Το Reuters "αποκαλύπτει" τον Ερντογάν: Πώς ελέγχει τα τουρκικά ΜΜΕ - Το "διευθυντήριο" και ο πανικός στις αίθουσες σύνταξης

reuters

Με ένα εκτενές άρθρο το πρακτορείο Reuters "ισοπεδώνει" τον προπαγανδιστικό μηχανισμό του Ερντογάν και τον τρόπο με τον οποίο ο Τούρκος πρόεδρος κατάφερε να φιμώσει ή να ελέγξει τα μεγαλύτερα ΜΜΕ της χώρας, ορίζοντας την ειδησεογραφία.

Όπως αναφέρει το Reuters, όταν ο γαμπρός του Προέδρου Ερντογάν παραιτήθηκε ξαφνικά από τη θέση του υπουργού Οικονομικών στα τέλη του 2020, τέσσερα στελέχη στα κορυφαία δημοσιογραφικά γραφεία της Τουρκίας, είπαν ότι έλαβαν μια σαφή οδηγία από τους διευθυντές τους: Μην το αναφέρετε μέχρι να το πει η κυβέρνηση.

Η παραίτηση του Μπεράτ Αλμπαϊράκ, την οποία ανακοίνωσε ο ίδιος σε ανάρτησή του στο Instagram, αναφέρθηκε από διεθνή και ανεξάρτητα τουρκικά ειδησεογραφικά μέσα. Η λίρα εκτινάχθηκε στα ύψη, με τις ελπίδες για μια νέα κατεύθυνση για την πολιορκημένη οικονομία.

Αλλά για περισσότερες από 24 ώρες, οι φιλοκυβερνητικοί τηλεοπτικοί σταθμοί και οι εφημερίδες που κυριαρχούν στο τοπίο των μέσων ενημέρωσης της χώρας, παρέμειναν σιωπηλοί για το πιο δραματικό ρήγμα στον στενό κύκλο του Ερντογάν στις σχεδόν δύο δεκαετίε εξουσίας του.

Το επεισόδιο δείχνει πώς τα τουρκικά κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης έχουν γίνει μια σφιχτή αλυσίδα διοίκησης, εγκεκριμένων από την κυβέρνηση πρωτοσέλιδων και τηλεοπτικών συζητήσεων. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι και ρυθμιστικές αρχές απεικονίζουν μια "βιομηχανία" που ο Ερντογάν έχει λυγίσει με τη θέλησή του, συμπεριλαμβανομένων, λένε οι επικριτές του, του δικαστικού σώματος, του στρατού, της κεντρικής τράπεζας και μεγάλων τμημάτων του εκπαιδευτικού συστήματος. Η κυβερνητική πίεση και η αυτολογοκρισία των μέσων ενημέρωσης μοιράζονται την ευθύνη, σύμφωνα με τους ανθρώπους που ρωτήθηκαν από το Reuters.

Οι οδηγίες προς τα δημοσιογραφικά γραφεία προέρχονται συχνά από αξιωματούχους της Διεύθυνσης Επικοινωνιών της κυβέρνησης, η οποία χειρίζεται τις σχέσεις με τα μέσα ενημέρωσης, είπαν στο Reuters, περισσότεροι από δώδεκα γνώστες του χώρου. Η Διεύθυνση είναι δημιουργία του Ερντογάν, απασχολεί περίπου 1.500 άτομα και εδρεύει στην Άγκυρα. Επικεφαλής του είναι ένας πρώην ακαδημαϊκός, ο Fahrettin Altun.

Οι αξιωματούχοι του Altun δίνουν τις οδηγίες τους μέσω τηλεφωνικών κλήσεων ή με μηνύματα Whatsapp και μερικές φορές απευθύνονται στους υπεύθυνους των δημοσιογραφικών ειδήσεων με τη λέξη "αδελφέ", σύμφωνα με τις ίδιες πηγές και μια ανασκόπηση του Reuters για ορισμένα από τα μηνύματα.

Όταν το Reuters επικοινώνησε με τη Διεύθυνση για σχολιασμό, ένας ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος που γνωρίζει την προσέγγιση του Altun, είπε ότι "δεν είναι" ο Altun που καθορίζει την ατζέντα των ειδήσεων. Ο Altun "ενημερώνει περιστασιακά τους συντάκτες και τους δημοσιογράφους ως μέρος της δουλειάς του. Ωστόσο, αυτά τα καθήκοντα δεν έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ με τρόπο που θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι παραβιάζει την ανεξαρτησία των ειδησεογραφικών οργανισμών ή παραβιάζει την ελευθερία του Τύπου."

Ο αξιωματούχος αρνήθηκε να σχολιάσει εάν η Διεύθυνση έδωσε εντολή στα ΜΜΕ να σταματήσουν να αναφέρουν την παραίτηση του Αλμπαϊράκ. Ο Αλμπαϊράκ δεν απάντησε στο αίτημα του Reuters για σχόλιο σχετικά με την κάλυψη των μέσων ενημέρωσης.

Οι υποστηρικτές του Ερντογάν έχουν άλλα εργαλεία για να διαμορφώσουν την κάλυψη των ειδήσεων. Οι μεγαλύτερες επωνυμίες μέσων ενημέρωσης ελέγχονται από εταιρείες και ανθρώπους κοντά στον Ερντογάν και το κόμμα του, μετά από μια σειρά εξαγορών που ξεκινούν το 2008.

Τα έσοδα από τις κρατικές διαφημίσεις διοχετεύονται σε μεγάλο βαθμό σε φιλοκυβερνητικές εκδόσεις, σύμφωνα με το Reuters.

Οι ρυθμιστικές αρχές που έχουν διοριστεί από την κυβέρνηση, επιβάλουν κυρώσεις για παραβίαση του κώδικα των μέσων ενημέρωσης της Τουρκίας, σχεδόν αποκλειστικά σε ανεξάρτητους ή αντιπολιτευόμενους παρόχους ειδήσεων.

"Τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία εξυπηρετούν περισσότερο τη λειτουργία της απόκρυψης της αλήθειας παρά της αναφοράς των ειδήσεων", είπε ο Faruk Bildirici, ένας δημοσιογράφος που εργάστηκε για 27 χρόνια στη μεγαλύτερη εφημερίδα της χώρας, Hurriyet. Μετά την αλλαγή ιδιοκτησίας το 2018, η Hurriyet έγινε επίσης φιλοκυβερνητική.

"Οι δημοσιογραφικές ανησυχίες έχουν αντικατασταθεί από προσπάθειες να τα πάμε καλά με το κυβερνών κόμμα και να πραγματοποιήσουμε τις επιθυμίες τους", είπε ο Bildirici. "Το κόμμα δίνει οδηγίες για τον καθορισμό της ατζέντας...και οι αρχισυντάκτες, οι ανταποκριτές της Άγκυρας ή οι διευθυντές τηλεοπτικών προγραμμάτων είναι οι κύριες επαφές" με το κόμμα και με τη Διεύθυνση Επικοινωνιών.

Σε μια αρχική δήλωση στο Reuters, το Ινστιτούτο Διαφήμισης Τύπου (BIK), θυγατρική της Διεύθυνσης που επιβλέπει τα έντυπα μέσα ενημέρωσης και τους ιστότοπούς, απέρριψε την κριτική ότι έχει γίνει εργαλείο λογοκρισίας που τιμωρεί τα αρνητικα ρεπορτάζ για την κυβέρνηση. Είπε ότι "δεν ενδιαφέρεται" για τις "απόψεις ή την ιδεολογία" των δημοσιεύσεων.

Στη συνέχεια, στις 10 Αυγούστου, η BIK ανακοίνωσε ότι ανέστειλε τις κυρώσεις για παραβιάσεις δεοντολογίας, αφού το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας επικύρωσε αρκετές καταγγελίες κατά του Ινστιτούτου από ανεξάρτητες εφημερίδες. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η ΒΙΚ "παραβίασε την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία του Τύπου" και κάλεσε το κοινοβούλιο να τροποποιήσει τους σχετικούς νόμους. Η κυβέρνηση δεν σχολίασε την απόφαση.

Η ρυθμιστική αρχή για τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, το Ανώτατο Συμβούλιο Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης (RTUK), απέρριψε προτάσεις ότι λειτουργεί ως λογοκριτής ή ότι λαμβάνει οδηγίες από τον Ερντογάν.

Καθώς η Τουρκία πλησιάζει στις προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές, οι οποίες αναμένεται να γίνουν εντός του επόμενου έτους, ο Ερντογάν βρίσκεται πίσω σε πολλές δημοσκοπήσεις. Η ανορθόδοξη πολιτική του για μείωση των επιτοκίων πυροδότησε μια νομισματική κρίση και ένα πληθωριστικό σπιράλ. Η λίρα έχει χάσει περισσότερο από το 1/4 της αξίας της φέτος και ο ετήσιος πληθωρισμός είναι στο 80%, βαθαίνοντας τη φτώχεια μεταξύ των βασικών υποστηρικτών του Ερντογάν, από την εργατική και τη χαμηλότερη μεσαία τάξη.

Πολιτικοί αναλυτές λένε ότι ο πρόεδρος θα χρειαστεί όση περισσότερη βοήθεια μπορεί να λάβει από τα μέσα ενημέρωσης, εάν θέλει να επεκτείνει τη θητεία του σε μια τρίτη δεκαετία.

Τον Μάιο, η κυβέρνηση του Ερντογάν πρότεινε έναν νόμο που λέει ότι θα καταπολεμήσει την "παραπληροφόρηση" των μέσων ενημέρωσης χωρίς να ορίσει τι είναι, ένα βήμα που ορισμένοι υποστηρικτές της ελευθερίας του λόγου είπαν ότι θα διπλασιάσει την πολυετή καταστολή των επικριτικών ρεπορτάζ. Ένα άρθρο στο προτεινόμενο νομοσχέδιο λέει ότι όποιος διαδίδει ψευδείς πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη μπορεί να αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης έως και τριών ετών. Το κοινοβούλιο θα συζητήσει το νομοσχέδιο όταν επιστρέψει από τις διακοπές τον Οκτώβριο.

Το "Διευθυντήριο"

Ο Altun, ο άνθρωπος που διευθύνει τη μηχανή των μέσων ενημέρωσης, ήταν ελάχιστα γνωστός στη βιομηχανία των ειδήσεων το 2018, όταν ο Ερντογάν τον όρισε πρόεδρο της Διεύθυνσης Επικοινωνιών που ιδρύθηκε πρόσφατα. Ο Altun, 45 ετών, εργάστηκε στο παρελθόν σε πανεπιστήμια και στη συνέχεια σε φιλοκυβερνητικό think-tank.

Η Διεύθυνση, με ετήσιο προϋπολογισμό περίπου 680 εκατομμυρίων λιρών (38 εκατομμύρια δολάρια), ήταν επιφορτισμένη με τον συντονισμό της κυβερνητικής επικοινωνίας. Αναπτύχθηκε από την παλιά Διεύθυνση Μέσων Ενημέρωσης, Τύπου και Πληροφοριών, της οποίας ο κύριος ρόλος ήταν η έκδοση δελτίων τύπου σε δημοσιογράφους. Αλλά οι ευθύνες της είναι πολύ ευρύτερες, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης "συστημικών εκστρατειών παραπληροφόρησης" κατά της Τουρκίας, μέσω μιας μονάδας που ίδρυσε η Διεύθυνση φέτος.

Ο φορέας απασχολεί παρατηρητές μέσων ενημέρωσης, μεταφραστές και προσωπικό νομικών και δημοσίων σχέσεων εντός και εκτός Τουρκίας. Διαθέτει 48 γραφεία εξωτερικού σε 43 χώρες παγκοσμίως. Αυτά τα "φυλάκια" παραδίδουν στα κεντρικά εβδομαδιαία ρεπορτάζ για τον τρόπο με τον οποίο απεικονίζεται η Τουρκία στα ξένα μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με πληροφορίες.

"Είναι μια τεράστια δομή, αλλά οι αποφάσεις λαμβάνονται στην κορυφή από τον Altun και τους αναπληρωτές του", είπε μια πηγή στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Όταν ανακοινώνονται σημαντικές ειδήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα για τον Ερντογάν ή την κυβέρνησή του - ειδικά γεγονότα που σχετίζονται με την οικονομία ή τον στρατό - ο Altun επικοινωνεί τακτικά με τους εκδότες και τους ανώτερους ανταποκριτές για να καθορίσει ένα σχέδιο κάλυψης, είπε η ίδια πηγή.

Μετά την παραίτηση του Αλμπαϊράκ από υπουργός Οικονομικών, επικαλούμενος λόγους υγείας, τέσσερις πηγές ανέφεραν ότι το μήνυμα του Altun στα ΜΜΕ ήταν να παραμείνουν σιωπηλοί έως ότου ο Ερντογάν αποδεχτεί την παραίτηση με μια δήλωση το επόμενο βράδυ. Μόνο τότε αναφέρθηκε η παραίτηση του Αλμπαϊράκ από τους μεγάλους τουρκικούς τηλεοπτικούς σταθμούς και εφημερίδες.

"Τριάντα ώρες περιμέναμε το πράσινο φως σχετικά με την κάλυψη", είπε ένας βετεράνος συντάκτης του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού TRT.

Πώς έθαψαν τα ΜΜΕ τον θάνατο 30 Τούρκων στρατιωτών

Ο Ερντογάν αντιμετώπισε μια άλλη κρίση τον Φεβρουάριο του 2020 που ώθησε τη Διεύθυνση να επικοινωνήσει με τους ηγέτες των δημοσιογραφικών υπηρεσιών: Μια αεροπορική επιδρομή στη βορειοδυτική Συρία, όπου ρωσικά αεροσκάφη δρούσαν εκείνη την εποχή, σκότωσε περισσότερους από 30 Τούρκους στρατιώτες. Ήταν η πιο πολύνεκρη επίθεση στις ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας εδώ και τρεις δεκαετίες.

Ωστόσο, το επόμενο πρωί, οι κύριοι τηλεοπτικοί σταθμοί είχαν μια διαφορετική ιστορία: μια διαμάχη με την Ευρωπαϊκή Ένωση για τους Σύρους μετανάστες. Η κάλυψη της επίθεσης περιορίστηκε σε επίσημες κυβερνητικές δηλώσεις. Τρία άτομα με γνώση του θέματος είπαν ότι οι υπεύθυνοι των δημοσιογραφικών γραφείων έκαναν αυτό που ζήτησε η Διεύθυνση.

"Έγινε αίτημα να μην κοινοποιηθούν οι πληροφορίες", είπε στο Reuters μια άλλη πηγή, βετεράνος ρεπόρτερ. "Σε αυτή την περίπτωση δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τίποτα άλλο εκτός από επίσημες δηλώσεις".

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος της Τουρκίας ερωτηθείς γενικότερα εάν η Διεύθυνση παρέχει συγκεκριμένες οδηγίες στα δημοσιογραφικά γραφεία, είπε ότι "δεν δίνει οδηγίες σε στελέχη των ΜΜΕ με κανέναν τρόπο". Ο αξιωματούχος εξήγησε ότι είναι "απόλυτα φυσικό, ωστόσο, να ενημερώνονται οι δημοσιογράφοι για το πλαίσιο ορισμένων δημόσιων δηλώσεων προκειμένου να αποτραπεί η παραπλάνηση του κοινού. Τέτοιες ενημερώσεις παρέχονται μέσω διαφόρων διαύλων".

Συμφωνίες και δυσπιστία

Μια σειρά εξαγορών για περισσότερο από μια δεκαετία έθεσε τους κύριους ομίλους των μέσων ενημέρωσης στα χέρια εταιρειών και ανθρώπων κοντά στον Ερντογάν και το AKP.

