδικός απεσταλμένος του Πούτιν, Κίριλ Ντμιτρίεφ. Σύμφωνα με εικόνες που μετέδωσαν ρωσικά τηλεοπτικά δίκτυα, η αυτοκινητοπομπή που τους μετέφερε αναχώρησε από το αεροδρόμιο περίπου στις 07:00 ώρα Ελλάδας.
Μετά τις επαφές τους στη ρωσική πρωτεύουσα, Κούσνερ και Γουίτκοφ αναμένεται να ταξιδέψουν στο Δουβλίνο, όπου θα ενημερώσουν τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τα αποτελέσματα της συνάντησης με τον Πούτιν.
Ζελένσκι: "Παράθυρο ευκαιρίας" για εκεχειρία πριν από το 2027
Παρά τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στις διαπραγματεύσεις, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για μια πιθανή εκεχειρία πριν από την έναρξη του 2027.
Κατά την άφιξή του στο Δουβλίνο, ο Ουκρανός πρόεδρος έκανε λόγο για "παράθυρο ευκαιρίας", υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η εξέλιξη των προσπαθειών θα εξαρτηθεί από τη στάση που θα τηρήσει η Μόσχα.
"Αυτό που είναι σημαντικό είναι ότι οι Αμερικανοί πήγαν να δουν τον Πούτιν με συγκεκριμένα στοιχεία. Θα ήθελα πολύ να επιστρέψουν στο Δουβλίνο με συγκεκριμένα στοιχεία", ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι, παρά τις επιφυλάξεις του, εξακολουθεί να ελπίζει σε θετική έκβαση.
Παράλληλα, χαιρέτισε τη μεταβολή της αμερικανικής στάσης απέναντι στο ενδεχόμενο συμμετοχής των ευρωπαϊκών χωρών στις διαπραγματεύσεις, σημειώνοντας ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πλέον το ζήτημα με μεγαλύτερη θετικότητα.
Οι συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι και τα εμπόδια για την ειρήνη
Οι διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 10 και 11 Νοεμβρίου στο Αμπού Ντάμπι αποτέλεσαν τις πρώτες άμεσες επαφές των δύο εμπόλεμων πλευρών έπειτα από περισσότερους από οκτώ μήνες.
Παρότι δεν προέκυψε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός, Μόσχα και Κίεβο αναγνώρισαν ότι υπήρξε πρόοδος σε επιμέρους ζητήματα και συμφώνησαν στη συνέχιση του διαλόγου.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, εξήγησε ότι στόχος της επίσκεψης στη Μόσχα είναι να αξιολογηθούν όσα συζητήθηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και να διερευνηθούν οι δυνατότητες περαιτέρω προσέγγισης.
Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας, Ρουστέμ Ουμέροφ, παραδέχθηκε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν "σημαντικές διαφορές" μεταξύ των δύο πλευρών.
Ιδιαίτερα ακανθώδες παραμένει το εδαφικό ζήτημα, με τη Ρωσία να αποκλείει οποιοδήποτε ενδεχόμενο ανταλλαγής εδαφών και να επιμένει ότι μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να ανταποκρίνεται στους δικούς της όρους.
Η Μόσχα ζητά μια νέα "Γιάλτα" – Διαφωνία για τον ρόλο της Ευρώπης
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο τριβής αφορά τη συμμετοχή των ευρωπαϊκών χωρών στις συνομιλίες.
Ο επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής ομάδας, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, περιέγραψε ως βασική επιδίωξη της Μόσχας τη δημιουργία ενός νέου συστήματος ασφαλείας στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο για μια σύγχρονη "Γιάλτα και Πότσνταμ".
Η αναφορά του παραπέμπει στις ιστορικές διασκέψεις του 1945, κατά τις οποίες οι μεγάλες δυνάμεις καθόρισαν τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων.
Η ρωσική πλευρά, πάντως, εξακολουθεί να αντιτίθεται στη συμμετοχή της Ευρώπης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
"Δεν κατανοώ ακριβώς τον ρόλο τους", δήλωσε ο Μεντίνσκι, προσθέτοντας ότι η Μόσχα δεν έχει λάβει συγκεκριμένες ειρηνευτικές προτάσεις από ευρωπαϊκές χώρες.
Στον αντίποδα, Ουάσιγκτον και Κίεβο υποστηρίζουν ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αποκτήσουν ενεργότερο ρόλο στη διαδικασία, δεδομένου ότι το αποτέλεσμα των συνομιλιών συνδέεται άμεσα με τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, υποστήριξε ότι οι συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι ανέδειξαν τη σύμπλευση ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ευρώπης ως προς τις βασικές επιδιώξεις τους.
Συμφωνία για μεγάλη ανταλλαγή αιχμαλώτων
Το σημαντικότερο αποτέλεσμα των διήμερων διαπραγματεύσεων αφορά τη συμφωνία για νέα, μεγάλης κλίμακας ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ο Κούσνερ έκανε λόγο για τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική επιχείρηση απελευθέρωσης κρατουμένων από την έναρξη του πολέμου, διευκρινίζοντας ότι ο ακριβής αριθμός των αιχμαλώτων που θα επιστρέψουν στις χώρες τους αναμένεται να οριστικοποιηθεί.
Ο Ζελένσκι είχε εκφράσει την επιθυμία να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή τουλάχιστον 1.000 αιχμαλώτων από κάθε πλευρά, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ο αριθμός να φτάσει τους 1.500.
Η ανταλλαγή αιχμαλώτων, όπως και η επιστροφή σορών στρατιωτών που έχουν χάσει τη ζωή τους στις μάχες, παραμένει ένας από τους ελάχιστους τομείς στους οποίους Μόσχα και Κίεβο εξακολουθούν να συνεργάζονται.
Παρά τη συγκεκριμένη συμφωνία, η προοπτική συνολικής ειρηνευτικής διευθέτησης παραμένει αβέβαιη, με τις επαφές των Αμερικανών απεσταλμένων σε Μόσχα και Δουβλίνο να αποτελούν το επόμενο κρίσιμο βήμα στη διπλωματική προσπάθεια.