Σε μία εποχή που ο δημόσιος διάλογος υποτίθεται ό,τι αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της δημοκρατίας, ο συγγραφέας Σάκης Μουμτζής μιλά στο The Toc για τον αποκλεισμό του από ομιλία για το ολοκαύτωμα που επρόκειτο να γίνει σήμερα στο Βόλο μετά από απαίτηση όπως λέει του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς στην περιοχή και αναφέρεται στη δύναμη που μπορούν να έχουν μειοψηφικές ομάδες να επιβάλλουν σιωπητήριο.
Ο γνωστός συγγραφέας ήταν προσκεκλημένος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Βόλου για να μιλήσει σε εκδήλωση μνήμης για το Ολοκαύτωμα και είδε την παρουσία του να ακυρώνεται την τελευταία στιγμή, κατόπιν πολιτικών πιέσεων και του φόβου για επεισόδια. Ο κ. Μουμτζής ξετυλίγει το κουβάρι της υπόθεσης, αποκαλύπτει το παρασκήνιο με τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα και σχολιάζει με αιχμηρό τρόπο την στάση του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, κάνοντας λόγο για πρακτικές που παραπέμπουν σε άλλες εποχές.
Το Χρονικό της Πρόσκλησης και η Ανατροπή
Όλα ξεκίνησαν περίπου τρεις μήνες πριν την προγραμματισμένη εκδήλωση, όταν ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Βόλου, κ. Σολομών, επικοινώνησε με τον συγγραφέα.
Ερώτηση: Κύριε Μουμτζή, πότε έγινε η αρχική συνεννόηση και ποιο ήταν το αντικείμενο της ομιλίας σας;
Σάκης Μουμτζής: "Πριν από 3 μήνες περίπου μου τηλεφώνησε ο κ. Σολομών, ο οποίος είναι ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Βόλου και μου ζήτησε να είμαι κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση. Μετά από ένα μήνα περίπου μου ζήτησε να του στείλω τον τίτλο της ομιλίας μου προκειμένου να μπει στην πρόσκληση την οποία θα τύπωνε η Περιφέρεια". Ο τίτλος που επέλεξα ήταν "Η Θεία Κωμωδία του Δάντη και το Άουσβιτς" και φυσικά το περιεχόμενο θα αφορούσε το Ολοκαύτωμα”.
Η διαδικασία έμοιαζε τυπική και ομαλή. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας, ως θεσμικός συνδιοργανωτής, τύπωσε την πρόσκληση και την κοινοποίησε στον συγγραφέα. Ωστόσο, δέκα ημέρες πριν την εκδήλωση, το κλίμα άρχισε να βαραίνει. Ομάδες που αυτοπροσδιορίζονται ως αντιστασιακές οργανώσεις της Θεσσαλίας άρχισαν να διαμαρτύρονται για την παρουσία του συγγραφέα. Το επιχείρημά τους; Ότι μέσα από τη συγγραφική του δραστηριότητα, ο κ. Μουμτζής όχι μόνο δεν εξεθείαζε το έργο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, αλλά του ασκούσε αυστηρή κριτική.
Η Πολιτική Εμπλοκή και το Τελεσίγραφο
Οι αντιδράσεις γρήγορα πήραν κομματική χροιά. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας, την σκυτάλη πήρε η κ. Λάζου, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης και στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία υποστήριξε πως από τη στιγμή που ο Μουμτζής δεν αναγνωρίζει την προσφορά του ΚΚΕ και του ΕΑΜ στην Εθνική Αντίσταση, δεν νομιμοποιείται να είναι ομιλητής.
Σάκης Μουμτζής: "Στην συνέχεια ο ΣΥΡΙΖΑ Μαγνησίας και η Νέα Αριστερά Μαγνησίας τοποθετήθηκαν και είπαν πως"εάν ο Μουμτζής είναι ομιλητής στην εκδήλωση εμείς θα απέχουμε"".