Η διαδικασία ξεκίνησε το 2008 όταν η Turkuvaz Media Group, η οποία υποστηρίζει την κυβέρνηση, αγόρασε την εφημερίδα Sabah και τον τηλεοπτικό σταθμό ATV. Αυτά τα ΜΜΕ είναι τώρα από τους πιο σθεναρούς υπερασπιστές της κυβέρνησης.

Ο έλεγχος του κράτους στα μέσα ενημέρωσης έγινε πιο σφιχτός μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, για την οποία ο Ερντογάν κατηγόρησε τους υποστηρικτές του εξόριστου κληρικού Φετουλάχ Γκιουλέν. Χρησιμοποιώντας εξουσίες έκτακτης ανάγκης, η κυβέρνηση της Τουρκίας έκλεισε περίπου 150 μέσα ενημέρωσης, πολλά με φερόμενους δεσμούς με τον Γκιουλέν.

Η τελευταία σημαντική εξαγορά των μέσων ενημέρωσης ήταν το 2018, όταν ο μεγιστάνας των ειδήσεων Aydin Dogan, ο οποίος ήταν αντίπαλος του Ερντογάν, πούλησε τη Hurriyet και άλλα μέσα ενημέρωσης στον φιλοκυβερνητικό όμιλο Demiroren, του οποίου η επιχειρήσεις καλύπτουν τομείς όπως ενέργεια, τα λαχεία και ακίνητα. Ο Dogan είχε αντιμετωπίσει στο παρελθόν πιέσεις από την κυβέρνηση.

Ο Όμιλος Dogan είπε ότι εγκατέλειψε σε μεγάλο βαθμό τον κλάδο των μέσων ενημέρωσης το 2018, ως μέρος της αναδιάρθρωσης και αρνήθηκε να σχολιάσει οποιαδήποτε πίεση για πώληση.

Η εξαγορά του Dogan ολοκλήρωσε τη μετατόπιση των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης πίσω από τον Ερντογάν. Τα οικονομικά έγγραφα, που εξετάστηκαν από το Reuters, δείχνουν ότι η εξαγορά έχει επιβαρύνει τον Demiroren, τον μεγαλύτερο ιδιοκτήτη μέσων ενημέρωσης της χώρας. Η επιχείρηση μέσων ενημέρωσης του ομίλου κατέγραψε καθαρή ζημία 1,75 δισεκατομμυρίων λιρών μετά τη συμφωνία το 2018 (97 εκατομμύρια δολάρια με τις σημερινές συναλλαγματικές ισοτιμίες και 330 εκατομμύρια δολάρια τότε), σύμφωνα με τα έγγραφα. Αυτή ήταν μια απότομη αύξηση από ζημία 468 εκατομμυρίων λιρών το προηγούμενο έτος. Ο όμιλος είχε χρέη άνω των 2,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε διάφορους δανειστές τον Φεβρουάριο του 2020, έδειξαν τα έγγραφα.

Σε δήλωση στο Reuters, ο Demiroren είπε ότι η αναφορά του πρακτορείου για την ομάδα "συνεχίζει την προκατειλημμένη, χειριστική και προκλητική στάση του. Συνεχίζει μια στρατηγική χειραγώγησης σχετικά με το Demiroren Medya που στοχεύει να υποκινήσει το κοινό και να το παραπλανήσει".

Οι "κυρώσεις"

Οι εφημερίδες και οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς που επέζησαν και εξακολουθούν να επικρίνουν την κυβέρνηση αντιμετωπίζουν το "μαστίγιο" της ρυθμιστικής αρχής των μέσων ενημέρωσης, δήλωσε ο Osman Vedud Esidir, καθηγητής δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο Firat στο Ελαζίγ. Ο Esidir εργαζόταν στο παρελθόν για τη ρυθμιστική αρχή BIK και αποχώρησε το 2018 μετά από μια διαφωνία.

Όταν το BIK κρίνει ότι ένα άρθρο έχει παραβιάσει τον κώδικα δεοντολογίας του, τιμωρεί την εφημερίδα με την αναστολή της κρατικής διαφήμισης από κυβερνητικούς και συνδεδεμένους φορείς, όπως οι κρατικές τράπεζες.

Μια ανασκόπηση του Reuters των εκθέσεων του BIK, έδειξε ότι το 2019 και το 2020 -τα πιο πρόσφατα χρόνια για τα οποία υπάρχουν πλήρη και λεπτομερή στοιχεία- τα άρθρα σχετικά με τη διαφθορά, κρίθηκαν από το Ινστιτούτο ότι στρέφονται "κατά της δημόσιας ηθικής" ή ότι "δημιουργούσαν εσφαλμένη αντίληψη", αλλά στην πραγματικότητα ήταν κομμάτια που επέκριναν την κυβέρνηση. Οι αναφορές του BIK δεν αναφέρουν λεπτομερώς πόσα άρθρα εμπίπτουν σε αυτές τις κατηγορίες και το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει τον αριθμό.

Οι αναστολές διαφημίσεων που σχετίζονται με την ηθική που επιβλήθηκαν στις μεγαλύτερες εθνικές εφημερίδες, με έδρα την Κωνσταντινούπολη, υπερδιπλασιάστηκαν το 2020.

Σχεδόν όλες οι αναστολές επιβλήθηκαν στις πέντε πιο επιφανείς ανεξάρτητες εφημερίδες. Μαζί και οι πέντε αποκλείστηκαν από περίπου 4 εκατομμύρια λίρες σε κρατικές διαφημιστικές πληρωμές το 2020, τις οποίες η BIK διένειμε σε άλλες εφημερίδες. Μια έκθεση του επαγγελματικού φορέα της Ένωσης Τούρκων Δημοσιογράφων (TGC), ανέφερε ότι οι αναστολές το 2021 συνέχισαν να επικεντρώνονται σε ανεξάρτητες εφημερίδες.

Μία από τις εφημερίδες, η Evrensel, της οποίας η τριετής απαγόρευση από τη λήψη επίσημης διαφήμισης έγινε μόνιμη νωρίτερα αυτό το μήνα, είπε ότι οι "αυθαίρετες" κυρώσεις επιβαρύνουν τα οικονομικά της. Το BIK "έχει μετατραπεί πλήρως σε μηχανισμό λογοκρισίας κατά την περίοδο του AKP για τις εφημερίδες των οποίων οι ιστορίες ενοχλούν την κυβέρνηση", δήλωσε ο Φατίχ Πολάτ, ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας. Οι άλλες τέσσερις εφημερίδες - Sozcu, Korkusuz, Cumhuriyet, Birgun - δεν απάντησαν στο αίτημα του Reuters για σχόλιο.

Στις 10 Αυγούστου, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας δημοσίευσε μια λεπτομερή απόφαση σχετικά με καταγγελίες ανεξάρτητων εφημερίδων, συμπεριλαμβανομένης της Evrensel, ότι η BIK παραβίασε την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία του Τύπου με τις κυρώσεις για την αναστολή διαφημίσεων. Το Δικαστήριο είπε ότι οι ενέργειες της ΒΙΚ "πέρασαν τον στόχο της ρύθμισης των ηθικών αξιών του Τύπου και έχουν μετατραπεί σε εργαλείο τιμωρίας". Συνέστησε στο κοινοβούλιο να τροποποιήσει τη σχετική νομοθεσία. Η BIK είπε σε απάντηση, ότι θα σταματήσει την αξιολόγηση της δεοντολογίας του Τύπου.

Η BIK διευθύνεται από τον Cavit Erkilinc, ο οποίος διορίστηκε από τον Ερντογάν τον Απρίλιο.

Ο Εμπουμπεκίρ Σαχίν, ο οποίος ηγείται του RTUK, της ρυθμιστικής αρχής του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης, είναι ένα από τα έξι σημερινά μέλη του συμβουλίου που διορίζονται από το AKP και τους συμμάχους του.

Το RTUK επέβαλε 22 πρόστιμα αξίας 5 εκατομμυρίων λιρών (570.000 $ τότε ή 275.000 $ σήμερα) σε ανεξάρτητα κανάλια τους πρώτους έξι μήνες του περασμένου έτους, δήλωσε το μέλος του συμβουλίου του RTUK Ilhan Tasci, ένα από τα τρία μέλη που επιλέχθηκαν από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Σε κανένα φιλοκυβερνητικό κανάλι δεν επιβλήθηκε πρόστιμο εκείνη την περίοδο, είπε ο Tasci στο Reuters. Περιέγραψε το RTUK ως "εξαρτώμενο από... οδηγίες του κυβερνώντος κόμματος και του Παλατιού" – μια αναφορά στο γραφείο του Ερντογάν.

Ο Merdan Yanardag, αρχισυντάκτης του Tele1, δήλωσε στο Reuters ότι "τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν στην Tele1 μόνο πέρυσι ήταν περίπου έξι εκατομμύρια λίρες". Το Reuters δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει ανεξάρτητα τον αριθμό. Ο Yanardag είπε ότι στο κανάλι επιβλήθηκε πρόστιμα για μετάδοση αντίθετη με την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας και προσβολή του σουλτάνου Abdulhamid II, ενός από τους τελευταίους ηγεμόνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το Reuters επιβεβαίωσε ότι η Tele1 επιβλήθηκε πρόστιμο για εκπομπή του Δεκεμβρίου 2021 που έλεγε ότι "Η Τουρκία επιδιώκει ιμπεριαλιστικές περιπέτειες στη Συρία και τη Λιβύη" και επικριτικά σχόλια τον Ιούλιο του 2020 για τον Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β', τον οποίο θαυμάζουν πολλοί υποστηρικτές του AKP.

Όταν ένα θέμα είναι επείγον, αξιωματούχοι του RTUK τηλεφωνούν στα δημοσιογραφικά γραφεία για να ζητήσουν αλλαγές στις εκπομπές, είπε ο Tasci, μέλος του συμβουλίου του RTUK. Ανέφερε ως παράδειγμα τις φονικές πυρκαγιές που μαίνονταν στα νοτιοδυτικά της Τουρκίας το περασμένο καλοκαίρι, οδηγώντας την κυβέρνηση να αποκαλύψει ότι τα πυροσβεστικά αεροσκάφη της ήταν "ερείπια".

"Το RTUK έδωσε εντολή στα κανάλια να δείχνουν σβησμένες πυρκαγιές αντί για αυτές που ήταν σε εξέλιξη", είπε.

Αυτολογοκρισία

Αξιωματούχοι της Διεύθυνσης του Altun στέλνουν τακτικά μηνύματα Whatsapp στα κύρια μέσα ενημέρωσης, καθοδηγώντας τους να τονίσουν ή να αποφύγουν ορισμένα σχόλια από μέλη του υπουργικού συμβουλίου ή του κόμματος. Οι νομοθέτες του AKP τηλεφωνούν επίσης τακτικά στα δημοσιογραφικά γραφεία για να απαιτήσουν να καλυφθούν ορισμένες ομιλίες ή να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο απεικονίζονται, σύμφωνα με αρκετούς δημοσιογράφους.

Η αυτολογοκρισία είναι πλέον ως επί το πλείστον αυτόματη στα κύρια μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με διάφορες πηγές του κλάδου. Υπάρχει με κάποια μορφή εδώ και χρόνια.

Ο συντάκτης του TRT είπε ότι όταν ο Ορχάν Παμούκ κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2006 –ο πρώτος Τούρκος που το έκανε– ο κρατικός τηλεοπτικός σταθμός δεν ανέφερε την είδηση ​​μέχρι που ο τότε πρωθυπουργός Ερντογάν έδωσε τα επίσημα συγχαρητήριά του. "Ήταν μια τέτοια ανακούφιση που θυμάμαι μέχρι σήμερα, γιατί δεν θα το είχαμε καλύψει ποτέ αν δεν υπήρχαν συγχαρητήρια", είπε ο συντάκτης.

Ο Παμούκ είπε στο Reuters ότι δεν γνώριζε ότι το TRT καθυστέρησε να καλύψει την είδηση, σε μια εποχή που τα μέσα ενημέρωσης ήταν "σχετικά ελεύθερα" σε σύγκριση με τώρα. "Στα 50 χρόνια που γράφω… τα μέσα ενημέρωσης/εφημερίδες και τα ρεπορτάζ δεν υποκλίνονταν ποτέ στην κυβέρνηση όπως κάνουν τώρα", είπε ο μυθιστοριογράφος σε ένα email.

"Η κυβέρνηση είναι σαν το παιδί ή τον εραστή σου", είπε ένας άλλος βετεράνος τηλεοπτικός δημοσιογράφος για την αυτολογοκρισία. "Μπορείτε πολύ καλά να μαντέψετε τι τους ενοχλεί".

Εκλογικό τεστ

Εν όψει των προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών που θα διεξαχθούν τον ερχόμενο Ιούνιο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μια άτυπη συμμαχία της αντιπολίτευσης έξι κομμάτων θα εξασφάλιζε την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και ότι οι πιθανοί αμφισβητίες θα μπορούσαν να νικήσουν τον Ερντογάν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών.

Για τα μέσα ενημέρωσης, οι δημοτικές εκλογές του Μαρτίου 2019 μπορεί να προσφέρουν μια γεύση του τι βρίσκεται μπροστά, λένε πολιτικοί αναλυτές. Η ψηφοφορία ξεχωρίζει αφού θεωρείται ως η μεγαλύτερη εκλογική ήττα της διακυβέρνησης του Ερντογάν, με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης να εντυπωσιάζει, παρά την πολύμηνη εκστρατεία του Ερντογάν υπερ των υποψηφίων του.

Το απόγευμα της ψηφοφορίας, με το 98,8% των ψηφοδελτίων καταμετρημένο και τον Ekrem Imamoglu του αντιπολιτευόμενου CHP να προηγείται στην Κωνσταντινούπολη, το κρατικό πρακτορείο Anadolu σταμάτησε απότομα να δημοσιεύει αποτελέσματα.

Το Anadolu, το οποίο είναι η μόνη πηγή μέσων ενημέρωσης για τα εκλογικά αποτελέσματα, δεν εξήγησε τη διακοπή και δεν ανακήρυξε νικητή.

Άνθρωποι που εργάζονταν σε τέσσερις κύριες αίθουσες σύνταξης περιέγραψαν μια κατάσταση σύγχυσης και παράλυσης εκείνο το βράδυ, καθώς οι διευθυντές περίμεναν ενημέρωση από τη Διεύθυνση ή άλλους αξιωματούχους για το τι να κάνουν. Σε μια εφημερίδα, οι συντάκτες συγκεντρώθηκαν γύρω από ένα τραπέζι συζητώντας πώς να γράφουν τίτλους που περιγράφουν τα αποτελέσματα με τρόπο που δεν θα ενοχλούσε την κυβέρνηση, είπε ένας εμπλεκόμενος. "Πονούσαν κυριολεκτικά προσπαθώντας να γράψουν τίτλους", είπε ο βετεράνος ρεπόρτερ.

Ένας τηλεοπτικός συντάκτης είπε ότι το μήνυμα που έδωσαν οι υπεύθυνοι της αίθουσας σύνταξης στο προσωπικό ήταν "να ενεργούν σαν να μην υπάρχει πρόβλημα ή να μην υπάρχει ασυνήθιστη κατάσταση". Καθώς και τα δύο κόμματα δήλωναν τη νίκη στην Κωνσταντινούπολη, τα κύρια τηλεοπτικά κανάλια κάλυψαν ομιλίες του Ερντογάν και του AKP, αλλά αγνόησαν σε μεγάλο βαθμό τον Imamoglu.

Διαβάστε Επίσης

Η Τουρκία καταγγέλλει την Ελλάδα στο ΝΑΤΟ για τους S-300 - Τραβάει το σχοινί η Άγκυρα

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr