Η φέτα κινδυνεύει από το "σύνδρομο" του ελαιολάδου. Ενώ η ζήτηση από το εξωτερικό παραμένει ισχυρή και οι εξαγωγές αυξάνονται, η κρίσιμη πρώτη ύλη, το πρόβειο γάλα, μειώνεται και οι τιμές της φέτας στη λιανική παίρνουν την ανηφόρα.
"Οι πελάτες του εξωτερικού ζητούν τυρί χωρίς να ρωτάνε τιμή", είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ), Μιχάλης Σαράντης, μιλώντας στο συνέδριο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων.
Ο κ. Σαράντης εκτίμησε ότι η φέτα, που σήμερα πωλείται στα 12-13 ευρώ το κιλό, μπορεί να φτάσει στα 16 ευρώ. "Οι ανατιμήσεις έχουν ήδη γίνει και θα γίνουν κι άλλες", ανέφερε, αποδίδοντας σχεδόν το σύνολο της αύξησης στο κόστος της πρώτης ύλης. Όπως εξήγησε, η τιμή που λαμβάνει ο κτηνοτρόφος για το πρόβειο γάλα, από τα 1,50-1,60 ευρώ, αναμένεται να κινηθεί στα 1,80-1,90 ευρώ, επιβάρυνση που περνά στο κόστος παραγωγής και, στη συνέχεια, στη λιανική τιμή της φέτας.
Σε αυτά τα επίπεδα τιμών, η στροφή προς τα φθηνότερα λευκά τυριά είναι ήδη ορατή. Και η πίεση δεν περιορίζεται στην ελληνική αγορά. Η φέτα καλείται να διατηρήσει τη δυναμική της και στις ευρωπαϊκές αγορές, όπου το αυξημένο κόστος ζωής κάνει τον καταναλωτή πιο ευαίσθητο στην τιμή.
Την ίδια ώρα, τα αποθέματα στενεύουν. "Τα αποθέματα είναι πάρα, πάρα πολύ χαμηλά. Ίσως να μην φτάνουν μέχρι το τέλος του χρόνου", προειδοποίησε ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ.
Το γάλα που λείπει
Η έλλειψη πρώτης ύλης είναι ήδη ορατή στα επίσημα στοιχεία. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026 οι παραδόσεις πρόβειου γάλακτος ανήλθαν σε 545.489 τόνους, έναντι 589.115 τόνων το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Πρόκειται για 43.626 τόνους λιγότερους, ή πτώση περίπου 7,4%.
Στο γίδινο γάλα η μείωση είναι πολύ μικρότερη. Οι παραδόσεις διαμορφώθηκαν σε 130.148 τόνους, από 132.062 τόνους στο επτάμηνο του 2025, υποχώρηση περίπου 1,4%. Συνολικά, οι παραδόσεις πρόβειου και γίδινου γάλακτος ήταν κατά περίπου 45.500 τόνους χαμηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Την ίδια ώρα, οι τιμές ανεβαίνουν. Η μέση τιμή του πρόβειου γάλακτος έφτασε τον Ιούλιο στα 1,5703 ευρώ το κιλό, από 1,3874 ευρώ τον Ιούλιο του 2025, αύξηση 13,2%. Στο γίδινο γάλα διαμορφώθηκε στα 0,9708 ευρώ, έναντι 0,8775 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, αυξημένη κατά 10,6%.
Ο Μιχάλης Σαράντης εκτιμά ότι η συνολική μείωση στο πρόβειο γάλα θα φτάσει περίπου τους 80.000 τόνους, με την τελική εικόνα να αναμένεται τον Ιανουάριο. Η απώλεια αυτή μεταφράζεται, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, σε έλλειμμα περίπου 20.000 τόνων φέτας.
Κάτω από τα 8 εκατομμύρια αιγοπρόβατα
Πίσω από τη μείωση του πρόβειου γάλακτος βρίσκεται η μεγάλη απώλεια ζωικού κεφαλαίου από τις ζωονόσους. Ο Μιχάλης Σαράντης υπολόγισε ότι περίπου 500.000-600.000 ζώα έχουν χαθεί και πρέπει να αντικατασταθούν, ώστε η παραγωγή να επιστρέψει στα προηγούμενα επίπεδα.
Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα του πραγματικού μεγέθους της ελληνικής αιγοπροβατοτροφίας. Όπως ανέφερε, για χρόνια οι επίσημες καταγραφές εμφάνιζαν αριθμούς που, κατά την εκτίμησή του, δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματική εικόνα, φτάνοντας ακόμη και τα 17 εκατ. αιγοπρόβατα. Σήμερα εκτιμά ότι ο αριθμός των προβάτων βρίσκεται κάτω από τα 8 εκατ.
Δύο χρόνια για να επανέλθει η παραγωγή
Η αναπλήρωση των ζώων μπορεί να γίνει είτε με τη διατήρηση περισσότερων θηλυκών αρνιών στα κοπάδια, κάτι που ήδη συμβαίνει, είτε με εισαγωγές ζώων. Στη δεύτερη περίπτωση, ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ ζήτησε ιδιαίτερη προσοχή λόγω των προδιαγραφών που διέπουν την παραγωγή φέτας.