Παρά τις απειλές για αποχή, μέχρι και την Παρασκευή πριν την ανακοίνωση της ακύρωσης, ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας διαβεβαίωνε τον συγγραφέα πως όλα βαίνουν καλώς και πως η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί κανονικά. Η ανατροπή ήρθε το πρωί της περασμένης Δευτέρας.
Σάκης Μουμτζής: "Τη Δευτέρα το πρωί μου τηλεφωνεί ο πρόεδρος, ράκος ο άνθρωπος, και μου λέει: "Κύριε Μουμτζή, δυστυχώς ο Περιφερειάρχης εν όψει αυτών των αντιδράσεων είπε ότι δεν μπορεί να είστε εσείς ομιλητής γιατί θα γίνουν επεισόδια... Εγώ το πάλεψα μέχρι τελευταία στιγμή, αλλά από τη στιγμή που η διοργανώτρια αρχή (Περιφέρεια) έθεσε θέμα εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό σας, δεν μπορώ να κάνω τίποτα"".
Ο ρόλος του Περιφερειάρχη Δημήτρη Κουρέτα
Η απόφαση του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας, Δημήτρη Κουρέτα, να ζητήσει ουσιαστικά την αποπομπή του ομιλητή υπό τον φόβο επεισοδίων, αποτελεί κεντρικό σημείο κριτικής για τον Σάκη Μουμτζή. Η εκδήλωση θα λάμβανε χώρα στο Δημοτικό Θέατρο Βόλου και όχι σε κτίριο της Περιφέρειας, ωστόσο η θεσμική εμπλοκή της Περιφέρειας ως συνδιοργανώτριας αρχής έδωσε στον κ. Κουρέτα τον καθοριστικό λόγο.
Ερώτηση: Θεωρείτε ότι ήταν μόνο θέμα φόβου από την πλευρά του κ. Κουρέτα ή ενδεχομένως δεν ήθελε να δυσαρεστήσει πολιτικά αυτά τα δύο κόμματα;
Σάκης Μουμτζής: "Κοιτάξτε, πάνε μαζί αυτά. Ο κ. Κουρέτας εκλέχτηκε και με την ψήφο της Αριστεράς. Άρα υπάρχει ένα γραμμάτιο προς αυτά τα κόμματα. Από την άλλη μεριά ήθελε να έχει και το κεφάλι του ήσυχο από τον φόβο επεισοδίων , άρα με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια".
Ο συγγραφέας επισημαίνει πως ο κ. Κουρέτας, έχοντας διαύλους επικοινωνίας με την Αριστερά, θα μπορούσε να παίξει έναν καθοδηγητικό ρόλο, λέγοντας στους διαμαρτυρόμενους πως στον 21ο αιώνα δεν νοούνται αποκλεισμοί. "Δεν το έκανε", σημειώνει με απογοήτευση.
Η "Πέτρα του Σκανδάλου": Η Ιστορική Αλήθεια και τα Βιβλία
Ποια είναι όμως η αιτία που προκάλεσε τέτοια σφοδρή αντίδραση στο πρόσωπο του Σάκη Μουμτζή; Ο ίδιος είναι ξεκάθαρος: το συγγραφικό του έργο και συγκεκριμένα η ενασχόλησή του με την περίοδο του Εμφυλίου και την δράση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.
Ερώτηση: Η πέτρα του σκανδάλου ποια είναι; Την οποία επικαλέστηκαν τα δυο κόμματα για να ακυρωθεί η παρουσία σας;
Σάκης Μουμτζής: "Τα βιβλία τα οποία έχω γράψει, "Η κόκκινη βία" σε δυο τόμους όπου λέω ότι παράλληλα με το αντιστασιακό του έργο, το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ είχαν και μία διπλή δράση... που ήταν η εξόντωση όλων των άλλων οργανώσεων... Αυτό ενόχλησε και ενοχλεί. Δεν μπορώ να αλλάξω τις απόψεις μου".
Το παράδοξο του ΣΥΡΙΖΑ και η περίπτωση Μαραντζίδη
Ένα από τα πιο οξύμωρα σημεία της υπόθεσης, το οποίο αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης, είναι η στάση του ΣΥΡΙΖΑ σε τοπικό επίπεδο αλλά και η σχέση του Αλέξη Τσίπρα με τον Νίκου Μαραντζίδη. Ενώ ο τοπικός ΣΥΡΙΖΑ Μαγνησίας απείλησε με αποχή λόγω των απόψεων του Μουμτζή για τον Εμφύλιο, ο πρώην πρόεδρος του κόμματος, Αλέξης Τσίπρας, συμπεριέλαβε σε επιτροπή διαλόγου τον καθηγητή Νίκο Μαραντζίδη, ο οποίος έχει επίσης ασκήσει κριτική στην Αριστερά για την ίδια περίοδο και έχει προλογίσει τον έναν από τους δύο τόμους των βιβλίων του Μουμτζή.
Ερώτηση: Στον πρόλογο φαντάζομαι, λέει για την ουσία του βιβλίου σας και δεν το αμφισβητεί;
Σάκης Μουμτζής: "Καθόλου. Απεναντίας, συμμετείχε και σε δυο τρεις παρουσιάσεις των βιβλίων". Με τον Νίκο έχουμε φιλικές σχέσεις. Το όνομά του είναι στην πρώτη σελίδα του βιβλίο μου, είναι ο τίτλος του και από κάτω ο πρόλογος του Νίκου Μαραντζίδη”.
Σχολιάζοντας αυτό το γεγονός, ο κ. Μουμτζής κάνει λόγο για τα "μυστήρια της Αριστεράς", σημειώνοντας πως αυτές είναι οι αντιφάσεις και οι εσωτερικές συγκρούσεις της Αριστεράς: "Βλέπετε τι γίνεται με την Αριστερά; Διασπάται και διασπάται... Τα διασπασμένα σωματίδια διασπώνται. Εγώ παλιά ανήκα στον Ρήγα Φεραίο και στο ΚΚΕ Εσωτερικού. Για εννέα χρόνια ήμουν εκεί και γνωρίζω πρόσωπα και πράγματα, εχω κρατήσει επαφή σχεδόν με τους περισσότερους”.
Οργανωμένες μειοψηφίες και Αντισημιτισμός
Η ακύρωση της ομιλίας δεν φαίνεται όπως λέει ο Μουμτζής να ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μέρος μιας ευρύτερης έντασης στην περιοχή του Βόλου. Ο συγγραφέας επισημαίνει πως τόσο το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο όσο και η Κοινότητα του Βόλου εξέδωσαν σφοδρές ανακοινώσεις κατά των όσων προκάλεσαν το ζήτημα. Σύμφωνα με τον κ. Μουμτζή, υπάρχει μια οργανωμένη ομάδα στον Βόλο με συγκεκριμένο ιστορικό: "Το καλοκαίρι πρωτοστάτησε στον προπηλακισμό των Ισραηλινών τουριστών. Το πρόβλημά τους δεν ήμουν μόνο εγώ. Ήταν και η Ισραηλιτική κοινότητα". Αναφέρει μάλιστα πως και την προηγούμενη χρονιά, η ίδια ομάδα είχε εμποδίσει την τελετή απονομής υποτροφιών της Ισραηλιτικής Κοινότητας να γίνει εντός του Πανεπιστημίου.
"Καραγκιόζηδες" και Ολοκληρωτισμός
Ο Σάκης Μουμτζής, αν και δηλώνει πως είναι η πρώτη φορά που του συμβαίνει κάτι τέτοιο στην μακρόχρονη πορεία του, χρησιμοποιεί υψηλούς τόνους για τους επικριτές του. Χαρακτηρίζει τις αντιδράσεις ως αποτέλεσμα δράσης μιας ασήμαντης μειοψηφίας.
