Ο θάνατος ενός 75χρονου κατοίκου της Αγίας Παρασκευής Λέσβου, ο οποίος υπέκυψε στα τραύματά του έπειτα από τραυματισμό που προκλήθηκε από άλογο, έρχεται να επαναφέρει μια συζήτηση που παραμένει ανοιχτή εδώ και δεκαετίες.
Οπως σημειώνει το A Promise to Animals το περιστατικό συνέπεσε χρονικά με το καθιερωμένο πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, όπου κάθε χρόνο συμμετέχουν άλογα σε επιδείξεις, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τα ερωτήματα γύρω από τη χρήση και την προστασία των ιπποειδών στην Ελλάδα. Η συγκεκριμένη διοργάνωση έχει επανειλημμένα αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού από οργανώσεις προστασίας των ζώων, καθώς τα ιπποειδή εκτίθενται σε πολύωρη παραμονή μέσα σε πλήθος, σε έντονο θόρυβο και σε συνθήκες που δεν είναι πάντα συμβατές με τις ανάγκες της ευζωίας τους. Ανεξάρτητα από τις συνθήκες του συγκεκριμένου περιστατικού, το γεγονός αναδεικνύει για ακόμη μία φορά το ευρύτερο ζήτημα της απουσίας ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου για τη χρήση και την προστασία των ιπποειδών στην Ελλάδα.
Κάθε φορά που συμβαίνει ένα σοβαρό περιστατικό με εμπλοκή ιπποειδών, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στο ίδιο το γεγονός. Πολύ πιο σπάνια εξετάζεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτό συνέβη. Κι όμως, εκεί βρίσκεται η ουσία του προβλήματος.
Στην Ελλάδα εξακολουθεί να μην υπάρχει ένα ολοκληρωμένο και εξειδικευμένο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία, τη διαχείριση και τη χρήση των ιπποειδών. Παρότι τα άλογα, τα γαϊδούρια και τα υπόλοιπα ιπποειδή εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε τουριστικές δραστηριότητες, πολιτιστικές εκδηλώσεις, αγροτικές εργασίες και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, η νομοθεσία δεν τα αντιμετωπίζει ως ξεχωριστή κατηγορία ζώων με ιδιαίτερες ανάγκες.
Το πρόβλημα δεν είναι νέο. Οι πρώτες νομοθετικές αναφορές για την προστασία των ζώων εργασίας στην Ελλάδα χρονολογούνται ήδη από το 1917 και το 1932. Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, όμως, το θεσμικό πλαίσιο εξακολουθεί να αφήνει σημαντικά κενά όσον αφορά τα ιπποειδή.
Ο νόμος 1197/1981, που αποτέλεσε για πολλά χρόνια τη βασική νομοθεσία για την προστασία των ζώων, δεν περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για τα ιπποειδή. Δεν προβλέπει μηχανισμούς προληπτικών ελέγχων, διαδικασίες απομάκρυνσης ζώων από ακατάλληλες συνθήκες ούτε ειδικά πρότυπα ευζωίας που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές τους ανάγκες.
Αντίστοιχα, ο νόμος 4830/2021 επικεντρώθηκε κυρίως στα ζώα συντροφιάς. Παρότι εισήγαγε σημαντικές αλλαγές σε αυτόν τον τομέα, τα ιπποειδή παρέμειναν ουσιαστικά εκτός των ρυθμίσεών του. Δεν θεσπίστηκαν ειδικοί κανόνες για τις συνθήκες εργασίας, τη συμμετοχή τους σε εκδηλώσεις, τη διαχείριση εγκαταλελειμμένων ζώων ή την πρόληψη περιστατικών που σχετίζονται με τη χρήση τους. Στην πράξη, τα ιπποειδή εξακολουθούν να βρίσκονται στο περιθώριο της νομοθεσίας.
Δεν είναι ζώα συντροφιάς. Δεν αποτελούν όμως ούτε μια κατηγορία ζώων για την οποία υπάρχουν σαφείς κανόνες διαχείρισης, ελέγχου και προστασίας. Βρίσκονται σε ένα νομοθετικό κενό, όπου η παρέμβαση των αρχών ενεργοποιείται συνήθως μόνο όταν έχει ήδη συμβεί ένα σοβαρό περιστατικό και, τις περισσότερες φορές, ύστερα από δημόσιες αντιδράσεις.
Το 2022, μετά το περιστατικό κακοποίησης γαϊδουριού στη Ζίτσα που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, η κυβέρνηση αναγνώρισε δημόσια ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο δεν επαρκεί για την προστασία των ιπποειδών και ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει την υιοθέτηση ειδικών ρυθμίσεων. Τέσσερα χρόνια αργότερα, όμως, δεν έχει αναληφθεί καμία ουσιαστική νομοθετική πρωτοβουλία. Δεν έχουν δημιουργηθεί μηχανισμοί συστηματικών ελέγχων ούτε σαφείς διαδικασίες παρέμβασης όταν οι συνθήκες διαβίωσης ή χρήσης τους θέτουν σε κίνδυνο την ευζωία τους.
Η συζήτηση, επομένως, δεν αφορά μόνο ένα πανηγύρι, μία περιοχή ή ένα μεμονωμένο περιστατικό. Το πραγματικό ζήτημα είναι η διαχρονική θεσμική αδράνεια. Χιλιάδες ιπποειδή εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται καθημερινά για εργασία, τουρισμό, αναψυχή και πολιτιστικές εκδηλώσεις χωρίς να υπάρχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να καθορίζει τις ελάχιστες προϋποθέσεις προστασίας τους, τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών και των διοργανωτών, καθώς και τις αρμοδιότητες των ελεγκτικών αρχών.
Η συζήτηση για τα ιπποειδή δεν μπορεί να ανοίγει μόνο όταν ένα ζώο κακοποιείται ή όταν ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του. Το νομοθετικό κενό είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Από εκεί και πέρα, η απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων δεν αποτελεί παράλειψη, αλλά πολιτική επιλογή.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

