Μία ακόμα τουριστική επένδυση, που αναπτύσσεται στο Μαρτσέλο, κοντά στην Παροικία της Πάρου, έχει ξεσηκώσει αντιδράσεις τόσο από τους κατοίκους όσο και από τους τοπικούς φορείς του νησιού επαναφέροντας παράλληλα στο προσκήνιο τη συζήτηση που έχει ανοίξει τα τελευταία χρόνια γύρω από τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης στο νησί, την υπερδόμηση και κυρίως τις δυνατότητες των υφιστάμενων υποδομών και των φυσικών πόρων να ανταποκριθούν στη διαρκώς αυξανόμενη πίεση.
Πρόκειται για μία πεντάστερη ξενοδοχειακή μονάδα που αναπτύσσεται από εταιρεία με έδρα το Κέντρο της Αθήνας σε έκταση σχεδόν 28.000 τ.μ. στην περιοχή Βούτημα - Κριός, κοντά στην παραλία Μαρτσέλο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, το αρχικό επενδυτικό σχέδιο αφορούσε τη δημιουργία ξενοδοχείου 50 δωματίων και 80 κλινών.
Το έργο είχε υπαχθεί το 2021 στο καθεστώς ενίσχυσης της Γενικής Επιχειρηματικότητας, με συνολικό επιλέξιμο κόστος 7,5 εκατ. ευρώ και ενισχυόμενο κόστος 7,35 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη απόφαση ανακλήθηκε στο τέλος του 2024 κατόπιν αιτήματος του φορέα, ενώ το έργο έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό επένδυσης 6,88 εκατ. ευρώ.
Εκείνο, ωστόσο, που έχει βρεθεί στο επίκεντρο των αντιδράσεων είναι ο αριθμός των κολυμβητικών δεξαμενών που προβλέπονται στη μονάδα. Το συγκρότημα περιλαμβάνει συνολικά 48 πισίνες, εκ των οποίων οι 46 είναι ιδιωτικές και οι δύο κοινόχρηστες, επιφάνειας περίπου 700 και 57 τ.μ. αντίστοιχα.
Η υπόθεση έχει ήδη αποκτήσει και δικαστική διάσταση, καθώς από το Νοέμβριο του 2025 ομάδα ιδιωτών προσέφυγε κατά της οικοδομικής άδειας, ζητώντας τόσο την ακύρωσή της όσο και την αναστολή της. Το αίτημα αναστολής της άδειας, όπως και εκείνο για την αναστολή λειτουργίας των πισινών, απορρίφθηκε, ενώ η αίτηση ακύρωσης της πολεοδομικής άδειας έχει προσδιοριστεί να συζητηθεί τον Οκτώβριο του 2027. Την ίδια ώρα η εταιρεία συνεχίζει να κατασκευάζει το ξενοδοχείο ανενόχλητη.
Στο επίκεντρο των ενστάσεων βρίσκεται, μεταξύ άλλων, ο τρόπος τροφοδοσίας των πισινών. Όπως αναφέρεται στην προσφυγή που επικαλούνται δημοσιεύματα, οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η νομοθεσία απαιτεί δεξαμενές συλλογής όμβριων υδάτων ίσης χωρητικότητας, ενώ ισχυρίζονται ότι στην προκειμένη περίπτωση οι πισίνες προβλέπεται να τροφοδοτούνται από γεωτρήσεις. Πρόκειται για ισχυρισμούς των προσφευγόντων και όχι για τελεσίδικη δικαστική κρίση επί της νομιμότητας της άδειας, καθώς η σχετική αίτηση ακύρωσης παραμένει εκκρεμής.
Η επιστολή στον πρωθυπουργό και οι αντιδράσεις
Οι αντιδράσεις για την επένδυση έχουν ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες, με κατοίκους και συλλογικότητες να συνδέουν το συγκεκριμένο έργο με τη γενικότερη πορεία της τουριστικής και οικοδομικής ανάπτυξης της Πάρου.
Χαρακτηριστική είναι η ανοιχτή επιστολή του συγγραφέα και αρθρογράφου Χρίστου Γεωργούση προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, η οποία κοινοποιήθηκε και στους δημάρχους των Κυκλάδων.
Ο κ. Γεωργούσης επικεντρώνει την κριτική του τόσο στην αλλοίωση του φυσικού τοπίου όσο και στο ζήτημα των υδάτινων πόρων. Αναφέρει ότι η περιοχή αποτελούσε ένα δέλτα χειμάρρων που κατέληγε σε μία από τις γνωστότερες παραλίες του νησιού, με τη δική του χλωρίδα και πανίδα, και υποστηρίζει ότι η ξενοδοχειακή ανάπτυξη θα μπορούσε να είχε πραγματοποιηθεί σε διαφορετικό σημείο ώστε να προστατευθεί το παράκτιο μέτωπο.
"Δεν είμαστε κατά της ανάπτυξης", σημειώνει χαρακτηριστικά στην επιστολή του, υποστηρίζοντας όμως ότι στην προκειμένη περίπτωση "ξεθεμελιώθηκε ο τόπος όλος" και καλώντας τόσο την κυβέρνηση όσο και την τοπική αυτοδιοίκηση να λάβουν μέτρα για την προστασία των Κυκλάδων από την άναρχη δόμηση και την υπερεκμετάλλευση.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο νερό, θέτοντας ευθέως το ερώτημα από πού θα εξασφαλιστούν οι ποσότητες που απαιτούνται για τη λειτουργία των δεκάδων πισινών. "Μιλήστε για το νερό, είναι πρόβλημα σήμερα. Πίνουμε πια από τη θάλασσα", αναφέρει, παραπέμποντας στην αυξανόμενη εξάρτηση των νησιών από τις μονάδες αφαλάτωσης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται ο Σύλλογος Παραδοσιακού Οικισμού Παροικιάς, ο οποίος έχει συνδέσει την υπόθεση με τη διαρκώς αυξανόμενη τουριστική και οικοδομική δραστηριότητα στην Πάρο. Η πρόεδρός του, Ναυσικά Κυριαζάνου, έχει υποστηρίξει ότι η περίπτωση του Μαρτσέλο δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο αλλά "ένα από τα πολλά παραδείγματα στα νησιά μας", ενώ ο Σύλλογος πραγματοποίησε μέσα στον Ιούλιο κινητοποίηση για την πορεία της τουριστικής ανάπτυξης στο νησί.
Η απάντηση της εταιρείας
Από την πλευρά της, η εταιρεία που αναπτύσσει το ξενοδοχείο σε απάντηση της προς τα δημοσιοεύματα για τις αντιδράσεις απορρίπτει την εικόνα μιας επένδυσης που επιβαρύνει ανεξέλεγκτα το περιβάλλον και υποστηρίζει ότι πρόκειται για ένα νόμιμα αδειοδοτημένο και περιβαλλοντικά σχεδιασμένο έργο.
Η νομική εκπρόσωπος της εταιρείας έχει επισημάνει ότι η άδεια έχει εκδοθεί εδώ και τέσσερα χρόνια και επικαλείται τις δύο δικαστικές αποφάσεις που απέρριψαν τα αιτήματα αναστολής. Παράλληλα, περιγράφει το έργο ως "άκρως φιλικό προς το περιβάλλον", αναφέροντας μεταξύ άλλων τη δημιουργία αμπελώνων, την αναβίωση στοιχείων από τα παλιά στενά της Πάρου, τη φύτευση αρμυρικιών και τη χρήση σύγχρονου συστήματος βιολογικού καθαρισμού. Κατά την ίδια, το project σχεδιάζεται "με απόλυτο σεβασμό και προς το περιβάλλον και προς τον υδροφόρο ορίζοντα".
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στην απάντησή της η εταιρεία δεν αρνείται τον αριθμό των 46 πισινών που έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Αντίθετα, στρέφει την προσοχή στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται αποκλειστικά η συγκεκριμένη επένδυση, επισημαίνοντας ότι στην Πάρο "λειτουργεί και ανεγείρεται πλειάδα πεντάστερων ξενοδοχείων με πολλαπλές πισίνες".
Η εταιρεία υποστηρίζει ακόμη ότι το ξενοδοχείο είναι "καθόλα νόμιμα αδειοδοτημένο εδώ και τέσσερα έτη" και ότι έχει σχεδιαστεί με σεβασμό στο περιβάλλον, στον υδροφόρο ορίζοντα και στην παραδοσιακή ταυτότητα του νησιού. Παράλληλα, ζήτησε την απόσυρση του δημοσιεύματος του Πρώτου Θέματος, χαρακτηρίζοντας το περιεχόμενό του δυσφημιστικό και αφήνοντας αιχμές για στοχοποίηση της συγκεκριμένης επένδυσης.
Υπερδόμηση και υποδομές στα όριά τους
Η αντιπαράθεση γύρω από τη συγκεκριμένη επένδυση έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για τις αντοχές της Πάρου έχει ανοίξει πολύ ευρύτερα.
Όπως είχε γράψει το The TOC με αφορμή σχετικό δημοσίευμα των Financial Times, κάτοικοι και τοπικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για την υπερδόμηση και την πίεση που ασκεί η ταχεία τουριστική ανάπτυξη τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στις βασικές υποδομές του νησιού.
Η Πάρος προσελκύει πλέον λίγο λιγότερους από 1 εκατ. επισκέπτες ετησίως, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη ένα νέο κύμα ανάπτυξης πολυτελών ξενοδοχειακών μονάδων, resorts και κατοικιών.
Ο τοπικός δημοσιογράφος Σπύρος Μαυρής, μιλώντας στους Financial Times, είχε θέσει το ζήτημα της αναντιστοιχίας μεταξύ της ταχύτητας της τουριστικής ανάπτυξης και των υποδομών που διαθέτει το νησί. Όπως ανέφερε, η Πάρος δεν διαθέτει αρκετό νερό, ενώ το λιμάνι και το αεροδρόμιό της είναι μικρά σε σχέση με τον αριθμό των αφίξεων και στο νησί δεν υπάρχει νοσοκομείο.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα των υδάτινων πόρων. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, νέες τουριστικές αναπτύξεις, μεταξύ των οποίων και εκείνες στην περιοχή του Μαρτσέλο, έχουν ασκήσει "σοβαρή πίεση" στα αποθέματα νερού. Στην επιβάρυνση συνυπολογίζονται και οι ανάγκες άρδευσης μεγάλων κήπων, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται φυτικά είδη που δεν είναι ενδημικά και απαιτούν μεγαλύτερες ποσότητες νερού.
Οι Friends of Paros & Antiparos τοποθετούν την απαρχή του προβλήματος του υπερβολικού συνωστισμού περίπου στο 2019, ενώ η Ανγκέλα Καρποδίνη είχε επισημάνει στους FT ότι αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται συνολικά στα νησιά του Αιγαίου, τα οποία καλούνται να εξυπηρετήσουν όχι μόνο τις ανάγκες των μόνιμων κατοίκων αλλά και εκατομμυρίων επισκεπτών.
Υπό αυτό το πρίσμα, η συζήτηση για τις 46 ιδιωτικές και τις δύο κοινόχρηστες πισίνες του νέου ξενοδοχείου δεν αφορά μόνο μία μεμονωμένη τουριστική επένδυση. Έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη υπαρκτό ερώτημα για το κατά πόσο η ταχύτητα και η κλίμακα της νέας τουριστικής ανάπτυξης μπορούν να συμβαδίσουν με τη φέρουσα ικανότητα ενός νησιού με περιορισμένους φυσικούς πόρους και υποδομές που ήδη δέχονται ισχυρή πίεση.