Σάκης Μουμτζής: "Αυτοί είναι καραγκιόζηδες. Δεν είναι σοβαρό μια -δυο οργανώσεις και δύο τοπικές οργανώσεις κομμάτων που το ένα κινείται στο 1,5% και το άλλο κινείται στο 3% να επιβάλουν με το έτσι θέλω τις απόψεις τους. Είναι δυνατόν να τους πάρουμε στα σοβαρά αυτούς τους ανθρώπους; Και αυτό ακριβώς δεν εκτίμησε σωστά ο κ. Κουρέτας". Το ζήτημα, ωστόσο, ξεπερνά τα πρόσωπα και αγγίζει την ποιότητα της δημοκρατίας. Κατά πόσον μπορεί μια μειοψηφία, μια οργανωμένη μειοψηφία, να καθορίζει τι θα ακούγεται. Ποιος καθορίζει τον δημόσιο λόγο;".
Όταν ερωτάται αν η κίνηση αυτή έχει στοιχεία ολοκληρωτισμού η απάντησή του είναι κατηγορηματική.
Σάκης Μουμτζής: "Φυσικά και είναι ολοκληρωτισμός. Φυσικά και είναι φασισμός, πείτε το όπως θέλετε πάντως αυτό δεν είναι πολιτισμός”.
Ο συγγραφέας καταλήγει επικαλούμενος τον Βολταίρο, υπογραμμίζοντας την οπισθοδρόμηση που συνεπάγεται η απαγόρευση μιας ομιλίας εν έτει 2026: "Δεν είναι δυνατόν... να ξαναγυρνάμε στο 1790 σε αυτό που είπε ο Βολταίρος ότι "διαφωνώ με την άποψή σου, αλλά θα μάχομαι μέχρι θανάτου για να την λες"".
Πάντως παρά την πικρία για την εξέλιξη των πραγμάτων, ο Σάκης Μουμτζής επέλεξε να μην οξύνει την κατάσταση περαιτέρω εκείνη τη στιγμή, προκειμένου να προστατεύσει τον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας. "Του λέω κανένα πρόβλημα, να μην έχετε κανένα άγχος για την παρουσία μου... Εγώ θα ερχόμουν να μιλήσω προσκεκλημένος, να περάσω ένα ωραίο Σαββατοκύριακο στο Βόλο με τη σύζυγό μου και να φύγουμε πολιτισμένα". Η ακύρωση της ομιλίας του Σάκη Μουμτζή ανοίγει όπως λέει ο ίδιος έναν ουσιαστικό διάλογο για την ανοχή, τον πλουραλισμό και τις "κόκκινες γραμμές" της δημοκρατίας μας απέναντι σε όσους επιθυμούν να φιμώσουν την αντίθετη άποψη.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Υπόγειες πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν: Aνανεώνουμε το οπλοστάσιό μας ταχύτερα από πριν, λέει η Τεχεράνη [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x322/0,36,608,277/crop/both/9c/9c54af85b9c748a19368fbc0e9811404.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Έκπληξη στο ΣΕΦ: Πρόταση γάμου στο ημίχρονο του Ολυμπιακός – Άρης [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x313/46,0,604,313/crop/both/d2/d28298abc1204b178d993f22ce0e74b5.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![ΗΠΑ: Πυροβολισμοί με "αρκετούς τραυματίες" στην πανεπιστημιούπολη της Aΐόβα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x313/0,0,608,241/crop/both/fc/fc656a39b51645538843905517e49b68.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τσίπρας για τη Συμφωνία των Πρεσπών: Έκανα το σωστό για την πατρίδα – Είμαι περήφανος [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,98,608,339/crop/both/1d/1d1ab00aff814cbe8b8d5d2f766fffec.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Καιρίδης on air σε Καραμήτρου: "Να κάνετε σωστά τη δουλειά σας" - Η αντίδραση της δημοσιογράφου [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/79/79529640dcb344c0801d7fd350fab9cd.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Βουλή: Γιατί ο Πολάκης είπε στην Κωνσταντοπούλου ότι δεν υπάρχει περίπτωση να τον περάσουν για φλώρο [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x365/0,4,608,345/crop/both/68/682e8677973f48a3b348d021815dd549.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ο Σωκράτης Φάμελλος έπαθε... Μανώλη: Πήρε το μικρόφωνο και το έριξε στο τραγούδι [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x342/0,0,608,341/crop/both/fb/fb1690de6525409e8cf740d4c5659dd3.jpg?quality=60&404=default&v=2)