Η εκτίμησή του είναι ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια για να επιστρέψει η παραγωγή πρόβειου γάλακτος στα επίπεδα πριν από την ευλογιά.
Ο χρόνος αυτός μπορεί να επιμηκυνθεί όσο εμφανίζονται νέα κρούσματα. Όπως είπε, εξακολουθούν να καταγράφονται κάθε εβδομάδα δύο, τρία ή πέντε περιστατικά ευλογιάς σε διαφορετικές περιοχές της χώρας και κάθε νέο κρούσμα πηγαίνει την προσπάθεια ανασύστασης των κοπαδιών περίπου έξι μήνες πίσω.
Οι αγορές που κερδήθηκαν "με αίμα"
Η στενότητα στην πρώτη ύλη έρχεται σε μια περίοδο ισχυρής εξαγωγικής ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), Χρήστο Αποστολόπουλο, οι εξαγωγές φέτας έχουν αυξηθεί κατά 26% την τελευταία τετραετία, ενώ το 2026 συνεχίζουν με ρυθμό άνω του 6,5%.
Ο κίνδυνος πλέον είναι να μην υπάρχει αρκετό προϊόν για να εξυπηρετηθεί η ζήτηση που έχει δημιουργηθεί. "Θα χάσουμε αγορές που κερδήθηκαν με αίμα", προειδοποίησε ο κ. Αποστολόπουλος.
Τα ελληνικά τυροκομεία έχουν επενδύσει σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια και, σύμφωνα με τον κ. Σαράντη, βρίσκονται πλέον σε πολύ καλό επίπεδο σε όλη την αλυσίδα. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην πρώτη ύλη. "Για τη φέτα η παραγωγή έναν κίνδυνο έχει. Την πρώτη ύλη", είπε, θέτοντας ως προτεραιότητες την αύξηση του ζωικού κεφαλαίου και τη βιοασφάλεια των μονάδων. Μπροστά, μάλιστα, στην άνοδο της τιμής του γάλακτος, ακόμη και το αυξημένο ενεργειακό κόστος είναι πλέον αμελητέο, όπως τόνισε.
Ο κ. Σαράντης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προστιθέμενη αξία της φέτας, σημειώνοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αυξηθούν οι εξαγωγές από τους 110.000 στους 150.000 τόνους, αλλά να δημιουργείται μεγαλύτερη αξία σε όλη την αλυσίδα, από τον κτηνοτρόφο έως το τελικό προϊόν.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι ως πρόεδρος της ΕΔΟΦ θα διεκδικήσει περισσότερα από 3 εκατ. ευρώ ετησίως για δράσεις επικοινωνίας και προβολής της φέτας. Πρόκειται, όπως τόνισε, για χρήματα που προέρχονται από τις εισφορές των ίδιων των κλάδων της φέτας και του κρέατος προς τον ΕΛΓΟ και στόχος είναι να ενισχυθεί η αναγνωρισιμότητα και η αξία του προϊόντος.
Το άλλο εξαγωγικό ράλι
Δίπλα στη φέτα, το ελληνικό γιαούρτι εξελίσσεται στη δεύτερη μεγάλη εξαγωγική δύναμη της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒΓΑΠ, οι εξαγωγές του έχουν αυξηθεί κατά 110% την τελευταία τριετία και κατά 38% την τελευταία χρονιά, με την Ευρώπη να αποτελεί τη βασική αγορά. Σε όρους τζίρου, το γιαούρτι πλησιάζει πλέον τη φέτα.
Η ανάπτυξη αυτή έχει επαναφέρει στο προσκήνιο και τη διαμάχη γύρω από το "Greek yogurt".
Η μάχη για το "Greek yogurt"
Ο Χρήστος Αποστολόπουλος υποστήριξε ότι μόλις το 6% των προϊόντων που κυκλοφορούν διεθνώς ως ελληνικό γιαούρτι αντιστοιχεί σε γιαούρτι ελληνικής παραγωγής. Για τα υπόλοιπα χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό "γιαούρτι μαϊμού", υποστηρίζοντας ότι η χρήση του "Greek yogurt" σε προϊόντα άλλης προέλευσης και διαφορετικής μεθόδου παραγωγής παραπλανά τον καταναλωτή και πλήττει το ελληνικό προϊόν.
Οι ελληνικές γαλακτοβιομηχανίες έχουν κινηθεί δικαστικά σε διάφορες χώρες και, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒΓΑΠ, έχουν κερδίσει υποθέσεις. Όπως είπε, όμως, ο κλάδος δεν μπορεί να προσφεύγει στα δικαστήρια κάθε φορά που εμφανίζεται αντίστοιχη περίπτωση και γι' αυτό ζητά παρέμβαση τόσο των ελληνικών αρχών όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των αρμόδιων αρχών των κρατών-μελών.
Η υπόθεση περνά πλέον και σε νέο νομικό επίπεδο. Ο ΣΕΒΓΑΠ έχει ξεκινήσει συνεργασία με καθηγητή στο Παρίσι, ειδικευμένο στο ευρωπαϊκό δίκαιο, προκειμένου να εξετάσει νομικές κινήσεις απέναντι σε κυβερνήσεις και αρμόδιους φορείς για τη χρήση της ονομασίας "Greek yogurt".
Πηγή: capital