Δάνεια 230 εκατ. «πνίγουν» το Μέγαρο Μουσικής

«Είναι απόφαση του Αντώνη Σαμαρά και δική μου, να μην αφήσουμε το Μέγαρο να καταρρεύσει και γι αυτό ζητώ τη συναίνεση του κοινοβουλίου» είπε ο Πάνος Παναγιωτόπουλος, από το βήμα του ομιλητή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, που δόθηκε για τα 10 χρόνια του Megaron plus και το πρόγραμμα εκδηλώσεων του πρώτου εξαμήνου του 2014. Σύμφωνα με τον υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού, το υπουργείο ετοιμάζει νομοσχέδιο για τη διάσωση του Μεγάρου.

Πως φτάσαμε, όμως, μέχρι εδώ;

Oταν το 1981 ο Χρήστος Λαμπράκης ίδρυε τον Οργανισμό Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και δέκα χρόνια αργότερα, το 1991, γίνονταν με κάθε λαμπρότητα τα εγκαίνια του εμβληματικού κτιρίου επί της Βασιλίσσης Σοφίας από τον τότε πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, λίγοι θα μπορούσαν να μαντέψουν την επιρροή που θα είχε αυτό το πολυδύναμο κέντρο στην πολιτιστική, πνευματική και κοινωνική ζωή της χώρας.

Οι χορηγίες έχουν καταρρεύσει, η επιχορήγηση του κράτους από 12 εκατομμύρια ευρώ το 2009 είναι στα 3-4 εκατομμύρια ευρώ το 2014, τα έσοδα που είναι σαφώς μειωμένα λόγω της ύφεσης

Ακόμα λιγότεροι, ωστόσο, θα μπορούσαν να οραματιστούν ότι πέντε χρόνια μετά το θάνατο του ιδρυτή του, το 2009, η απογείωση του Μεγάρου Μουσικής θα οδηγούσε στην κατηφόρα. Σήμερα, το «καράβι» που ξεκίνησε το ταξίδι του με άριστους οιωνούς σε νερά στα οποία δεν είχε φέρει τρικυμία η κρίση μοιάζει να βουλιάζει υπό το βάρος των αβάσταχτων οικονομικών προβλημάτων: Οι χορηγίες έχουν καταρρεύσει, η επιχορήγηση του κράτους από 12 εκατομμύρια ευρώ το 2009 είναι στα 3-4 εκατομμύρια ευρώ το 2014, τα έσοδα που είναι σαφώς μειωμένα λόγω της ύφεσης, μα πάνω απ’ όλα οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις του ΟΜΜΑ που ανέρχονται στο ποσό των περίπου 230 εκατομμυρίων από τα υπέρογκα δάνεια της κατασκευής του, κάνουν το Μέγαρο να εκπέμπει σήμα κινδύνου.

Το απλήρωτο προσωπικό

Αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, το προσωπικό του Μεγάρου (με εξαίρεση το δώρο Χριστουγέννων) να είναι ουσιαστικά απλήρωτο από τον Νοέμβριο και όσοι από τους καλλιτέχνες δεν έχουν κάνει επικερδείς συμφωνίες να πληρώνονται από ποσοστά των εισιτηρίων να αμείβονται με μεγάλες καθυστερήσεις…

Η αλήθεια είναι ότι στην ασφυκτική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί γύρω από τα οικονομικά ζητήματα του Μεγάρου πολύ μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει το... τέλος εποχής που η ζει η χώρα τα τελευταία χρόνια. Σαν από σατανική σύμπτωση, το μεγάλο ξέσπασμα της κρίσης συνέπεσε με το θάνατο του Χρήστου Λαμπράκη το 2009.

Οι ανεξόφλητες υποχρεώσεις του ΟΜΜΑ που ανέρχονται στο ποσό των περίπου 230 εκατομμυρίων από τα υπέρογκα δάνεια της κατασκευής του, κάνουν το Μέγαρο να εκπέμπει σήμα κινδύνου

Οι καιροί που τεράστια δάνεια μπορούσαν να στηρίξουν το σημαντικότερο πολιτιστικό project στην μεταπολιτευτική Ελλάδα, όπως εύστοχα έχει χαρακτηριστεί, ήταν πλέον παρελθόν. Με ερωτηματικό παραμένει το αν ο διορατικός Χρήστος Λαμπράκης, άρρωστος τον τελευταίο καιρό, είχε προβλέψει το μέγεθος της οικονομικής κρίσης πριν φύγει από τη ζωή.

Διαφαίνεται αχτίδα φωτός στο τούνελ; Η πιθανότητα να βρεθεί μια λύση φαίνεται ότι θα παιχτεί σε ένα παιχνίδι δύναμης και γοήτρου μεταξύ του Μεγάρου και του κράτους και σε γύρους διαπραγματεύσεων γύρω από τη ρύθμιση των δανείων. Ουσιαστικά αυτό που διακυβεύεται είναι αν η ευθύνη της διοίκησης του Μεγάρου θα περάσει αποκλειστικά στο κράτος και κατά δεύτερο λόγο αν το Συνεδριακό Κέντρο, η λεγόμενη «νέα πτέρυγα του Μεγάρου» μεταβιβαστεί στο κράτος. Μ’ άλλα λόγια, όπως λένε εκείνοι που το απεύχονται, αν το Μέγαρο θα γίνει μια «ιδιωτικής μορφής ΔΕΚΟ» προκειμένου να επιβιώσει…

Τι θα σήμαινε κάτι τέτοιο; «Το λιγότερο ότι όλοι οι εργαζόμενοι θα ενταχθούν στο ενιαίο μισθολόγιο, με αποτέλεσμα λόγω πολύ χαμηλών αποδοχών τα ικανά και έμπειρα στελέχη να αποχωρήσουν - και ήδη έχουν φύγει αρκετοί πολύτιμοι άνθρωποι για τη λειτουργία του Μεγάρου. Το περισσότερο ότι το Μέγαρο θα μπει σε ρότα λειτουργίας Εθνικής Λυρικής Σκηνής με ότι συνεπάγεται αυτό», αναφέρουν οι κύκλοι των όσων αντιστέκονται σ’ αυτή την προοπτική. Διότι, όπως είναι φυσικό, δύο τάσεις διαμορφώνονται μπροστά σ’ αυτές τις εξελίξεις. Εκείνοι που είναι διατεθειμένοι να δεχτούν τον συμβιβασμό, κι εκείνοι που αντιστέκονται. Ποιοι θα επικρατήσουν; Κι εντέλει θα μπορούσε να βρεθεί μια κάποια άλλη, ενδιάμεση, λύση;

Οι «Φίλοι της Μουσικής»

Την Πέμπτη 9 Ιανουαρίου τα μέλη των «Φίλων της Μουσικής», του μη κερδοσκοπικού κοινωφελούς φορέα, συνεδρίασαν εκτάκτως (οι συνεδριάσεις τους έχουν ετήσια βάση) για να πάρουν θέση σε σχέση με το νομοσχέδιο το οποίο επιχειρεί να περάσει στη Βουλή η κυβέρνηση που να τροποποιεί όλα όσα προέβλεπε η ιδρυτική σύμβαση του Μεγάρου το καλοκαίρι του 1981.

Η σύμβαση προέβλεπε ότι το κράτος και οι «Φίλοι της Μουσικής» θα όριζαν από πέντε μέλη στο 10μελές δ.σ. του ΟΜΜΑ που επί της ουσίας διοικεί το Μέγαρο. Η κυβερνητική πρωτοβουλία επιδιώκει να αλλάξει το συσχετισμό δυνάμεων υπέρ της μέσα από την πλειοψηφία των 6 μελών που θα ορίζονται από το κράτος και επιπλέον να «περάσει» στο κράτος το νεότερο κτίριο του Συνεδριακού Κέντρου.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία επιδιώκει να αλλάξει το συσχετισμό δυνάμεων υπέρ της μέσα από την πλειοψηφία των 6 μελών που θα ορίζονται από το κράτος

Και το αντάλλαγμα είναι προφανές: η ρύθμιση των οικονομικών υποχρεώσεων του Μεγάρου. Επειδή, όμως, η ιδρυτική σύμβαση του Μεγάρου έχει κυρωθεί νομοθετικά κι έχει αυξημένη προστασία, το κράτος δεν μπορεί να κάνει οποιαδήποτε τροποποίηση χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των «Φίλων της Μουσικής».

Στην έκτακτη συνέλευση των «Φίλων» ακούστηκαν αντιρρήσεις για το νομοσχέδιο. Η πλειοψηφία των «Φίλων» φαίνεται να συμφωνεί να παραχωρηθεί το νέο κτίριο στο κράτος και το παλιό να μείνει στον ΟΜΜΑ (κάτι που θεωρούν λογικό διότι το παλιό κτίριο δημιουργήθηκε με χρήματα «Φίλων» όπως ο Λάμπρος Ευταξίας αλλά και κρατική βοήθεια) αλλά να διαφωνεί στη διατάραξη της ισορροπίας του 5/5 στο δ.σ. του ΟΜΜΑ.

Κι απ’ ότι φαίνεται ένας νέος γύρος συζητήσεων ξεκινάει, δεδομένου του ότι ως αποτέλεσμα της συνέλευσης ήταν να εξουσιοδοτηθεί το δ.σ. των «Φίλων» να διαπραγματευτεί με το κράτος προς εξεύρεση κάποιας λύσης του προβλήματος.

Υπέρ της κυβερνητικής πρωτοβουλίας φαίνεται να είναι ο πρόεδρος του ΟΜΜΑ, Ιωάννης Μάνος, ο οποίος παρ’ όλες τις προσπάθειες που έχει κάνει προς «τακτοποίηση» των οικονομικών υποχρεώσεων του Μεγάρου δεν φαίνεται διατεθειμένος να τραβήξει το σκοινί στα άκρα με το κράτος δεδομένου του ότι τα δάνεια δόθηκαν με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.

Πόσα είναι τα δάνεια

Και το πρώτο δάνειο ύψους 150 εκατομμυρίων που δόθηκε το 2003 από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το δεύτερο δάνειο ύψους 95 εκατομμυρίων ευρώ που δόθηκε από την Εθνική Τράπεζα το 2003 προέβλεπαν (με επιστολές των Ευάγγελου Βενιζέλου και Νίκου Χριστοδουλάκη το 2003 και Γιώργου Αλογοσκούφη το 2007, αντιστοίχως) ότι αυτά τα δάνεια είναι ένας τρόπος χρηματοδότησης μεγάλων έργων από το κράτος και ότι σε περίπτωση που το Μέγαρο θα έχει αδυναμία να πληρώσει τις δόσεις τους θα αναλάβει την αποπληρωμή το κράτος χωρίς επιπτώσεις.

Πράγματι, το κράτος άρχισε να πληρώνει το πρώτο δάνειο μέχρι που ξέσπασε η κρίση -συνέβη ενδιαμέσως και ο θάνατος του Χρήστου Λαμπράκη- και το 2010 η βοήθεια από το κράτος σταμάτησε. Το Μέγαρο, ωστόσο, είχε να παίρνει επιστροφές ΦΠΑ από την κατασκευή του και μέχρι το 2012 συμψήφιζε αυτό το ποσό με την οφειλή του. Από το καλοκαίρι του 2012, όμως, το κράτος άρχισε να διεκδικεί χρήματα από το Μέγαρο.

Το καλοκαίρι του 2013 το κράτος προχώρησε σε κατασχέσεις λογαριασμών του Μεγάρου. Από τον Ιούλιο του 2013 ξεκίνησαν και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές των εργαζόμενων

Το καλοκαίρι του 2013 το κράτος προχώρησε σε κατασχέσεις λογαριασμών του Μεγάρου. Από τον Ιούλιο του 2013 ξεκίνησαν και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές των εργαζόμενων. Βρέθηκε μια λύση μέσα από τις προσπάθειες του Ιωάννη Μάνου αλλά ήταν προσωρινή. Οι εργαζόμενοι πληρώθηκαν 2 - 3 μήνες αλλά τα προβλήματα ξαναπαρουσιάστηκαν. Και μπορεί να πληρώθηκαν το δώρο του Δεκεμβρίου, δεν έχουν πληρωθεί, όμως, το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου, όλο τον Δεκέμβριο και, όπως δείχνουν τα πράγματα, δεν θα πληρωθούν ούτε το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου.

Σύμφωνα με τελευταία εξέλιξη, ωστόσο, μια δωρεά ύψους 100.000 ευρώ που εξασφάλισαν οι άνθρωποι του Μεγάρου από την Alpha Bank τους επιτρέπει να καταβάλουν στους εργαζόμενους το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.

Σ' αυτό συμβάλλει το γεγονός ότι το δικαστήριο απέρριψε προσφυγή του Μεγάρου να μην ισχύσει ο καταλογισμός νέας δόσης των δανείων (15 Δεκεμβρίου). Να σημειωθεί ότι οι δόσεις είναι εξαμηνιαίες και κυμαίνονται στα 5 - 7 εκατομμύρια ευρώ.

Σήμερα που το Μέγαρο Μουσικής δηλώνει αδυναμία να εξυπηρετεί τα δάνειά του, έχει αναλάβει τη σχετική υποχρέωση το κράτος, παρακρατώντας, όμως, τον τελευταίο χρόνο, τα αντίστοιχα ποσά από την ετήσια λειτουργική επιχορήγηση, η οποία θεωρητικά για το 2013 φτάνει τα 4 εκατ. ευρώ.

Ακόμη όμως και το σύνολο της επιχορήγησης δεν επαρκεί για την κάλυψη των δανειακών υποχρεώσεων, αφού οι τοκοχρεολυτικές δόσεις είναι υπερδιπλάσιες: αγγίζουν τα 10 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Και με αυτό το τεράστιο ποσό αποπληρώνονται σχεδόν μόνο τόκοι. Το εναπομένον συνολικό χρέος (κεφάλαιο και τόκοι) φτάνει τα περίπου 230 εκατ. ευρώ.

Οι τοκοχρεολυτικές δόσεις αγγίζουν τα 10 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Το εναπομένον συνολικό χρέος (κεφάλαιο και τόκοι) φτάνει τα περίπου 230 εκατ. ευρώ

Μέσα σ’ αυτό το ζοφερό κλίμα συνέβη η απόλυση του, επί 23 συναπτά έτη γενικού διευθυντή του Μεγάρου Μουσικής, Νίκου Μανωλόπουλου, πολύπειρου στελέχους και στενού συνεργάτη του Χρήστου Λαμπράκη προκαλώντας πολλά ερωτηματικά.

Απέναντι στο θόρυβο που προκλήθηκε απ’ όσους εξεπλάγησαν, ο Ιωάννης Μάνος δήλωσε για τον κ. Μανωλόπουλο: «Ως γενικός διευθυντής επιτέλεσε αποτελεσματικό και ουσιαστικό έργο - η δε διαχείρισή του υπήρξε από κάθε άποψη άψογη». Το δ.σ. του ΟΜΜΑ έχει προκηρύξει ανοικτή διαδικασία εξεύρεσης νέου διευθυντή βάσει συγκεκριμένων προσόντων, αλλά εποπτεία επί των θεμάτων γενικής διεύθυνσης του Οργανισμού ασκεί τώρα ο Γιώργος Δημαράς. Πρόκειται για νομικό ο οποίος είναι γιος του Προέδρου του δ.σ. των «Φίλων της Μουσικής», Πάνου Δημαρά.

Η επιτροπή σωτηρίας

Σε μια νέα προσπάθεια προς ανεύρεση λύσης, το κράτος συνέστησε επιτροπή για τις σχετικές συζητήσεις αποτελούμενη από εκπροσώπους του υπουργείου Οικονομικών, του υπουργείου Πολιτισμού, του ΟΜΜΑ και των «Φίλων της Μουσικής».

Πρόεδρός της ορίστηκε ο πρώην Πρωθυπουργός, Παναγιώτης Πικραμμένος. Αντικείμενό της να γίνουν οι διαπραγματεύσεις για τις οικονομικές οφειλές του Μεγάρου με όρους ευνοϊκούς και για τις δυο πλευρές.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, αν οι «Φίλοι» δεν συμφωνήσουν, το κράτος θα δυσκολευτεί να περάσει από τη Βουλή το νόμο τροποποίησης της σύμβασης του 1981. Το κράτος, κατά πάσα πιθανότητα, θα συνεχίσει να πιέζει και η οικονομική ασφυξία του Μεγάρου να εντείνεται. Και η διαφαινόμενη αναβολή, εκτός κι αν οι «Φίλοι» συμφωνήσουν, θα θίξει τους εργαζόμενους, τους καλλιτέχνες και εν τέλει το ίδιο το Μέγαρο, που σε αντίθετη περίπτωση, θα είχε τόσα να προσφέρει στην πολιτιστική, και όχι μόνο, ζωή του τόπου.

Φωτογραφία: Eurokinissi / Γεωργία Παναγοπούλου

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr