Ξεκίνησε η κρίσιμη τριμερής στο Άμπου Ντάμπι: Οι ΗΠΑ ζητούν "οριστικό τερματισμό" του πολέμου Ρωσίας - Ουκρανίας

REUTERS

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι στόχος της Ουάσιγκτον είναι η επίτευξη ενός "οριστικού τερματισμού" του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελούν οι τριμερείς συνομιλίες που ξεκινούν την Τρίτη στο Άμπου Ντάμπι και συνιστούν την πρώτη ουσιαστική προσπάθεια διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών από τον Φεβρουάριο.

Οι επικείμενες διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται σε μια ιδιαίτερα σύνθετη διεθνή συγκυρία. Είναι οι πρώτες μετά την έναρξη των κοινών στρατιωτικών επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, ενώ στο εσωτερικό των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αποδυναμωθεί πολιτικά, μετά τις δύσκολες ενδιάμεσες εκλογές.

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης της κυβέρνησης Τραμπ, όπως αναφέρει ο Guardian, φέρεται να είναι η διαμόρφωση μιας νέας "μακροπρόθεσμης αρχιτεκτονικής ασφαλείας" μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης, όπως έχουν αποκαλύψει αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η προοπτική αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η Μόσχα θα επιμείνει στις πάγιες και ιδιαίτερα αυστηρές απαιτήσεις της, ζητώντας από το ΝΑΤΟ να περιορίσει τη στρατιωτική του παρουσία στην ανατολική Ευρώπη. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αφήσει τις χώρες της περιοχής περισσότερο εκτεθειμένες στη ρωσική επιρροή, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα έντασης.

Ήδη από την πρώτη δεκαετία της διακυβέρνησής του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επικρίνει συστηματικά τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς, επιδιώκοντας την αναθεώρηση των συσχετισμών ισχύος μεταξύ της Συμμαχίας και της Ρωσίας. Ωστόσο, είναι η πρώτη φορά που οι συγκεκριμένες ρωσικές αξιώσεις φαίνεται να βρίσκουν ανταπόκριση από μια εν ενεργεία αμερικανική κυβέρνηση, η οποία εμφανίζεται αποφασισμένη να εξασφαλίσει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.

Προαναγγέλλοντας το περιεχόμενο των συζητήσεων, Αμερικανός αξιωματούχος υπογράμμισε ότι για να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να συμμετάσχει και η Ευρώπη. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του Συμβουλίου ΝΑΤΟ - Ρωσίας, οι εργασίες του οποίου ανεστάλησαν μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022. Στο τραπέζι φέρεται να βρίσκεται ακόμη και η άρση ορισμένων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ως μέρος ενός συνολικού συμβιβασμού.

Διαβάστε Επίσης

Χάος με κυβερνοεπιθέσεις σε Ρωσία-Ουκρανία: Αλληλοκατηγορίες Μόσχας-Κιέβου, false alarms για πυρηνικές και ραδιενεργές επιθέσεις

Οι εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία και ο ρόλος του ΝΑΤΟ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά των Αμερικανών αξιωματούχων ότι έχουν συζητήσει με τη ρωσική πλευρά το ενδεχόμενο παροχής εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, οι οποίες θα προσομοιάζουν με το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για τη διάταξη που προβλέπει συλλογική συνδρομή σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους.

Η Ρωσία, ωστόσο, έχει επανειλημμένα εκφράσει την έντονη αντίθεσή της τόσο στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ όσο και στην ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων δυτικών χωρών στο ουκρανικό έδαφος.

"Αυτό που θα λάβει η Ουκρανία θα είναι ουσιαστικά κάτι πολύ παρόμοιο με το ΝΑΤΟ", ανέφερε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο ίδιος χαρακτήρισε μια αμερικανική εγγύηση ασφαλείας ως εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα θα πρέπει να συζητηθεί μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Όπως σημείωσε, μια τέτοια δέσμευση θα συνεπαγόταν σημαντικές υποχρεώσεις για τις ΗΠΑ, τόσο σε επίπεδο χρηματοδότησης όσο και σε επίπεδο στρατιωτικών μέσων και υποστήριξης.

Ωστόσο, δεν λείπουν οι επιφυλάξεις σχετικά με την πραγματική αποτελεσματικότητα αυτών των εγγυήσεων. Επικριτές επισημαίνουν ότι ακόμη και το Άρθρο 5 δεν υποχρεώνει αυτομάτως τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να προχωρήσουν σε στρατιωτική επέμβαση για την υπεράσπιση ενός συμμάχου.

Επιπλέον, η εξάπλωση των κυβερνοεπιθέσεων και άλλων μορφών υβριδικού πολέμου καθιστά ολοένα δυσκολότερο τον προσδιορισμό των περιστάσεων υπό τις οποίες θα απαιτούνταν στρατιωτική απάντηση.

Από την πλευρά του, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ και ένας από τους βασικούς Αμερικανούς διαπραγματευτές, περιέγραψε τη Δευτέρα σε γενικές γραμμές το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου πλαισίου ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ επιδιώκουν ενισχυμένη διαβούλευση μεταξύ των κρατών, αξιόπιστους διαύλους επικοινωνίας σε περιόδους κρίσης, μεγαλύτερη στρατιωτική διαφάνεια και αμοιβαία μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου κλιμάκωσης. Όλα αυτά, όπως διευκρίνισε, θα πρέπει να γίνουν με πλήρη σεβασμό στην κυριαρχία και την ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων κάθε χώρας.

Στο Άμπου Ντάμπι αναμένεται να συναντηθούν επίσης αντιπροσωπείες από τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία, την Ιταλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές. Στο επίκεντρο των επαφών θα βρεθεί η διαμόρφωση μιας νέας μακροπρόθεσμης αρχιτεκτονικής ασφαλείας μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης, με στόχο την αποτροπή μελλοντικών συγκρούσεων.

Ευρωπαϊκές ανησυχίες για πιθανές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία

Ευρωπαίος αξιωματούχος ασφαλείας, προερχόμενος από χώρα που συμμετέχει στις συνομιλίες, δήλωσε ότι το αμερικανικό σχέδιο δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να θέσει στο τραπέζι σημαντικές παραχωρήσεις προς τη Μόσχα κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων.

Την ευρωπαϊκή επιφυλακτικότητα εξέφρασε και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, κατά τη διάρκεια της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της G7 τη Δευτέρα.

"Διαθέτουμε ήδη μια ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας", τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι αυτή περιλαμβάνει διεθνείς συμφωνίες βάσει των οποίων η Ρωσία έχει αναλάβει συγκεκριμένες υποχρεώσεις, μεταξύ άλλων ως προς τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών. "Το πρόβλημα είναι ότι η Ρωσία δεν τηρεί αυτές τις συμφωνίες", πρόσθεσε.

Διαβάστε Επίσης

Μάλλον δεν θέλει ειρήνη - Ο Νορβηγός πρωθυπουργός περιέγραψε το τηλεφώνημά του με τον Πούτιν

Το ενδεχόμενο εδαφικών απωλειών για την Ουκρανία

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία θα απαιτήσει από την Ουκρανία να αποδεχθεί την απώλεια εδαφών, με αποτέλεσμα η χώρα να καταλήξει με "κάπως διαφορετική μορφή" σε σχέση με τη σημερινή της κατάσταση.

Την προηγούμενη εβδομάδα, μετά τη συνάντησή του με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Κιρίλ Ντμίτριεφ, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για μια "μεγάλη και εξαιρετική συμφωνία", η οποία ενδέχεται να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι επικριτές της προσέγγισης Τραμπ εκφράζουν τον φόβο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα επιχειρήσουν να παρακάμψουν τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, καταλήγοντας σε μια συμφωνία ειρήνης που θα περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερόμενων ευρωπαϊκών κρατών.

"Στην Ευρώπη υπάρχει σημαντική ιστορική επιφύλαξη απέναντι σε αυτή την ιδέα", παραδέχθηκε Αμερικανός αξιωματούχος, παραπέμποντας ειδικότερα στη ρωσική πρόταση του 2021, η οποία είχε εκληφθεί ως τελεσίγραφο προς το ΝΑΤΟ για την αποχώρησή του από την ανατολική Ευρώπη.

Οι ρωσικές απαιτήσεις του 2021 επιστρέφουν στο προσκήνιο

Τον Δεκέμβριο του 2021, η Μόσχα είχε παρουσιάσει έναν κατάλογο απαιτήσεων προς τη Συμμαχία. Μεταξύ άλλων, ζητούσε να αποκλειστεί κάθε περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης της Ουκρανίας, να περιοριστεί η στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας στα επίπεδα πριν από το 1997 και να επιβληθούν περιορισμοί στην ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων.

Το ΝΑΤΟ απέρριψε τις συγκεκριμένες αξιώσεις, ενώ λιγότερο από έναν μήνα αργότερα η Ρωσία εξαπέλυσε την εισβολή της στην Ουκρανία.

"Πρέπει να οικοδομήσουμε κάτι νέο, ένα πλαίσιο που να ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες. Αν η παλαιότερη αρχιτεκτονική ασφαλείας λειτουργούσε αποτελεσματικά, δεν θα βρισκόμασταν σήμερα αντιμέτωποι με έναν τόσο παρατεταμένο πόλεμο. Είναι προφανές ότι κάτι δεν λειτουργεί και πρέπει να βρούμε έναν τρόπο ώστε, όταν τερματιστεί αυτή η σύγκρουση, να πρόκειται πράγματι για οριστικό τέλος του πολέμου", ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.

Προς το παρόν, οι λεπτομέρειες των προτάσεων παραμένουν ασαφείς. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε τη Δευτέρα ότι έχει ήδη σημειωθεί κάποια πρόοδος ως προς τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου ασφαλείας.

"Προφανώς, πρέπει πρώτα να ξεπεράσουμε τη σύγκρουση, προκειμένου να φτάσουμε σε αυτό το σημείο", πρόσθεσε.

Διαβάστε Επίσης

Τραμπ για Ουκρανία: Θα έχει διαφορετικό σχήμα μετά τον πόλεμο - Κρίσιμες συνομιλίες στο Αμπου Ντάμπι

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr