Ξυπνά το "φάντασμα" του στασιμοπληθωρισμού: Αύξηση επιτοκίων και μείωση διαθέσιμου εισοδήματος

Το σκωτσέζικο ντους με τη διεθνή τιμή του πετρελαίου συνεχίζεται και η ανησυχία για την πορεία της οικονομίας γίνεται ολοένα και εντονότερη.

Τη χθεσινή αισιοδοξία ότι το διάγγελμα Τραμπ θα στείλει σήμα για το τέλος του πολέμου διαδέχτηκε η απογοήτευση και σήμερα η διεθνής τιμή του πετρελαίου εκτινάσσεται και πάλι στα επίπεδα των 108 δολαρίων το βαρέλι χωρίς κανείς να γνωρίζει τι θα γίνει μέχρι το τέλος της ημέρας ή μέσα στα επόμενα 24ωρα.

To ότι ψαλιδίζονται οι ελπίδες οι εκδρομείς του Πάσχα να επιβαρυνθούν με λίγο χαμηλότερη τιμή στην αντλία είναι το λιγότερο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ολοένα και περισσότεροι αναλυτές βλέπουν την απειλή του στασιμοπληθωρισμού να πλανάται πάνω από την Ευρώπη χωρίς κανείς να μπορεί να υποστηρίξει ότι η Ελλάδα θα μείνει ανεπηρέαστη. Ήδη, το οικονομικό επιτελείο προχωρά στο τέλος του μήνα στην πρώτη αναθεώρηση προς τα κάτω για τον ρυθμό ανάπτυξης -εγκαταλείπεται το αισιόδοξο +2,4%- και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό. Όσο για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, το ενδεχόμενο κάποιες οικονομίες να γυρίσουν στην ύφεση είναι πλέον ανοικτό.

Η χρηματιστηριακή τιμή του πετρελαίου δεν αποτυπώνει ξεκάθαρα την πραγματικότητα στην αγορά, υποστηρίζουν όσοι γνωρίζουν. Η… πραγματική πραγματικότητα στις αγορές έχει πολύ υψηλότερες τιμές καθώς ήδη έχουν αποτυπωθεί στην αγορά οι δυσκολίες στην εξασφάλιση του "μαύρου χρυσού" λόγω του περιορισμού της προσφοράς. Και αυτό, είναι ένα πρόβλημα που δεν θα αποκατασταθεί μόλις ανακοινωθεί η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή.

Που σημαίνει στην πράξη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις -είτε μιλάμε για τις τιμές των καυσίμων είτε για έναν μακρύ κατάλογο προϊόντων και υπηρεσιών που θα επηρεαστούν- δεν θα είναι βραχύβιας διάρκειας. Το σενάριο ότι η Ελλάδα θα κλείσει τη φετινή χρονιά με πληθωρισμό 2,2% όπως γράφει ο προϋπολογισμός έχει εγκαταλειφθεί μάλλον από τα ξημερώματα της 28ης Φεβρουαρίου. Πάνω από 3% θα φτάσουμε φέτος και το πραγματικό ερώτημα είναι που θα σταματήσει ο δείκτης της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat.

Είναι πιθανό να παρέμβει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό; Ναι είναι η απάντηση και έχουν ήδη αρχίσει τα στοιχήματα για το πότε θα γίνει η πρώτη αύξηση των επιτοκίων. Αν στο ξεκίνημα της χρονιάς η συζήτηση αφορούσε στο αν το 2% της ΕΚΤ θα γίνει 1,75%, τώρα το ερώτημα είναι το πότε θα ανακοινωθεί το 2,25% και αν αυτό θα είναι αρκετό.

Το 2026, δεν είναι 2022. Αν τότε βγαίναμε με… φόρα από την πανδημία και λίπος που συσσωρεύτηκε λόγω της καραντίνας -με αποτέλεσμα ο πόλεμος της Ουκρανίας να μας βρει με ταμειακά διαθέσιμα και καταναλωτικές αντοχές- το 2026 μιλάμε επί εντελώς διαφορετικής βάσης. Έχει προηγηθεί μια 4ετία έντονου πληθωρισμού, οικονομικής κόπωσης λόγω της απότομης αύξησης του κόστους του χρήματος αλλά και ένα γενικευμένο αίσθημα ακρίβειας το οποίο υπερκαλύπτει τη… χαρά για τις όποιες ονομαστικές αυξήσεις στο εισόδημα. Που σημαίνει απλά, ότι η αύξηση του πληθωρισμού, αυτή τη φορά πονάει πολύ περισσότερο το μέσο νοικοκυριό από ότι το 2022.

Το 2026 δεν είναι 2022 και για έναν ακόμη λόγο. Οι ευρωπαϊκές οικονομίες, βγαίνοντας από την πανδημία, είχαν ενεργές τις ρήτρες διαφυγής που σημαίνει ότι εξακολουθούσαν να απολαμβάνουν δημοσιονομικές ελευθερίες. Κάπως έτσι γνωρίσαμε το 2022 τα fuel pass part 1, part 2 και part 3, την άμεση οικονομική ενίσχυση των οδηγών ταξί, το market pass κλπ. Το 2026, οι ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν συσσωρεύσει πολύ περισσότερο δημόσιο χρέος ενώ η μισή Ευρώπη βρίσκεται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (σ.σ. η Ελλάδα είναι στη άλλη μισή Ευρώπη που εξακολουθεί να εκπληρώνει και με το παραπάνω τις δημοσιονομικές της υποχρεώσεις).

Δεν είναι τυχαίο ότι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η Γερμανία, δανείζεται στη 10ετία με κόστος άνω του 3% κάτι που είχε να καταγραφεί από το 2011 όταν το οικοδόμημα της Ευρωζώνης δοκιμαζόταν λόγω Ελλάδας, Κύπρου και λοιπών χωρών που γνώρισαν τα μνημόνια.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι δεν θα είναι εύκολο για τις κυβερνήσεις να στηρίξουν το διαθέσιμο εισόδημα με κρατικό χρήμα. Και ότι θα λείπει από την κρατική στήριξη, θα φαίνεται στην κατανάλωση άρα και στην πορεία της οικονομίας. Η Ελλάδα, δεν ενδιαφέρεται μόνο για το εισόδημα των δικών της πολιτών. Ενδιαφέρεται και για το εισόδημα των Ευρωπαίων καθώς από αυτούς περιμένει να στηρίξουν και φέτος το "τουριστικό προϊόν" της χώρας.

Στην Ελλάδα, το 2026 θα είναι χρονιά μείωσης διαθέσιμου εισοδήματος για αρκετά εκατομμύρια πολιτών. Αυτό θα προκύψει επειδή η αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος μετά φόρων, θα είναι μικρότερη από την αύξηση του κόστους ζωής. Οι συνταξιούχοι είναι ήδη στην "επικίνδυνη ζώνη". Και όσο θα περνάει ο καιρός και θα συνεχίζονται τα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ, τόσο θα μεγαλώνει ο κατάλογος αυτών που θα βρεθούν σε παρόμοια θέση.

Διαβάστε Επίσης

Διάγγελμα Τραμπ: Ο πόλεμος στο Ιράν θα συνεχιστεί μέχρι να επιτευχθούν οι στόχοι μας

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr