Η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τις συνθήκες για κέρδη στη ναυτιλία με υψηλούς ναύλους, τιμές-ρεκόρ στα μεταχειρισμένα πλοία και το γεμάτο orderbook των ναυπηγείων. Η απειλή όμως που βλέπουν οι κορυφαίοι Έλληνες εφοπλιστές μιλώντας στο 16th Annual Capital Link Operational Excellence in Shipping Forum είναι μια απότομη διόρθωση όταν υποχωρήσουν οι γεωπολιτικές εντάσεις που έχουν αλλάξει τις ισορροπίες στις θαλάσσιες μεταφορές.
Χάρης Βαφειάς, Πέτρος Παππάς, Αριστείδης Πιττάς και Αντώνης Κανελλάκης συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι οι σημερινές συνθήκες μπορούν να συνεχίσουν να στηρίζουν τη ναυτιλιακή αγορά όσο παραμένουν ενεργές οι γεωπολιτικές εστίες έντασης. Ταυτόχρονα, όμως, προειδοποιούν ότι η εξομάλυνση των συνθηκών μπορεί να αλλάξει απότομα την εικόνα.
Την πιο ξεκάθαρη προειδοποίηση διατύπωσε ο Χάρης Βαφειάς, συνδέοντας ευθέως τη συνέχιση των πολέμων με την πορεία των αξιών τόσο των νεότευκτων όσο και των μεταχειρισμένων πλοίων.
"Αν πιστεύουμε ότι οι πόλεμοι θα συνεχιστούν, τότε θεωρώ ότι και οι δύο αγορές θα συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά", ανέφερε.
Η εικόνα στα ναυπηγεία αποτυπώνει το μέγεθος της ζήτησης. Όπως επισήμανε, τα διαθέσιμα slots για το 2029 έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί, ιδιαίτερα στα ποιοτικά ναυπηγεία, τα οποία, έχοντας εξασφαλίσει ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα, μπορούν πλέον να ζητούν υψηλότερες τιμές για παραδόσεις το 2030. Στα ιαπωνικά ναυπηγεία η συζήτηση έχει ήδη μεταφερθεί ακόμη και στο 2031.
Βαφειάς: Πλοία 20 ετών σε τιμές που θυμίζουν νεότευκτα
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι, σύμφωνα με τον Χάρη Βαφειά, η κατάσταση στη secondhand αγορά. Πλοία ηλικίας περίπου 20 ετών αλλάζουν σήμερα χέρια σε επίπεδα τιμών που πλησιάζουν εκείνα των νεότευκτων, μια κατάσταση που, όπως σημείωσε, δεν θυμάται να έχει παρατηρηθεί ούτε στην κορύφωση του προηγούμενου μεγάλου ναυτιλιακού κύκλου το 2008.
Ακριβώς εκεί εντοπίζει και έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τους πλοιοκτήτες που αγοράζουν σήμερα σε ιδιαίτερα υψηλές αποτιμήσεις.
"Αν οι πόλεμοι τελειώσουν, οι τιμές θα σημειώσουν απότομη πτώση", προειδοποίησε, επισημαίνοντας ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον ένα πλοίο 20 ετών δεν θα αποτιμάται πλέον σαν νεότευκτο, αλλά η αξία του θα κινηθεί πολύ πιο κοντά στα επίπεδα του scrap.
Για τον ίδιο, αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτικές αποφάσεις της σημερινής περιόδου χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, τόσο ως προς την τιμή αγοράς ενός πλοίου όσο και ως προς το εάν αυτό συνοδεύεται από εξασφαλισμένη μακροχρόνια απασχόληση με ισχυρό ναυλωτή.
Παππάς: Κρίση όταν τελειώσουν οι πόλεμοι
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του Πέτρου Παππά για το τι μπορεί να ακολουθήσει όταν η γεωπολιτική ένταση αποκλιμακωθεί.
"Πιστεύω ότι θα υπάρξει κρίση στις ναυτιλιακές αγορές όταν τελειώσουν οι πόλεμοι", ανέφερε. Έσπευσε, ωστόσο, να θέσει τη μεγάλη άγνωστη παράμετρο της εξίσωσης: "Αλλά θα τελειώσουν; Πότε θα συμβεί αυτό; Δεν ξέρω".
Η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την πρόβλεψη του σημείου στο οποίο μπορεί να αντιστραφεί ο σημερινός κύκλος.
Οι γεωπολιτικές αναταράξεις έχουν αυξήσει τις αποστάσεις που διανύουν τα πλοία, έχουν προκαλέσει αλλαγές στα παραδοσιακά εμπορικά δρομολόγια και έχουν περιορίσει στην πράξη την προσφορά διαθέσιμης χωρητικότητας σε επιμέρους αγορές. Έτσι, η ονομαστική αύξηση του παγκόσμιου στόλου δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αντίστοιχη αύξηση της πραγματικά διαθέσιμης χωρητικότητας.
Πιττάς: Το μάθημα του 2008 και ο κίνδυνος υπερπροσφοράς
Στον κίνδυνο που δημιουργεί η αύξηση των παραγγελιών νέων πλοίων σε συνδυασμό με τον περιορισμό των διαλύσεων στάθηκε από την πλευρά του ο Αριστείδης Πιττάς, υπενθυμίζοντας το προηγούμενο του 2008.
Όπως ανέφερε, εκείνη την περίοδο το orderbook στο dry bulk είχε φτάσει ακόμη και στο 75% του υφιστάμενου στόλου, δημιουργώντας ένα μέγεθος προσφοράς που ήταν εξαιρετικά δύσκολο να απορροφηθεί από την αγορά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, και στη σημερινή ισχυρή ναυτιλιακή αγορά οι πλοιοκτήτες είναι πιθανό να συνεχίσουν να τοποθετούν νέες παραγγελίες, ο καθένας με βάση τη δική του επενδυτική λογική. Την ίδια στιγμή, οι ευνοϊκές συνθήκες της αγοράς περιορίζουν το κίνητρο για απόσυρση παλαιότερων πλοίων.
"Θα παραγγέλνουμε περισσότερα και πιστεύω ότι θα κάνουμε λιγότερο scrapping", σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο συνδυασμός των δύο τάσεων, σύμφωνα με τον Αριστείδη Πιττά, ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργηθεί σε βάθος χρόνου υπερπροσφορά χωρητικότητας.
"Κάποια στιγμή θα υπάρξει ένα glut πλοίων που θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε", προειδοποίησε, βάζοντας έτσι στην εξίσωση έναν ακόμη παράγοντα για την επόμενη ημέρα: τα πλοία που παραγγέλνονται στις σημερινές εξαιρετικά ισχυρές αγορές θα συνεχίσουν να παραδίδονται ακόμη και όταν οι συνθήκες που οδήγησαν στις επενδυτικές αποφάσεις ενδέχεται να έχουν αλλάξει.
Κανελλάκης: Ισχυρή αγορά και το 2027 – Το βλέμμα στο 2028
Ο Αντώνης Κανελλάκης εκτιμά ότι οι αβεβαιότητες που στηρίζουν σήμερα τις ναυλαγορές δεν πρόκειται να εξαφανιστούν άμεσα.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την αγορά των containerships. Το 2023 ο κλάδος βρισκόταν σε πτωτική πορεία, μέχρι που η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα οδήγησε σε εκτροπές πλοίων από τις παραδοσιακές διαδρομές. Σε συνδυασμό με την αύξηση των φορτίων, η εξέλιξη αυτή ανέτρεψε την εικόνα της αγοράς.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το 2026 η αγορά των containerships παραμένει εξαιρετικά ισχυρή, παρά το μεγάλο orderbook.
Για τον Αντώνη Κανελλάκη, αυτό αποτελεί και απόδειξη ότι το μέγεθος του orderbook από μόνο του δεν αρκεί για να προβλέψει κανείς την πορεία της ναυλαγοράς.
Η εκτίμησή του είναι ότι τόσο οι τιμές των μεταχειρισμένων όσο και των νεότευκτων πλοίων θα παραμείνουν ιδιαίτερα ισχυρές στο άμεσο μέλλον, πιθανότατα και μέσα στο 2027.
Το σημείο που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή βρίσκεται από το 2028 και μετά. Τότε οι παραδόσεις νέων πλοίων αναμένεται να επιταχυνθούν, ενώ εάν παράλληλα αρχίσουν να υποχωρούν οι σημερινές στρεβλώσεις στις εμπορικές διαδρομές, η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης μπορεί να γίνει λιγότερο ευνοϊκή για τους πλοιοκτήτες.
Πηγή: capital