Τζ. Ασανζ: Ο άνθρωπος που άλλαξε τη δημοσιογραφία

Τον Απρίλιο του 2010, είχε δηλώσει ότι του αρέσει να κατατροπώνει καθάρματα. Ο ιδρυτής του ιστότοπου Wikileaks που με τις αποκαλύψεις του έχει κάνει κυβερνήσεις και ηγέτες να χάσουν τον… ύπνο τους (ξανα)έγινε πρωτοσέλιδο στα μέσα όλου του κόσμου όταν συνελήφθη από την πρεσβεία του Ισημερινού στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εκεί όπου είχε βρει καταφύγιο τα τελευταία 7 χρόνια και μεταφέρθηκε σε τόπο όπου κρατείται στο κεντρικό Λονδίνο προκειμένου να αντιμετωπίσει τη δικαιοσύνη. Ήδη ο Ασάνζ καταδικάστηκε για παραβίαση των όρων της αναστολής του και αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης ενός έτους. Την ίδια στιγμή όμως, και αυτό είναι το καίριο, εκκρεμεί αίτημα έκδοσής του στις ΗΠΑ για να εκδικαστεί για τη δημοσιοποίηση χιλιάδων απόρρητων εγγράφων. Οι κατηγορίες είναι ιδιαίτερα βαριές και περιλαμβάνουν «κυβερνοπειρατεία» και συνωμοσία με την Τσέλσι Μάνινγκ.Την ίδια στιγμή, η μία μετά την άλλη ανθρωπιστικές οργανώσεις και φορείς υπεράσπισης δικαιωμάτων ζητούν να έχει μια δίκαιη δίκη.

Η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του ιδρυτή του ιστοτόπου WikiLeaks, η ψηλόλιγνη φιγούρα με την πρόωρα λευκή κόμη από τότε που γινόταν διάσημη σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης - υμνούνταν ως σύμβολο της ελευθερίας της έκφρασης, οι δημοσιογράφοι έτρεχαν από πίσω του για μια συνέντευξη, τα πανεπιστήμια τον βομβάρδιζαν με προσκλήσεις για ομιλίες, οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα τον τιμούσαν - τα τελευταία 7 χρόνια της ζωής του ζούσε κλεισμένος ουσιαστικά σε ένα δωμάτιο. Ο Ασάνζ είχε βρει άσυλο στην πρεσβεία του Ισημερινού από το 2012 για να αποφύγει την έκδοσή του στη Σουηδία όπου κατηγορείται για βιασμό, (αργότερα οι σουηδικές αρχές έβαλαν στο αρχείο τις κατηγορίες σε βάρος του), αλλά και τις ΗΠΑ, όπου του έχει ασκηθεί δίωξη για δημοσιοποίηση απόρρητων κυβερνητικών εγγράφων, μεταξύ των οποίων ορισμένα σχετικά με τον πόλεμο των ΗΠΑ σε Αφγανιστάν και Ιράκ μέσα από τον ενοχλητικό του ιστότοπο. Ο πρώην πρόεδρος του Ισημερινού Ραφαέλ Κορέα του χορήγησε άσυλο. Κι ήταν ο Κορέα ο οποίος καταδίκασε σθεναρά την απόφαση του διαδόχου του, Λένιν Μορένο να άρει το πολιτικό άσυλο στον Ασάνζ, χαρακτηρίζοντάς τον ως «τον μεγαλύτερο προδότη της ιστορίας του Ισημερινού και της Λατινικής Αμερικής». Η αλήθεια είναι πως τελευταία είχαν χειροτερέψει οι σχέσεις του Ασανζ με τους οικοδεσπότες του, ενώ του είχε απαγορευθεί και η πρόσβαση στο Διαδίκτυο.

«Πρέπει να λογοδοτήσει για αυτά που έκανε» δήλωσε, μετά τη σύλληψή του, η πρώην υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον. «Είναι σαφές από το κατηγορητήριο που αποκαλύφθηκε ότι η σύλληψη σχετίζεται με συνέργεια στην πειρατεία στρατιωτικού υπολογιστή για την κλοπή πληροφοριών από την κυβέρνηση ΗΠΑ», δήλωσε η Κλίντον κατά τη διάρκεια ομιλίας της στη Νέα Υόρκη. Από τα μεγαλύτερα πλήγματα που έφερε ο Ασάνζ στις ΗΠΑ ήταν όταν κάλεσε το 2010 την Αμερική να εξετάσει λεπτομερώς τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα αμερικανικά στρατεύματα στο Ιράκ και το Αφγανιστάν και να σταματήσουν "την επιθετική τους έρευνα" κατά του ιστότοπου. Στα 500.000 έγγραφα που έδωσε στη δημοσιότητα γίνεται πλήρης καταγραφή του πολέμου (πρόκειται για την πιο λεπτομερή καταγραφή πόλεμου που έχει δημοσιευτεί ποτέ). Σε αυτά αναφέρεται κάθε επίθεση και θάνατος, ενώ αποκαλύπτονται 15.000 θάνατοι που είχαν κρατηθεί μυστικοί.

Το 2010, δύο χρόνια προτού εγκλωβιστεί στην πρεσβεία του Ισημερινού στη Βρετανία, ο Mr. Wilileaks σχεδίαζε να βρει καταφύγιο στη χώρα του Βλαντιμίρ Πούτιν εγκαταλείποντας τη Βρετανία. Σύμφωνα με διαβαθμισμένα έγγραφα που είχαν διαρρεύσει στο Αssociated Press, ο Ασάνζ σχεδίαζε να εγκαταλείψει το Λονδίνο στις 30 Νοεμβρίου του 2010 με προορισμό τη Ρωσία. Το πρακτορείο επικαλούνταν μία επιστολή με παραλήπτη το ρωσικό προξενείο στο Λονδίνο. Την ίδια μέρα που ο Ασάνζ φέρεται να είχε στείλει την επιστολή του στους Ρώσους, η Ιντερπόλ εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης σε βάρος του.

Αλήθεια, τι διαφορετικό έκανε ο Τζουλιάν Ασάνζ, από οποιονδήποτε δημοσιογράφο που ασκεί ερευνητική δημοσιογραφία και έψαξε, βρήκε, σκάνδαλα, και απόρρητα έγγραφα που εκθέτουν τους πολιτικούς και τα δημοσίευσε; Επί της ουσίας, τίποτα διαφορετικό. Η εμφάνιση, όμως, του πρόωρα γερασμένου Ασανζ να σέρνεται από γεράκια της βρετανικής αστυνομίας δίνει ένα τεράστιο πλήγμα στην ελευθερία του Τύπου. Όπως αναφέρουν αρκετοί ακαδημαϊκοί στη βρετανική Guardian, μέρος του κατηγορητηρίου που έχει να αντιμετωπίσει έρχεται σε αντίθεση με μια σειρά από βασικές δημοσιογραφικές αρχές. Ο Yochai Benkler καθηγητής νομικής στο Harvard, ανέφερε στον Guardian ότι το κατηγορητήριο περιλαμβάνει ορισμένα πολύ επικίνδυνα στοιχεία που βάζουν σε σοβαρό κίνδυνο το ρεπορτάζ που αφορά τη δημόσια ασφάλεια και για αυτά πρέπει να απορριφθούν. Από τη μεριά της η δικηγόρος Carrie Decell αέφερε ότι οι κατηγορίες προκαλούν ανατριχίλα στη δημοσιογραφία. "Πολλές από τις κατηγορίες που του προσπάπτουν εμπίπτουν στην προστασία που παρέχει η πρώτη τροπολογία του αμερικανικού συντάγματος στη δημοσιογραφική δραστηριότητα. Αυτό είναι κάτι πολύ ανησυχητικό" είπε.