Ανάλυση Economist: Γιατί ο νέος πρωθυπουργός της M. Βρετανίας δεν έχει καταλάβει το μέγεθος των δυσκολιών που τον περιμένουν

Ας ρίξουμε μια ματιά στα πολλά σημάδια της παρακμής της Βρετανίας. Η ανάπτυξη είναι αδύναμη και το δημόσιο χρέος έχει φτάσει το 95% του ΑΕΠ. Οι δημόσιες υπηρεσίες δυσλειτουργούν και οι ένοπλες δυνάμεις έχουν αποδυναμωθεί. Οι δρόμοι είναι βρώμικοι και το εκλογικό σώμα δυσανασχετεί.

Και μετά υπάρχει ο τρόπος με τον οποίο ο Σερ Κίρ Στάρμερ απέτυχε ως πρωθυπουργός. Εκλέχθηκε με συντριπτική πλειοψηφία και με εντολή να ανασυγκροτήσει τη Βρετανία, αλλά θα αποχωρήσει από τη Ντάουνινγκ Στριτ μετά από μόλις δύο χρόνια. Το "αδίκημά" του δεν ήταν μια επικά εσφαλμένη κρίση που προήλθε από την υπεροψία του, όπως ο Ντέιβιντ Κάμερον και το δημοψήφισμα για το Brexit. Ούτε ήταν κάποιο σκάνδαλο, όπως ο Μπόρις Τζόνσον και τα μεθυσμένα πάρτι του στη Ντάουνινγκ Στριτ κατά τη διάρκεια του lockdown. Δεν διέπραξε κανένα καταστροφικό λάθος, σε αντίθεση με τη Λιζ Τρας και τον προϋπολογισμό με τις μειώσεις φόρων. Ο Σερ Κίρ ήταν απλώς ανίκανος να ασκήσει πειστικά την εξουσία ή να εξηγήσει γιατί την ήθελε. Η κυβέρνησή του μαράθηκε σαν φυτό εσωτερικού χώρου σε καύσωνα.

Αν δεν προκύψει κάτι τελείως αναπάντεχο, ο Άντι Μπέρναμ θα γίνει σύντομα ο έβδομος πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε μια δεκαετία. Και θα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτή τη διπλή παρακμή, τόσο του κοινωνικού ιστού της Βρετανίας όσο και της πολιτικής της. Δεν μπορεί να διορθώσει το ένα χωρίς να διορθώσει και το άλλο. Ωστόσο, δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται το μέγεθος ή την επείγουσα ανάγκη των καθηκόντων που τον περιμένουν.

Ο ταλαντούχος κ. Μπέρναμ

Ο κ. Μπέρναμ, ο οποίος επέστρεψε στη Βουλή των Κοινοτήτων μόλις την περασμένη εβδομάδα, διαθέτει ταλέντα που λείπουν από τον Σερ Κίρ. Ακόμη και στο τέλος της θητείας του, ο πρωθυπουργός δεν μπόρεσε να αιτιολογήσει γιατί θα έπρεπε να παραμείνει στο αξίωμά του και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η εφημερίδα μας υποστήριξε ότι έπρεπε να παραιτηθεί. Το να σφίγγεις χέρια, να σχηματίζεις συνασπισμούς και να κερδίζεις τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις δεν είναι περισπασμοί για έναν πρωθυπουργό, αλλά βασικές ικανότητες.

Αυτό όμως δεν αρκεί για να ανακόψει την παρακμή της Βρετανίας. Αν ο κ. Μπέρναμ πιστεύει ότι αρκεί μια πιο χαλαρή συμπεριφορά ή μια ικανότητα να παρακάμπτει τα εμπόδια, τότε δεν έχει καταλάβει πόσα πολλά πρέπει να επιτύχει για να αποφύγει τη μοίρα των προκατόχων του.

Η αλλαγή πρωθυπουργού είναι η καλύτερη στιγμή για να αντιμετωπίσουν οι ψηφοφόροι την δυσάρεστη πραγματικότητα, ότι δηλαδή ζουν πάνω από τις δυνατότητές τους. Ενώ η Βρετανία πρέπει να ξοδέψει περισσότερα για την άμυνά της και την βελτίωση των υποδομών, οι αγορές ομολόγων έχουν θέσει το Υπουργείο Οικονομικών υπό παρακολούθηση. Η χώρα έχει το υψηλότερο κόστος δανεισμού από οποιοδήποτε άλλο μέλος της G7.

Ωστόσο, ο κ. Burnham δεν έχει ακόμη παρουσιάσει ένα πειστικό πρόγραμμα για την ανάκαμψη της Βρετανίας. Ο πυρήνας του σχεδίου του για τη θητεία του θα πρέπει να είναι η οικονομική αναζωογόνηση της χώρας. Η αοριστία του σχετικά με το ποιον θέλει ως υπουργό Οικονομικών δείχνει ότι η πολιτική του παραμένει θολή.

Διαβάστε Επίσης

Τραμπ για Άντι Μπέρναμ: "Ακούω ότι είναι πολύ φιλελεύθερος" - Η αιχμή για τη Βόρεια Θάλασσα

Οι Βρετανοί ζουν πάνω από τις δυνατότητές τους

Αντί να εξετάσει μια ισορροπημένη προσέγγιση που θα συνδυάζει απλές αυξήσεις φόρων και περικοπές δαπανών, ο κ. Μπέρναμ καταφεύγει ήδη σε πολιτικές που αποσκοπούν μόνο στην ικανοποίηση του κοινού. Ισχυρίζεται ότι μπορεί να βρει τα χρήματα για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μειώνοντας τις κοινωνικές παροχές, μέσω "προληπτικών" προγραμμάτων και όχι "απότομων περικοπών", ό,τι κι αν σημαίνει αυτό.

Σχεδιάζει να επενδύσει σε υποδομές αξιοποιώντας την ευελιξία που προσφέρουν οι υφιστάμενοι δημοσιονομικοί κανόνες, ώστε να εξασφαλίσει επιπλέον δανεισμό. Αντί να επικεντρωθεί στο να καταστήσει το φορολογικό σύστημα πιο αποτελεσματικό, έχει δηλώσει άσκοπα στους ψηφοφόρους ότι δεν θα αυξήσει τους φόρους που αποφέρουν τα μεγαλύτερα έσοδα .

Ούτε τα πολιτικά ένστικτα του Μπέρναμ φαίνεται να τον βοηθούν για να συντάξει ένα πειστικό πρόγραμμα. Ένας λόγος είναι η χαμαιλεοντική του φύση. Ο επόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας αλλάζει στάση ανάλογα με τον άνεμο και υποκύπτει στις επιθυμίες του ακροατηρίου. Η άποψή του για την Ευρώπη εξαρτάται από το ποιος ρωτά. Στο Μέικερφιλντ δημιούργησε μια συμμαχία των αγανακτισμένων, από ιδιοκτήτες παμπ που πλήττονται από τους φόρους έως κατοίκους που αντιδρούν στην κατασκευή κατοικιών — και στη συνέχεια τους υποσχέθηκε καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες, υπαινισσόμενος μειώσεις φόρων και νέους, έξυπνους δρόμους. Κατά καιρούς, η θεωρία του για τη διακυβέρνηση ισοδυναμεί με γκρίνια για την "παρέα του Λονδίνου" που εμποδίζει την ανάπτυξη του Βορρά.

Η νοσταλγία αποτελεί επίσης πρόβλημα. Σε μια εποχή εξαιρετικών τεχνολογικών και γεωπολιτικών αλλαγών, ο κ. Μπέρναμ λέει στους ψηφοφόρους ότι θέλει να γυρίσει πίσω το ρολόι, να γυρίσει σελίδα μετά τα "40 χρόνια νεοφιλελευθερισμού". Αντί να αξιοποιήσει την ευκαιρία για να προετοιμάσει τη Βρετανία για την τεχνητή νοημοσύνη ή να αξιοποιήσει στο έπακρο τις υπηρεσίες παγκόσμιας κλάσης που διαθέτει η Μεγάλη Βρετανία, προτείνει να αναλάβει το δημόσιο τον έλεγχο των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και να επαναφέρει τις βιομηχανικές θέσεις εργασίας στη βόρεια Αγγλία. Αυτό θα απορροφήσει χρόνο και χρήματα και θα αποτύχει, δυσφημίζοντας περαιτέρω το κράτος και τροφοδοτώντας τον λαϊκισμό.

Πολλά θα εξαρτηθούν από το αν ο κ. Μπέρναμ είναι διατεθειμένος να αντιταχθεί στους δικούς του βουλευτές. Σχεδόν εξ ορισμού, κάθε πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που αξίζει να εφαρμοστεί θα απαιτήσει μέτρα που δεν αρέσουν στην αριστερά. Αφού ο Σερ Κίρ έχασε την εξουσία του, νωρίς στην θητεία του, οι βουλευτές των Εργατικών, απέκτησαν γούστο για την ανταρσία. Θα καταφέρει ο εύπλαστος κ. Μπέρναμ να πει "όχι";

Αλήθεια ή πρόκληση

Το περιοδικό "The Economist" ελπίζει ότι ο κ. Μπέρναμ θα διαψεύσει τις ανησυχίες μας. Ίσως διαθέτει βαθιές γνώσεις για τους λόγους που η Βρετανία έχει καταστεί τόσο σκληρωτική και δυστυχισμένη. Ίσως επιλέξει υπουργούς και συμβούλους ικανούς να χαράξουν ένα πρόγραμμα αλλαγής, ενώ ο ίδιος θα αναλάβει τον ρόλο του "αρχιπωλητή". Το σύνθημά του είναι η "ελπίδα": ίσως αυτό να καταστήσει τις σκληρές αλήθειες πιο εύπεπτες.

Όπως και να έχει, θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα. Οι Βρετανοί ψηφοφόροι κουράζονται γρήγορα από τους εν ενεργεία ηγέτες. Θα κουραστούν ακόμη πιο γρήγορα από έναν πρωθυπουργό που ανέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα. Ο κύκλος του κ. Μπέρναμ δηλώνει ότι δεν είχε χρόνο να προετοιμαστεί για την ανάληψη των καθηκόντων. Όμως, αυτοί έθεσαν το χρονοδιάγραμμα. Ο δικός τους άνθρωπος δεν βρίσκεται σε θέση να ζητήσει υπομονή.

Αν ο κ. Μπέρναμ δεν καταφέρει να ανταποκριθεί στο έργο, θα εκτεθεί γρήγορα και η κρίση θα είναι σκληρή. Έχει χτίσει την καριέρα του κατηγορώντας τις ελίτ του Γουέστμινστερ για τα προβλήματα της Βρετανίας. Σύντομα, αυτά τα προβλήματα θα είναι αποκλειστικά δική του ευθύνη.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr