Η αιχμηρή απάντηση Βενιζέλου στον Γεραπετρίτη για την τροπολογία του μεταναστευτικού: Δεν βρίσκω λογική και νομική συνοχή

Στο ζήτημα που έχει δημιουργηθεί με την τροπολογία για τους παράνομους μετανάστες επανήλθε ο Ευάγγελος Βενιζέλος με νέα τοποθέτησή του, μετά τη σχετική απάντηση που έδωσε την Πέμπτη στη Βουλή ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.

Συγκεκριμένα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ανέφερε στη Βουλή ότι δεν ενεργοποιείται το άρθρο 15 του ΕΣΔΑ όμως, συντρέχουν οι προϋποθέσεις "και όπως θα έλεγε και ο κ. Βενιζέλος που το έχει καταστήσει ως οιονεί συντακτικού χαρακτήρα. Αυτό που κάνουμε είναι να μεριμνήσουμε ώστε με σεβασμό στο Σύνταγμα μη καταστεί η Ελλάδα δεξαμενή ψυχών", προσθέτοντας ότι "τρέφω σεβασμό στον κ. Βενιζέλο και στην επιστημονική του κατάρτιση, εδώ όμως, με κάθε σεβασμό υπάρχει μια σχετική σύγχυση".

Με αφορμή τα παραπάνω, ο Ευάγγελος Βενιζέλος στην νέα του παρέμβαση τονίζει: "Αναφέρθηκα χθες στο γεγονός ότι η κυβέρνηση προκειμένου να δικαιολογήσει την τροπολογία που κατέθεσε για τη μεταχείριση των εισερχόμενων στη χώρα "παράνομα με οποιοδήποτε πλωτό μέσο που προέρχεται από την Βόρεια Αφρική", επικαλείται το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Ισχυρίζεται, σύμφωνα με τη δική της διατύπωση, ότι "συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σύμφωνα με το οποίο τα συμβαλλόμενα κράτη, σε περίπτωση δημοσίου κινδύνου που απειλεί τη ζωή του έθνους, μπορούν να λάβουν μέτρα ακόμη και κατά παράβαση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στη Σύμβαση, στο απαιτούμενο από την κατάσταση απολύτως αναγκαίο όριο."

Ο Υπουργός Εξωτερικών και αγαπητός συνάδελφος στο πεδίο της νομικής επιστήμης Γιώργος Γεραπετρίτης, με ευγένεια πάντα, διαπίστωσε ότι έχω περιπέσει σε "σύγχυση" γιατί η κυβέρνηση "δεν ενεργοποιεί" το άρθρο 15 ΕΣΔΑ, δηλαδή δεν θέλει να τεθεί η χώρα σε καθεστώς παρέκκλισης (derogation) από την ΕΣΔΑ. Ο ίδιος όμως προσυπέγραψε και υποστήριξε την επίσημη κυβερνητική δήλωση ότι λαμβάνονται μέτρα "κατά παράβαση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στη Σύμβαση".

Άρα γίνεται επίκληση του άρθρου 15 και η χώρα δηλώνει επισήμως ότι παρεκκλίνει από την ΕΣΔΑ ή απλώς την παραβιάζει και το λέει "ευθαρσώς". Όταν όμως λαμβάνονται μέτρα "κατά παράβαση των υποχρεώσεων [ του κράτους ] που προβλέπονται στη Σύμβαση", τα μέτρα αυτά λαμβάνονται και "κατά παράβαση των υποχρεώσεων [ του κράτους ] που προβλέπονται στο Σύνταγμα". Τα θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύονται κατά την ΕΣΔΑ προστατεύονται στο σύνολό τους και από το Σύνταγμα όπως αυτό αναπτύσσει ερμηνευτικά το κανονιστικό του περιεχόμενο. Τα δε ελληνικά δικαστήρια προβαίνουν σε έλεγχο όχι μόνο της αντισυνταγματικότητας των νόμων αλλά και της αντισυμβατότητας τους με την ΕΣΔΑ και το Δίκαιο της ΕΕ.

Επιπλέον όταν η Ελληνική Κυβέρνηση δηλώνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 15 ΕΣΔΑ, οφείλει να έχει συνείδηση ότι δηλώνει πως συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 48 του Συντάγματος ( "δημόσιος κίνδυνος που απειλεί τη ζωή του έθνους" στην περίπτωση του άρθρου 15 ΕΣΔΑ, "άμεση απειλή της εθνικής ασφάλειας" στην περίπτωση του άρθρου 48 Συντ ). Προφανώς και δεν ενεργοποιεί το άρθρο 48 - αλίμονο ! - αλλά παίζει με οριακές έννοιες εν ου παικτοίς.

Το παράδοξο μάλιστα είναι ότι η κυβερνητική επίκληση του άρθρου 15 ΕΣΔΑ είναι πρακτικά άχρηστη καθώς οι ατομικές προσφυγές στο ΕΔΔΑ για την κακή μεταχείριση μεταναστών κρίνονται με βάση το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ (απαγόρευση απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ) από το οποίο δεν επιτρέπεται παρέκκλιση ούτε όταν εφαρμόζεται το άρθρο 15!

Προσπαθώ λοιπόν να συνθέσω το πλήρες κυβερνητικό επιχείρημα:

"Α. Λαμβάνουμε πολύ σκληρά προσωρινά μέτρα για να ανακόψουμε το ρεύμα από τη Β. Αφρική, τόσο σκληρά που παρεκκλίνουμε από την ΕΣΔΑ γιατί, όπως προβλέπει το άρθρο 15, υπάρχει "δημόσιος κίνδυνος που απειλεί την ζωή του έθνους".

Β. Όμως δεν ενεργοποιούμε επισήμως το άρθρο 15, το οποίο ούτως ή άλλως δεν επιτρέπει παρέκκλιση από το άρθρο 3 ΕΣΔΑ με βάση το οποίο γίνονται οι ατομικές προσφυγές στο Δικαστήριο του Στρασβούργου. Απλώς αγνοούμε την ΕΣΔΑ.

Γ. Επιπλέον τονίζουμε ότι προφανώς ισχύουν ακέραια τα θεμελιώδη δικαιώματα που εγγυάται το Σύνταγμα, τα οποία περιλαμβάνουν ερμηνευτικά, κατά τη νομολογία, όλο το εγγυητικό περιεχόμενο της ΕΣΔΑ υπό τον έλεγχο των εθνικών δικαστηρίων και με ανοικτή την οδό της ατομικής προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ).

Δ. Ούτε κατά διάνοια δεν αναφερθήκαμε στο άρθρο 48 Συντ., που μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν υπάρχει "άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια", γιατί όταν λέμε ότι υπάρχει "δημόσιος κίνδυνος που απειλεί τη ζωή του έθνους" (άρθρο 15 ΕΣΔΑ) και άρα μπορεί να υπάρξουν παρεκκλίσεις από την ΕΣΔΑ, δεν εννοούμε ότι αυτός "ο δημόσιος κίνδυνος που απειλεί τη ζωή του έθνους" συνιστά "άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια" ( άρθρο 48 Συντ.)."

Σε αυτή την αλληλουχία ομολογώ ότι δεν βρίσκω λογική και νομική συνοχή. Βρίσκω απλώς μια επιτηδευμένα σκληρή ρητορεία που για αμιγώς επικοινωνιακούς λόγους απαξιώνει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και όταν αντιλαμβάνεται ότι έτσι απαξιώνει και το Σύνταγμα και ότι όλο αυτό είναι πρακτικά ανέφικτο να διαφύγει του δικαστικού ελέγχου, εθνικού και διεθνούς, αντιφάσκει λέγοντας ότι εφαρμόζεται απαρέγκλιτα το Σύνταγμα αλλά όχι η ΕΣΔΑ !

Η Ελλάδα διήλθε από τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης χωρίς να γίνει επίκληση του άρθρου 15 ΕΣΔΑ, υφιστάμενη διαρκή δικαστικό έλεγχο από το ΣτΕ και τα άλλα ανώτατα δικαστήρια, το ΔΕΕ και το ΕΔΔΑ. Διήλθε από την πανδημία χωρίς να επικαλεστεί το άρθρο 15 ΕΣΔΑ, ενώ άλλες χώρες το επικαλέστηκαν. Αντιμετώπισε από το 2010 πολλές μεγάλες πιέσεις από μεταναστευτικές ροές και στον Έβρο και στα νησιά χωρίς να επικαλεστεί το άρθρο 15 και την ανάγκη παρέκκλισης ή παραβίασης της ΕΔΔΑ και βρίσκεται διαρκώς υπό τον αυστηρό έλεγχο του ΕΔΔΑ. Γιατί τώρα έπρεπε να προκαλέσει αυτή τη συζήτηση όχι μόνο εδώ μεταξύ μας αλλά και με διεθνείς θεσμούς; ".

Γιώργος Γεραπετρίτης: Υπάρχει εν δυνάμει απειλή και η Ελλάδα οφείλει να είναι θωρακισμένη

"Τρέφω σεβασμό στον κ. Βενιζέλο και στην επιστημονική του κατάρτιση, εδώ όμως, με κάθε σεβασμό υπάρχει μια σχετική σύγχυση" είπε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στη Βουλή την Πέμπτη 10 Ιουλίου, απαντώντας στο Ευάγγελο Βενιζέλο.

Όπως εξήγησε τα σχετικά άρθρα (15 ΕΣΔΑ και 48 του Συντάγματος) δεν ενεργοποιούνται όμως, υπάρχουν προϋποθέσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών, επικαλέστηκε και δικαστικά προηγούμενα με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις αποφάσεις του δικαστηρίου του Στρασβούργου.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, επέμεινε ότι η σχετική τροπολογία δεν έχει κανένα ζήτημα νομιμότητας ή συνταγματικότητας. Όπως υποστήριξε δεν ενεργοποιείται το άρθρο 15 του ΕΣΔΑ όμως, συντρέχουν οι προϋποθέσεις "και όπως θα έλεγε και ο κ. Βενιζέλος που το έχει καταστήσει ως οιονεί συντακτικού χαρακτήρα. Αυτό που κάνουμε είναι να μεριμνήσουμε ώστε με σεβασμό στο Σύνταγμα μη καταστεί η Ελλάδα δεξαμενή ψυχών". Πρόσθεσε δε ότι η Ελλάδα θα φροντίσει πρώτα τους πολίτες της.

"Για μας δεν υπάρχουν ανοιχτά σύνορα. Υπάρχουν ελεγχόμενα σύνορα, όπου το πρώτιστο είναι η προστασία των Ελλήνων πολιτών. Φροντίζουμε έτσι ώστε να είμαστε σύμφωνοι και με το Σύνταγμα και με το Διεθνές Δίκαιο και με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και σε κάθε περίπτωση για μας οι Έλληνες πολίτες θα αποτελούν πάντοτε προτεραιότητα", τόνισε την Πέμπτη στη Βουλή ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, υποστηρίζοντας την τροπολογία για το άσυλο.

Απαντώντας στα κόμματα της Αντιπολίτευσης που ζήτησαν απόσυρση της τροπολογίας και στην Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία αναμένεται να καταθέσει ένσταση αντισυνταγματικότητας της διάταξης, ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι η άποψη της κυβέρνησης είναι ότι δεν υφίσταται θέμα παραβίασης του Συντάγματος ούτε του Διεθνούς Δικαίου. Εξάλλου, ανέφερε, ότι το περιεχόμενο της τροπολογίας είναι ακριβώς αντίστοιχο με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου του 2020 όταν υπήρξε άμεση υβριδική απειλή εναντίον της χώρας μας, και άρα πρόκειται για εφαρμογή συγκεκριμένης διάταξης, η οποία ήδη υφίσταται.

"Είμαστε στο Κοινοβούλιο και τοποθετείται η ελληνική κυβέρνηση. Λέει λοιπόν: Για συγκεκριμένο περιορισμένο χρονικό διάστημα αναστολή των αιτήσεων ασύλου, μόνο από κείνους που προέρχονται από τον νότιο διάδρομο ως σήμα αποθάρρυνσης και κυρίως για να μην υπάρξει κίνδυνος ζωής στη θάλασσα. Αυτή είναι η θέση μας. Πήραμε αυτή την απόφαση το 2020 και λειτούργησε, την ξαναπαίρνουμε τώρα κι ελπίζουμε να λειτουργήσει" ανέφερε χαρακτηριστικά. Απευθυνόμενος δε προς τα έδρανα της Αντιπολίτευσης, έθεσε το ερώτημα: "Η δική σας θέση ποιά είναι όμως; Η δική σας θέση είναι ανοιχτά σύνορα, να έρθουν όλοι, να αξιολογηθούν αν συντρέχει ανθρωπιστική κρίση;".

"Η Ελλάδα είναι χώρα πρώτης υποδοχής, δεν είναι Λουξεμβούργο και Νορβηγία. Εάν θεωρείτε ότι εμείς στερούμαστε ανθρωπισμού επειδή θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα στους διακινητές να σταματήσουν την εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου, ενώ εσείς είστε ανθρωπιστές επειδή θεωρείτε ότι πρέπει να περνάμε το μήνυμα να έρχονται κατά χιλιάδες, να αξιολογούμε τότε και να επωμιστούμε ως Ελλάδα το σύνολο της ανθρωπιστικής κρίσης παγκοσμίως, έχουμε διαφορετική προσέγγιση. Να το πείτε ευθέως όμως: Να έχουμε ανοιχτά σύνορα έτσι ώστε να έρχεται ο καθένας και να αξιολογείται κατά πόσο συντρέχουν οι συνθήκες για ανθρωπιστική προστασία" συνέχισε ο κ. Γεραπετρίτης προς την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ, της Νέας Αριστεράς και της Πλεύσης Ελευθερίας.

Αφού ξεκαθάρισε ότι εκείνοι, οι οποίοι έρχονται στην Ελλάδα δεν είναι εκείνοι που χρήζουν ανθρωπιστικής προστασίας, παρά κατά τα δύο τρίτα είναι μη χρήζοντες ανθρωπιστική προστασία, είπε ότι αυτό το οποίο μας λέει η Αντιπολίτευση είναι να αφήσουμε μία κατάσταση "που ούτως ή άλλως έχει εξαιρετικά μεγάλη δυσκολία και κινδύνους στη θάλασσα έτσι ώστε να βρούμε τους χρήζοντες ανθρωπιστική προστασία".

"Υπάρχει εν δυνάμει απειλή. Αν θεωρείτε ότι πρέπει να περιμένουμε έτσι ώστε να υλοποιηθεί η απειλή αυτή και να έχουμε τεράστιο αριθμό μεταναστών και μετά να έχουμε την καταγραφή και την εκκαθάριση έτσι ώστε να δούμε ποιοι χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας αυτό δεν είναι πολιτική. Αυτό είναι ένα υψηλού κινδύνου μείζον ατόπημα", είπε ο υπουργός Εξωτερικών και διερωτήθηκε θα θέλαμε να δούμε ξανά εικόνες του 2015, οπότε ήρθαν στη χώρα μας 1.200.000 αλλοδαποί.

Εξήγησε εξάλλου, πως η κυβέρνηση δεν αιφνιδιάζεται για ότι συμβαίνει, δεν σημαίνει όμως αυτό ότι δεν θα αντιδράσει κι αυτή τη στιγμή η ελληνική κυβέρνηση κρίνει ότι συντρέχει λόγος αντίδρασης διότι αναπτύσσεται ένα φαινόμενο το οποίο μπορεί πολύ εύκολα να βγει εκτός ελέγχου.

Τέλος, ο κ. Γεραπετρίτης, κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις να ομονοήσουν ότι: Πρώτον, η Ελλάδα δεν μπορεί να επωμιστεί δυσανάλογο βάρος σε σχέση με τις μεταναστευτικές ροές, δεύτερον ότι πρέπει να σταλεί ένα μήνυμα προς τους διακινητές να σταματήσουν να εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο πόνο και τρίτον ότι σε μια τόσο ρευστή κατάσταση που επικρατεί στον κόσμο, η Ελλάδα οφείλει να είναι θωρακισμένη.

Διαβάστε Επίσης

Ο Βενιζέλος ζητά διορθώσεις στην τροπολογία για το μεταναστευτικό: Ανεπίγνωστη επίκληση διάταξης περί πολιορκίας

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr